Algemene adviezen

Publicatiedatum: 23-09-2026

Beoordeeld op geldigheid: 23-09-2026

Uitgangsvraag

Wat is het algemene beleid ten aanzien van extravasaties?

Aanbeveling

Bij alle extravasaties dienen algemene maatregelen genomen te worden:

Zet het infuus stop
Extravasaat zo mogelijk aspireren. Daarna kan de katheter worden verwijderd.
Leg het aangedane gebied hoog.
Markeer het gebied en maak een foto.
Volg lokale afspraken en/of vraag de ziekenhuisapotheker in consult voor eventuele geneesmiddel specifieke adviezen.

Bij graad 1 of 2 extravasaties wordt koelen of verwarmen niet als standaardmaatregel geadviseerd.

Verwarmen kan toegepast worden als het geneesmiddel over een groter oppervlak verspreid, en hierdoor verdund moet worden (zie module 3). Dit is het geval bij een graad 3 of hoger extravasatie en bij enkele specifieke geneesmiddelen/formuleringen.

Koelen dient toegepast te worden bij specifieke geneesmiddelen waarbij wordt verondersteld dat verspreiden ervan schade kan brengen aan het omliggende weefsel zoals cytostatica (zie module Specifieke geneesmiddelgroepen).

Pas hyaluronidase toe bij een graad 4 extravasatie. Overweeg toepassing van hyaluronidase bij een graad 3 extravasatie.

De toepassing van intradermale corticosteroïden bij de behandeling van extravasaties wordt afgeraden. Ook topicale corticosteroiden worden niet aangeraden.

Directe chirurgische interventie bij een extravasatie is geen standaardbehandeling, maar kan worden toegepast bij direct ernstig verlopende extravasaties. De keuze voor de toepassing en de keuze voor de techniek worden gemaakt door de plastisch chirurg.

Consulteer een plastisch chirurg bij een graad 4 extravasatie.

Overwegingen

Balans tussen gewenste en ongewenste effecten

Er is een brede search verricht naar extravasaties, om een overzicht te kunnen geven van beschikbare interventies voor preventie, behandeling van extravasaties en lokaal beleid. Er is gezocht naar alle mogelijke interventies. Er zijn 26 studies met betrekking tot de behandeling van extravasaties in het overzicht opgenomen. De gevonden studies zijn heterogeen in onderzochte interventies, studiepopulaties en eigenschappen van het toegediende middel. Er is gekozen om een overkoepelend overzicht te geven en geen individuele PICO over één interventie uit te werken. De gevonden studies worden beschouwend beschreven en gecombineerd met klinische ervaringen.

Kwaliteit van bewijs

Er is een brede, overkoepelende search uitgevoerd naar alle mogelijke interventies. Er is geen beschrijving van de bewijskracht per uitkomstmaat (per studie, per interventie, per toegediend middel).

De geincludeerde studies betreffen voornamelijk observationele studies met lage incidentie en grote heterogeniteit. Gezien de acute aard van deze complicatie, wat het uitvoeren van grootschalige, gecontroleerde studies bemoeilijkt was dit in de lijn der verwachting. Hierdoor is de huidige evidentie grotendeels gebaseerd op observationeel onderzoek en klinische ervaring (en volgt de uitwerking niet de structuur van tabel).

Aanvullende literatuur

Het toepassen van maatregelen bij een extravasatie heeft als doel complicaties en cosmetische of functionele schade te beperken, en verdere complicaties te voorkomen. Bij een extravasatie kunnen aantal maatregelen genomen worden waaronder algemene maatregelen in combinatie met kompressen, farmacologische maatregelen en chirurgische maatregelen. Op basis van de ernst van de symptomen en de farmacologische/fysisch-chemische eigenschappen van een geneesmiddel kan een inschatting worden gemaakt van de ernst van de extravasatie en de noodzaak om over te gaan op farmacologisch dan wel chirurgisch ingrijpen.

Algemene maatregelen

Algemene maatregelen kunnen bij alle extravasaties toegepast worden. Het doel van deze algemene maatregelen is om de hydrostatische intracapillaire druk te verminderen en de diffusie te bevorderen. Daarnaast bevat het stappen om het aangedane gebied op te volgen om nieuw ontstane weefselschade tijdig te herkennen en zo nodig actie te kunnen ondernemen. In de literatuur is geen onderzoek gedaan naar het effect van deze maatregelen.

Voer de onderstaande handelingen uit (Reynolds, 2014; David, 2020; Kim, 2020; Becker 2011):

1. Zet het infuus stop. Aspireer zo veel mogelijk vloeistof via de katheter, zonder druk uit te oefenen op het gebied.

Het terugtrekken van de vloeistof helpt om de extravasatie te beperken. Door geen druk uit te oefenen, wordt verdere schade aan het weefsel voorkomen, zoals toename van zwelling of schade aan de bloedvaten. In de praktijk resulteert aspiratie doorgaans in het terugtrekken van slechts een beperkte hoeveelheid of geen vloeistof.

2. Verwijder vervolgens de katheter.

De katheter verwijderen gezien deze niet meer bruikbaar is. Plaats elders een nieuwe katheter.

3. Leg het getroffen lichaamsdeel hoog. Dit vermindert zwelling.

Door het getroffen lichaamsdeel hoog te leggen, wordt de terugkeer van vocht (en geneesmiddel) naar de bloedvaten bevorderd en de ophoping van vocht in het weefsel (zwelling) vermindert. Zwelling kan de schade verergeren en de genezing vertragen, dus het verhogen van het lichaamsdeel helpt om dit proces tegen te gaan.

4. Markeer en observeer het gebied. Teken de rand van het aangedane gebied met een stift om veranderingen te volgen. Maak eventueel foto’s.

Door het gebied te markeren, kun je nauwkeurig de veranderingen in de omvang en ernst van de extravasatie volgen. Het visualiseren van de veranderingen helpt om tijdig in te grijpen als de situatie verergert. Foto’s zijn nuttig voor medische documentatie en voor overleg met andere zorgprofessionals.

5. Informeer de behandeld arts. Zorg dat een regie behandelaar het incident beoordeelt.

Het is belangrijk dat de arts of een andere bevoegde zorgverlener het incident beoordeelt om te bepalen welke verdere behandelingen nodig zijn. Zij kunnen de ernst van de extravasatie inschatten en besluiten of er aanvullende medische maatregelen getroffen moeten worden, zoals het toedienen van specifieke geneesmiddelen.

6. Beoordeel symptomen en ernst (gradatie) volgens Tabel 1. Gradering volgens Thigpen (2007) naar Nederlandse vertaling.

Let op: pijn, zwelling, verkleuring, blaren, necrose.

Het beoordelen van de symptomen is nodig om te bepalen hoe ernstig de extravasatie is en welke behandeling nodig is. Het kan helpen bij het identificeren van eventuele complicaties, zoals necrose (dood weefsel), die snel ingrijpen vereisen.

7. Volg de lokale afspraken en/of vraag de ziekenhuisapotheker in consult voor eventuele geneesmiddel specifieke adviezen.

Lokale afs zijn een praktische uitwerking van de richtlijn waarin de lokale verantwoordelijkheden zijn beschreven. De ziekenhuisapotheker kan daarnaast advies geven over geneesmiddelen die mogelijk nodig zijn om de extravasatie te behandelen, zoals antidota of andere therapieën.

8. Documenteer zorgvuldig: tijdstip, aard van de vloeistof, concentratie en ingelopen volume, graad van extravasatie, genomen maatregelen en follow-up.

9. Consulteer een plastisch chirurg tenminste bij graad 4 extravasatie, zie tabel 1 inleiding.

Voor meer toelichting zie module Organisatie van zorg bij extravasaties.

Hieronder wordt dieper ingegaan op de specifieke interventies.

Koelen of verwarmen

Het standaard toepassen van koude of warme, droge, niet-drukkende kompressen wordt niet geadviseerd omdat evidente bewijsvoering hiervoor ontbreekt. Op indicatie kan er worden gekozen voor een droog, schoon, niet-drukkend kompres. De overwegingen voor het toepassen voor warm of koud strategie worden hieronder toegelicht. Bij neonaten dient het gebruik van zowel koude als warme kompressen met grote terughoudendheid te gebeuren vanwege risico op thermische en perfusiegerelateerde schade.

Verwarmen

Verwarmen door middel van warme, droge niet-drukkende kompressen, stimuleert de doorbloeding van de weefsels en daardoor wordt het geneesmiddel sneller opgenomen in het bloed. Door het extravasaat over een groot oppervlak te verdelen, wordt het verdund en neemt de schadelijkheid af. Warme niet-drukkende kompressen kunnen worden toegepast bij hyper- en hypotone oplossingen, zure of alkalische oplossingen, TPV’s en oplossingen die kationen bevatten (zie module Specifieke geneesmiddelgroepen). Tevens is er een plaats bij hoge gradering.

In geval van neonaten met zeer kwetsbare huid dient men er extra alert op te zijn dat het kompres niet te warm is. Er zijn in het verleden incidenten hierdoor ontstaan met secundaire brandwondschade tot geval. Tevens is er een plaats bij hoge gradering.

Koelen

Koelen middels koude, droge niet-drukkende kompressen kan worden toegepast om verspreiding tegen te gaan door de doorbloeding van de weefsels te beperken en zo het extravasaat te lokaliseren. Dit kan toegepast worden indien een geneesmiddel zeer ernstige weefselschade kan veroorzaken en het verspreiden van het extravasaat juist leidt tot meer weefselschade, zoals enkele cytostatica. Daarom moet het extravasaat zoveel mogelijk op één plek gehouden worden en, indien mogelijk, met een antidotum geneutraliseerd worden. Voor geneesmiddel specifieke maatregelen en antidota zie module Specifieke geneesmiddelgroepen.

Een ander voordeel van koude kompressen is dat ze pijn en zwelling verminderen (Bleakley, 2004; Schields, 2023). Lokaliseren is bijvoorbeeld beschreven bij anthracyclinederivaten (Mouridsen, 2007).

Miura (2019) bestudeerde het effect van van koude en warme kompressen op de migratie van neutrofielen bij doxorubicine-extravasaties in muizen. De resultaten toonden aan dat koude kompressen de inflammatoire reactie verminderden door de migratie van neutrofielen te beperken en de expressie van ontstekingsmarkers zoals CD88 en IL-8RA te verlagen. Daarentegen verhoogden warme kompressen de inflammatoire reactie en de vasculaire permeabiliteit.

