Inflammatoire darmziekten (IBD) volwassenen

Initiatief: Cluster Benigne darmaandoeningen Aantal modules: 46

Surveillancebeleid – intervallen

Publicatiedatum: 19-11-2026
Beoordeeld op geldigheid: 19-11-2026

Uitgangsvraag

Wat is het optimale interval m.b.t. surveillancebeleid bij volwassen patiënten met IBD?

 

Let op: Voor jongvolwassenen (16 tot 18-jarigen) gelden de aanbevelingen in deze module niet. Hiervoor wordt verwezen naar de module Coloscopie surveillance van de richtlijn Inflammatoire darmziekten (IBD) bij kinderen.

Aanbeveling

Verricht een eerste index surveillance coloscopie met segmentele biopten, ongeacht de uitbreiding van de ziekte bij diagnose, 8 jaar na het ontstaan van symptomen: De uitbreiding van de ziekte kan toenemen (endoscopisch of histologisch) gedurende deze periode.

 

Verricht geen standaard surveillance colonoscopie op colorectaal carcinoom (CRC) bij volwassen patiënten met inflammatoire darmziekte (IBD) en een laag risico op CRC1. Deze patiënten dienen gemonitord te worden middels een landelijk prospectieve registratie.

1Na de eerste index coloscopie

 

Surveillance-intervallen worden bepaald aan de hand van risicostratificatie. Maak hierbij gebruik van de dynamische risicocalculator en interpreteer de uitkomsten altijd in de context van de individuele klinische situatie. Zie ook het beslispad.

Risico op CRC of hooggradige dysplasie (HGD)

Aanbevolen surveillance-interval

Laag

≤3.6%

Geen surveillance

Gemiddeld

3.6% - 6.8%

3 jaar

Hoog

>6.8%

1 jaar

Let op: Bepaal het surveillance-interval bij een nieuwe opvlamming en na iedere surveillance colonoscopie opnieuw op basis van actuele ziekteactiviteit, kwaliteit van de colonoscopie, histologische bevindingen, dysplasie historie, aanwezigheid van nieuwe risicofactoren, comorbiditeit/kwetsbaarheid, levensverwachting en patiëntvoorkeuren (middels shared-decision-making). Dit dient ook te worden gedaan als één van de risicofactoren uit de risicocalculator tussentijds veranderd.

 

Adviseer patiënten met een laag risico op CRC aan het bevolkingsonderzoek darmkanker deel te nemen zodra zij daarvoor in aanmerking komen 5 jaar na de laatste kwalitatief goed uitgevoerde negatieve surveillance coloscopie (BBPS ≥6 en geen inflammatie).

 

Subgroepen

  • Houdt rekening met beperkingen in de risicocalculator bij eerstegraads familieleden met CRC, een ernstig beschadigd colon (stricturen, buisvorming/verlies van haustratie) of bij wie de ziekte op jonge leeftijd is gedebuteerd.
  • Surveilleer patiënten met eerstegraads familieleden met CRC elke drie jaar.
  • Bij patiënten met een nieuw gediagnosticeerde dysplasie in een gebied met endoscopische of histologische inflammatie (in het heden of het verleden) dient een ander surveillance-interval te worden gevolgd. De risicocalculator is hiervoor niet van toepassing. Indien dysplasie zich in een gebied zonder endoscopisch of histologische inflammatie (in het heden of verleden) bevindt, kan follow-up plaatsvinden volgens de richtlijn Coloscopie surveillance.

Overwegingen

Waarom deze aanbeveling?

De stratificatie van IBD patiënten in CRC risicogroepen die voorheen gehanteerd werd, leidt tot overdiagnostiek bij patiënten met een laag risico, en intervalcarcinomen bij patiënten met een hoog risico. Er is geen vergelijkend onderzoek gevonden dat verschillende surveillance - intervallen bij volwassen patiënten met IBD en een indicatie voor colonsurveillance met elkaar vergelijkt op de eindpunten CRC, hooggradige dysplasie of mortaliteit. De aanbeveling is daarom gebaseerd op indirect bewijs, recente internationale richtlijnen, actuele inzichten in risicostratificatie en de wens om surveillance te richten op patiënten bij wie de verwachte gezondheidswinst opweegt tegen belasting, risico’s en kosten.

 

De werkgroep acht het aannemelijk dat verdere differentiatie van surveillance-intervallen zinvol is, omdat het CRC-risico binnen de IBD-populatie heterogeen is. Patiënten zonder actuele inflammatie en zonder aanvullende risicofactoren hebben een risico te hebben dat dicht bij het populatierisico ligt. Voor deze groep is de absolute winst van frequente colonoscopische surveillance waarschijnlijk beperkt, terwijl de belasting van herhaalde colonoscopieën (evenals de druk op de medische zorg in het algemeen), voorbereiding, sedatie, complicatierisico, tijdsinvestering en werkverzuim blijft bestaan. Om deze reden wordt een nieuwe manier van stratificatie ingevoerd, gebruikmakend van een dynamische risicocalculator.

 

Bij patiënten met een matig tot ernstig verhoogd CRC risico blijft periodieke surveillance aangewezen. De werkgroep benadrukt dat de-escalatie alleen verantwoord is bij een zorgvuldig vastgesteld laag risico, na een kwalitatief goede colonoscopie en shared-decision-making. Bij nieuwe risicofactoren, toename van inflammatie, onvoldoende darmvoorbereiding of een incomplete/kwalitatief onvoldoende colonoscopie moet het risico opnieuw worden beoordeeld en kan een korter interval nodig zijn.

 

Eindoordeel:

Conditionele aanbeveling voor surveillance, sterke aanbeveling tegen routinematige surveillance bij patiënten met laag risico op CRC.

 

Balans tussen voor- en nadelen van de interventie

Voor de module is een literatuursearch verricht naar verschillende intervallen voor het verrichten van endoscopische surveillance voor colorectaal carcinoom (CRC) bij patiënten met IBD. Voor deze search is gezocht naar zowel systematic reviews, RCT’s als observationele studies. Er zijn geen studies gevonden die voldoen aan de PICO.

 

De literatuursearch heeft meerdere retrospectieve cohortstudies opgeleverd waarvan die van Kim (2022) de meest recente is. In de laatste studie werden uitsluitend patiënten geïncludeerd met CRC en voldeed daarmee niet aan de PICO.

 

In totaal werden 566 patiënten met IBD en bevestigde CRC uit een nationaal cohort van veteranen met IBD gevolgd. Hierbij werden patiënten vergeleken die binnen <1 jaar, 1-3 jaar, 3-5 jaar of helemaal geen colonoscopie hadden ondergaan in de vijf jaar vóór de CRC-diagnose. De meeste patiënten (69,4%) hadden geen colonoscopie gehad binnen vijf jaar voor de diagnose. Colonoscopie binnen één jaar (OR 0.40) en binnen 1-3 jaar (OR 0.56) was geassocieerd met een kleinere kans op een gevorderd stadium van CRC bij diagnose vergeleken met geen surveillance. Daarnaast hing colonoscopie binnen één jaar samen met een lagere algehele mortaliteit (HR 0.56). De auteurs concluderen dat surveillancecolonoscopie elke 1-3 jaar de kans op laatstadium CRC en sterfte kan verminderen bij IBD-patiënten.

 

Deze studie kent echter enkele belangrijke beperkingen. Ten eerste ontbrak informatie over het CRC-stadium bij maar liefst 40% van de studiepopulatie. Ten tweede konden, vanwege de retrospectieve opzet, belangrijke variabelen zoals de IBD-behandelhistorie, kwaliteitsmaten van de colonoscopie en specifieke biopsieresultaten niet worden meegewogen in de analyses. Tot slot vond de studieperiode plaats vóór de publicatie van de SCENIC Consensus statement (Laine, 2015), waardoor de onderzochte surveillance strategie niet meer representatief is voor de huidige klinische praktijk.

 

De bevindingen van deze studie zijn wel in lijn met een eerder gepubliceerde Cochrane analyse die op basis van 5 observationele studies (n=7199) constateert dat surveillance geassocieerd is met een lagere kans op het ontwikkelen van CRC bij patiënten met IBD (OR 0.58, 95% CI 0.42-0.80) en op overlijden (OR 0.36, 95%CI 0.19-0.69). Bij patiënten die surveillance ondergingen bleek bovendien vaker een vroeg-stadium CRC gevonden te worden. De kwaliteit van de data werd echter beoordeeld als zeer laag (Collins, 2006). Overige studies, zoals die van Narula (2022), Cole (2018) en Hata (2019) die allen een retrospectieve studieopzet kenden, bevestigen deze uitkomsten, maar hebben eveneens een lage kwaliteit van bewijsvoering. Geconcludeerd kan worden dat surveillance van patiënten met IBD met grote waarschijnlijkheid leidt tot een lagere kans op (hoog-stadium) CRC en hieraan geassocieerde mortaliteit, maar uitspraken over de grootte van het effect, dan wel een uitspraak over surveillance-intervallen kan niet gedaan worden.

