Imaging research - Timelines

Publicatiedatum: 05-06-2026

Beoordeeld op geldigheid: 05-06-2026

Uitgangsvraag

Research question

What additional investigations should be performed in patients with suspected spinal metastases, and within what timeframe should they be carried out?

Klik hier om het in het Nederlands te bekijken.

Aanbeveling

Recommendations

Check whether a CT scan (or a PET/CT scan with an appropriate tracer/sufficient avidity) has been performed within the past month. Consider omitting an MRI if:
- Neurological symptoms can be explained by findings on the recent CT
- An MRI is not essential for decision of the treatment modality
- See also module Diagnosis of epidural expansion regarding epidural extension on CT.

Perform the MRI preferably in the hospital where the patient presented, enabling rapid formulation of a treatment plan.
Perform an MRI of the entire spine rather than just the affected region to avoid repeat imaging within a short time.
Perform an MRI:
- within 2 weeks in case of localized back pain only;
- within 1 week in case of unilateral radicular pain;
- within 48 hours in case of unilateral radicular motor deficits;
- within 12-18 hours in case of clinical suspicion of Metastatic Epidural Spinal Cord Compression (MESCC) or Lhermitte's sign (with neck pain and no other apparent cause; see module Clinical Signs) or in case of bilateral radicular pain and/or deficits (see module Clinical Signs), so treatment can start well within 24 hours if spinal cord compression is confirmed.
Perform a CT scan of the entire spine if spinal surgery is being considered. In urgent cases, such as suspected MESCC, this is done preferably within 12-18 hours. A recent CT of the thorax and abdomen is also sufficient, provided that the region of interest is adequately visualized. Do not routinely perform an MRI in patients with known spinal metastases without pain or neurological deficits.

Klik hier om het in het Nederlands te bekijken.

Overwegingen

Considerations

Please see module Delay in diagnostic process for considerations regarding the timing of initiation of treatment. To facilitate timely treatment, imaging must be performed to guide treatment planning and coordinate patient logistics.

In the NICE guideline, it is advised to perform an MRI as soon as possible and always within 24 hours, in case of patients with suspected metastatic epidural spinal cord compression (MESCC). Without suspected MESSC, MRI is advised within 1 week. It is also stated that MRI ‘should not be performed for the early detection of cord compression in people with diagnosed spinal metastases who are asymptomatic for cord compression’.

The timing recommendations stated in the previous recommendation in 2015 have remained nearly unchanged, except that the unilateral radicular deficit category has been combined and now states 48 hours instead of 24 hours in more progressive symptoms and 48 hours in less progressive symptoms.

The working group is of the opinion that, in patients with suspected spinal metastases, MRI should at a minimum include both T1- and T2-weighted sagittal images of the entire spine, as well as T1- and/or T2-weighted axial images of the clinically affected level and/or of the vertebrae demonstrating epidural extension on the sagittal series.

Balance between desired and undesired effects

Radiology services are limited due to constraints in personnel. Also, undergoing an MRI is often a long procedure and can be a stressful experience for patients. Therefore, it is important to limit unnecessary imaging studies. Based on available evidence-based guidelines (NICE) it is unlikely to result in underdiagnosis of significant illness.

Quality of the evidence

There is a reasonable amount of literature available on the different radiological modalities and their diagnostic performance.

Values and preferences of patients (and possibly their relatives/caregivers)

It is anticipated that patients will be grateful for a timely diagnosis so that their treatment plan can be adequately discussed by their treating physicians. Also, we assume patients prefer not to have unnecessary scans and that the available imaging is efficiently used.

Cost aspects

The working group hopes that this guideline will help to prevent unnecessary MRI scans and thereafter to reduce health care costs (via personnel both on the clinical and the radiology side, and the cost of the scan itself).

Equity (health equity/equitable)

There is no impact on health equity.

Acceptability
Ethical acceptability
Since this chapter was developed within an editorial update, the recommendations are partly based on the previous version of this guideline, on the NICE guideline and on a systematic search carried out in chapter “Diagnosis of epidural expansion”. The committee agrees on the ethical acceptability of the recommendations, since this chapter remains to emphasize the urgency for this population.