Er zijn geen gegevens bekend over de frequentie en duur van warme en koude, droge, niet-drukkende kompressen bij een extravasatie. In praktijk wordt een koud of warme kompres 15 tot 20 minuten per keer, 3 tot 4 keer per dag, gedurende 24 tot 48 uur toegepast.

Uit klinische expertise blijkt dat een afwachtend beleid in veel gevallen voldoende kan zijn.

Farmacologisch interventies

Naast algemene maatregelen en het toepassen van kompressen, kunnen bij extravasatie ook geneesmiddelen worden toegepast. Dit betreft zowel algemene (ondersteunende) farmacologische interventies als specifieke antidota. Specifieke antidota worden indicatiegericht ingezet, afhankelijk van het type extravasaat. In module Specifieke geneesmiddelgroepen wordt nader ingegaan op geneesmiddelspecifieke maatregelen.

Hyaluronidase

Hyaluronidase kan toegepast worden als hulpmiddel om het extravasaat over een groter oppervlak te verspreiden en te verdunnen. Hyaluronidase breekt enzymatisch hyaluronzuur in bind- en epitheelweefsel af, waardoor de subcutane weefselverbindingen worden verbroken. Dit maakt het mogelijk dat de geëxtravaseerde vloeistof zich over een 3- tot 5-voudig grotere interstitiële ruimte verspreidt (Razska, 1990). In een dierstudie werd gevonden dat hyaluronidase effectiever was dan zoutoplossing in het voorkómen van necrose na extravasatie van een hypertone zoutoplossing en extravasatie met sclerosans natriumtetradecylsulfaat (Zimmet, 1993). Hyaluronidase kan doorgaans worden toegepast bij hyper- en hypotone oplossingen, zure of alkalische oplossingen, totale parenterale voedingen (TPV’s) en oplossingen die kationen bevatten.

Er zijn geen RCTs gedaan naar de toepassing van hyaluronidase als behandeling van extravasaties. In aantal open label studies met zowel neonaten en volwassenen is toepassing van hyaluronidase bij extravasaties beschreven (Sokol, 1998; Fox 2017; Wiegand, 2010). In een open label studie bij 16 neonaten met extravasatie met TPV, calciumchloride en glucose 10% zorgde hyaluronidase toediening voor vermindering van de klachten bij neonaten (Sageb, 2022). Hyaluronidase werd binnen 8 uur na extravasatie toegediend, bij toediening na 72 uur leek het geen effect meer te hebben. Een case report (Fox, 2017) beschrijft de toepassing van hyaluronidase bij een extravasatie met amiodaron waarbij roodheid en pijn verbeterde. Een case-report beschrijft verbetering van roodheid en zwelling na toepassing van hyaluronidase na extravasatie met hypertone glucose 50% (Wiegand, 2010). Ook wordt hyaluronidase beschreven als behandeling van compartimentssyndroom bij hypertone oplossing zoals mannitol (Kumar, 2023; Kaur, 2021).

Er is geen bewijs bij welke graad van extravasatie hyaluronidase ingezet moet worden. Sageb (2022) suggereert vanaf graad 3. De werkgroep is van mening dat met name bij een graad 4 extravasatie toepassing van hyaluronidase geïndiceerd is. Hoewel evidente bewijsvoering ontbreekt, is de werkgroep van mening dat de kans op mogelijk blijvend letsel bij een graad 4 extravasatie groter is dan te verwachten complicaties ten gevolge van hyaluronidase toediening. Bij een graad 3 extravasatie kan hyaluronidase overwogen worden. Let wel, er zijn extravasaties van specifieke geneesmiddelen waarbij er géén plaats is voor hyaluronidase, ongeacht de graad van de extravasatie, zoals extravasaties van sympathicomimetica. Zie hiervoor module Specifieke geneesmiddelgroepen.

In de literatuur wordt gesproken over een dosering van 150 IE in 1 ml verdeeld over meerdere intradermale injecties van bijvoorbeeld vijf injecties van 0.2 ml rondom het extravasatie gebied (met naald van 25- gauge). Bij een groter gebied kan gekozen worden voor 300IE (Fox, 2017). Bij neonaten wordt een dosering van 15 IE genoemd (Yan, 2014) en bij kinderen vanaf een maand in het geval van cytostatica extravasatie een dosis van 150IE (bron: Kinderformularium).

Subcutaan toegepast hyaluronidase is veilig. Ter vergelijking, in subcutane formuleringen van monoclonale eiwitten zitten hoeveelheden die vele malen hoger zijn dat de bij extravasatie gebruikte doseringen. Voorbeeld: de subcutane formulering van Darzalex® (daratumumab), bevat 30.000 IU hyaluronidase per injectie en wordt in onderhoudsfase maandelijks toegepast.

Uit de klinische praktijk blijkt dat intradermale toepassing van hyaluronidase als pijnlijk ervaren wordt.

Intradermale corticosteroiden

De toepassing van intradermale corticosteroïden bij de behandeling van extravasaties is beperkt. Een retrospectieve cohortstudie geeft aan dat het gebruik van subcutane steroïdinjecties na extravasatie van blaartrekkende chemotherapiemiddelen geassocieerd is met een hogere incidentie van huiddefect gerelateerde chirurgie, wat suggereert dat steroïdinjecties mogelijk niet effectief zijn en zelfs schadelijk kunnen zijn (Ohisa, 2022).

Chirurgisch interventies

Uit de praktijk blijkt dat door het nemen van algemene maatregelen, met name het hoog houden van het aangedane lichaamsdeel, en het toepassen van hyaluronidase de klachten bij extravasatie aanzienlijk afnemen. Dankzij goede managementprogramma’s, zie hoofdstuk 1, die gericht zijn op preventie en vroege detectie van extravasatie, zijn acute preventieve chirurgische interventie tegenwoordig geen standaardbehandeling.

Er zijn geen studies waarin onderzocht wordt naar de effectiviteit van chirurgische interventie ten opzichte van een andere behandeling of een controlegroep. In uitzonderlijke gevallen kan een chirurgische ingreep nodig zijn, met name wanneer er ernstige weefselschade is ontstaan. Gegevens over chirurgische interventies na extravasatie is gebaseerd op case-reports of case-series dan wel retrospectieve cohortonderzoeken. De keuze voor een chirurgische techniek wordt door de (plastische) chirurg gemaakt en hangt af van de ernst, het soort geneesmiddel, de snelheid van ingrijpen en de beschikbare expertise.

Hoewel acute preventieve chirurgische interventies tegenwoordig als niet meer standaard worden toegepast, zijn voor de volledigheid van de richtlijn deze technieken uiteengezet in tabel 3 en (zie tabel Chirurgische interventies).

Compartiment syndroom

Een ernstige, maar zeer zeldzame complicatie van een extravasatie is het compartiment syndroom. Terwijl we altijd bedacht moeten zijn op deze ernstige complicatie wanneer ledematen zijn betrokken, komt het bij extravasatie slechts zelden voor. Dit komt omdat het extravasaat over het algemeen subcutaan loopt, met als gevolg een schade aan het subcutane weefsel en het aantrekken van vocht in dit subcutane weefsel. Beiden zullen als effect een gespannen huid met mogelijk blaarvorming tot gevolg kunnen hebben, zonder dat de onderliggende spiercompartimenten betrokken zijn. Een compartimentsyndroom ontstaat pas wanneer de druktoename zich uitbreidt tot een gesloten spiercompartiment met belemmering van de doorbloeding en functie van de daarin gelegen structuren.

Waarden en voorkeuren van patiënten (en eventueel hun naasten/verzorgers)

De werkgroep heeft geen specifieke literatuursearch uitgevoerd naar de waarden en voorkeuren van patiënten bij de behandeling van extravasaties.

Kostenaspecten

De werkgroep heeft geen specifieke literatuursearch uitgevoerd naar de kostenaspecten van de behandeling van extravasaties. In het algemeen kan gesteld worden dat behandeling van extravasaties gepaard gaat met meer zorgkosten omdat het tijd van zorgpersoneel vraagt. Echter het doel van deze behandeling is het voorkomen van (cosmetische) schade en daaruit volgende kosten voor de samenleving.

Gelijkheid ((health) equity/equitable)

De werkgroep voorziet geen bezwaren met betrekking tot gelijkheid bij de preventie van extravasaties.

Aanvaardbaarheid

Ethische aanvaardbaarheid

Er zijn veel case reports in de literatuur te vinden, maar overkoepelend weinig bewijs voor de gewenste strategie. Omdat een extravasatie ernstige gevolgen kan hebben, maar daarentegen in de praktijk ook vaak zonder restschade herstelt dient het beleid met zorg bepaald te worden om geen onnodige tijd en zorgcapaciteit te verspillen. In geval van ernstige gevallen (hetzij snelle schade, hetzij schadelijke geneesmiddelen) dienen passen maatregelen getroffen te worden.

Haalbaarheid

De aanbevolen interventies zijn grotendeels uitvoerbaar binnen de meeste ziekenhuissettings en vereisen geen structurele aanpassingen van de infrastructuur. Benodigde materialen zoals hyaluronidase en kompressen zijn doorgaans beschikbaar, en protocollen kunnen worden geïntegreerd in bestaande werkprocessen. Dankzij goede managementprogramma’s, die zich moeten richten op preventie en vroege detectie van extravasatie, is chirurgische interventies uitzonderlijk. Implementatie is verder vooral afhankelijk van scholing en bewustwording van zorgprofessionals, en kan ondersteund worden met praktische hulpmiddelen zoals checklijsten, protocollen en training.

Rationale van de aanbeveling: weging van argumenten voor en tegen de interventies

Aanbevelingen met betrekking tot algemeen beleid zijn met name gebaseerd uit observationele, retrospectieve studies en ervaringen uit de praktijk. Neonaten en kinderen vallen binnen de scope, maar vereisen populatie-specifieke interpretatie van aanbevelingen.

Eindoordeel:

Sterke aanbeveling voor.

Onderbouwing

Extravasation can have both short- and long-term consequences for the patient, making timely and adequate treatment essential. In current practice, there is wide variation in how extravasation is managed, and it is often unclear which interventions are most effective. This inconsistency can lead to delayed recognition, inadequate treatment, and increased risk of complications. This module provides an overview of available treatment options to support a more structured and evidence-informed approach.