 

Overeenkomstig vrijwel alle bestaande richtlijnen wordt geadviseerd om surveillance te starten, 8 jaar na het debuut van de ziekte (de eerste symptomen). Alleen in geval van PSC wordt geadviseerd om onmiddellijk na vaststellen van deze extra-intestinale manifestatie een aanvang te maken van surveillance. Ongeacht de uitbreiding van de ziekte bij diagnose wordt geadviseerd om een eerste index surveillance coloscopie met segmentele biopten te verrichten na 8 jaar: de uitbreiding van de ziekte kan toenemen (endoscopisch of histologisch) gedurende deze periode.

 

Surveillance dient na de eerste surveillance scopie alleen te worden verricht bij patiënten met een gemiddeld tot hoog risico op het ontwikkelen van CRC. Bij patiënten met colitis ulcerosa beperkt tot het rectum, en patiënten met M. Crohn beperkt tot de dunne darm (L1 of L4 ziekte volgens de Montreal classificatie) of het rectum is het CRC risico te laag om surveillance te rechtvaardigen (Moran, 2025). Deze patiënten dienen te worden aangemoedigd om te participeren in screeningsprogramma’s die worden aangeboden aan de algemene populatie.

 

Bij patiënten van 75 jaar en ouder, of eerder bij kwetsbaarheid, substantiële comorbiditeit of een beperkte levensverwachting, kan overwogen worden de surveillance te staken. De beslissing om de surveillance te beëindigen of voort te zetten dient te worden gebaseerd op een individuele afweging van de verwachte baten en lasten, de levensverwachting en de voorkeuren van de patiënt, in het kader van shared decision making

 

Het risico op CRC in de IBD populatie is 1.4-1.7 keer verhoogd in vergelijking met de achtergrondpopulatie. Dit risico is niet gelijkmatig verdeeld: een aanzienlijk deel van de IBD patiënten heeft een risico dat vergelijkbaar is met de achtergrondpopulatie. Om surveillance toe te kunnen snijden op het risico van individuele patiënten wordt in alle vigerende richtlijnen een stratificatie toegepast, gebruikmakend van endoscopische en klinische risicofactoren. In de praktijk resulteert dit echter in een forse over-diagnostiek bij patiënten met een laag risico. Aan de andere kant kan deze stratificatie strategie niet voorkomen dat tussen de 20% en 50% van IBD-geassocieerde carcinomen een intervalcarcinoom blijkt te zijn (Da Cunha, 2024), hoewel dit aantal vanwege verbeterde optische technieken en subspecialisatie binnen de IBD inmiddels mogelijker lager is.

 

Om tot een betere risicoschatting te komen wordt in deze richtlijn gebruikt gemaakt van een recent ontwikkelde risicocalculator (Wijnands, 2024). Deze calculator, die onder meer gevalideerd is in Nederlandse cohorten, maakt gebruik van acht risicofactoren. Dit betreft uitbreiding van de ziekte (endoscopisch dan wel histologisch), PSC, vroegere dysplasie (indefinite of laag-gradige dysplasie), mannelijke geslacht, IBD type, post-inflammatoire poliepen (PIP’s), leeftijd bij diagnose IBD en hoogste graad van endoscopische ontsteking bij de meest recente surveillance coloscopie. De calculator kan dynamisch ingezet worden: bij een verandering van een risicofactor kan het risico opnieuw berekend worden hetgeen vertaalt kan worden naar een, al dan niet aangepast, surveillance beleid.

 

Hoewel dit instrument statistisch gezien gedegen is opgebouwd, moeten er wel enkele kanttekeningen worden geplaatst bij de generaliseerbaarheid naar de brede IBD-populatie.

  • De calculator is getraind op cohorten uit voornamelijk tertiaire expertisecentra waarin patiënten met PSC oververtegenwoordigd waren (4-21% versus circa 5% in de algemene IBD-populatie). Aangezien PSC-IBD klinisch en pathofysiologisch wordt beschouwd als een onderscheiden subtype met een inherent sterk verhoogd CRC-risico is extrapolatie naar patiënten met enkel colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn niet zonder meer valide.
  • De calculator is ontwikkeld in een populatie die surveillance heeft ondergaan; surveillance heeft mogelijk een protectief effect op het tijdig identificeren van CRC. Het gebruik van de risicocalculator is niet gevalideerd in een IBD populatie die geen surveillance heeft ondergaan.
  • De effectiviteit en veiligheid van het gebruik van de calculator is niet prospectief onderzocht. Dit vereist een zeer grote en langlopende studie, waarvan de resultaten pas na een decennium beschikbaar komen.
  • Er zijn te weinig data over patiënten jonger dan 18 of ouder dan 75 jaar.
  • Er zijn geen gegevens over familiair voorkomen van CRC.
  • Er zijn geen gegevens over potentieel relevante risicofactoren zoals colonstenoses, tubularisatie (buisvorming of verlies van haustratie) van het colon, of een debuut van de IBD op jonge leeftijd.

Gezien de matige opbrengst van de huidige stratificatie modellen, onder andere zichtbaar vanuit de resultaten van de HELIOS-trial (Te Groen, 2025), worden deze vervangen door de risicocalculator. De recente richtlijn van British Society of Gastroenterology (BSG; Moran, 2025) heeft gekozen voor een dualistische stratificatie: zowel de calculator als de conservatieve methode voor indeling in risicogroepen kan gebruikt worden. Omdat de conservatieve strategie matig effectief blijkt in de praktijk, wordt er in deze richtlijn gekozen voor een stratificatie die alleen gebaseerd is op de risicocalculator. Hierbij worden de afkappunten voor de risicostrata, geformuleerd door de BSG, overgenomen, zie Tabel 1 hieronder. Het CRC-risico in de algemene populatie is rond de 4.5% (Ten Hove, 2019).

 

Tabel 1. Aanbevolen surveillance-intervallen per risicogroep

Risico op CRC of hooggradige dysplasie (HGD)

Aanbevolen surveillance-interval

Laag

≤3.6%

Geen surveillance

Gemiddeld

3.6% - 6.8%

3 jaar

Hoog

>6.8%

1 jaar

De mediane kans op HGD of CRC voor de groep laag-risico patiënten ligt onder de 2%, waarbij het de vermelding verdient dat het overgrote deel van de patiënten in deze groep een risico heeft dat hier ruim onder ligt (Wijnands, 2024; Supp. File 8). Bij het staken van surveillance moet in overweging genomen worden of er additionele factoren aanwezig zijn die het risico kunnen beïnvloeden (eerstegraads familieleden met CRC, een strictuur of een andere vorm van ernstige beschadiging van het colon).

 

Waarden en voorkeuren van patiënten

Surveillancebeleid op CRC bij IBD is een belangrijk thema. Uit onderzoek van Crohn & Colitis NL blijkt dat voor patiënten met IBD zowel de voordelen als de belasting van surveillance-coloscopie zwaar meewegen. Veel patiënten ervaren het onderzoek en vooral de voorbereiding als belastend, maar vinden het daarnaast belangrijk om te weten hoe groot hun risico op darmkanker is. Het feit dat patiënten die voorheen wel in aanmerking kwamen voor surveillance en nu buiten de criteria vallen kan tot onzekerheid leiden bij deze patiëntencategorie.

 

Bij een gelijk risico op darmkanker als bij populatierisico is er variatie te zien onder patiënten: sommige patiënten willen vaker controle voor meer zekerheid, terwijl anderen geen of zo min mogelijk darmonderzoeken willen en er is een groep die vooral het advies van de arts volgt. Samen beslissen met de arts is belangrijk, waarbij duidelijke uitleg nodig is over risico’s en intervallen. Voorkeuren van patiënten hangen af van hun persoonlijke situatie, ervaringen en zorgen. Dit vraagt om maatwerk in de frequentie van surveillance.

Bron: Uitvraag door Crohn & Colitis NL onder 1544 patiënten (2025).

 

Ook ander onderzoek bevestigd dat dat er aanzienlijke heterogeniteit in de perceptie van patiënten bestaat waar het gaat om surveillance procedures. De uiteindelijke beslissing om surveillance te staken moet daarom vorm krijgen in een “shared decision making’-gesprek met de behandelaar (Wijnands, 2021).

 

Het verdient overigens vermelding dat ook in de vorige Nederlandse richtlijn (uniek binnen bestaande IBD surveillance richtlijnen) een stopregel werd gehanteerd: bij patiënten in de laagrisicogroep bij wie twee keer achtereen sprake bleek van een ‘negatieve surveillance coloscopie’ (geen ontsteking, geen post-inflammatoire poliepen, geen dysplasie) werd geadviseerd om de surveillance te staken.

 

Kostenaspecten

Recente data (Kaplan, 2021) laten zien dat het aantal patiënten met IBD in Nederland naar verwachting zal toenemen van heden 120.000 naar 177.000 in 2030. Rekening houdend met de start van surveillance na 8 jaar en de verdeling van patiënten over de verschillende risicostrata worden er op dit moment naar schatting 24.000 surveillance scopiëen op jaarbasis verricht. Dit is een conservatieve schatting. Implementatie van de richtlijn zal leiden tot het staken van surveillance in de laag-risico groep. Gebaseerd op de studie van Wijnands (2024) betreft dit (bij een 10-jaar aCRN risico, zie supplementary table 8 in studieartikel) ± 40-50% van de patiënten in de laag-risico groep. Dat betekent een reductie van ±10.000 coloscopieen per jaar. Uitgaande van de gemiddelde en alleen directe kosten van een coloscopie (€1000, www.zorgverzekeringwijzer.nl) gaat het om een besparing van €10 miljoen. Hierbij is geen rekening gehouden met de kosten voor sedatie, pathologisch onderzoek (afhankelijk van het aantal biopten €100-400), follow-up en de kosten die de  (zeldzame)  complicaties van het onderzoek met zich mee kunnen brengen. Verder zal verminderd arbeidsverzuim en het transport naar de kliniek ook bijdragen aan de besparing alsook aan een verminderde ecologische voetafdruk (Garcia-Castellanos, 2025).

