Deucravacitinib
Uitgangsvraag
- In welk geval/bij welke indicatie wordt behandeling met deucravacitinib aanbevolen?
- Wat zijn de (on)gunstige (lange termijn) effecten van deucravacitinib voor volwassenen met psoriasis?
- Welke screening en monitoring worden aanbevolen bij volwassenen met psoriasis die met deucravacitinib worden behandeld?
Aanbeveling
- Overweeg deucravacitinib voor de behandeling van volwassen patiënten met matig tot ernstige plaque psoriasis die in aanmerking komen voor systemische therapie , waarbij behandeling met conventionele middelen met een eerstelijnslabel* gecontra-indiceerd of ontoereikend is.
Voorafgaand aan de behandeling
- Beoordeel de ernst van de ziekte met een objectief instrument (zoals PASI en/of PGA).
- Overweeg om een gezondheidsgerelateerde kwaliteit-van-leven vragenlijst af te nemen (zoals DLQI/Skindex-29 of -17).
- Beoordeel de aanwezigheid van artritis psoriatica (zie module artritis psoriatica).
- Neem een anamnese af en verricht lichamelijk onderzoek en besteed aandacht aan de volgende punten:
- Controleer op huid(pre)maligniteiten (zie module kanker).
- Controleer op tekenen van infectie.
- Screen vooraf op tuberculose (zie ook FMS-richtlijn TBC-screening immunosuppressiva)
- Behandel latente/actieve tuberculose vóór start deucravacitinib.
- Tijdens behandeling alert zijn op symptomen van actieve tuberculose.
- Controleer op anticonceptie en bespreek een eventuele actieve kinderwens bij vrouwen (zie ook module kinderwens en zwangerschap).
- Controleer de noodzaak van vaccinaties en inventariseer (toekomstige) vaccinatie behoefte (zie module vaccinaties).
- Aanvullend onderzoek:
- Laboratoriumonderzoek inclusief zwangerschapstest (zie tabel)
- Het wordt aanbevolen om patiënten in een register in te schrijven (indien beschikbaar). Bespreek dit met de patiënt.
Tijdens de behandeling
- Overweeg om de ziekte-ernst bij volwassenen met psoriasis te objectiveren door gebruik te maken van de PASI en/of PGA en bij voorkeur ook de DLQI.
- Beoordeel de aanwezigheid van artritis psoriatica (zie module artritis psoriatica).
- Neem een anamnese af gericht op o.a. maligniteiten, actieve infecties (o.a. herpes simplex), depressie en andere psychische klachten.
- Voor TYK2-remming is tot nu toe geen verhoogd risico op major adverse cardiovasculaire events (MACE), diep veneuze trombose (DVT) of longembolie (PE) aangetoond (zie EDF (European Dermatology Forum) richtlijn voor psoriasis).
- Aanvullend onderzoek:
- Verricht alleen laboratoriumonderzoek indien de anamnese of lichamelijk onderzoek hier aanleiding toe geven (zie tabel)
- Adviseer betrouwbare anticonceptie (zie ook module kinderwens en zwangerschap).
- Informeer naar de tevredenheid van de behandeling in de dagelijkse praktijk, bijwerkingen en inpasbaarheid van de behandeling.
Na de behandeling
- Informeer patiënten over de voortzetting van anticonceptie na het staken van de behandeling (zie ook module kinderwens en zwangerschap).
Laboratoriumcontroles
- Voer laboratoriumcontroles uit voor de parameters genoemd in tabel 1 volgens aangegeven frequentie.