Summary of Findings

The level of evidence regarding the outcomes was not graded, as no systemic literature synthesis was performed.

Description of studies

No elaborate literature summary was performed. A total of 26 studies were described in Table 2. These studies address various aspects of the general management of extravasation. Information about the study design, number of participants, type of patients, substance, intervention and control condition, outcome measure(s) en the author conclusion is provided.

Table 2. Characteristics of included studies for the treatment of extravasations

Reference		Study design	N	Population	Substance	Intervention	Control	Outcome	Author conclusion
Hyaluronidase
Gopalakrishnan PN, Goel N, Banerjee S. Saline irrigation for the management of skin extravasation injury in neonates. Cochrane Database Syst Rev. 2017 Jul 19;7(7):CD008404. doi: 10.1002/14651858.CD008404.pub3. PMID: 28724193; PMCID: PMC6483149.		Systematic review	No studies included	neonates	NA	Saline irrigation with or without prior hyaluronidase infiltration	No intervention or normal wound care	Efficacy, safety	To date, no RCTs have examined the effects of saline irrigation with or without prior hyaluronidase infiltration for management of extravasation injury in neonates. Saline irrigation is frequently reported in the literature as an intervention for management of extravasation injury in neonates. Research should focus first on evaluating the efficacy and safety of this intervention through RCTs. It will also be important for investigators to determine effect size by examining the timing of the intervention, the nature of the infusate, and severity of injury at the time of intervention.
Sagheb S, Mohseni SO, Lamsehchi A. A new approach to skin extravasation injury management during the neonatal period. BMC Pediatr. 2022 Jul 26;22(1):451. doi: 10.1186/s12887-022-03511-y. PMID: 35883040; PMCID: PMC9317491.		Retrospective comparison	N=16	Neonates with grade 3–4 extravasation	Parenteral nutrition, calcium chloride, dextrose water	Hyaluronidase injection at 5 points of wound circle and repeat + warm compress for 24h + change compress with normal saline irrigation + application of fibrinolysin ointment + dressing with phenytoin ointment	NA	Mean wound healing duration; associations with duration of hospital stay	Limited evidence exists on the effects of different protocols on extravasation management in neonates in the NICU. We recommend our method as a standard protocol in NICU for high-stage extravasated lesions because of the shorter duration of healing, non-invasive nature of this procedure, and lack of side effects or surgical involvement.
Yan YM, Fan QL, Li AQ, Chen JL, Dong FF, Gong M. Treatment of cutaneous injuries of neonates induced by drug extravasation with hyaluronidase and hirudoid. Iran J Pediatr. 2014 Aug;24(4):352-8. Epub 2014 Jul 3. PMID: 25755854; PMCID: PMC4339556.		Retrospective analysis	N=13	Neonates	Not specified	hyaluronidase and hirudoid	NA	Efficacy	The treatment appeared to be beneficial in the management of extravasations of various medications in neonates and may be useful in reducing the severity of cutaneous toxicosis. However, further studies with large samples are still needed to assess the effectiveness and safety of hyaluronidase and hirudoid.
Anthracyclines
de Lemos, ML. Role of dimethylsulfoxide for management of chemotherapy extravasation. Journal of Oncology Pharmacy Practice. (2004); 10(4): 197-200.		Literature review	2 studies N=147	Not described	Anthracyclines	Dimethylsulfoxide	NA	Clinical efficacy and toxicity	Topical DMSO 99% solution appears effective in preventing ulceration from anthracycline and mitomycin extravasation, with mild local irritation as the most common side effect. Despite safety concerns from animal studies, clinical evidence suggests it is well-tolerated. The recommended dosage is four drops per 10 cm² of skin, applied twice, four times daily for at least seven days.
Mouridsen HT, Langer SW, Buter J, Eidtmann H, Rosti G, de Wit M, Knoblauch P, Rasmussen A, Dahlstrøm K, Jensen PB, Giaccone G. Treatment of anthracycline extravasation with Savene (dexrazoxane): results from two prospective clinical multicentre studies. Ann Oncol. 2007 Mar;18(3):546-50. doi: 10.1093/annonc/mdl413. Epub 2006 Dec 21. PMID: 17185744.		Two prospective, open-label, single-arm, multicenter studies.	N=54	Adults	Anthracycline	IV dexrazoxane	NA	prevented surgery-requiring, continuing chemotherapy, side effects	Dexrazoxane proved to be an effective and well-tolerated acute treatment with only one out of 54 assessable patients requiring surgical resection (1.8%).
Topical treatment
Lu YX, Wu Y, Liang PF, Wu RC, Tian LY, Mo HY. Efficacy of combination of localized closure, ethacridine lactate dressing, and phototherapy in treatment of severe extravasation injuries: A case series. World J Clin Cases. 2021;9(18):4599.		Retrospective review	N=8	Children/ adults	iodixanol, norepinephrine, alprostadil, amino acids, fat emulsion, cefoselis, cefoxitin, and potassium chloride + concentrated sodium chloride	Ethacridine lactate dressing combined with localized closure and phototherapy	NA	Treatment outcomes	The treatment of severe extravasation injuries using a combination of localized closure, ethacridine lactate dressing, and phototherapy resulted in satisfactory outcomes in patients.
Other therapies
Plum M, Moukhachen O. Alternative Pharmacological Management of Vasopressor Extravasation in the Absence of Phentolamine. P T. 2017 Sep;42(9):581-592. PMID: 28890646; PMCID: PMC5565133.		SR	16 studies	Neonates/adults	Vasopressor	Alternative pharmacological options for use when phentolamine is not available	NA	Pharmacological alternatives for the management of vasopressor extravasation	Although there are limited data for alternative treatment options to be used in vasopressor extravasation, there is reasonable evidence to support a treatment algorithm to be used in the absence of phentolamine. Prevention of extravasation, publishing case reports regarding the treatment used and outcome produced, and further research are the keys to finding a standard treatment option for the management of this adverse event.
Ohisa K, Yamana H, Morita K, Matsui H, Fushimi K, Yasunaga H. Association between subcutaneous steroid injection for extravasation of vesicant anticancer drugs and skin ulcers requiring surgery. Eur J Oncol Nurs. 2022 Jun;58:102119. doi: 10.1016/j.ejon.2022.102119. Epub 2022 Mar 10. PMID: 35358899.		Retrospective cohort study	N=7284	Adults	Cytotoxic drugs	Subcutaneous steroid injections	Topical steroids	Incidence of skin surgery	Subcutaneous steroid injections after extravasation of vesicant anticancer drugs are associated with more frequent skin surgery. Randomized controlled trials are required to evaluate the safety and effectiveness of steroid injection.
Pu C, Li J, Wang M, Xie Y, Su Y. Neonatal iatrogenic calcinosis cutis caused by calcium gluconate extravasation. J Vasc Access. 2024 Nov;25(6):1860-1867. doi: 10.1177/11297298231169054. Epub 2023 Aug 6. PMID: 37545297.		Retrospective review	N=16	Neonates	Calcium gluconate	Conservative treatment	NA	Clinical symptoms and the function of the joints near the lesions	Conservative treatment is effective for neonatal iatrogenic calcinosis cutis without cutaneous and subcutaneous tissue necrosis; therefore, our study proved that it did not affect the appearance and function of the limbs.
Kumar RJ, Pegg SP, Kimble RM. Management of extravasation injuries. ANZ J Surg. 2001 May;71(5):285-9. doi: 10.1046/j.1440-1622.2001.02104.x. PMID: 11374477.		Retrospective review	N=9	Neonates/ children/adults	Isotonic dextrose/saline, Calcium gluconate, parenteral nutrition, sodium bicarbonate, immunoglobulin, gentamicin and penicillin, flucloxacillin, chemotherapeutic agents epirubicin, cyclophosphamide	Conservative treatment	NA	Management of extravasation	Management of extravasation injuries should be conservative if possible. Delayed debridement and split skin grafting is required if the area of skin loss is extensive. Scar management remains a problem. Prevention of these injuries with the education of both medical and nursing staff remains the ultimate aim.
Washout procedure
Steiert A, Hille U, Burke W, Gohritz A, Zilz S, Herold C, Vogt PM. Subcutaneous wash-out procedure (SWOP) for the treatment of chemotherapeutic extravasations. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2011 Feb;64(2):240-7. doi: 10.1016/j.bjps.2010.04.040. Epub 2010 Jun 9. PMID: 20542747.		Prospective cohort study	N=13	Adults	Cytotoxic drugs	Subcutaneous wash-out procedure (SWOP)	NA		The results of the study suggest that SWOP is a minimally invasive, safe and effective emergency treatment for chemotherapeutic extravasation injury. Based on the absence of comparative studies with regard to the efficacy of conservative therapy, SWOP should be offered as a therapeutic option for chemotherapeutic extravasations, especially in cases of medical malpractice and also as a defence in case of a legal conflict.
Mas V, Simon AL, Presedo A, Mallet C, Ilharreborde B, Jehanno P. Upper limb extravasation of cytotoxic drugs: results of the saline washout technique in children. J Child Orthop. 2020 Jun 1;14(3):230-235. doi: 10.1302/1863-2548.14.200020. PMID: 32582391; PMCID: PMC7302410.		Retrospective analysis	N=13	Children	Cytotoxic drugs	Saline washout procedure	No washout procedure	Pain, range of motion, tissue necrosis	The saline washout procedure is safe and easy and significantly reduces the incidence of extensive skin damage. Early referral to a specialized department is essential. However, the key parameter remains prevention by educating medical staff and nurses about these injuries and by training them for early and urgent management.
Taibi A, Bardet M S, Durand Fontanier S, Deluche E, Fredon F, Christou N, Usseglio J, Mathonnet M. Managing chemotherapy extravasation in totally implantable central venous access: Use of subcutaneous wash-out technique. J Vasc Access. 2020 Sep;21(5):723-731. doi: 10.1177/1129729820905174. Epub 2020 Feb 14. PMID: 32056485.		Retrospective analysis	N=7	Adults	Cytotoxic drugs	Subcutaneous wash-out technique		Feasibility and efficacy of the subcutaneous wash-out technique for chemotherapy extravasation treatment	This study would argue for the feasibility and effectiveness of subcutaneous wash-out in the treatment of chemotherapy extravasations.
Surgery
Little M, Dupré S, Wormald JCR, Gardiner M, Gale C, Jain A. Surgical intervention for paediatric infusion-related extravasation injury: a systematic review. BMJ Open. 2020 Aug 6;10(8):e034950. doi: 10.1136/bmjopen-2019-034950. PMID: 32764083; PMCID: PMC7412604.		SR	26 studies involving 728 children	Children	Not specified	Surgical intervention	NA	Surgical management	Surgical management is commonly reported in the literature in cases where there is significant soft tissue injury but as there are no comparative studies, it is unclear whether this is optimal. Further observational and experimental research evaluating extravasation injuries, including a centralised extravasation register using a universal grading scheme and core outcome set with adequate follow-up, are required to provide evidence to guide clinician decision-making.
D'Andrea F, Onesti MG, Nicoletti GF, Grella E, Renzi LF, Spalvieri C, Scuderi N. Surgical treatment of ulcers caused by extravasation of cytotoxic drugs. Scand J Plast Reconstr Surg Hand Surg. 2004;38(5):288-92. doi: 10.1080/02844310410027383. PMID: 15513601.		Retrospective analysis	N=240	Children/adults	Cytotoxic drugs	Different surgical interventions	NA	Follow-up ulcers	The use of flaps with their own vasculature is the preferred approach for treating ulcers as it aids in tissue reintegration and protection. There is no single technique for curing these ulcers, and the choice of treatment depends on the clinical evaluation and surgical preference for each case.
Salunke AA, Nambi GI, Sudhakar N. Post chemotherapy extravasation injuries: Hypogastric flap for reconstruction of wounds over dorsum of hand. J Cancer Res Ther. 2015 Oct-Dec;11(4):835-9. doi: 10.4103/0973-1482.144589. PMID: 26881527.		Retrospective study	N=32	Adults	chemotheraputic agents	Surgical flap	NA	Results of hypogastric flap reconstruction wounds over dorsum of hand.	Hypogastric flap is a reliable flap to cover wound over dorsum of hand after extravasation of chemotherapeutic agents.
Azaïs H, Bresson L, Bassil A, Katdare N, Merlot B, Houpeau JL, El Bedoui S, Meurant JP, Tresch E, Narducci F. Chemotherapy drug extravasation in totally implantable venous access port systems: how effective is early surgical lavage? J Vasc Access. 2015 Jan-Feb;16(1):31-7. doi: 10.5301/jva.5000316. Epub 2014 Oct 16. PMID: 25362986.		Retrospective study	N=30	Children/Adults	Chemotherapy in TIVAPS	Early surgical lavage	NA	Managing extravasation in TIVAPS, adverse outcomes related to extravasation	CDEs should be managed in specialized centers. ESL allows for limited tissue contact of the chemotherapy drug whilst using a simple, widely accessible technique. The two main factors that correlate with adverse outcome seem to be the nature of the implicated agent (vesicants) and the extravasated volume (above 50 ml) leading to worse outcomes. Oxaliplatin should be considered as a vesicant.
General
David V, Christou N, Etienne P, Almeida M, Roux A, Taibi A, Mathonnet M. Extravasation of Noncytotoxic Drugs. Ann Pharmacother. 2020 Aug;54(8):804-814. doi: 10.1177/1060028020903406. Epub 2020 Feb 13. PMID: 32054312.		SR	80 studies	Not specified	Non cytotoxic drugs	NA	NA	Identify risk factors	Extravasations still contribute to significant morbidity and mortality. A good knowledge of risk factors and the implementation of easily and quickly accessible standardized care protocols are 2 key elements in both prevention and treatment of extravasations.
Nietvelt F, Van Herreweghe I, Godschalx V, Soetens F. Extravascular injection of neuromuscular blocking drugs: A systematic review of current evidence and management. Eur J Anaesthesiol. 2024 May 1;41(5):367-373. doi: 10.1097/EJA.0000000000001967. Epub 2024 Feb 27. PMID: 38410855; PMCID: PMC10990036.		SR	9 studies	Adults	Neuromuscular blocking drugs	NA	NA	Clinical pathway	Extravasation of neuromuscular blocking drugs (NMBDs) can lead to a delayed and unpredictable neuromuscular block, posing significant risks to patients. Currently, no specific guidelines exist for managing accidental subcutaneous administration of NMBDs. Therefore, we suggest a clinical pathway that includes close monitoring, possible prolonged sedation and ventilation, and a method for reversing the neuromuscular block.
Reeves D. Management of anthracycline extravasation injuries. Ann Pharmacother. 2007 Jul;41(7):1238-42. doi: 10.1345/aph.1H700. Epub 2007 Jun 5. PMID: 17550954.		SR	2 studies involving 54 patients	Not specified	Anthracyclines	Description of different treatment strategies	NA	Management of extravasation	The optimal treatment of anthracycline extravasation includes local tissue cooling, elevation of the afflicted extremity, dexrazoxane administration, and possibly topical DMSO. Many other drugs have been investigated; however, due to a lack of data, they cannot be recommended for the management of anthracycline extravasation.
Melo JMA, Oliveira PP, Souza RS, Fonseca DFD, Gontijo TF, Rodrigues AB. Prevention and conduct against the Extravasation of antineoplastic chemotherapy: a scoping review. Rev Bras Enferm. 2020 Jun 17;73(4):e20190008. English, Portuguese. doi: 10.1590/0034-7167-2019-0008. PMID: 32578734.		Scoping review	18 studies	Adults	Antineoplastic agents	Overview of treatments methods	NA	Overview of protocols and strategies for the prevention and management	The implementation of protocols based on scientific evidence on prevention and management of extravasation of antineoplastic agents is paramount in order to provide patient safety and support to the nursing staff.
Bingham JM, Dooley MJ. EXTRA‐EXtravasation Treatment Record dAtabase: A Database to Record and Review Cytotoxic Drug Extravasation Events. Aust J Hosp Pharm. 1998;28(2):89-93.		Retrospective observational study	N=162	Adults	Chemotherapy	Overview of treatments methods stratified by different drugs	NA	Extravasation events, treatment methods currently in use, and patient outcomes.	Review of events reported to date supports a conservative approach to extravasation management, adds support to the use of DMSO for anthracycline-related events and trends towards use of ice for paclitaxel extravasation. Increased reporting to the database will increase its utility.
Fırat C, Erbatur S, Aytekin AH. Management of extravasation injuries: a retrospective study. J Plast Surg Hand Surg. 2013 Feb;47(1):60-5. doi: 10.3109/2000656X.2012.741065. Epub 2012 Nov 29. PMID: 23190022.		Retrospective review	N=22	Children/adults		Description of different treatment strategies	NA	Management of extravasation	Repetitive debridement and boric acid treatment accelerate secondary wound healing or preparation of the wound bed for coverage with flaps or grafts. The boric acid treatment with repetitive debridement is very effective to improve granulation tissue for reconstruction. Extravasation injuries are often encountered. However, morbidity can be reduced by early diagnosis and treatment. Moreover, these injuries can be prevented with the appropriate measures, such as the avoidance of perfusion under pressure, patient participation in pain follow-up, wound management by experienced health professionals, and preference for large and suitable veins
Protocol for treatment of extravasation
Ghanem AM, Mansour A, Exton R, Powell J, Mashhadi S, Bulstrode N, Smith G. Childhood extravasation injuries: improved outcome following the introduction of hospital-wide guidelines. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2015 Apr;68(4):505-18. doi: 10.1016/j.bjps.2014.12.029. Epub 2015 Jan 8. PMID: 25618570.	Retrospective analysis		N=12	Children	TPN, Dextrose, Acyclovir, Potassium Chloride, Sodium bicarbonate, Noradrenaline, Dopamine, Ganciclovir	Evaluation of the hospital protocol (before)	After implementation	Healing without tissue loss or surgical reconstruction.	Our audit showed an improved outcome of extravasation injury following introduction of hospital-wide guidelines of early referral to specialist team and washout of high-risk cases.
Odom B, Lowe L, Yates C. Peripheral Infiltration and Extravasation Injury Methodology: A Retrospective Study. J Infus Nurs. 2018 Jul/Aug;41(4):247-252. doi: 10.1097/NAN.0000000000000287. PMID: 29958261; PMCID: PMC6082416.	Retrospective analysis		N=147	Children	Not specified	Treatment modalities	NA	Time to granulation tissue, time to complete healing	Initial nursing management approach for grade 3 and 4 peripheral infiltration injuries has been effective This includes stopping the infusion, using warm/cold compresses, and injectable antidotes. Early recognition and prompt removal of the IV catheter help prevent further damage. All cases healed fully without the need for surgical intervention or compartment syndrome.
Le A, Patel S. Extravasation of Noncytotoxic Drugs: A Review of the Literature. Ann Pharmacother. 2014 Jul;48(7):870-886. doi: 10.1177/1060028014527820. Epub 2014 Apr 8. PMID: 24714850.	Literature review		74 publications	Adults/children/ neonates	Noncytotoxic drugs	Management strategies of extravasations associated with specific agents	NA	NA	Data on the management of noncytotoxic extravasations is sparse, consisting primarily of case reports and anecdotal evidence. Fortunately, this adverse outcome is preventable, and identification of vesicant agents plays a pivotal role. The intent of this review is to provide a reference identifying noncytotoxic vesicants and the management of extravasations associated with specific agents.