 

Het verrichten van surveillance bij patiënten met IBD is mogelijk kosteneffectief. Recente studies in de Nederlandse situatie zijn echter niet beschikbaar. Ook de kosteneffectiviteit van het staken van surveillance bij laag-risicopatiënten is niet onderzocht. Hierbij moet uiteraard verdisconteerd worden dat er sprake kan zijn van meerkosten door gemiste CRC of HGD laesies. Data hierover zijn niet beschikbaar.

 

Ten slotte dienen kosten voor implementatie, zoals aanpassing van EPD-registratie, risicostratificatie, patiëntinformatie, recall-systemen en eventueel scholing van zorgverleners in acht genomen te worden. De werkgroep acht deze investering proportioneel wanneer de-escalatie beperkt blijft tot zorgvuldig geselecteerde laag-risicopatiënten en er een duidelijke safety-net bestaat via herbeoordeling en bevolkingsonderzoek.

 

De interventie leidt naar verwachting tot minder kosten ten opzichte van de huidige zorg.  Het cluster heeft dit verschil in kosten meegewogen en is van mening dat dit wel opweegt tegen het verschil in effectiviteit.

 

Gezondheidsgelijkheid ((health) equity/equitable)

Implementatie van de richtlijn zal naar verwachting niet leiden tot verschillen in gezondheidsgelijkheid. Integendeel: in het licht van de stijgende zorgvraag en de toenemende schaarste aan middelen kan deze interventie de gezondheidsgelijkheid juist bevorderen. Door surveillance bij laagrisicopatiënten te staken, kan de beschikbare endoscopiecapaciteit prioritair en doelmatiger worden ingezet voor hoog-risicopatiënten.

 

Om ongelijkheid te voorkomen, is de beschikbaarheid van laagdrempelige, begrijpelijke patiëntinformatie echter essentieel. Deze dient, bij voorkeur in meerdere talen en met expliciete uitleg te worden aangeboden om de te toegankelijkheid te maximaliseren.

 

Aanvaardbaarheid

De aanbeveling lijkt aanvaardbaar voor patiënten en zorgverleners wanneer de-escalatie van surveillance plaatsvindt op basis van transparante criteria, gedeelde besluitvorming en een duidelijk follow-up plan. Het belangrijkste ethische aandachtspunt is het risico dat een maligniteit of dysplasie later wordt ontdekt bij een patiënt bij wie surveillance is gestaakt. Dit risico wordt beperkt door de-escalatie alleen toe te passen bij laag-risicopatiënten, deelname aan bevolkingsonderzoek (>55jaar) te stimuleren en periodieke herbeoordeling (opnieuw invullen van de risicocalculator na 5 jaar of bij een opvlamming) te borgen. De kans op het ontwikkelen van CRC bij patiënten met weinig risicofactoren over een tijdsperiode van 5 jaar is laag en laat zich vergelijken met het CRC risico in de achtergrondpopulatie. Hiernaast is het zo dat na het staken van surveillance vrijwel alle patiënten onder controle van een MDL-arts blijven. Als zich een opvlamming voordoet zal veelal een nieuwe endoscopische evaluatie plaatsvinden, op basis waarvan opnieuw een beslissing kan worden genomen over verdere surveillance.

 

Ethische aanvaardbaarheid

Wegens het ontbreken van robuust bewijs voor de optimale surveillance-intervallen, de noodzaak van surveillance bij laagrisicopatiënten enerzijds, en de belasting van patiënten die surveillance onderzoeken moeten ondergaan anderzijds, acht de werkgroep het verantwoord om de intervallen te harmoniseren met de BSG-richtlijn (Moran, 2025). Het stopzetten van de surveillance bij patiënten met een laag risico op colorectaal carcinoom (CRC) is hiermee klinisch en ethisch gerechtvaardigd.

 

Duurzaamheid

Minder routinematige colonoscopieën bij laag-risicopatiënten leiden naar verwachting tot minder milieubelasting (de endoscopie afdeling staat op de tweede plaats waar het gaat om afvalproductie). Dit betreft onder andere minder reisbewegingen, minder gebruik van disposables, minder medicatie/sedatie, minder afvalproductie en minder inzet van endoscopiecapaciteit. Duurzaamheid is niet het enige argument voor de aanbeveling, maar ondersteunt de less-is-more-benadering.

 

Haalbaarheid

De haalbaarheid van de beschreven interventie hangt af van het juist en eerlijk informeren van IBD behandelaren en patiënten. Het gebruik van een risicocalculator in het stratificeren van patiënten voor surveillance, en het staken van surveillance in de laag-risicogroep is haalbaar, maar vereist een goede registratie van risicofactoren en een betrouwbaar recall-systeem. In de klinische praktijk moet duidelijk zijn wie het risico vaststelt, waar dit wordt vastgelegd, wanneer herbeoordeling plaatsvindt en hoe de procedure is ingericht voor patiënten die niet deelnemen aan het landelijke bevolkingsonderzoek. Belangrijke randvoorwaarden zijn beschikbaarheid van kwalitatief goede colonoscopieën, adequate verslaglegging van ziekteactiviteit en uitbreiding, histologische beoordeling, registratie van dysplasie en familiaire belasting.

Onderbouwing

People with inflammatory bowel disease (IBD) have an increased risk of colorectal carcinoma (CRC). For this reason, it is recommended to perform endoscopic screening 8 years after diagnosis. Depending on the risk profile (based on clinical, endoscopic, and histological parameters), patients are  endoscopically monitored at intervals of 1, 3, or 5 years. In most cases, and based on the characteristics of dysplasia, the surveillance frequency is increased to once a year for 5 years, if dysplastic lesions are identified and can be removed endoscopically. In case of a secondary diagnosis of Primary Sclerosing Cholangitis, it is recommended to start annual surveillance colonoscopies immediately after PSC diagnosis. To date, a solid scientific basis for these surveillance intervals is lacking.

 

In line with a 'less-is-more' strategy and consistent with recent British Society of Gastroenterology (BSG) guidelines, surveillance may be discontinued in patients with a low risk of high-grade dysplasia (HGD) of colorectal cancer (CRC). In the Netherlands, this de-escalation strategy would apply to an estimated 40–50% of patients currently under surveillance and may lead to a reduction of ±10.000 surveillance procedures on a yearly basis (conservative estimate).

Summary of Findings table

Population: Adult patients with inflammatory bowel disease with an indication for colonic surveillance

Intervention and comparator: Any surveillance interval compared to other surveillance intervals.

Outcome

 

Study results and measurements

Absolute effect estimates

Certainty of the Evidence

(Quality of evidence)

Conclusions

Control

Intervention

Colorectal carcinoma (CRC)

-

-

No GRADE

No evidence was found regarding difference in surveillance intervals for adult patients with inflammatory bowel disease with an indication for colonic surveillance on the outcome CRC

 

High-grade dysplasia (HGD)

-

-

No GRADE

No evidence was found regarding difference in surveillance intervals for adult patients with inflammatory bowel disease with an indication for colonic surveillance on the outcome HGD.

 

Mortality

-

                          -

 

No GRADE

No evidence was found regarding difference in surveillance intervals for adult patients with inflammatory bowel disease with an indication for colonic surveillance on the outcome mortality.

 

Description of studies

No studies were included in the analysis of the literature.

 

Results

Not applicable.

A systematic review of the literature was performed to answer the following question(s):

 

Table 2. PICO

Patients Adult patients with inflammatory bowel disease with an indication for colonic surveillance
Interventions Surveillance interval (any)
Control Surveillance interval (any)
Outcomes Colorectal carcinoma (CRC), high-grade dysplasia (HGD), mortality
Other selection criteria Study design: (systematic reviews of) randomized controlled trials and observational studies

Relevant outcome measures

The guideline panel considered CRC and mortality as a critical outcome measure for decision making; and HGD as an important outcome measure for decision making.

 

A priori, the guideline panel did not define the outcome measures listed above but used the definitions used in the studies.

 

The guideline panel defined a risk ratio (RR) of 0.8 or 1.25 for all outcome as a minimal clinically (patient) important difference.

 

Search and select (Methods)

A systematic literature search was performed by a medical information specialist using the following bibliographic databases: Embase.com and Ovid/Medline. Both databases were searched from 2006 to the 30th of April, 2026 for systematic reviews, RCTs and observational studies. Systematic searches were completed using a combination of controlled vocabulary/subject headings (e.g., Emtree-terms, MeSH) wherever they were available and natural language keywords. The overall search strategy was derived from the following primary search concepts: (1) inflammatory bowel disease; (2) neoplasm; (3) surveillance colonoscopy. Duplicates were removed using EndNote software. After deduplication and removing of retracted articles a total of 1092 records were imported for title/abstract screening.