Sustainability

The effort to assess previous imaging is also more sustainable as MRI scans are very energy-consuming, and also perhaps an extra visit to the hospital can be prevented.

Feasibility

The previous guidelines already stated (very) similar timelines, and this already implemented in daily practice. This is sometimes difficult for radiology departments due to an increasing deficit in personnel, but usually the MRI scans can be made on time. The current guidelines are anticipated to result in a comparable (or hopefully slightly reduced) number of scans.

Onderbouwing

Background

Patients with suspected spinal metastases are entitled to emergency care.

Spinal metastases can cause vertebral or other fractures, which may lead to an unstable spine. Epidural tumor extension can also occur. Both can result in compression of exiting nerve roots or the spinal cord (myelum), ultimately leading to paraplegia. Surgery and/or radiotherapy are treatment options that are most effective when performed in a timely manner (see module Treatment Phase - Timeline). Urgent care is especially required in cases of rapidly progressive symptoms and/or suspected spinal cord compression.

Epidural tumor extension, nerve root compression, spinal cord compression, and myelopathy are best assessed with MRI, which is considered the gold standard. However, as discussed in the module Diagnosis of Epidural Extension, it is common that recent CT scans (usually performed for oncological staging) already show signs of possible epidural tumor extension — though these may only be noticed after targeted review (Hallinan, 2022; Kim, 2023).

For detecting spinal metastases themselves, MRI is usually also the best diagnostic tool.

However, for specific tumors, PET-CT has comparable performance, making MRI of limited additional value after these nuclear imaging studies have been done — for example, PSMA-PET in the case of prostate carcinoma and FDG-PET in most lung carcinomas (Harlianto, 2025; Liu, 2021; Qu, 2012).

In summary, although MRI is the best modality for evaluating the spinal canal, it does not always provide significant additional value compared to CT or PET-CT.

Considering current healthcare costs and pressure on the healthcare system, it is necessary to critically evaluate whether additional imaging is truly indicated. Furthermore, there is a shortage of supporting radiology staff, which means that in many hospitals, urgent MRI scans are not available outside office hours.

Summary of literature

For the above-mentioned questions, no systematic literature review has been conducted. The recommendations are based on the NICE guideline and on considerations of the working group. These considerations were developed based on clinical experience, supplemented with non-systematic literature review and other guidelines, where relevant.

1 - Hallinan JT, Ge S, Zhu L, Zhang W, Lim YT, Thian YL, Jagmohan P, Kuah T, Lim DS, Low XZ, Teo EC. Diagnostic accuracy of CT for metastatic epidural spinal cord compression. Cancers. 2022 Aug 31;14(17):4231.
2 - Harlianto NI, van der Star S, Suelmann BB, de Jong PA, Verlaan JJ, Foppen W. Diagnostic accuracy of imaging modalities for detection of spinal metastases: a systematic review and meta-analysis. Clinical and Translational Oncology. 2025 May;27(5):2316-26.
3 - Kim L, Narayanan D, Liu J, Pattanayak P, Turkbey E, Shen TC, Linehan WM, Pinto PA, Summers RM. Radiologic reporting of MRI-proven thoracolumbar epidural metastases on body CT: 12-Year single-institution experience. Clinical imaging. 2023 Oct 1;102:19-25.
4 - Liu J, Dunne J, Touijer KA, Perera M, Lawrentschuk N. The Performance and Role of PSMA PET Scans in Localised Prostate Cancer. Société Internationale d’Urologie Journal. 2025 Feb 12;6(1):10.
5 - Qu X, Huang X, Yan W, Wu L, Dai K. A meta-analysis of 18FDG-PET–CT, 18FDG-PET, MRI and bone scintigraphy for diagnosis of bone metastases in patients with lung cancer. European journal of radiology. 2012 May 1;81(5):1007-15.

Beoordelingsdatum en geldigheid

Publicatiedatum : 05-06-2026

Beoordeeld op geldigheid : 05-06-2026

Initiatief en autorisatie

Initiatief:

Nederlandse Vereniging voor Neurologie

Geautoriseerd door:

Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties
Nederlandse Internisten Vereniging
Nederlandse Orthopaedische Vereniging
Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie
Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose
Nederlandse Vereniging voor Neurologie
Nederlandse Vereniging voor Nucleaire geneeskunde
Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie
Nederlandse Vereniging voor Radiologie
Stichting Darmkanker
Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland
Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen

Algemene gegevens

De ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (www.demedischspecialist.nl/kennisinstituut) en werd gefinancierd door de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS). De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijnmodule.