_{Abbreviations: IV = intravenous; PIV = peripheral intravenous; PIVC = peripheral intravenous catheter; CVC = central venous catheter; PICC = peripherally inserted central catheter; PORT/TIVAD = totally implantable venous access device; UVC = umbilical venous catheter; NICU = neonatal intensive care unit; TPN = total parenteral nutrition; NA = not applicable; RCT = randomized controlled trial; SR = systematic review}

Results

As no studies were included in the literature summary, no elaborate result section is available. Studies reporting about the treatment of extravasation, are presented in Table 2.

A systematic review of the literature was performed to answer the following question(s):

What is the effect of [intervention x] versus [intervention y or standard of care] on the incidence of extravasation, grade of extravasation (including symptoms according to grade), successful intended treatment, patient satisfaction and health professional satisfaction in patients in whom an extravasation of medication occurs?

Table 1. PICO

Patients	Patients in whom an extravasation of medication occurs
Intervention	Intervention X
Control	Intervention Y or standard of care
Outcomes	Incidence of extravasation, grade of extravasation (including symptoms according to grade), successful intended treatment, patient satisfaction, health professional satisfaction
Other selection criteria	Study design: Systematic reviews and randomized controlled trials Observational studies (cross-sectional studies, case-control studies and cohort studies)

Relevant outcome measures

The guideline panel considered incidence of extravasation as a critical outcome measure for decision making; and grade of extravasation (including symptoms according to grade), successful intended treatment, patient satisfaction, health professional satisfaction as important outcome measures for decision making.

A priori, the guideline panel did not define the outcome measures listed above but used the definitions used in the studies.

Search and select (Methods)

A systematic literature search was performed by a medical information specialist using the following bibliographic databases: Embase.com and Ovid/Medline. Both databases were searched from 1996 to July 9th, 2024, for systematic reviews, RCTs and observational studies. Systematic searches were completed using a combination of controlled vocabulary/subject headings (e.g., Emtree-terms, MeSH) wherever they were available and natural language keywords. The overall search strategy was derived from one primary search concept: (1) extravasation. Duplicates were removed using EndNote software.

The detailed search strategy is depicted under the tab Methods. The systematic literature search resulted in 6831 hits. Titles and abstracts were screened using the ASReview software. The settings TF-IDF and Naïve bayes were used [Ly, 2017; Marsh, 2020; Gopalakrishnan, 2017; Thomas, 1997; Sagheb, 2022; Corbett, 2019; Corbet, 2018; Roy, 2022; Dionyssiou, 2011; Molas-Ferrer, 2015; Hermitte-Gandoliere, 2018; Plum, 2017; Ye, 2022; Mu, 1999] was used as prior knowledge for inclusion [Lee, 2018; Cvetkovic, 1999; Julka, 2014; Sabe, 2009; Vadi, 2022] was used as prior knowledge for exclusions. The first 10% of hits were screened by the working group and the guideline methodologist. The remaining articles were subsequently screened by the guideline methodologist, using the following stopping rule: stop after 200 subsequent exclusions.

Studies were thereafter screened for 1) intervention aiming prevention or treatment of extravasation, or local policy 2) primarily investigating extravasation. Based on title and abstract, 612 articles were initially selected. After screening the full-text articles, a total of 64 studies were included, and 548 studies were excluded. The complete overview of excluded studies from ASReview is available upon request from the Knowledge Institute.

During the screening, the types of publications and interventions were considered. Due to the broad clinical question, it is relevant to mention all identified interventions. The module was deliberately kept broad in order to provide an overview, rather than elaborating on individual PICOs. Studies are presented in the table. No level of evidence is described. The considerations provide a deeper analysis of the results and place them in the context of Dutch healthcare.