 

Studies were selected based on the PICO. Titles and abstracts were screened using the ASReview software. The settings ELAS u4 (TF-IDF and SVM) were used. Systematic reviews (n = 158) were selected first. Porter (2026) was used as prior knowledge for inclusion. Belle (2014) was used as prior knowledge for exclusions. Next, individual studies (RCTs and observational studies, n = 934) were selected. Acharya (2025) was used as prior knowledge for inclusion. Kim (2023) and Ryu (2025) were used as prior knowledge for exclusions. The articles were subsequently screened by the guideline methodologist, using the following stopping rule: stop after 10% of the total set subsequent exclusions.

 

Initially, nine studies (five systematic reviews and four observational studies) were selected based on title and abstract screening. After reading the full text, nine studies were excluded (see the exclusion table under the tab ‘Evidence tabellen’.

  1. Acharya V, Kumaresan V, England J. Use of Large Language Models to Identify Surveillance Colonoscopy Intervals—A Feasibility Study. Gastroenterology, 2024; 168, 382-384.e4.
  2. Belle S. Who Needs Follow-Up after Endoscopic Resection of Colorectal Adenomas? Viszeralmedizin. 2014 Feb;30(1):52-5. doi: 10.1159/000357745. PMID: 26286014; PMCID: PMC4513796.
  3. Collins PD, Mpofu C, Watson AJ, Rhodes JM. Strategies for detecting colon cancer and/or dysplasia in patients with inflammatory bowel disease. Cochrane Database Syst Rev. 2006 Apr 19;(2):CD000279. doi: 10.1002/14651858.CD000279.pub3. Update in: Cochrane Database Syst Rev. 2017 Sep 18;9:CD000279. doi: 10.1002/14651858.CD000279.pub4. PMID: 16625534.
  4. García-Castellanos M, Lorenzo-Zúñiga V, Vilariño-Feltrer G, Tort-Ausina I, Vidaurre A, Martín-Cabezuelo R, Pons-Beltrán V, Pohl H, Campillo-Fernández AJ. Carbon footprint assessment and sensitivity analysis of diagnostic colonoscopy. Endoscopy. 2025 Oct 10. doi: 10.1055/a-2695-1726. Epub ahead of print. PMID: 40902623.
  5. Te Groen M, Wijnands AM, den Broeder N, de Jong DJ, van Dop WA, Duijvestein M, Fidder HH, van Schaik F, Hirdes MMC, van der Meulen-de Jong AE, Maljaars PWJ, Voorneveld PW, de Boer KHN, Peters CP, Oldenburg B, Hoentjen F; Dutch Initiative on Crohn and Colitis. Surveillance in inflammatory bowel disease: white light endoscopy with segmental re-inspection versus dye-based chromoendoscopy - a multi-arm randomised controlled trial (HELIOS). Gut. 2025 Mar 6;74(4):547-556. doi: 10.1136/gutjnl-2024-333446. PMID: 39819862.
  6. Kaplan GG, Windsor JW. The four epidemiological stages in the global evolution of inflammatory bowel disease. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2021 Jan;18(1):56-66. doi: 10.1038/s41575-020-00360-x. Epub 2020 Oct 8. PMID: 33033392; PMCID: PMC7542092.
  7. Kim HS, Hernaez R, Sansgiry S, Waljee AK, Scott FI, Lewis JD, El-Serag HB, Hou JK. Comparative Effectiveness of Surveillance Colonoscopy Intervals on Colorectal Cancer Outcomes in a National Cohort of Patients with Inflammatory Bowel Disease. Clin Gastroenterol Hepatol. 2022 Dec;20(12):2848-2857.e2. doi: 10.1016/j.cgh.2022.02.048. Epub 2022 Feb 28. PMID: 35240331; PMCID: PMC9489337.
  8. Kim JE, Choi CW, Hong SN, Song JH, Kim ER, Chang DK, Kim YH. Incremental Detection Rate of Dysplasia and Sessile Serrated Polyps/Adenomas Using Narrow-Band Imaging and Dye Spray Chromoendoscopy in Addition to High-Definition Endoscopy in Patients with Long-Standing Extensive Ulcerative Colitis: Segmental Tandem Endoscopic Study. Diagnostics (Basel). 2023 Jan 31;13(3):516. doi: 10.3390/diagnostics13030516. PMID: 36766621; PMCID: PMC9914536.
  9. Laine L, Kaltenbach T, Barkun A, McQuaid KR, Subramanian V, Soetikno R; SCENIC Guideline Development Panel. SCENIC international consensus statement on surveillance and management of dysplasia in inflammatory bowel disease. Gastroenterology. 2015 Mar;148(3):639-651.e28. doi: 10.1053/j.gastro.2015.01.031. PMID: 25702852.
  10. Mooiweer E, van der Meulen-de Jong AE, Ponsioen CY, van der Woude CJ, van Bodegraven AA, Jansen JM, Mahmmod N, Kremer W, Siersema PD, Oldenburg B; Dutch Initiative on Crohn’s and Colitis. Incidence of Interval Colorectal Cancer Among Inflammatory Bowel Disease Patients Undergoing Regular Colonoscopic Surveillance. Clin Gastroenterol Hepatol. 2015 Sep;13(9):1656-61. doi: 10.1016/j.cgh.2015.04.183. Epub 2015 May 6. PMID: 25956835.
  11. Moran GW, Gordon M, Sinopolou V, Radford SJ, Darie AM, Vuyyuru SK, Alrubaiy L, Arebi N, Blackwell J, Butler TD, Chew T, Colwill M, Cooney R, De Marco G, Din S, Din S, Feakins R, Gasparetto M, Gordon H, Hansen R, Kok KB, Lamb CA, Limdi J, Liu E, Loughrey MB, McGonagle D, Patel K, Pavlidis P, Selinger C, Shale M, Smith PJ, Subramanian S, Taylor SA, Tun GSZ, Verma AM, Wong NACS; IBD guideline development group. British Society of Gastroenterology guidelines on inflammatory bowel disease in adults: 2025. Gut. 2025 Jun 23;74(Suppl 2):s1-s101. doi: 10.1136/gutjnl-2024-334395. Erratum in: Gut. 2025 Oct 8;74(11):e20. doi: 10.1136/gutjnl-2024-334395corr1. PMID: 40550582.
  12. Porter, R. J. et al. (2025) A real-world retrospective cohort study of inflammatory bowel disease colorectal cancer surveillance. Frontline Gastroenterology. doi: 10.1136/flgastro-2025-103136.
  13. Rubenstein JH, Waljee AK, Jeter JM, Velayos FS, Ladabaum U, Higgins PD. Cost effectiveness of ulcerative colitis surveillance in the setting of 5-aminosalicylates. Am J Gastroenterol. 2009 Sep;104(9):2222-32. doi: 10.1038/ajg.2009.264. Epub 2009 Jun 2. PMID: 19491824; PMCID: PMC2764368.
  14. Ryu DG, Liu H, Lee SS, Yoon KT, Brahmania M. Appropriate Timing and Interval for Surveillance Colonoscopy after Liver Transplantation Based on a Single-Centre Experience. Can Liver J. 2025 Feb 25;8(1):39-48. doi: 10.3138/canlivj-2024-0041. PMID: 40678658; PMCID: PMC12269320.
  15. Ten Hove JR, Shah SC, Shaffer SR, Bernstein CN, Castaneda D, Palmela C, Mooiweer E, Elman J, Kumar A, Glass J, Axelrad J, Ullman TA, Colombel JF, Torres J, van Bodegraven AA, Hoentjen F, Jansen JM, de Jong ME, Mahmmod N, van der Meulen-de Jong AE, Ponsioen CY, van der Woude CJ, Itzkowitz SH, Oldenburg B. Consecutive negative findings on colonoscopy during surveillance predict a low risk of advanced neoplasia in patients with inflammatory bowel disease with long-standing colitis: results of a 15-year multicentre, multinational cohort study. Gut. 2019 Apr;68(4):615-622. doi: 10.1136/gutjnl-2017-315440. Epub 2018 May 2. PMID: 29720408.
  16. Wijnands AM, Te Groen M, Peters Y, Kaptein AA, Oldenburg B, Hoentjen F, Lutgens MWMD. Patients Prioritize a Low-volume Bowel Preparation in Colitis-associated Colorectal Cancer Surveillance: A Discrete Choice Experiment. Inflamm Bowel Dis. 2022 Jul 1;28(7):1053-1060. doi: 10.1093/ibd/izab221. PMID: 34487155; PMCID: PMC9247845.
  17. Wijnands AM, Penning de Vries BBL, Lutgens MWMD, Bakhshi Z, Al Bakir I, Beaugerie L, Bernstein CN, Chang-Ho Choi R, Coelho-Prabhu N, Graham TA, Hart AL, Ten Hove JR, Itzkowitz SH, Kirchgesner J, Mooiweer E, Shaffer SR, Shah SC, Elias SG, Oldenburg B; Dutch Initiative on Crohn and Colitis (ICC). Dynamic Prediction of Advanced Colorectal Neoplasia in Inflammatory Bowel Disease. Clin Gastroenterol Hepatol. 2024 Aug;22(8):1697-1708. doi: 10.1016/j.cgh.2024.02.014. Epub 2024 Feb 29. PMID: 38431223.

