Overwegingen (NL)

Detectie van psychosociale behoeften

Het tijdig identificeren van psychosociale problemen en het inschatten van de noodzaak voor doorverwijzing naar gespecialiseerde zorg is essentieel. De werkgroep adviseert herhaald gebruik van de Lastmeter om psychosociale problemen te signaleren (zie Richtlijn Detecteren behoefte psychosociale zorg). Dit instrument geeft inzicht in het type en de ernst van problemen en het verloop in de tijd.

Het eerste vervolgconsult bij de behandelend arts of verpleegkundige is een geschikter moment voor gebruik van de Lastmeter dan het eerste consult. Aanbevolen follow-up momenten zijn:

• Tijdens behandeling: aan het begin en einde van de revalidatie, of elke 3 maanden bij langdurige behandeling.
• Tijdens follow-up: bij elk controlebezoek, maar niet vaker dan elke 2–3 maanden.
• Tijdens de terminale fase: beoordeel de psychosociale behoeften van de patiënt en diens familie.

Verlenen van psychosociale zorg

Basis psychosociale zorg

Behandelend specialisten, (gespecialiseerde) oncologieverpleegkundigen en huisartsen vormen het eerste aanspreekpunt voor patiënten. Basiszorg omvat:

• Informatievoorziening.
• Eerste ondersteuning na slecht nieuws.
• Begeleiding gedurende het ziekteproces.
• Monitoring van stress en belastbaarheid.

Voor de meeste patiënten is hoogwaardige basiszorg voldoende om zich adequaat aan te passen aan de ziekte en de gevolgen daarvan (zie Richtlijn Detecteren behoefte psychosociale zorg).

Gespecialiseerde psychosociale zorg

Gespecialiseerde zorg kan worden verleend door maatschappelijk werkers, psychologen, psychiaters en geestelijk verzorgers. Zorg van andere (para)medische professionals, zoals gespecialiseerde fysiotherapeuten, revalidatieartsen, ergotherapeuten, diëtisten, logopedisten, bedrijfsartsen en seksuologen kan in verschillende mate psychosociale ondersteuning omvatten (zie Richtlijn Detecteren behoefte psychosociale zorg).

Bij patiënten met een oncologische dwarslaesie wordt psychosociale zorg doorgaans geboden binnen een gespecialiseerd dwarslaesieteam.

Belangrijke bronnen (in het Nederlands) voor het verlenen van of doorverwijzen naar psychosociale zorg zijn:

• Richtlijn Detecteren behoefte psychosociale zorg
• Handreiking Slechtnieuwsgesprek
• Richtlijn Herstel na Kanker
• Selfmanagement (zie richtlijn Herstel na Kanker)
• Richtlijn Oncologische revalidatie (zie ook Revalidatie)
• Richtlijn Spirituele zorg

Waarden en voorkeuren van patiënten (en eventueel hun naasten/mantelzorgers)

Het is belangrijk om de behoeften van zowel de patiënt als hun naasten in kaart te brengen. Voorkeuren verschillen sterk: sommige patiënten vertrouwen op hun persoonlijke netwerk, terwijl anderen minder bekend zijn met psychosociale zorgdiensten.

Kostenoverwegingen

Er zijn geen kosteneffectiviteitsstudies uitgevoerd. Verwacht wordt dat de voordelen van psychosociale ondersteuning opwegen tegen de kosten, aangezien adequate ondersteuning bijdraagt aan het vervullen van de behoeften van patiënten en hun familie.

Gelijkheid (Equity)

De interventie bevordert gelijkheid in de gezondheidszorg door barrières voor zorg te verminderen. Door de behoeften van patiënten en hun familie te beoordelen, wordt de toegang tot zorg verbeterd.

Aanvaardbaarheid

Ethische aanvaardbaarheid

De interventie lijkt ethisch aanvaardbaar. Er zijn geen ethische bezwaren geïdentificeerd.

Duurzaamheid

Duurzaamheid is geen relevant aspect bij deze interventie.

Haalbaarheid

De interventie is in het algemeen haalbaar en maakt al deel uit van de standaardzorgpraktijk.