Azaïs H, Bresson L, Bassil A, Katdare N, Merlot B, Houpeau JL, El Bedoui S, Meurant JP, Tresch E, Narducci F. Chemotherapy drug extravasation in totally implantable venous access port systems: how effective is early surgical lavage? J Vasc Access. 2015 Jan-Feb;16(1):31-7. doi: 10.5301/jva.5000316. Epub 2014 Oct 16. PMID: 25362986.
Becker ML, Paes EC, van der Sijs IH, van Nieuwenhoven CA. De behandeling van extravasaties van geneesmiddelen. Ned Tijdschr Geneeskd. 2011; 155: A2839.
Bingham JM, Dooley MJ. EXTRA‐EXtravasation Treatment Record dAtabase: Database to Record and Review Cytotoxic Drug Extravasation Events. Aust J Hosp Pharm. 1998;28(2):89-93.
Bleakley C, McDonough S, MacAuley D. The use of ice in the treatment of acute soft-tissue injury: a systematic review of randomized controlled trials. Am J Sports Med. 2004 Jan-Feb;32(1):251.
Cedidi C, Hierner R, Berger A. Plastic surgical management in tissue extravasation of cytotoxic agents in the upper extremity. Eur J Med Res. 2001 Jul 30;6(7):309-14. PMID: 11485892.
Chinn M, Colella MR. Prehospital Dextrose Extravasation Causing Forearm Compartment Syndrome: A Case Report. Prehosp Emerg Care. 2017 Jan-Feb;21(1):79-82. doi: 10.1080/10903127.2016.1209263. Epub 2016 Sep 6. PMID: 27598324.
Corbett M, Marshall D, Harden M, Oddie S, Phillips R, McGuire W. Treatment of extravasation injuriesin infants and young children: a scoping review and survey. Health Technol Assess. 2018 Aug;22(46):1-112. doi: 10.3310/hta22460. PMID: 30175709; PMCID: PMC6139478.
Corbett M, Marshall D, Harden M, Oddie S, Phillips R, McGuire W. Treating extravasation injuries in infants and young children: a scoping review and survey of UK NHS practice. BMC Pediatr. 2019 Jan 7;19(1):6. doi: 10.1186/s12887-018-1387-1. PMID: 30616600; PMCID: PMC6323695.
Cvetkovic D, Dragan M, Leith SJ, Mir ZM, Leong HS, Pampillo M, Lewis JD, Babwah AV, Bhattacharya M. KISS1R induces invasiveness of estrogen receptor-negative human mammary epithelialand breast cancer cells. Endocrinology. 2013 Jun;154(6):1999-2014. doi: 10.1210/en.2012-2164. Epub 2013 Mar 24. PMID: 23525242.
D'Andrea F, Onesti MG, Nicoletti GF, Grella E, Renzi LF, Spalvieri C, Scuderi N. Surgical treatment of ulcers caused by extravasation of cytotoxic drugs. Scand J Plast Reconstr Surg Hand Surg. 2004;38(5):288-92. doi: 10.1080/02844310410027383. PMID: 15513601.
David V, Christou N, Etienne P, Almeida M, Roux A, Taibi A, Mathonnet M. Extravasation of Noncytotoxic Drugs. Ann Pharmacother. 2020 Aug;54(8):804-814. doi: 10.1177/1060028020903406. Epub 2020 Feb 13. PMID: 32054312.
de Lemos, ML. (2004). Role of dimethylsulfoxide for management of chemotherapy extravasation. Journal of Oncology Pharmacy Practice, 10(4), 197-200.
Dionyssiou D, Chantes A, Gravvanis A, Demiri E. The wash-out technique in the management of delayed presentations of extravasation injuries. J Hand Surg Eur Vol. 2011 Jan;36(1):66-9. doi: 10.1177/1753193410379553. Epub 2010 Aug 3. PMID: 20682583.
Fırat C, Erbatur S, Aytekin AH. Management of extravasation injuries: a retrospective study. J Plast Surg Hand Surg. 2013 Feb;47(1):60-5. doi: 10.3109/2000656X.2012.741065. Epub 2012 Nov 29. PMID: 23190022.
Fisher AH, Jarrett NJ. Compartment Syndrome of the Hand Induced by Peripherally Extravasated Phenylephrine. Hand (N Y). 2021 Jan;16(1):NP10-NP12. doi: 10.1177/1558944720937361. Epub 2020 Jul 15. PMID: 32666832; PMCID: PMC7818039.
Fox AN, Villanueva R, Miller JL. Management of amiodarone extravasation with intradermal hyaluronidase. Am J Health Syst Pharm. 2017 Oct 1;74(19):1545- 1548. doi: 10.2146/ajhp160737. PMID: 28947526.
Gelebiewski, T. Local flap reconstruction for chemotherapy-induced extravasation injury. Journal of Craniofacial Surgery, 2020; 31(1): 180.
Ghanem AM, Mansour A, Exton R, Powell J, Mashhadi S, Bulstrode N, Smith G. Childhood extravasation injuries: improved outcome following the introduction of hospital-wide guidelines. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2015 Apr;68(4):505-18. doi: 10.1016/j.bjps.2014.12.029. Epub 2015 Jan 8. PMID: 25618570.
Gopalakrishnan PN, Goel N, Banerjee S. Saline irrigation for the management of skin extravasationinjury in neonates. Cochrane Database Syst Rev. 2017 Jul 19;7(7):CD008404. doi: 10.1002/14651858.CD008404.pub3. PMID: 28724193; PMCID: PMC6483149.
Güler S, Kocaşaban DÜ. A case report of furosemide extravasation in the hand: a rare cause of compartment syndrome. Clin Exp Emerg Med. 2023 Dec;10(4):446-449. doi: 10.15441/ceem.22.325. Epub 2022 Nov 22. PMID: 36410744; PMCID: PMC10790067.
Harrold K, Gould D, Drey N. The efficacy of saline washout technique in the management of exfoliant and vesicant chemotherapy extravasation: a historical case series report. Eur J Cancer Care (Engl). 2013 Mar;22(2):169-78. doi: 10.1111/ecc.12023. Epub 2013 Jan 16. PMID: 23320981.
Hermitte-Gandoliere A, Petitpain N, Lepelley M, Thomas L, Le Beller C, Astoul JP, Gillet P. Pigmentation cutanée liée à l’extravasation de fer injectable. Therapie. 2018 May-Jun;73(3):193-198. French. doi: 10.1016/j.therap.2017.10.005. Epub 2017 Nov 16. PMID: 29221863.
Julka A, Tolhurst SR, Srinivasan RC, Graziano GP. Functional outcomes and height restoration for patients with multiple myeloma-related osteolytic vertebral compression fractures treated with kyphoplasty. J Spinal Disord Tech. 2014 Aug;27(6):342-6. doi: 10.1097/BSD.0b013e318260a076. PMID: 22668752.
Kalraiya AJ, Madanipour S, Colaco H, Cobiella C. Propofol extravasation: a rare cause of compartment syndrome. BMJ Case Rep. 2015 May 7;2015:bcr2015209360. doi: 10.1136/bcr-2015-209360. PMID: 25953583; PMCID: PMC4434371.
Kaur M, Balakrishnan N, Gosal JS, Bhatia P, Bhaskar S, Jha DK. Efficacy of Hyaluronidase in the Mannitol Extravasation Induced Compartment Syndrome-A Case Report and Review of Literature. Turk J Anaesthesiol Reanim. 2021 Aug;49(4):329-333. doi: 10.5152/TJAR.2021.570. PMID: 35110016; PMCID: PMC10335528.
Kim JT, Park JY, Lee HJ, Cheon YJ. Guidelines for the management of extravasation. J Educ Eval HealthProf. 2020;17:21. doi: 10.3352/jeehp.2020.17.21. Epub 2020 Jul 16. PMID: 32668826; PMCID: PMC7431942.
Kinderformularium. Hyaluronidase [Internet]. Utrecht: Nederlands Kenniscentrum Farmacotherapie bij Kinderen; c2024 [cited 2025 Sep 2]. Available from: https://www.kinderformularium.nl/geneesmiddel/386/hyaluronidase.
Kumar RJ, Pegg SP, Kimble RM. Management of extravasation injuries. ANZ J Surg. 2001 May;71(5):285-9. doi: 10.1046/j.1440-1622.2001.02104.x. PMID: 11374477.
Le A, Patel S. Extravasation of Noncytotoxic Drugs: A Review of the Literature. Ann Pharmacother. 2014 Jul;48(7):870-886. doi: 10.1177/1060028014527820. Epub 2014 Apr 8. PMID: 24714850.
Lee H, Han J, Shin H, Han H, Na K, Kim H. Combination of chemotherapy and photodynamic therapy for cancer treatment with sonoporation effects. J Control Release. 2018 Aug 10;283:190-199. doi: 10.1016/j.jconrel.2018.06.008. Epub 2018 Jun 6. PMID: 29885415.
Little M, Dupré S, Wormald JCR, Gardiner M, Gale C, Jain A. Surgical intervention for paediatric infusion-related extravasation injury: a systematic review. BMJ Open. 2020 Aug 6;10(8):e034950. doi: 10.1136/bmjopen-2019-034950. PMID: 32764083; PMCID: PMC7412604.
Lu YX, Wu Y, Liang PF, Wu RC, Tian LY, Mo HY. Efficacy of combination of localized closure, ethacridine lactate dressing, and phototherapy in treatment of severe extravasation injuries: A case series. World J Clin Cases. 2021;9(18):4599.
Ly C. Prise en charge thérapeutique des lésions cutanées après extravasation de solutés en perfusion veineuse périphérique. Arch Pediatr. 2017 Sep;24(9):884-893. doi: 10.1016/j.arcped.2017.06.011. Epub 2017 Aug 16. PMID: 28822735.
Marsh N, Webster J, Ullman AJ, Mihala G, Cooke M, Chopra V, Rickard CM. Peripheral intravenous catheter non-infectious complications in adults: A systematic review and meta-analysis. J AdvNurs. 2020 Dec;76(12):3346- 3362. doi: 10.1111/jan.14565. Epub 2020 Oct 5. PMID: 33016412.