Table of excluded studies

Reference

Reason for exclusion

Porter, R. J. et al. (2025) A real-world retrospective cohort study of inflammatory bowel disease colorectal cancer surveillance. Frontline Gastroenterology, (doi: 10.1136/flgastro-2025-103136)

No comparison between different surveillance intervals, focus on added value of surveillance in general.

Collins PD, Mpofu C, Watson AJ, Rhodes JM. Strategies for detecting colon cancer and/or dysplasia in patients with inflammatory bowel disease. The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2006 Apr(2):CD000279. DOI: 10.1002/14651858.cd000279.pub3. PMID: 16625534.

No comparison between different surveillance intervals, focus on added value of surveillance in general.

Bye WA, Nguyen TM, Parker CE, Jairath V, East JE. Strategies for detecting colon cancer in patients with inflammatory bowel disease. Cochrane Database Syst Rev. 2017 Sep 18;9(9):CD000279. doi: 10.1002/14651858.CD000279.pub4. PMID: 28922695; PMCID: PMC6483622.

Update of Collins (2006). No comparison between different surveillance intervals, focus on added value of surveillance in general.

Bye WA, Ma C, Nguyen TM, Parker CE, Jairath V, East JE. Strategies for Detecting Colorectal Cancer in Patients with Inflammatory Bowel Disease: A Cochrane Systematic Review and Meta-Analysis. Am J Gastroenterol. 2018 Dec;113(12):1801-1809. doi: 10.1038/s41395-018-0354-7. Epub 2018 Oct 23. PMID: 30353058; PMCID: PMC6768584.

Same study as Bye (2017).

He DG, Chen XJ, Huang JN, Chen JG, Lv MY, Huang TZ, Lan P, He XS. Increased risk of colorectal neoplasia in inflammatory bowel disease patients with post-inflammatory polyps: A systematic review and meta-analysis. World J Gastrointest Oncol. 2022 Jan 15;14(1):348-361. doi: 10.4251/wjgo.v14.i1.348. PMID: 35116121; PMCID: PMC8790428.

No comparison between different surveillance intervals, focus on risk of postinflammatory polyps on neoplasia.

Mehta, Shivan J., et al. “Use of Large Language Models to Determine the Surveillance Colonoscopy Interval: A Bi-Institutional Validation Study.” American Journal of Gastroenterology, vol. 121, no. 4, Nov. 2025, pp. 950–63, doi:10.14309/ajg.0000000000003864.

Feasibility studie on the use of

language models for determination of surveillance intervalle, no direct comparison.

Burke KE, Nayor J, Campbell EJ, Ananthakrishnan AN, Khalili H, Richter JM. Interval Colorectal Cancer in Inflammatory Bowel Disease: The Role of Guideline Adherence. Dig Dis Sci. 2020 Jan;65(1):111-118. doi: 10.1007/s10620-019-05754-9. Epub 2019 Aug 1. PMID: 31367882; PMCID: PMC6946853.

No comparison between different surveillance intervals, focus on surveillance adherence

Hennink, S. D., van der Meulen-de Jong, A. E., Wolterbeek, R., Crobach, A. S. L. P., Becx, M. C. J. M., Crobach, W. F. S. J., van Haastert, M., ten Hove, W. R., Kleibeuker, J. H., Meijssen, M. A. C., Nagengast, F. M., Rijk, M. C. M., Salemans, J. M. J. I., Stronkhorst, A., Tuynman, H. A. R. E., Vecht, J., Verhulst, M.-L., Cappel, W. H. D. V. T. N., Walinga, H., ... Vasen, H. F. A. (2015). Randomized Comparison of Surveillance Intervals in Familial Colorectal Cancer. Journal of Clinical Oncology, 33(35), 4188-4195. https://doi.org/10.1200/JCO.2015.62.2035

Comparison between 3-year and 6-year surveillance intervals, but specific for familiary CRC.

Beoordelingsdatum en geldigheid

Publicatiedatum  : 19-11-2026

Beoordeeld op geldigheid  : 19-11-2026

Initiatief en autorisatie

Initiatief:
  • Cluster Benigne darmaandoeningen
Geautoriseerd door:
  • Crohn & Colitis NL
  • Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen

Algemene gegevens

Financiering

De richtlijnontwikkeling werd gefinancierd uit de Less-is-more subsidie van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG). 

Samenstelling werkgroep

Voor het ontwikkelen van de richtlijnmodule is in 2023 een multidisciplinair cluster ingesteld. Het cluster Benigne Darmaandoeningen bestaat uit meerdere richtlijnen (zie hier de actuele clusterindeling). De stuurgroep bewaakt het proces van modulair onderhoud binnen het cluster. De expertisegroepleden brengen hun expertise in, indien nodig. De volgende personen uit het cluster zijn betrokken geweest bij de ontwikkeling van deze module:

 

Clusterstuurgroepleden

  • Prof. dr. A.A.M. (Ad) Masclee, MDL-arts, MUMC+, NVMDL (voorzitter)
  • Prof. dr. G. (Gerd) Bouma, MDL-arts, AUMC, NVMDL
  • Dr. C.P. (Charlotte) Peters, MDL-arts, Diakonessenhuis, NVMDL
  • Dr. W. (Willemien) de Vries, kinderarts, Rijnstate, NVK
  • Dr. E.J.A. (Ernst) Steller, gastro-enteraal chirurg, Isala, NVvH
  • Dr. C.EJ. (Pim) Sloots, kinderchirurg, Erasmus MC (Sophia Kinderziekenhuis), NVvK
  • Drs. M.P (Menne) Scherpenzeel MPM, patiëntvertegenwoordiger, Crohn & Colitis NL 

Betrokken clusterexpertisegroepleden

  • Dr. M. (Mirjam) Severs, MDL-arts, Radboudumc, NVMDL
  • Dr. L.A.A.P. (Lauranne) Derikx, MDL-arts, Erasmus MC, NVMDL
  • Prof. Dr. B (Bas) Oldenburg, MDL-arts, UMCU, NVMDL
  • Dr. A.S.L.P (Stijn) Crohbach, patholoog, LUMC, NVVP (pathologie)
  • Dr. A.M. (Anouk) Wijnands, AIOS MDL, St. Antonius Ziekenhuis, NVMDL
  • Drs. M.P (Menne) Scherpenzeel MPM, patiëntvertegenwoordiger, Crohn & Colitis NL (stuurgroeplid) 

Met ondersteuning van

  • Drs. J.M.H. (Harm-Jan) van der Hart, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
  • Drs. E. (Esther) van der Bijl, medisch informatiespecialist, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Belangenverklaringen

Een overzicht van de belangen van de clusterleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten via secretariaat@kennisinstituut.nl.

 

Gemelde (neven)functies en belangen stuurgroepleden

Naam

Hoofdfunctie

Nevenwerkzaam-heden

Persoonlijke financiële belangen

Extern gefinancierd onderzoek

Intellectuele belangen en reputatie, overige belangen

Restrictie

Prof. dr. A.A.M. (Ad) Masclee

Voorzitter Medisch Ethische Toetsingscommissie Maastricht UMC (betaald, 0,3 FTE)

Gepensioneerd MDL arts sedert okt '21, voormalig hoofd MDL ziekten Maastricht UMC

Geen

Geen

Ja, Standardizing Training for endoscopic Resection of Large Non-Pedunculated Colorectal polyps, financier: KWF

 

Geen

Geen restricties

Prof. dr. G. (Gerd) Bouma

MDL-arts

Geen

Geen

Klinische trial naar effect van anti-IL15 in behandeling coeliakie, financier: Calypso, rol als projectleider.

 

Klinische trial naar effect van anti-IL15 in behandeling coeliakie, financier:  Provention, geen PI;

 

klinisch onderzoek naar behandeling refractaire coeliakie, financier: Pfizer, geen PI;

 

wetenschappelijk/fundamenteel onderzoek naar lymfomagenese coeliakie, financier MLDS, geen PI

Geen

Restricties t.a.v. besluitvorming voor modules over behandeling met anti-IL15 bij patiënten met coeliakie.

Dr. C.P. (Charlotte) Peters

MDL-arts

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen restricties

Dr. W. (Willemien) de Vries

Kinderarts

Bestuurslid sectie kinder-MDL van de NVK, onbetaald.

Geen

Geen

Geen

Geen restricties

Dr. E.J.A. (Ernst) Steller

Chirurg

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen restricties

Dr. C.EJ. (Pim) Sloots

Kinderchirurg

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen restricties

Drs. M.P (Menne) Scherpenzeel

Directeur Crohn & Colitis NL

Partner adviesbureau Blauwe Noordzee (0,1), bezoldigd

Voorzitter adviescommissie Fonds Gehandicaptensport, onbezoldigd

Lid RvT Q en C Support, bezoldigd 

Lid beoordelingscommissie KIDZ-gelden,bezoldigd (komt ten goede aan Crohn & Colitis NL)

Lid van adviesraden Pfizer en Jassen, bezoldigd (komt ten goede aan Crohn & Colitis NL)

Geen

Divers onderzoek (ZonMW en MDL Fonds, geen rol als projectleider, focus op inbreng patientenperspectief)

Het werk van Crohn & Colitis NL wordt mede mogelijk gemaakt door pharma (multisponsoring; geen invloed op de invulling van activiteiten).