Samenstelling werkgroep

Voor het ontwikkelen van de richtlijnmodule is in 2023 een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van alle relevante specialismen (zie hiervoor de Samenstelling van de werkgroep) die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met wervelmetastasen.

Werkgroep

dr. W. (Walter) Taal (voorzitter), neuroloog Erasmuc MC, Nederlandse Vereniging voor Neurologie
drs. L. (Lena) van Iterson, AIOS-neuroloog Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, Nederlandse Vereniging voor Neurologie
drs. R.P.B. (Robin) Boltjes, neuroloog Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, Nederlandse Vereniging voor Neurologie
Prof. dr. JJ. (Jorrit-Jan) Verlaan, Orthopedisch chirurg UMC Utrecht, Nederlandse Orthopaedische Vereniging
dr. J. (Jasper) van Tiel, Orthopedisch chirurg UMC Utrecht, Nederlandse Orthopaedische Vereniging
dr. V. (Vivian) Bongers, Nucleaire geneeskunde Diakonessenhuis Utretch, Nederlandse Vereniging voor Nucleaire Geneeskunde
Prof. dr. R. (Ronald) Bartels, Neurochirurg Radboudumc, Nederlandse Vereniging voor Neurochirurgie
dr. S.O. (Selma) Algra, Radioloog UMC Utrecht, Nederlandse Vereniging voor Radiologie
drs. M.G.A. (Maaike) Schippers, radiotherapeut Instituut Verbeeten, Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie
dr. J.M. (Joanne) van der Velden, radiotherapeut UMC Utrecht, Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie
dr. M.S. (Marthe) Paats, longarts Erasmus MC, Nederlandse Vereniging voor Artsen voor Longziekten en TBC
dr. P.F. (Paula) Ypma, Internist hematoloog Haga Ziekenhuis, Nederlandse Internisten Vereniging
dr. F.Y.F.L. (Filip) de Vos, internist-oncoloog en kaderarts palliatieve zorg UMC Utrecht, Nederlandse Internisten Vereniging
dr. M. (Marije) Vos- van der Hulst, revalidatiearts Sint Maartenskliniek, Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (vanaf oktober 2025)
Mevr. S (Silvie) Dronkers^†, patiëntvertegenwoordiger, Stichting Darmkanker (tot oktober 2025)
dr. T.A.R. (Tebbe) Sluis^†, Revalidatiearts Rijndam, Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (tot mei 2025)

Klankbordgroep

Mevr. Manon Immerzeel, Verpleegkundig specialist Reinier de Graaf ziekenhuis, Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland
drs. A. (Anita) Ophof, anesthesioloog Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie

Met dank aan

dr. J.H. (Jurgen) Runge, interventieradioloog, UMC Groningen, Nederlandse Vereniging voor Radiologie

Met ondersteuning van

dr. J. (Josefien) Buddeke, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (vanaf juli 2024)
dr. L. (Linda) Oostendorp, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (tot juli 2024)
drs. B. (Beatrix) Vogelaar, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
dr. J. (Jing) de Haan-Du, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
drs. D. (Danique) Middelhuis, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
drs. A. (Alies) Oost, informatiespecialist, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Belangenverklaringen

Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten via secretariaat@kennisinstituut.nl.