Mas V, Simon AL, Presedo A, Mallet C, Ilharreborde B, Jehanno P. Upper limb extravasation of cytotoxic drugs: results of the saline washout technique in children. J Child Orthop. 2020 Jun 1;14(3):230-235. doi: 10.1302/1863-2548.14.200020. PMID: 32582391; PMCID: PMC7302410.
Melo JMA, Oliveira PP, Souza RS, Fonseca DFD, Gontijo TF, Rodrigues AB. Prevention and conduct against the Extravasation of antineoplastic chemotherapy: a scoping review. Rev Bras Enferm. 2020 Jun 17;73(4):e20190008. English, Portuguese. doi: 10.1590/0034-7167-2019-0008. PMID: 32578734.
Miura NO, Aung NY, Yamakawa M. Effect of cold and hot compress on neutrophilic migration to the site of doxorubicin extravasation. Int J Clin Exp Pathol. 2019 Apr 1;12(4):1468-1477. PMID: 31933964; PMCID: PMC6947076.
Molas-Ferrer G, Farré-Ayuso E, doPazo-Oubiña F, deAndrés-Lázaro A, Guell-Picazo J, Borrás-Maixenchs N, Corominas-Bosch L, Valverde-Bosch M, Creus-Baró N. Level of adherence to an extravasation protocol over 10 years in a tertiary care hospital. Clin J Oncol Nurs. 2015 Apr;19(2):E25-30. doi: 10.1188/15.CJON.E25-E30. PMID: 25840394.
Mouridsen HT, Langer SW, Buter J, Eidtmann H, Rosti G, de Wit M, Knoblauch P, Rasmussen A, Dahlstrøm K, Jensen PB, Giaccone G. Treatment of anthracycline extravasation with Savene (dexrazoxane): results from two prospective clinical multicentre studies. Ann Oncol. 2007 Mar;18(3):546-50. doi: 10.1093/annonc/mdl413. Epub 2006 Dec 21. PMID: 17185744.
Mu SC, Lin CH, Sung TC. Calcinosis cutis following extravasation of calcium gluconate in neonates. Acta Paediatr Taiwan. 1999 Jan-Feb;40(1):34-5. PMID: 10910583.
Nietvelt F, Van Herreweghe I, Godschalx V, Soetens F. Extravascular injection of neuromuscular blocking drugs: A systematic review of current evidence and management. Eur J Anaesthesiol. 2024 May 1;41(5):367-373. doi: 10.1097/EJA.0000000000001967. Epub 2024 Feb 27. PMID: 38410855; PMCID: PMC10990036.
Odom B, Lowe L, Yates C. Peripheral Infiltration and Extravasation Injury Methodology: A Retrospective Study. J Infus Nurs. 2018 Jul/Aug;41(4):247-252. doi: 10.1097/NAN.0000000000000287. PMID: 29958261; PMCID: PMC6082416.
Ohisa K, Yamana H, Morita K, Matsui H, Fushimi K, Yasunaga H. Association between subcutaneous steroid injection for extravasation of vesicant anticancer drugs and skin ulcers requiring surgery. Eur J Oncol Nurs. 2022 Jun;58:102119. doi: 10.1016/j.ejon.2022.102119. Epub 2022 Mar 10. PMID: 35358899.
Park HJ, Kim KH, Lee HJ, Jeong EC, Kim KW, Suh DI. Compartment syndrome due to extravasation of peripheral parenteral nutrition: extravasation injury of parenteral nutrition. Korean J Pediatr. 2015 Nov;58(11):454-8. doi: 10.3345/kjp.2015.58.11.454. Epub 2015 Nov 22. PMID: 26692883; PMCID: PMC4675928.
Papadakis M, Rahmanian-Schwarz A, Bednarek M, Arafkas M, Holschneider P, Hübner G. Negative-pressure wound therapy and early pedicle flap reconstruction of the chest wall after epirubicin extravasation. J Vasc Access. 2017 May 15;18(3):e27-e29. doi: 10.5301/jva.5000654. PMID: 28165571.
Plum M, Moukhachen O. Alternative Pharmacological Management of Vasopressor Extravasation in the Absence of Phentolamine. P T. 2017 Sep;42(9):581-592. PMID: 28890646; PMCID:PMC5565133.
Pu C, Li J, Wang M, Xie Y, Su Y. Neonatal iatrogenic calcinosis cutis caused by calcium gluconate extravasation. J Vasc Access. 2024 Nov;25(6):1860-1867. doi: 0.1177/11297298231169054. Epub 2023 Aug 6. PMID: 37545297.
Raszka WV Jr, Kueser TK, Smith FR, Bass JW. The use of hyaluronidase in the treatment of intravenous extravasation injuries. J Perinatol. 1990 Jun;10(2):146-9. PMID: 2358898.
Reeves D. Management of anthracycline extravasation injuries. Ann Pharmacother. 2007 Jul;41(7):1238-42. doi: 10.1345/aph.1H700. Epub 2007 Jun 5. PMID: 17550954.
Reynolds PM, MacLaren R, Mueller SW, Fish DN, Kiser TH. Management of extravasation injuries: a focused evaluation of noncytotoxic medications. Pharmacotherapy. 2014 Jun;34(6):617-32. doi: 10.1002/phar.1396. Epub 2014 Jan 13. PMID: 24420913.
Roy J, Rakesh N, Das K, Kurien AJ. A Clinical Study of Iatrogenic Cutaneous Manifestations in Neonates in Intensive Care Unit in a Tertiary Care Hospital. Int J Pharm Clin Res. 2022;14(12):647-56.
Sabe AA, Claridge JA, Rosenblum DI, Lie K, Malangoni MA. The effects of splenic artery embolization on nonoperative management of blunt splenic injury: a 16-year experience. J Trauma. 2009 Sep;67(3):565-72. doi: 10.1097/TA.0b013e3181b17010. PMID: 19741401.
Sagheb S, Mohseni SO, Lamsehchi A. A new approach to skin extravasation injury management during the neonatal period. BMC Pediatr. 2022 Jul 26;22(1):451. doi: 10.1186/s12887-022-03511-y. PMID: 35883040; PMCID: PMC9317491.
Salunke AA, Nambi GI, Sudhakar N. Post chemotherapy extravasation injuries: Hypogastric flap for reconstruction of wounds over dorsum of hand. J Cancer Res Ther. 2015 Oct-Dec;11(4):835-9. doi: 10.4103/0973-1482.144589. PMID: 26881527.
Shields JK, Kenyon L, Porter A, Chen J, Chao L, Chang S, Kho KA. Ice-POP: Ice Packs for Postoperative Pain: A Randomized Controlled Trial. J Minim Invasive Gynecol. 2023 Jun;30(6):455-461. doi: 10.1016/j.jmig.2023.01.015. Epub 2023 Feb 4. PMID: 36740018.
Sokol DK, Dahlmann A, Dunn DW. Hyaluronidase treatment for intravenous phenytoin extravasation. J Child Neurol. 1998 May;13(5):246-7. doi: 10.1177/088307389801300512. PMID: 9620019.
Steiert A, Hille U, Burke W, Gohritz A, Zilz S, Herold C, Vogt PM. Subcutaneous wash-out procedure (SWOP) for the treatment of chemotherapeutic extravasations. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2011 Feb;64(2):240-7. doi: 10.1016/j.bjps.2010.04.040. Epub 2010 Jun 9. PMID: 20542747.
Taibi A, Bardet MS, Durand Fontanier S, Deluche E, Fredon F, Christou N, Usseglio J, Mathonnet M. Managing chemotherapy extravasation in totally implantable central venous access: Use ofsubcutaneous wash-out technique. J Vasc Access. 2020 Sep;21(5):723-731. doi: 10.1177/1129729820905174. Epub 2020 Feb 14. PMID: 32056485.
Thomas S, Rowe HN, Keats J, Morgan RJH. The management of extravasation injury in neonates. World Wide Wounds. 1997.
Vaddi VK, Goyal M, Mascarenhas D, Haribalakrishna A. Successful management of a cutaneous abscess caused by Candida albicans in a very low birth weight neonate. J Clin Neonatol. 2022;11(4):219-221.
Weimer DS, Jones S, Ramadoss T, Milovanovic U, Shoja MM, Schwartz G. Compartment Syndrome Secondary to Calcium Gluconate Extravasation. Cureus. 2023 Jul 21;15(7):e42237. doi: 10.7759/cureus.42237. PMID: 37609086; PMCID: PMC10440588.
Wiegand R, Brown J. Hyaluronidase for the management of dextrose extravasation. Am J Emerg Med. 2010 Feb;28(2):257.e1-2. doi: 10.1016/j.ajem.2009.06.010. PMID: 20159411.
Yan YM, Fan QL, Li AQ, Chen JL, Dong FF, Gong M. Treatment of cutaneousinjuries of neonates induced by drug extravasation with hyaluronidase and hirudoid. Iran J Pediatr. 2014 Aug;24(4):352-8. Epub 2014 Jul 3. PMID: 25755854; PMCID: PMC4339556.
Ye X, Li M. Comparison of Ultrasound Guided and Conventional Techniques for Peripheral Venous Catheter Insertion in Pediatric Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Front Pediatr. 2022 Feb 7;9:797705. doi: 10.3389/fped.2021.797705. PMID: 35198520; PMCID: PMC8859100.
Yellinedi R, Damalachervu MR, Nuvvula R, Thammineedi SR. Management of Epirubicin Extravasation Injuries of the Hand with Debridement and Flap Cover-A Case Series. Indian J Plast Surg. 2023 Oct 10;56(5):439-442. doi: 10.1055/s-0043-1774787. PMID: 38026779; PMCID: PMC10673704.
Zimmet SE. The prevention of cutaneous necrosis following extravasation of hypertonic saline and sodium tetradecyl sulfate. J Dermatol Surg Oncol. 1993 Jul;19(7):641-6. doi: 10.1111/j.1524-4725.1993.tb00404.x. PMID: 8349902.