Tabel 1. Aanbevolen laboratoriumcontroles (deucravacitinib)
|
Parameter |
Voor behandeling |
Tijdens de behandeling*, (x) = alleen op indicatie |
|
Volledig bloedbeeld (Hb, leukocyten met differentiatie, trombocyten) |
x |
x |
|
ALAT, γGT |
x |
x |
|
Cholesterol (HDL, LDL en totaal) en triglyceriden |
x |
Jaarlijks |
|
CK** |
(x) |
(x) |
|
Serumcreatinine (eGFR) |
x |
(x) |
|
Zwangerschapstest (urine of bloed) *** |
x |
(x) |
|
Hepatitis B en C |
x |
(x) |
|
HIV |
x |
(x) |
|
Tuberculose screening**** |
x |
|
|
Niet alle testen zijn nodig bij alle patiënten. De voorgeschiedenis, het blootstellingsrisico en de patiëntkenmerken moeten worden meegewogen. Aanvullende testen kunnen noodzakelijk zijn, afhankelijk van de klinische verschijnselen, risico’s en mate van blootstelling. *3-6 maanden na start behandeling, zo nodig vaker. **CK op indicatie (bij spierzwakte, spierstijfheid, verminderde inspanningstolerantie, snel optredende spierpijn met spierkrampen na inspanning, roodbruine urine, verwardheid) ***Anamnestisch uitsluiten en bij twijfel testen middels zwangerschapstest ****Zie FMS-richtlijn TBC-screening immunosuppressiva De aanbevelingen zijn gebaseerd op de EDF richtlijn (expert opinie), waarbij is meegewogen dat de ervaring met dit middel nog beperkt is. |
||
* een eerstelijnslabel verwijst naar de therapeutische indicatie zoals goedgekeurd door de ‘European Medical Agency’ (EMA).
Overwegingen
Kwaliteit van het bewijs
In lijn met de recente richtlijn psoriasis herziening is gekozen om de richtlijn-module deucravacitinib vanuit ‘Living EuroGuiDerm Guideline for the systemic treatment of psoriasis vulgaris’, beter bekend als de EDF (European Dermatology Forum) richtlijn voor psoriasis, te adapteren naar de Nederlandse situatie.
Om de uitgangsvraag te beantwoorden is een systematische literatuuranalyse uitgevoerd. Er werd gebruik gemaakt van de systematische review van Hu (2024) en losse ondersteunende artikelen (zoals de long-term extension studies (LTE) van de fase 3 POETYK PSO-1, PSO-2 (Armstrong 2025) en van de kosteneffectiviteitsstudie van Park (2024)). Dit betreft allemaal dezelfde patiëntpopulatie van de fase 3 POETYK PSO-1, PSO-2 (Armstrong 2023, Strober 2023). Dit zijn head-to-head studies waarbij deucravactinib vergeleken is met apremilast en placebo.
Er zijn tevens enkele losse ondersteunende artikelen over verschillende subgroep analyses: Blauvelt (2024) over scalp psoriasis, Eisman (2023) over scalp, nagel en palmoplantaire psoriasis, Elewski (2024) over vingernagel psoriasis.
Er is bewijs van redelijk tot hoge kwaliteit dat een behandeling met orale deucravacitinib effectiever is dan een behandeling met placebo bij volwassen patiënten met matig tot ernstige plaque psoriasis. In een meta-analyse van vier RCT’s (n = 1751) werd in de deucravacitinibgroep een significant groter aandeel patiënten bereikt met PASI 75, PASI 90 en PASI 100 (zie hiervoor de beschrijving van de resultaten, Hu, 2024)). Ook werden verbeteringen gezien op patiëntgerapporteerde uitkomstmaten, waaronder DLQI 0/1 en PSSD.
Op basis van de resultaten uit direct vergelijkend onderzoek (POETYK PSO-1 en PSO-2 studies) en de lagere kosten heeft deucravacitinib de voorkeur boven apremilast.
Professioneel perspectief
De kwaliteit van bewijs van deucravacitinib versus placebo werd als hoog beoordeeld voor de meeste uitkomstmaten, met uitzondering van SAE’s (redelijk) door een lage event rate.
Bij de interpretatie van de GRADE-tabel is het belangrijk om in ogenschouw te nemen dat de directe vergelijking tussen deucravacitinib en placebo beperkt is tot de eerste 16 weken van de POETYK PSO-1 en PSO-2 studies. Na deze periode werden patiënten uit de placebogroep overgezet naar deucravacitinib in een open-label extensiefase. Dit betekent dat de lange termijn uitkomsten met betrekking tot effectiviteit en veiligheid afkomstig zijn uit niet vergelijkende follow-updata, zonder controlegroep. Hierdoor ontbreekt de mogelijkheid tot een directe, gecontroleerde vergelijking op lange termijn, wat de sterkte van conclusies over de duurzaamheid van effect en de lange termijn veiligheid beperkt. Dit geld ook voor de vergelijking tussen deucravacitinib en apremilast. De kwaliteit van bewijs van de meeste uitkomstmaten werd als hoog beoordeeld, met uitzondering van PASI 100, AE’s en SAE’s (redelijk). Zie voor details ook de GRADE tabellen.
