Startpagina - Wervelkolomgerelateerde pijnklachten lage rug

Opties

Publicatiedatum: 02-06-2026

Beoordeeld op geldigheid: 02-06-2026

Waar gaat de richtlijn Wervelkolomgerelateerde pijnklachten lage rug over?

Deze richtlijn beschrijft de diagnostiek en behandeling van wervelkolomgerelateerde pijn van de lumbale wervelkolom. De richtlijn beperkt zich tot diagnostiek en invasieve therapie (dus niet medicamenteuze behandeling of behandelingen zoals fysiotherapie of Transcutane Electro Neuro Stimulatie (TENS)).

Voor wie is de richtlijn bedoeld?

Deze richtlijn is bestemd voor zorgverleners in de tweede lijn betrokken bij de (verwijzing voor) invasieve behandeling van wervelkolomgerelateerde pijn (in het bijzonder anesthesiologen, orthopeden, neurochirurgen en neurologen).

Voor patiënten

Pijnklachten van de lage rug, oftewel lage rugpijn, is pijn onderin de rug. Een aantal aandoeningen van de lumbale wervelkolom wordt samen aangeduid als wervelkolomgerelateerde pijn van de lumbale wervelkolom. Dit zijn:

• Facetpijn: pijn vanuit de facetgewrichtjes, die samen met de tussenwervelschijven de verbinding tussen de ruggenwervels vormen
• Pijn in het sacro-iliacale gewricht: pijn die uitgaat van de verbinding tussen het heiligbeen (os sacrum) en het darmbeen (os illium)
• Coccygodynie: pijn aan het staartbeen
• Discuspijn: pijn door beschadiging of slijtage van de tussenwervelschijf
• Persisterende spinale pijn: nieuwe of blijvende pijnklachten na een rugoperatie

Tijdens het leven heeft 50 tot 70 procent van de bevolking een of meer keer last van lage rugpijn. Bij meer dan 40 procent duren de klachten langer dan 12 weken. De klachten nemen toe met de leeftijd. Bij vrouwen komt lage rugpijn vaker voor dan bij mannen.

• Meer informatie over lage rugpijn is te vinden op Thuisarts: Thuisarts.nl/lage-rugpijn
• Informatie over lage rugpijn en fysiotherapie is te vinden op de website van fysiotherapeuten: defysiotherapeut.com/aandoeningen-en-klachten/rugpijn/
• Verder kan een keuzekaart een nuttig hulpmiddel zijn wanneer een behandelkeuze gemaakt dient te worden, zie hiervoor Overzicht keuzekaarten | Thuisarts.nl

Modulair onderhoud

Het initiatief voor de richtlijn Wervelkolomgerelateerde pijnklachten lage rug is genomen door de Nederlandse Vereniging voor Neurochirurgie (NVvN). De richtlijn wordt vanaf 2024 modulair herzien door het cluster Wervelkolomgerelateerde aandoeningen (zie voor de samenstelling van het cluster de Verantwoording).

Deze richtlijn valt onder het cluster Wervelkolomgerelateerde aandoeningen.

Overzicht modules Cluster Wervelkolomgerelateerde aandoeningen

Hieronder treft u een overzicht van de modules die vallen binnen het cluster Wervelkolomgerelateerde aandoeningen. Het cluster heeft de onderwerpen gebundeld naar locatie:

 1. Cervicaal

 2. (Thoraco)lumbaal

(a) Met neurogene uitstraling

(b) Zonder neurogene uitstraling (mechanisch)

De volgende aanpalende richtlijnen vallen buiten het cluster Wervelkolomgerelateerde aandoeningen:

Richtlijn Wervelmetastasen (Cluster Neuro-oncologie)

Richtlijn Acute traumatische wervelletsels (Cluster Letsel na ongeval)

Chronisch Lumbosacraal Radiculair Syndroom (LRS) (Cluster Pijnmagement)

Herzien in 2026:

Module Persistent Spinal Pain Syndrome type 2 (PSPS-2) – ter vervanging van de module Failed Back Surgery Syndrome (FBSS)