Risk of Bias tables

No studies were included in the literature summary.

Beoordelingsdatum en geldigheid

Publicatiedatum : 23-09-2026

Beoordeeld op geldigheid : 23-09-2026

Initiatief en autorisatie

Initiatief:

Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers

Geautoriseerd door:

Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie
Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers
Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland

Algemene gegevens

De ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (www.demedischspecialist.nl/kennisinstituut) en werd gefinancierd door de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS).

De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijnmodule.

Samenstelling werkgroep

Voor het ontwikkelen van de richtlijnmodule is in 2024 een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van alle relevante specialismen (zie hiervoor de Samenstelling van de werkgroep) die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met extravasaties.

Werkgroep

Drs. K. (Kelly) Niggebrugge-Mentink, ziekenhuisapotheker HagaZiekenhuis, NVZA - voorzitter richtlijnwerkgroep
Dr. M.P.H. (Marcel) van den Broek, ziekenhuisapotheker – klinisch farmacoloog St. Antoniusziekenhuis, Nieuwegein/Utrecht, NVZA
Drs. A. (Ala) Keyany, apotheker, klinisch farmacoloog, Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, NVZA
Dr. C.A. (Christianne) van Nieuwenhoven, plastisch chirurg Erasmus MC, NVPC
Drs. J.N. (Nick) Brinkman, plastisch chirurg, HagaZiekenhuis en LUMC, NVPC
T. (Tamara) Remijn- Rentmeester, MSc, verpleegkundig specialist Admiraal de Ruyterziekenhuis, V&VN
Drs. I. (Inge) Ertugrul-van der Graaf, verplegingswetenschapper/ verpleegkundige Noordwest Ziekenhuisgroep, V&VN

Klankbordgroep

Drs. F. (Floor) Derkx-Verhagen, SEH arts Máxima MC, NVSHA
J. (Jeanine) van der Lans – Bruijn, verpleegkundige Spaarne Gasthuis, V&VN
Drs. J. (Jennilee) Nahar – anesthesioloog – Intensivist IJsselland Ziekenhuis, NVIC
Dr. L. (Linda) Timmer-de Mik, dermatoloog Isala, NVDV
Dr. M. (Mirjam) Crul, ziekenhuisapotheker Amsterdam UMC, NVZA
Dr. R. (Robin) van der Lee, kinderarts-neonatoloog, Radboudumc Amalia Kinderziekenhuis, NVK
Drs. R. (Roland) van den Berg, ziekenhuisapotheker Groene Hart ziekenhuis, NVZA
Drs. R.. (Roland) van Rens, verpleegkundig expert vasculaire toegang in neonatologie, PhD student Radboud University Nijmegen
Dr. S.K. (Simone) van der Velden, dermatoloog en mohs-arts MohsA Huidcentrum en Erasmus MC, NVDV

Met ondersteuning van

Dr. L.M.P. (Linda) Wesselman, senior adviseur Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
Dr. L.P.M. (Lotte) Weijdijk, adviseur Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
A. (Alies) Oost, Medisch informatiespecialist, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Belangenverklaringen

Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten via secretariaat@kennisinstituut.nl.

Gemelde (neven)functies en belangen werkgroep

Naam	Hoofdfunctie	Neven werkzaamheden	Persoonlijke financiële belangen	Persoonlijke relaties	Extern gefinancierd onderzoek	Intellectuele belangen en reputatie	Overige belangen	Datum	Restrictie
Kelly Niggebrugge-Mentink, (voorzitter)	Ziekenhuisapotheker, HagaZiekenhuis	Lid SIG oncologie NVZA, voorzitter Arboexpertgroep NVZA; onbetaald	Geen	Niet van toepassing	Geen	Geen	Geen	23-12-2025	Geen restricties
Ala Keyany	Apotheker, klinisch farmacoloog, Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis	KNMP werkgroep obesitas en bariatrie	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	29-08-2024	Geen restricties
Marcel van den Broek	Ziekenhuisapotheker – klinisch farmacoloog, St. Antoniusziekenhuis Nieuwegein/Utrecht	Specialisten Registratie Commissie Ziekenhuisfarmacie (SRC-ZF), KNMP Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO), VWS	Niet van toepassing	Niet van toepassing	Geen	Beheerder extravasatie ‘app’ onbezodigd	Niet van toepassing	25-07-2024	Geen restricties
Christianne van Nieuwenhoven	Plastisch Chirurg, Erasmuc MC	Geen	Geen	Geen	Geen	Publicatie extravasaties	Geen	08-07-2024	Geen restricties
Nick Brinkman	Plastisch Chirurg, HagaZiekenhuis en LUMC	Consulent bij Prisma, meedenk consulten voor huisartsen	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	07-09-2025	Geen restricties
Tamara Remijn- Rentmeester	Verpleegkundig Specialist AGZ, ADRZ: klinische en poliklinische werkzaamheden voor de chirurgische patiënt, vascular access, organisatie en geven van scholing, onderzoeker voor patiënt veiligheidscommissie.	Office Manager, RMA-Techniek BV: werkzaamheden in bedrijf echtgenoot. Werkzaamheden variëren van inkoopboekhouding, HR tot contentmarketing.	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	24-03-2025	Geen restricties
Inge Ertugrul-van der Graaf	Beleidsmedewerker afdeling Kwaliteit (22 uur p.w.) Verpleegkundige specialistische zorg (dialyse) (18 uur p.w.) Werkgever: Noordwest Ziekenhuisgroep in loondienst.	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	23-03-2025	Geen restricties

Inbreng patiëntenperspectief

De conceptrichtlijn is voor commentaar voorgelegd aan patiëntenfederatie Nederland en de eventueel aangeleverde commentaren zijn bekeken en verwerkt.

Kwalitatieve raming van mogelijke financiële gevolgen in het kader van de Wkkgz

Bij de richtlijnmodule voerde de werkgroep conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) een kwalitatieve raming uit om te beoordelen of de aanbevelingen mogelijk leiden tot substantiële financiële gevolgen. Bij het uitvoeren van deze beoordeling is de richtlijnmodule op verschillende domeinen getoetst (zie het stroomschema bij Werkwijze).

Module	Uitkomst raming	Toelichting
Algemene adviezen	Geen financiële gevolgen	Hoewel uit de toetsing volgt dat de aanbeveling(en) breed toepasbaar zijn (>40.000 patiënten), volgt ook uit de toetsing dat het overgrote deel (±90%) van de zorgaanbieders en zorgverleners al aan de norm voldoet en/of het geen nieuwe manier van zorgverlening of andere organisatie van zorgverlening betreft, het geen toename in het aantal in te zetten voltijdsequivalenten aan zorgverleners betreft en het geen wijziging in het opleidingsniveau van zorgpersoneel betreft. Er worden daarom geen substantiële financiële gevolgen verwacht.

Werkwijze

Voor meer details over de gebruikte richtlijnmethodologie verwijzen wij u naar de Werkwijze.

Zoekverantwoording

Algemene informatie

Cluster/richtlijn: NVZA Extravasaties
Uitgangsvraag/modules: Overkoepelende search
Database(s): Embase.com, Ovid/Medline	Datum: 9 juli 2024
Periode: vanaf 1996	Talen: geen restrictie
Literatuurspecialist: Alies Oost	Rayyan review
BMI-zoekblokken: voor verschillende opdrachten wordt (deels) gebruik gemaakt van de zoekblokken van BMI-Online https://blocks.bmi-online.nl/ Deduplication: voor het ontdubbelen is gebruik gemaakt van http://dedupendnote.nl/
Toelichting: Voor deze vraag is gezocht op de elementen: extravasatie
Te gebruiken voor richtlijntekst: In de databases Embase.com en Ovid/Medline is op 9 juli 2024 systematisch gezocht naar systematische reviews, RCTs en observationele studies vanaf 1996 over extravasatie. De literatuurzoekactie leverde 6831 unieke treffers op.