Head-to-head studies met biologics ontbreken nog, deze twee RCT’s betreffen enkel registratiestudies (head-to-head studies met apremilast). Er wordt aanbevolen om bij de plaatsbepaling van deucravacitinib dezelfde voorwaarden als voor het voorschrijven van apremilast te hanteren. Vanwege de beperkte hoeveelheid lange termijn onderzoeksgegevens wordt het niet aanbevolen om de inzet van deucravacitinib gelijk te stellen met conventionele systemische middelen, en derhalve ook niet te positioneren conform het eerstelijnslabel zoals goedgekeurd door de EMA.
Praktische toepassing/indicatie
De beroepsgroep beveelt aan om deucravacitinib voor te schrijven ter behandeling van matige tot ernstige psoriasis bij volwassen wanneer orale systemische therapie wenselijk is en behandeling met conventionele middelen met een “eerstelijnslabel” (acitretine, ciclosporine, dimethylfumaraat, methotrexaat) gecontra-indiceerd is. Dit laatste is het geval van een inadequate respons, het niet bereiken van behandelsucces, een nieuwe contra-indicatie, intolerantie en/of bijwerkingen (zie Figuur 1. Richtlijn psoriasis (herziening) – 2021- 2023: Overzicht Keuzematrix voor patiënten met matige tot ernstige psoriasis en een indicatie voor systematische therapie). Op basis van de resultaten uit direct vergelijkend onderzoek (POETYK PSO-1 en PSO-2 studies) en de lagere kosten heeft deucravacitinib de voorkeur boven apremilast.
Voor de dosering, (on)gunstige (lange termijn) effecten en/of bijwerkingen en contra-indicaties wordt verwezen naar farmacotherapeutisch kompas. Screen vooraf op tuberculose (zie hiervoor richtlijn TBC-screening immuunsuppressieva).
Geneesmiddelinteracties:
Zie de SmPc/ geneesmiddeleninformatiebank en/of farmacotherapeutisch kompas of andere bronnen voor een volledige lijst. De richtlijnwerkgroep besloot commentaar te geven op de volgende aspecten:
Er zijn geen klinisch relevante interacties bij gelijktijdig gebruik van methotrexaat (MTX). Er is geen dosisaanpassing van MTX nodig. De richtlijnwerkgroep geeft echter het advies om voorlopig geen gelijktijdige behandeling met MTX na te streven.
Overdosering/maatregelen in geval van overdosering:
In geval van overdosering dient de patiënt gecontroleerd te worden op verschijnselen of symptomen van bijwerkingen en een geschikte symptomatische behandeling in te stellen.
Balans van gewenste en ongewenste effecten
De behandeling met deucravacitinib leidt bij een aanzienlijk deel van de patiënten met matig-ernstige tot ernstige plaque-psoriasis tot een duidelijke verbetering van huidafwijkingen en kwaliteit van leven. De werkzaamheid is in meerdere fase-3-onderzoeken significant beter dan placebo en apremilast. De klinische respons blijft behouden tijdens langdurige follow-up tot 204 weken, zonder aanwijzingen voor verminderde effectiviteit.
De meest voorkomende bijwerkingen zijn mild en betreffen vooral nasofaryngitis, bovensteluchtweginfecties, herpes simplex-infecties, acne, hoofdpijn en diarree. Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam en niet eenduidig gerelateerd aan het gebruik van deucravacitinib. Tot op heden zijn geen signalen gevonden voor verhoogde risico’s op ernstige infecties, cardiovasculaire events of maligniteiten. Voor TYK2-remming is tot nu toe geen verhoogd risico op MACE, DVT of PE aangetoond. De cardiovasculaire risico’s die bekend zijn van JAK-remmers gelden met name voor patiënten van 50 jaar en ouder met reumatoïde artritis en bestaande cardiovasculaire risicofactoren.