Geen restricties

 

Gemelde (neven)functies en belangen betrokken expertisegroepleden

Naam

Hoofdfunctie

Nevenwerkzaam-heden

Persoonlijke financiële belangen

Extern gefinancierd onderzoek

Intellectuele belangen en reputatie, overige belangen

Restrictie

Dr. M. (Mirjam) Severs

MDL arts met aandachtsgebied IBD, Radboudumc.

Speaking engagement Takeda (eenmalige invited speach tijdens WID meeting 2025 over CVID enteropathie)

 

Advisory boards as a speaker for Abbvie: deelname aan online interactieve ad board meeting in 2026; discussie m.b.t. IBD medicatie behandelstrategieen en kennishiaten voor in de praktijk)

Geen

Geen

Geen

Geen restricties (genoemde belangen hebben geen raakvlakken met huidige module)

Dr. L.A.A.P. (Lauranne) Derikx

MDL arts Erasmus MC

- Advies raad (medicatie gerelateerd) Abbvie, Alfasigma, Pfizer.

- organisatie IBD dagen en Young Gastro Event (Johnson & Johnson).

- Sprekersovereenkomst Takeda (early effective therapy)

Geen

1. Pfizer:

gezondheidsvaardigheden bij jong volwassenen met IBD (projectleider)

 

2. ECCO grant:

immunogenetische profiling proctitis ulcerosa (projectleider)

Geen

Geen restricties (genoemde belangen hebben geen raakvlakken met huidige module)

Prof. Dr. B (Bas) Oldenburg

MDL-arts

Voorzitter IBD commissie van de NVMDL

Geen

1. Takeda  - identificatie biomarkers voor vedolizumab (projectleider)

2. Alpha Sigma - identificatie biomarkers voor filgotinib  (projectleider)

3. Abbvie - Pathogenese IBD  (projectleider)

In de module wordt een predictiemodel (risicofactoren) gebruikt dat in het UMC Utrecht ontwikkeld is.

Restrictie t.a.v. besluitvorming over 1) gebruik van predictiemodel(len) voor 'advanced colerectal neoplasia' bij IBD.

Dr. A.S.L.P (Stijn) Crohbach

Patholoog

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen restricties

Dr. A.M. (Anouk) Wijnands

AIOS MDL, heden werkzaam

Sint Antonius Ziekenhuis

Nieuwegein;

opleiding tzt in het

Erasmus MC te Rotterdam

Geen

Geen

Geen

Eerste auteur artikel m.b.t. ontwikkeling predictiemodel voor CRC surveillance/risicofactoren.

Restrictie t.a.v. besluitvorming over 1) gebruik van predictiemodel(len) voor 'advanced colerectal neoplasia' bij IBD.

Inbreng patiëntenperspectief

Bij de richtlijnmodule voerden de clusterleden conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) een kwalitatieve raming uit om te beoordelen of de aanbevelingen mogelijk leiden tot substantiële financiële gevolgen. Bij het uitvoeren van deze beoordeling is de richtlijnmodule op verschillende domeinen getoetst (zie het stroomschema bij Werkwijze).

Module

Uitkomst raming

Toelichting

Surveillancebeleid - intervallen

Geen financiële gevolgen

Hoewel uit de toetsing volgt dat de aanbeveling(en) breed toepasbaar zijn (5.000-40.000 patiënten per jaar), volgt uit de toetsing dat het geen nieuwe manier van zorgverlening of andere organisatie van zorgverlening betreft. Er worden daarom geen financiële gevolgen (stijging in kosten) verwacht.

Zoekverantwoording

Zoekstrategie - 30 april 2026

Embase.com

No.

Query

Results

#1

'inflammatory bowel disease'/exp OR 'crohn disease'/exp OR 'enterocolitis'/exp OR 'experimental inflammatory bowel disease'/exp OR 'ulcerative colitis'/exp OR 'pancolitis'/exp OR (('colon'/exp OR 'colon disease'/de) AND 'inflammation'/de) OR (inflammator*:ti,ab,kw AND bowel:ti,ab,kw AND disease*:ti,ab,kw) OR (((inflam* OR inflam*) NEAR/8 bowel*):ti,ab,kw) OR (((ulcer* OR histiocytic* OR mucosa* OR idiopathic* OR 'procto col*' OR granuloma* OR terminal OR region*) NEAR/3 (coli* OR colli* OR colon* OR colorectit* OR proctocol* OR proctit* OR enterit* OR ileit*)):ti,ab,kw) OR crohn*:ti,ab,kw OR 'cronh*':ti,ab,kw OR colienterit*:ti,ab,kw OR collienteriti*:ti,ab,kw OR enterocolit*:ti,ab,kw OR enterocollit*:ti,ab,kw OR pancolit*:ti,ab,kw OR pancollit*:ti,ab,kw OR ibd:ti,ab,kw OR pibd:ti,ab,kw OR 'ulcerati* col*':ti,ab,kw OR 'coliti* gravis':ti,ab,kw OR 'colliti* gravis':ti,ab,kw OR ileocolit*:ti,ab,kw OR ileocollit*:ti,ab,kw

378029

#2

'neoplasm'/exp OR 'dysplasia'/de OR 'gastrointestinal dysplasia'/exp OR (((colorectal* OR 'colo* rectal*' OR colon* OR mesocolon* OR rectum OR rectal OR rectocolon* OR recti OR pararectal OR retrorectal) NEAR/3 (mass OR masses OR lesion* OR villous)):ti,ab,kw) OR adenoma*:ti,ab,kw OR cancer*:ti,ab,kw OR carcinogen*:ti,ab,kw OR carcinom*:ti,ab,kw OR malign*:ti,ab,kw OR metasta*:ti,ab,kw OR neoplas*:ti,ab,kw OR oncogen*:ti,ab,kw OR oncolog*:ti,ab,kw OR precancer*:ti,ab,kw OR tumor*:ti,ab,kw OR tumour*:ti,ab,kw OR crc:ti,ab,kw OR dysplas*:ti,ab,kw

8695144

#3

'surveillance colonoscopy'/exp OR (('monitoring'/exp OR 'time interval'/de OR 'time interval'/exp/mj OR 'consultation frequency'/exp) AND ('colonoscopy'/exp OR 'digestive tract endoscopy'/exp OR 'endoscopy'/de)) OR (((frequenc* OR monitor* OR surveillanc* OR interval* OR 'follow* up' OR follow*up OR repeat) NEAR/3 (endoscop* OR colonoscop* OR colonscop* OR coloscop*)):ti,ab,kw) OR (((monitor*:ti,kw OR surveillanc*:ti,kw OR interval*:ti,kw OR follow*:ti,kw) AND up:ti,kw OR follow*up:ti,kw) AND (endoscop*:ti,kw OR colonoscop*:ti,kw OR colonscop*:ti,kw OR coloscop*:ti,kw))

47956

#4

'child'/exp OR 'minor (person)'/exp OR 'adolescent'/exp OR 'juvenile'/de OR 'pediatric patient'/exp OR 'pediatrics'/exp OR 'adolescence'/exp OR 'childhood'/exp OR 'primary school'/exp OR 'middle school'/exp OR 'high school'/exp OR 'neonatal intensive care unit'/exp OR 'newborn intensive care'/exp OR 'pediatric intensive care unit'/exp OR 'pediatric ward'/exp OR 'child health care'/exp OR child:ti,ab OR children*:ti,ab OR childhood*:ti,ab OR childcare:ti,ab OR infan*:ti,ab OR newborn*:ti,ab OR 'new born*':ti,ab OR perinat*:ti,ab OR neonat*:ti,ab OR postneonat*:ti,ab OR prematurit*:ti,ab OR prematures:ti,ab OR (((preterm OR 'pre term') NEAR/2 (born OR offspring OR female OR male OR extremely OR very)):ti,ab) OR picu:ti,ab OR baby*:ti,ab OR babies:ti,ab OR toddler*:ti,ab OR minors:ti,ab OR boy:ti,ab OR boys:ti,ab OR boyfriend:ti,ab OR boyhood:ti,ab OR girl*:ti,ab OR kid:ti,ab OR kids:ti,ab OR adolescen*:ti,ab OR juvenil*:ti,ab OR youth*:ti,ab OR teen*:ti,ab OR puberty:ti,ab OR pubescen*:ti,ab OR youngster*:ti,ab OR pediatr*:ti,ab OR paediatr*:ti,ab OR peadiatr*:ti,ab OR schoolchild*:ti,ab OR preschool*:ti,ab OR highschool*:ti,ab OR ((school* NEAR/2 (primary OR elementary OR middle OR intermediate OR 'junior high' OR 'lower secondary' OR high OR secondary)):ti,ab) OR (((first OR 1st OR second OR 2nd OR third OR 3rd OR fourth OR 4th OR fifth OR 5th OR sixth OR 6th OR seventh OR 7th OR eight* OR 8th OR ninth OR 9th OR tenth OR 10th OR eleventh OR 11th) NEAR/1 grader*):ti,ab) OR ((aged NEXT/1 (1 OR one OR 2 OR two OR 3 OR three OR 4 OR four OR 5 OR five OR 6 OR six OR 7 OR seven OR 8 OR eight OR 9 OR nine OR 10 OR ten OR 11 OR eleven OR 12 OR twelve OR 13 OR thirteen OR 14 OR fourteen OR 15 OR fifteen OR 16 OR sixteen OR 17 OR seventeen)):ti,ab) OR ((aged NEXT/1 (≤ OR ≥ OR between OR over) NEXT/1 (1 OR one OR 2 OR two OR 3 OR three OR 4 OR four OR 5 OR five OR 6 OR six OR 7 OR seven OR 8 OR eight OR 9 OR nine OR 10 OR ten OR 11 OR eleven OR 12 OR twelve OR 13 OR thirteen OR 14 OR fourteen OR 15 OR fifteen OR 16 OR sixteen OR 17 OR seventeen)):ti,ab)