Gemelde (neven)functies en belangen werkgroep

Naam WERKGROEP	Hoofdfunctie	Nevenwerkzaamheden	Persoonlijke Financiele_Belangen	Persoonlijke Relaties	Extern Gefinancierd Onderzoek	Intellectuele Belangen Reputatie	Overige Belangen	Datum	Acties
Jasper van Tiel	Orthopedisch chirurg UMC Utrecht en Acibadem IMC	geen	geen	geen	geen	geen	geen	22-11-2023	Geen restrictie
Joanne van der Velden	Radiotherapeut bij het UMC Utrecht, betaald	Bestuurslid bij het Landelijk Platform Palliatieve Radiotherapie (NVRO), onbetaald	Geen	Geen	Deelname aan 2 extern gefinancierde onderzoeken, zie onder KWF Kankerbestrijding PRESENT+: merging and expanding cohorts into a national realworld prospective cohort to improve symp ZonMw The BLEND trial – stereotactic body radiotherapy followed by surgical stabilization within 24 hours	Verwerven van erkenning speelt mee aan mijn deelname aan de werkgroep richtlijn Wervelmetastasen	Geen overige belangen	28-12-2023	Geen restrictie
Jorrit-Jan Verlaan	Orthopedisch chirurg, UMC Utrecht (0.4 Fte) Co-founder SentryX (www.sentryx.nl), chief medical officer (0.6 Fte). Als CMO ben ik verantwoordelijk voor het medische/klinische gedeelte van de taken binnen de start-up. We ontwikkelen 'implantable anesthetics'; oplosbare slow-release depots, met een lokaal anestheticum als actieve stof, voor de behandeling van postoperatieve pijn.	Lid steering committee AO Spine Knowledge Forum Tumor (onbetaald maar met onkosten vergoeding).	Hoe de richtlijn wordt vormgegeven staat los van mijn persoonlijke financiële belangen. Er zijn ook geen belangen voor SentryX hoe de richtlijn wordt vormgegeven.	geen	Ja. EU METASTRA: Predictieve modellen, AI, wervelmetastasen ZonMW BLEND RCT: Radiotherapie en chirurgie voor wervelmetastasen combineren op dezelfde dag Hanarth Fonds PREVECAIMM: Predictieve modellen, AI, wervelmetastasen KWF CODED: Ontwikkeling hemostatische hydrogel voor glioblastoom chirurgie Philips PhD Project: Navigatie in spinale chirurgie	Ik heb nationale/internationale expertise/reputatie en een leerstoel op het gebied van de behandeling van wervelmetastasen. Een goed uitgevoerde richtlijn kan helpen deze expertise/reputatie meer exposure te geven maar de impact en eventuele belangenverstrengeling zijn mij onduidelijk.	geen	22-11-2023	Geen restrictie. Geen penvoerder bij module 'Inschatten overleving'.
Filip de Vos	Internist-oncoloog en kaderarts palliatieve zorg UMC Utrecht	geen	geen	geen	ja Foundation STOPbraintumors.org effect tumorgroei bij zwangerschap bij vrouwen met laaggradige gliomen BMS BET remmer in combinatie met standaard chemoradiatie als eerste lijnbehandeling bij glioblastoom Novartis LAG remmer na falen immuuntherapie bij solide tumoren EORTC marizomib bij standaard chemoradiatie bij glioblastoom Pfizer en Ipsen Pharma compassionate use medicatie	geen	BMS Advisory Board; Faculty member ESMO CNS tumors; Quality of Care commission Dutch Society of Medical Oncology; Quality Assurance commission EORTC	20-12-2023	Geen restrictie. (In de richtlijn worden geen systemische therapien aanbevolen.)
Maaike Schippers	Radiotherapeut Werkgever: Helios	geen	geen	geen	geen	geen	geen	3-12-2023	Geen restrictie
Marthe Paats	Longarts Erasmus MC	geen	Geen relevant voor huidige richtlijn. Vergoedingen ten alle tijden naar werkgever Betaalde adviesraden in afgelopen 3 jaar: Eli Lilly: internationale adviesraad EGFR+ NSCLC Amgen: adviesraad KRAS G12C+ NSCLC Pfizer: adviesraad TKI's in NSCLC Merck: adviesraad MET exon 14 skipping mutatie + NSCLC J&J: adviesraad EGFR exon 20 mutaties in NSCLC	geen	industrie gesponsorde studies lopend in het Erasmus MC waarbij ik lokale PI ben. Geen relevant voor huidige richtlijn. Vergoedingen ten alle tijden naar werkgever Astra Zeneca ORCHARD studie (fase 2 studie, progressie na 1L osimertinib) Abbvie M16-573 (fase 1 studie ABBV-155 +/- taxane in NSCLC/SCLC/mammaca) Navire Pharma Inc. NAV-1003 (fase 1 studie met BBP-398 en sotorasib bij KRAS G12C+ NSCLC) GSK NY-ESO (fase 1 studie NY-ESO TCR)	geen	geen	26-02-2024	Geen restrictie. In de richtlijn worden geen systemische therapien aanbevolen.