Omdat de beschikbare langetermijngegevens nog beperkt zijn, blijft voorzichtigheid geboden bij patiënten met bestaande risicofactoren, zoals recidiverende infecties, cardiovasculaire aandoeningen of een voorgeschiedenis van maligniteit.
Er is beperkte ervaring bij patiënten van 75 jaar en ouder, wees daarom terughoudend in het gebruik in deze patiëntengroep. Bij kinderen is de veiligheid en werkzaamheid nog niet vastgesteld.
Gezien de overtuigende effectiviteit, het gunstige veiligheidsprofiel in de eerste jaren van gebruik en het orale gebruiksgemak, weegt het verwachte voordeel van deucravacitinib op tegen de mogelijke nadelen. De werkgroep acht de balans tussen baten en risico’s daarom gunstig en plaatst deucravacitinib in dezelfde behandelstap als apremilast.
Waarden en voorkeuren van patiënten
Onderstaande tekst is geschreven door Psoriasispatiënten Nederland en wordt gedragen door de werkgroep. Dit is een aanvulling, zie ook het algemene patiëntenperspectief.
De overgang van lokale naar systemische therapie vormt voor patiënten vaak een stap richting langdurige of chronische behandeling. Het is van belang hier expliciet aandacht aan te besteden en het belang van therapietrouw te benadrukken. Patiënten dienen goed geïnformeerd te worden over de werking van de behandeling en de aandachtspunten in het dagelijks leven. Aangezien de beschikbare middelen relatief nieuw zijn, is de kennis over langetermijneffecten beperkt. Het is daarom van belang patiënten te wijzen op het melden van bijwerkingen, zodat deze gegevens bijdragen aan het vergroten van de kennisbasis en de zorg voor toekomstige patiënten.
Aanvaardbaarheid en haalbaarheid
De behandeling met deucravacitinib wordt als goed aanvaardbaar en praktisch uitvoerbaar beschouwd. Het middel is in Nederland geregistreerd en vergoed voor volwassenen met matig-ernstige tot ernstige plaque psoriasis die in aanmerking komen voor systemische therapie, waarbij behandeling met conventionele middelen met een eerstelijnslabel gecontra-indiceerd of ontoereikend is.
De orale toediening (1dd) vergemakkelijkt het gebruik en ondersteunt therapietrouw, met name bij patiënten die injectietherapie willen vermijden. De behandeling kan binnen de bestaande zorgstructuur door dermatologen en verpleegkundig specialisten worden uitgevoerd, zonder extra inzet van thuiszorg of infuusfaciliteiten.
De kosten liggen hoger dan die van conventionele middelen, maar lager dan die van de meeste biologicals. Gezien de gunstige effectiviteit en het gebruiksgemak acht de werkgroep deucravacitinib kosteneffectief en goed implementeerbaar in de Nederlandse praktijk.
Onderbouwing
Achtergrond
De submodule over deucravacitinib beschrijft het gebruik van deze orale TYK2-remmer voor volwassenen met matige tot ernstige plaque psoriasis die in aanmerking komen voor systemische therapie. Het betreft een recent tot de Nederlandse markt toegelaten geneesmiddel, dat sinds 31 mei 2024 wordt vergoed voor patiënten bij wie conventionele eerstelijnsbehandelingen niet volstaan. Deucravacitinib is een selectieve remmer van het tyrosinekinase 2 (TYK2)-enzym (behorend tot de JAK-familie). TYK2 medieert de signalering van interleukine-23 (IL-23), interleukine-12 (IL-12) en type I-interferonen (IFN). Deucravacitinib remt het vrijkomen van deze pro-inflammatoire cytokinen en chemokinen, betrokken bij ontstekings- en immuunreacties. Het remt de ontsteking en vermindert de symptomen van plaque psoriasis (Farmacotherapeutisch kompas - deucravacitinib).
Conclusies / Summary of Findings
Kwaliteit van bewijs
Deucravacitinib is effectiever dan zowel placebo als apremilast in het bereiken van klinische respons en verbetering van kwaliteit van leven bij patiënten met matig tot ernstige plaque psoriasis. Het veiligheidsprofiel is vergelijkbaar met dat van apremilast en placebo in de eerste 16 weken. De kwaliteit van bewijs is overwegend hoog tot redelijk.