6386541

#5

#1 AND #2 AND #3 NOT #4

4492

#6

#5 AND [2006-2027]/py NOT ('conference abstract'/it OR 'editorial'/it OR 'letter'/it OR 'note'/it OR 'clinical trial':dtype) NOT (('animal'/exp OR 'animal experiment'/exp OR 'animal model'/exp OR 'nonhuman'/exp) NOT 'human'/exp)

1412

#7

'meta analysis'/exp OR 'systematic review'/exp OR 'scoping review'/exp OR 'rapid review'/exp OR 'umbrella review'/exp OR 'cochrane database of systematic reviews'/jt OR 'network meta-analysis'/exp OR 'networkmeta analy*':ti,ab,kw OR 'networkmetaanaly*':ti,ab,kw OR metaanaly*:ti,ab,kw OR 'meta analy*':ti,ab,kw OR metanaly*:ti,ab,kw OR metaanali*:ti,ab,kw OR 'meta anali*':ti,ab,kw OR metanali*:ti,ab,kw OR prisma:ti,ab OR prospero:ab OR (((systemati* OR scoping OR umbrella OR 'structured literature') NEAR/3 (review* OR overview*)):ti,ab,kw) OR (((structured OR systemic*) NEAR/3 (review* OR overview* OR synth*) NEAR/3 literature):ti,ab,kw) OR 'systemic* review*':ti,ab,kw OR (((systemati* OR literature OR databases OR 'data bases') NEAR/6 search*):ti,ab,kw) OR (((structured OR comprehensive* OR systemic*) NEAR/3 search*):ti,ab,kw) OR (((literature NEAR/3 (review* OR overview*)):ti,ab,kw) AND (search*:ti,ab,kw OR databases:ti,ab,kw OR 'data bases':ti,ab,kw)) OR medline*:ab OR pubmed*:ab OR 'pub med*':ab OR embase:ab OR cochrane*:ab,jt OR psycinfo:ab OR cinahl:ab OR (((critical* OR rapid*) NEAR/2 (review* OR overview* OR synth*)):ti) OR ((((critical* OR rapid*) NEAR/3 (review* OR overview* OR synth*)):ab) AND (search*:ab OR databases:ab OR 'data bases':ab)) OR metasynth*:ti,ab,kw OR 'meta synth*':ti,ab,kw OR 'review of reviews':ti,ab,kw

1234401

#8

'randomized controlled trial'/exp OR 'clinical trial'/exp OR 'randomization'/de OR 'single blind procedure'/exp OR 'double blind procedure'/exp OR 'triple blind procedure'/exp OR 'crossover procedure'/exp OR 'placebo'/exp OR 'prospective study'/exp OR ((random* NEAR/2 (trial OR study)):ti,ab) OR ((random* NEAR/10 (trial OR trail OR 'clinical trial' OR 'clinical trail' OR 'clinical study' OR 'multicenter study' OR crossover OR 'cross over')):ti) OR ((('single blind*' OR 'double blind*' OR 'triple blind*' OR 'quadruple blind*') NEAR/4 (study OR trial OR trail OR design)):ti,ab) OR ((random* NEAR/3 distribut* NEAR/7 group*):ti,ab) OR (((pragmatic OR practical) NEAR/1 ('clinical trial' OR 'clinical trail')):ti,ab) OR ((('non inferiority' OR noninferiority OR superiority OR equivalence) NEAR/3 (trial OR trail)):ti,ab) OR ((random* NEAR/4 ('cross over*' OR crossover*)):ti,ab) OR ((phase NEAR/5 ('clinical trial' OR 'clinical trail')):ti) OR ((random* NEAR/3 phase NEAR/3 (trial OR trail OR study)):ti,ab) OR randomi*:ti,ab OR rct:ti,ab OR 'random* control*':ti,ab OR placebo*:ti,ab OR randomly*:ti,ab

4757087

#9

'major clinical study'/de OR 'clinical study'/de OR 'family study'/de OR 'longitudinal study'/de OR 'retrospective study'/de OR 'prospective study'/de OR 'cohort analysis'/de OR 'case control study'/de OR 'comparative study'/exp OR 'control group'/de OR 'controlled study'/de OR 'controlled clinical trial'/de OR 'crossover procedure'/de OR 'double blind procedure'/de OR 'phase 2 clinical trial'/de OR 'phase 3 clinical trial'/de OR 'phase 4 clinical trial'/de OR 'pretest posttest design'/de OR 'pretest posttest control group design'/de OR 'quasi experimental study'/de OR 'single blind procedure'/de OR 'triple blind procedure'/de OR ((cohort NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('case control' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('follow up' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (observational NEAR/1 (study OR studies)) OR ((epidemiologic NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('cross sectional' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (((control OR controlled) NEAR/6 trial):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/6 (study OR studies)):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled OR controls) NEAR/1 active):ti,ab,kw) OR 'open label*':ti,ab,kw OR (((double OR two OR three OR multi OR trial) NEAR/1 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR ((allocat* NEAR/10 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR placebo*:ti,ab,kw OR 'sham-control*':ti,ab,kw OR (((single OR double OR triple OR quadruple OR assessor) NEAR/1 (blind* OR masked)):ti,ab,kw) OR nonrandom*:ti,ab,kw OR 'non-random*':ti,ab,kw OR 'quasi-experiment*':ti,ab,kw OR crossover:ti,ab,kw OR 'cross over':ti,ab,kw OR 'parallel group*':ti,ab,kw OR 'factorial trial':ti,ab,kw OR ((phase NEAR/5 (study OR trial)):ti,ab,kw) OR ((case* NEAR/6 (matched OR control*)):ti,ab,kw) OR ((match* NEAR/6 (pair OR pairs OR cohort* OR control* OR group* OR healthy OR age OR sex OR gender OR patient* OR subject* OR participant*)):ti,ab,kw) OR ((propensity NEAR/6 (scor* OR match*)):ti,ab,kw) OR versus:ti OR vs:ti OR compar*:ti OR ((compar* NEAR/1 study):ti,ab,kw) OR (('observational study'/de OR 'cross-sectional study'/de OR 'multicenter study'/de OR 'correlational study'/de OR 'follow up'/de OR cohort*:ti,ab,kw OR 'follow up':ti,ab,kw OR followup:ti,ab,kw OR longitudinal*:ti,ab,kw OR prospective*:ti,ab,kw OR retrospective*:ti,ab,kw OR observational*:ti,ab,kw OR 'cross sectional*':ti,ab,kw OR cross?ectional*:ti,ab,kw OR multicent*:ti,ab,kw OR 'multi-cent*':ti,ab,kw OR consecutive*:ti,ab,kw) AND (group:ti,ab,kw OR groups:ti,ab,kw OR subgroup*:ti,ab,kw OR versus:ti,ab,kw OR vs:ti,ab,kw OR compar*:ti,ab,kw OR 'odds ratio*':ab OR 'relative odds':ab OR 'risk ratio*':ab OR 'relative risk*':ab OR 'rate ratio':ab OR aor:ab OR arr:ab OR rrr:ab OR ((('or' OR 'rr') NEAR/6 ci):ab))) OR (((pretest OR 'pre test') NEAR/2 (posttest OR 'post test')):ti,ab,kw)

20039745

#10

#6 AND #7 SR

147

#11

#6 AND #8 NOT #10 RCT

225

#12

#6 AND #9 NOT (#10 OR #11) Observationeel

484

#13

#10 OR #11 OR #12 Totaal

856

Ovid/Medline

#

Searches

Results

1

exp Inflammatory Bowel Diseases/ or exp Colitis, Ulcerative/ or exp Crohn Disease/ or exp Enterocolitis/ or (exp Colon/ and Inflammation/) or (inflammator* and bowel and disease*).ti,ab,kf. or ((inflam* or inflam*) adj8 bowel*).ti,ab,kf. or ((ulcer* or histiocytic* or mucosa* or idiopathic* or procto col* or granuloma* or terminal or region*) adj3 (coli* or colli* or colon* or colorectit* or proctocol* or proctit* or enterit* or ileit*)).ti,ab,kf. or crohn*.ti,ab,kf. or cronh*.ti,ab,kf. or colienterit*.ti,ab,kf. or collienteriti*.ti,ab,kf. or enterocolit*.ti,ab,kf. or enterocollit*.ti,ab,kf. or pancolit*.ti,ab,kf. or pancollit*.ti,ab,kf. or ibd.ti,ab,kf. or pibd.ti,ab,kf. or ulcerati* col*.ti,ab,kf. or coliti* gravis.ti,ab,kf. or colliti* gravis.ti,ab,kf. or ileocolit*.ti,ab,kf. or ileocollit*.ti,ab,kf.