Robin Boltjes	Neuroloog in Antoni van Leeuwenhoek/NKI	geen	geen	nee	geen	geen	nee	22-11-2023	Geen restrictie
Ronald Bartels	Neurochirurg Radboudumc te Nijmegen	Medisch Adviseur	geen	nee	geen	net ontwikkelaar van een predictiemodel dat genoemd wordt in richtlijn	geen	03-04-2024	Restrictie ten aanzien van besluitvorming betreffende 'Inschatten overleving'. Vanuit expertise wel meegediscussierd over inhoud van de module, niet betrokken bij het formuleren van de aanbevelingen.
Tebbe Sluis	revalidatiearts Rijndam	geen	geen	geen	geen	geen	geen	11-12-2023	Geen restrictie
Vivian Bongers	MSB Domstad, medisch specialist	Uitgeverij Prelum, Redacteur tijdschrift IMAGO	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	23-11-2023	Geen restrictie
Ypma	internist hematoloog Hagaziekenhuis den Haag	geen	geen	geen	Alphabet trial sponsor Sanquin; gerandomiserd onderzoek naar3-versus5-donoren bloedplaatjesconcentraat	geen	nvt	04-05-2024	Geen restrictie
Van Iterson	AIOS neurologie ETZ Tilburg	geen	geen	geen	geen	geen	geen	25-04-2024	Geen restrictie
Selma Algra	Radioloog,St Jansdal Ziekenhuis	geen	geen	geen	geen	geen	geen	03-09-2024	Geen resctrictie
Silvie Dronkers	Stichting Darmkanker vrijwilliger team PPO (patiëntenparticipatie bij wetenschappelijk onderzoek)	geen	geen	geen	geen	geen	geen	06-02-2025	Geen restrictie
Walter Taal (voorzitter)	Neuroloog, Erasmus MC, Rotterdam	Geen	Geen	Geen	Ja. Alleen op het gebied van neurofibromatose type 1 Let's beat NF (Stichting NF) MEK remmers bij NF1 NFVN (NF ver Ned) MEK remmers bij NF1 Novartis MEK remmers bij NF1	Geen	Geen	07-06-2023	Geen restrictie
Marije Vos-van der Hulst	Revalidatie arts, Sint Maartenskliniek Nijmegen	Voorzitter werkgroep revalidatie artsen dwarslaesie (Nederlands Vlaams dwarslaesie genootschap= werkgroep van de vereniging revalidatieartsen nederland (VRA))	geen	geen	geen	geen	geen	13-10-2025	Geen restrictie
Naam KLANKBORDGROEP	Hoofdfunctie	Nevenwerkzaamheden	Persoonlijke Financiele_Belangen	Persoonlijke Relaties	Extern Gefinancierd Onderzoek	Intellectuele Belangen Reputatie	Overige Belangen	Datum	Acties
Manon Immerzeel	Deelnemer clusterstuurgroep	Geen	Geen	Geen	Geen	Voorzitter in het bestuur van V&VN pijnverpleegkundigen	Neen	22-03-2022	Geen restrictie
Anita Ophof	Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis Anesthesioloog Pijnspecialist	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	01-05-2025	Geen restrictie

Inbreng patiëntenperspectief

Kwalitatieve raming van mogelijke financiële gevolgen in het kader van de Wkkgz

Bij de richtlijnmodule voerde de werkgroep conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) een kwalitatieve raming uit om te beoordelen of de aanbevelingen mogelijk leiden tot substantiële financiële gevolgen. Bij het uitvoeren van deze beoordeling is de richtlijnmodule op verschillende domeinen getoetst (zie het stroomschema bij Werkwijze).

De kwalitatieve raming is toegevoegd aan het einde van elke herziene module.

Werkwijze

Voor meer details over de gebruikte richtlijnmethodologie verwijzen wij u naar de Werkwijze. Relevante informatie voor de ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule is hieronder weergegeven.

Wervelmetastasen

Wervelmetastasen

Uitgangsvraag

Aanbeveling

Overwegingen

Onderbouwing

Achtergrond

Samenvatting literatuur

Referenties

Verantwoording