Zoekopbrengst

	EMBASE	OVID/MEDLINE	Ontdubbeld
SR	384	249	414
RCT	1084	794	1464
Observationele studies	4357	2548	4953
Totaal	5825	3591	6831*

_{*in Rayyan}

Zoekstrategie

Embase.com

No.	Query	Results
#1	'extravasation'/de OR extravasation*:ti,ab,kw	31555
#2	#1 NOT ('conference abstract'/it OR 'editorial'/it OR 'letter'/it OR 'note'/it) NOT (('animal'/exp OR 'animal experiment'/exp OR 'animal model'/exp OR 'nonhuman'/exp) NOT 'human'/exp)	15512
#3	#2 AND [1996-2024]/py	12950
#4	'meta analysis'/exp OR 'meta analysis (topic)'/exp OR metaanaly:ti,ab OR 'meta analy':ti,ab OR metanaly:ti,ab OR 'systematic review'/de OR 'cochrane database of systematic reviews'/jt OR prisma:ti,ab OR prospero:ti,ab OR (((systemati OR scoping OR umbrella OR 'structured literature') NEAR/3 (review* OR overview)):ti,ab) OR ((systemic NEAR/1 review):ti,ab) OR (((systemati OR literature OR database* OR 'data base') NEAR/10 search):ti,ab) OR (((structured OR comprehensive* OR systemic) NEAR/3 search):ti,ab) OR (((literature NEAR/3 review):ti,ab) AND (search:ti,ab OR database:ti,ab OR 'data base':ti,ab)) OR (('data extraction':ti,ab OR 'data source':ti,ab) AND 'study selection':ti,ab) OR ('search strategy':ti,ab AND 'selection criteria':ti,ab) OR ('data source':ti,ab AND 'data synthesis':ti,ab) OR medline:ab OR pubmed:ab OR embase:ab OR cochrane:ab OR (((critical OR rapid) NEAR/2 (review* OR overview* OR synthes)):ti) OR ((((critical OR rapid) NEAR/3 (review OR overview* OR synthes)):ab) AND (search:ab OR database:ab OR 'data base':ab)) OR metasynthes:ti,ab OR 'meta synthes':ti,ab	1043857
#5	'clinical trial'/exp OR 'randomization'/exp OR 'single blind procedure'/exp OR 'double blind procedure'/exp OR 'crossover procedure'/exp OR 'placebo'/exp OR 'prospective study'/exp OR rct:ab,ti OR random:ab,ti OR 'single blind':ab,ti OR 'randomised controlled trial':ab,ti OR 'randomized controlled trial'/exp OR placebo:ab,ti	4065855
#6	'major clinical study'/de OR 'clinical study'/de OR 'case control study'/de OR 'family study'/de OR 'longitudinal study'/de OR 'retrospective study'/de OR 'prospective study'/de OR 'comparative study'/de OR 'cohort analysis'/de OR ((cohort NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('case control' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('follow up' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (observational NEAR/1 (study OR studies)) OR ((epidemiologic NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('cross sectional' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti)	8310051
#7	'case control study'/de OR 'comparative study'/exp OR 'control group'/de OR 'controlled study'/de OR 'controlled clinical trial'/de OR 'crossover procedure'/de OR 'double blind procedure'/de OR 'phase 2 clinical trial'/de OR 'phase 3 clinical trial'/de OR 'phase 4 clinical trial'/de OR 'pretest posttest design'/de OR 'pretest posttest control group design'/de OR 'quasi experimental study'/de OR 'single blind procedure'/de OR 'triple blind procedure'/de OR (((control OR controlled) NEAR/6 trial):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/6 (study OR studies)):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/1 active):ti,ab,kw) OR 'open label':ti,ab,kw OR (((double OR two OR three OR multi OR trial) NEAR/1 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR ((allocat NEAR/10 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR placebo:ti,ab,kw OR 'sham-control':ti,ab,kw OR (((single OR double OR triple OR assessor) NEAR/1 (blind* OR masked)):ti,ab,kw) OR nonrandom:ti,ab,kw OR 'non-random':ti,ab,kw OR 'quasi-experiment':ti,ab,kw OR crossover:ti,ab,kw OR 'cross over':ti,ab,kw OR 'parallel group':ti,ab,kw OR 'factorial trial':ti,ab,kw OR ((phase NEAR/5 (study OR trial)):ti,ab,kw) OR ((case* NEAR/6 (matched OR control)):ti,ab,kw) OR ((match NEAR/6 (pair OR pairs OR cohort* OR control* OR group* OR healthy OR age OR sex OR gender OR patient* OR subject* OR participant)):ti,ab,kw) OR ((propensity NEAR/6 (scor OR match)):ti,ab,kw) OR versus:ti OR vs:ti OR compar:ti OR ((compar* NEAR/1 study):ti,ab,kw) OR (('major clinical study'/de OR 'clinical study'/de OR 'cohort analysis'/de OR 'observational study'/de OR 'cross-sectional study'/de OR 'multicenter study'/de OR 'correlational study'/de OR 'follow up'/de OR cohort:ti,ab,kw OR 'follow up':ti,ab,kw OR followup:ti,ab,kw OR longitudinal:ti,ab,kw OR prospective:ti,ab,kw OR retrospective:ti,ab,kw OR observational:ti,ab,kw OR 'cross sectional':ti,ab,kw OR cross?ectional:ti,ab,kw OR multicent:ti,ab,kw OR 'multi-cent':ti,ab,kw OR consecutive:ti,ab,kw) AND (group:ti,ab,kw OR groups:ti,ab,kw OR subgroup:ti,ab,kw OR versus:ti,ab,kw OR vs:ti,ab,kw OR compar:ti,ab,kw OR 'odds ratio':ab OR 'relative odds':ab OR 'risk ratio':ab OR 'relative risk*':ab OR 'rate ratio':ab OR aor:ab OR arr:ab OR rrr:ab OR ((('or' OR 'rr') NEAR/6 ci):ab)))	15226357
#8	#3 AND #4 - SR	384
#9	#3 AND #5 NOT #8 - RCT	1084
#10	#3 AND (#6 OR #7) NOT (#8 OR #9) - observationeel	4357
#11	#8 OR #9 OR #10	5825

Ovid/Medline

#	Searches	Results
1	Extravasation of Diagnostic and Therapeutic Materials/ or extravasation.ti,ab,kf.	20506
2	1 not (comment/ or editorial/ or letter/) not ((exp animals/ or exp models, animal/) not humans/)	13975
3	limit 2 to yr="1996 -Current"	11422
4	meta-analysis/ or meta-analysis as topic/ or (metaanaly* or meta-analy* or metanaly).ti,ab,kf. or systematic review/ or cochrane.jw. or (prisma or prospero).ti,ab,kf. or ((systemati or scoping or umbrella or "structured literature") adj3 (review* or overview)).ti,ab,kf. or (systemic adj1 review).ti,ab,kf. or ((systemati or literature or database* or data-base) adj10 search).ti,ab,kf. or ((structured or comprehensive* or systemic) adj3 search).ti,ab,kf. or ((literature adj3 review) and (search or database* or data-base)).ti,ab,kf. or (("data extraction" or "data source") and "study selection").ti,ab,kf. or ("search strategy" and "selection criteria").ti,ab,kf. or ("data source" and "data synthesis").ti,ab,kf. or (medline or pubmed or embase or cochrane).ab. or ((critical or rapid) adj2 (review or overview* or synthes)).ti. or (((critical or rapid) adj3 (review or overview* or synthes)) and (search or database* or data-base)).ab. or (metasynthes or meta-synthes*).ti,ab,kf.	758627
5	exp clinical trial/ or randomized controlled trial/ or exp clinical trials as topic/ or randomized controlled trials as topic/ or Random Allocation/ or Double-Blind Method/ or Single-Blind Method/ or (clinical trial, phase i or clinical trial, phase ii or clinical trial, phase iii or clinical trial, phase iv or controlled clinical trial or randomized controlled trial or multicenter study or clinical trial).pt. or random.ti,ab. or (clinic adj trial).tw. or ((singl or doubl* or treb* or tripl) adj (blind$3 or mask$3)).tw. or Placebos/ or placebo.tw.	2748336
6	Epidemiologic studies/ or case control studies/ or exp cohort studies/ or Controlled Before-After Studies/ or Case control.tw. or cohort.tw. or Cohort analy$.tw. or (Follow up adj (study or studies)).tw. or (observational adj (study or studies)).tw. or Longitudinal.tw. or Retrospective.tw. or prospective.tw. or consecutive*.tw. or Cross sectional.tw. or Cross-sectional studies/ or historically controlled study/ or interrupted time series analysis/ [Onder exp cohort studies vallen ook longitudinale, prospectieve en retrospectieve studies]	4771243
7	Case-control Studies/ or clinical trial, phase ii/ or clinical trial, phase iii/ or clinical trial, phase iv/ or comparative study/ or control groups/ or controlled before-after studies/ or controlled clinical trial/ or double-blind method/ or historically controlled study/ or matched-pair analysis/ or single-blind method/ or (((control or controlled) adj6 (study or studies or trial)) or (compar* adj (study or studies)) or ((control or controlled) adj1 active) or "open label" or ((double or two or three or multi or trial) adj (arm or arms)) or (allocat adj10 (arm or arms)) or placebo* or "sham-control" or ((single or double or triple or assessor) adj1 (blind or masked)) or nonrandom* or "non-random" or "quasi-experiment" or "parallel group" or "factorial trial" or "pretest posttest" or (phase adj5 (study or trial)) or (case adj6 (matched or control)) or (match adj6 (pair or pairs or cohort* or control* or group* or healthy or age or sex or gender or patient* or subject* or participant)) or (propensity adj6 (scor or match))).ti,ab,kf. or (confounding adj6 adjust).ti,ab. or (versus or vs or compar).ti. or ((exp cohort studies/ or epidemiologic studies/ or multicenter study/ or observational study/ or seroepidemiologic studies/ or (cohort or 'follow up' or followup or longitudinal* or prospective* or retrospective* or observational* or multicent* or 'multi-cent' or consecutive).ti,ab,kf.) and ((group or groups or subgroup* or versus or vs or compar).ti,ab,kf. or ('odds ratio' or 'relative odds' or 'risk ratio' or 'relative risk' or aor or arr or rrr).ab. or (("OR" or "RR") adj6 CI).ab.))	5732104
8	3 and 4 - SR	249
9	(3 and 5) not 8 - RCT	794
10	(3 and (6 or 7)) not (8 or 9) - observationeel	2548
11	8 or 9 or 10	3591

Extravasaties

Extravasaties

Uitgangsvraag

Aanbeveling

Overwegingen

Onderbouwing

Achtergrond

Conclusies / Summary of Findings

Samenvatting literatuur

Zoeken en selecteren

Referenties

Evidence tabellen

Verantwoording