218328

2

exp Neoplasms/ or ((colorectal* or colo* rectal* or colon* or mesocolon* or rectum or rectal or rectocolon* or recti or pararectal or retrorectal) adj3 (mass or masses or lesion* or villous)).ti,ab,kf. or adenoma*.ti,ab,kf. or cancer*.ti,ab,kf. or carcinogen*.ti,ab,kf. or carcinom*.ti,ab,kf. or malign*.ti,ab,kf. or metasta*.ti,ab,kf. or neoplas*.ti,ab,kf. or oncogen*.ti,ab,kf. or oncolog*.ti,ab,kf. or precancer*.ti,ab,kf. or tumor*.ti,ab,kf. or tumour*.ti,ab,kf. or crc.ti,ab,kf. or dysplas*.ti,ab,kf.

5982316

3

(exp Population Surveillance/ and (exp Colonoscopy/ or exp Endoscopy, Gastrointestinal/ or Endoscopy/)) or ((frequenc* or monitor* or surveillanc* or interval* or follow* up or follow*up or repeat or screen*) adj3 (endoscop* or colonoscop* or colonscop* or coloscop*)).ti,ab,kf. or ((monitor* or surveillanc* or interval* or follow* up or follow*up) and (endoscop* or colonoscop* or colonscop* or coloscop*)).ti,kf.

22685

4

exp Child/ or exp Minors/ or exp Adolescent/ or exp Infant/ or exp Pediatrics/ or exp Schools, Nursery/ or exp Adolescent Medicine/ or exp Adolescent, Hospitalized/ or exp Adolescent, Institutionalized/ or exp Child, Hospitalized/ or exp Child, Institutionalized/ or exp Intensive Care, Neonatal/ or exp Intensive Care Units, Pediatric/ or exp Child Health Services/ or child.ti,ab. or children*.ti,ab. or childhood*.ti,ab. or childcare.ti,ab. or infan*.ti,ab. or newborn*.ti,ab. or 'new born*'.ti,ab. or perinat*.ti,ab. or neonat*.ti,ab. or postneonat*.ti,ab. or prematurit*.ti,ab. or prematures.ti,ab. or ((preterm or 'pre term') adj2 (born or offspring or female or male or extremely or very)).ti,ab. or picu.ti,ab. or nicu.ti,ab. or baby*.ti,ab. or babies.ti,ab. or toddler*.ti,ab. or minors.ti,ab. or boy.ti,ab. or boys.ti,ab. or boyfriend.ti,ab. or boyhood.ti,ab. or girl*.ti,ab. or kid.ti,ab. or kids.ti,ab. or adolescen*.ti,ab. or juvenil*.ti,ab. or youth*.ti,ab. or teen*.ti,ab. or puberty.ti,ab. or pubescen*.ti,ab. or youngster*.ti,ab. or pediatr*.ti,ab. or paediatr*.ti,ab. or peadiatr*.ti,ab. or schoolchild*.ti,ab. or preschool*.ti,ab. or highschool*.ti,ab. or (school* adj2 (primary or elementary or middle or intermediate or 'junior high' or 'lower secondary' or high or secondary)).ti,ab. or ((first or 1st or second or 2nd or third or 3rd or fourth or 4th or fifth or 5th or sixth or 6th or seventh or 7th or eight* or 8th or ninth or 9th or tenth or 10th or eleventh or 11th) adj1 grader*).ti,ab. or ((aged adj1 ("1" or one or "2" or two or "3" or three or "4" or four or "5" or five or "6" or six or "7" or seven or "8" or eight or "9" or nine or "10" or ten or "11" or eleven or "12" or twelve or "13" or thirteen or "14" or fourteen or "15" or fifteen or "16" or sixteen or "17" or seventeen)) or (aged adj1 (between or over) adj1 ("1" or one or "2" or two or "3" or three or "4" or four or "5" or five or "6" or six or "7" or seven or "8" or eight or "9" or nine or "10" or ten or "11" or eleven or "12" or twelve or "13" or thirteen or "14" or fourteen or "15" or fifteen or "16" or sixteen or "17" or seventeen))).ti,ab.

5413615

5

(1 and 2 and 3) not 4

1511

6

limit 5 to yr="2006 -Current"

1228

7

6 not (comment/ or editorial/ or letter/) not ((exp animals/ or exp models, animal/) not humans/)

1181

8

exp Meta-Analysis/ or exp Systematic Review/ or exp Scoping Review/ or networkmeta analy*.ti,ab,kf. or networkmetaanaly*.ti,ab,kf. or metaanaly*.ti,ab,kf. or meta analy*.ti,ab,kf. or metanaly*.ti,ab,kf. or metaanali*.ti,ab,kf. or meta anali*.ti,ab,kf. or metanali*.ti,ab,kf. or prisma.ti,ab. or prospero.ab. or ((systemati* or scoping or umbrella or structured literature) adj3 (review* or overview*)).ti,ab,kf. or ((structured or systemic*) adj3 (review* or overview* or synth*) adj3 literature).ti,ab,kf. or systemic* review*.ti,ab,kf. or ((systemati* or literature or databases or data bases) adj6 search*).ti,ab,kf. or ((structured or comprehensive* or systemic*) adj3 search*).ti,ab,kf. or ((literature adj3 (review* or overview*)) and (search* or databases or data bases)).ti,ab,kf. or medline*.ab. or pubmed*.ab. or pub med*.ab. or embase.ab. or cochrane*.ab,jw. or psycinfo.ab. or cinahl.ab. or ((critical* or rapid*) adj2 (review* or overview* or synth*)).ti. or (((critical* or rapid*) adj3 (review* or overview* or synth*)) and (search* or databases or data bases)).ab. or metasynth*.ti,ab,kf. or meta synth*.ti,ab,kf. or 'review of reviews'.ti,ab,kf.

928499

9

exp clinical trial/ or randomized controlled trial/ or exp clinical trials as topic/ or randomized controlled trials as topic/ or Random Allocation/ or Double-Blind Method/ or Single-Blind Method/ or (random* adj2 study).ti,ab. or (random* adj10 (trial or trail or clinical trial or clinical trail or clinical study or multicenter study or crossover or cross over)).ti,ab,kf. or ((single blind* or double blind* or triple blind* or quadruple blind*) adj4 (study or trial or trail or design)).ti,ab. or (random* adj3 distribut* adj7 group*).ti,ab. or ((pragmatic or practical) adj1 (clinical trial or clinical trail)).ti,ab. or ((non inferiority or noninferiority or superiority or equivalence) adj3 (trial or trail)).ti,ab. or (phase adj5 (clinical trial or clinical trail)).ti. or (random* adj3 phase adj3 (trial or trail or study)).ti,ab. or randomi*.ti,ab. or rct.ti,ab. or random* control*.ti,ab. or placebo*.ti,ab. or randomly*.ti,ab.

2204413

10

Case-control Studies/ or clinical trial, phase ii/ or clinical trial, phase iii/ or clinical trial, phase iv/ or comparative study/ or control groups/ or controlled before-after studies/ or controlled clinical trial/ or double-blind method/ or historically controlled study/ or matched-pair analysis/ or single-blind method/ or (((control or controlled) adj6 (study or studies or trial)) or (compar* adj (study or studies)) or ((control or controlled or controls) adj1 active) or "open label*" or ((double or two or three or multi or trial) adj (arm or arms)) or (allocat* adj10 (arm or arms)) or placebo* or "sham-control*" or ((single or double or triple or quadruple or assessor) adj1 (blind* or masked)) or nonrandom* or "non-random*" or "quasi-experiment*" or "parallel group*" or "factorial trial" or "pretest posttest" or (phase adj5 (study or trial)) or (case* adj6 (matched or control*)) or (match* adj6 (pair or pairs or cohort* or control* or group* or healthy or age or sex or gender or patient* or subject* or participant*)) or (propensity adj6 (scor* or match*))).ti,ab,kf. or (confounding adj6 adjust*).ti,ab. or (versus or vs or compar*).ti. or exp cohort studies/ or epidemiologic studies/ or ((multicenter study/ or observational study/ or seroepidemiologic studies/ or (cohort* or 'follow up' or followup or longitudinal* or prospective* or retrospective* or observational* or multicent* or 'multi-cent*' or consecutive*).ti,ab,kf.) and ((group or groups or subgroup* or versus or vs or compar*).ti,ab,kf. or ('odds ratio*' or 'relative odds' or 'risk ratio*' or 'relative risk*' or aor or arr or rrr).ab. or (("OR" or "RR") adj6 CI).ab.)) or Case control.tw. or cohort.tw. or Cohort analy$.tw. or (Follow up adj (study or studies)).tw. or (observational adj (study or studies)).tw. or Longitudinal.tw. or Retrospective*.tw. or prospective*.tw. or consecutive*.tw. or Cross sectional.tw. or Cross-sectional studies/ or historically controlled study/ or interrupted time series analysis/ or ((pretest or pre test) adj2 (posttest or post test)).ti,ab,kf.

8486010

11

7 and 8 SR

102

12

(7 and 9) not 11 RCT

95

13

(7 and 10) not (11 or 12) Observationeel

492

14

11 or 12 or 13 Totaal

689

Volgende:
Vaccinaties en reisadviezen