Twee studies werden niet meegenomen in de GRADE analyse: 1) Papp (2018) was een fase 2 trial, 2) de NCT04167462 studie (Zhang, 2019) betreft een investigator studie in een Aziatische populatie.
De kwaliteit van bewijs van deucravacitinib versus placebo werd als hoog beoordeeld voor de meeste uitkomstmaten, met uitzondering van SAE’s (redelijk) door een lage event rate.
Samenvatting literatuur
Er werden in totaal 46 studies geïncludeerd op basis van beoordeling van titel en abstract. Uiteindelijk zijn er na screening van de volledige artikelen 44 studies geëxcludeerd. Specifieke redenen voor exclusie zijn beschreven in bijlage 3. Er werd gebruik gemaakt van de systematische review van Hu (2024) en losse ondersteunende artikelen (zoals de long-term extension studies (LTE) van de fase 3 POETYK PSO-1, PSO-2 (Armstrong 2025) en van de kosteneffectiviteitsstudie van Park (2024)). Dit betreft allemaal dezelfde patiëntpopulatie van de fase 3 POETYK PSO-1, PSO-2 (Armstrong 2023, Strober 2023).
Er zijn tevens enkele losse ondersteunende artikelen over verschillende subgroep analyses: Blauvelt (2024) over scalp psoriasis, Eisman (2023) over scalp, nagel en palmoplantaire psoriasis, Elewski (2024) over vingernagel psoriasis.
Beschrijving van de studies
Hu (2024) voerden een systematische review en meta-analyse uit naar de effectiviteit en veiligheid van deucravacitinib bij volwassen patiënten met matig tot ernstige plaque psoriasis. In totaal werden vier gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde trials geïncludeerd (n = 1751; deucravacitinibgroep n = 1211; placebogroep n = 540). De onderzochte doseringen varieerden van 3, 6 en 12 mg deucravacitinib oraal per dag, gedurende 12 tot 52 weken. Papp et al. (2018) was een fase 2 trial. De NCT04167462 studie (Zhang 2019) betreft een investigator studie in een Aziatische populatie.
De werkzaamheid en veiligheid van deucravacitinib werden beoordeeld in twee multicenter, gerandomiseerde, dubbelblinde placebo- en apremilast gecontroleerde klinische onderzoeken (POETYK PSO-1 en POETYK PSO-2) bij volwassen patiënten met matige tot ernstige plaque psoriasis die in aanmerking kwamen voor systemische behandeling of lichttherapie (Armstrong 2023, Strober 2023). Patiënten werden geïncludeerd indien er sprake was van een lichaamsoppervlak (body surface area, BSA) van ≥ 10%, een Psoriasis Area and Severity Index (PASI)-score ≥ 12 en een static Physician’s Global Assessment (sPGA) ≥ 3 (matig of ernstig) op een vijfpuntsschaal van algehele ernst van de ziekte. In totaal werden er 1686 patiënten geïncludeerd, waarvan er 843 werden gerandomiseerd voor deucravacitinib 6 mg 1dd, 422 voor apremilast 30 mg 2dd en 421 voor placebo.
In beide onderzoeken schakelden patiënten die placebo kregen in week 16 over naar de open-label-fase waarin zij behandeld werden met deucravacitinib tot week 52. Patiënten die waren gerandomiseerd voor apremilast en die in week 24 geen PASI 50 (POETYK PSO-1) of PASI 75 (POETYK PSO-2) hadden bereikt, schakelden over naar behandeling met deucravacitinib tot week 52. In POETYK PSO-1 bleven patiënten die waren gerandomiseerd voor deucravacitinib de behandeling voortzetten tot week 52. In POETYK PSO-2 werden patiënten die werden behandeld met deucravacitinib en in week 24 een PASI 75 bereikten opnieuw gerandomiseerd in een verhouding 1:1 voor onderhoudsbehandeling met deucravacitinib of placebo (Armstrong 2023, Strober 2023).
De langdurige effectiviteit en veiligheid van deucravacitinib werden onderzocht in een open-label extensiestudie (OLE) van de POETYK PSO-1 en PSO-2 trials (Armstrong, 2025). In totaal werden 513 volwassen patiënten met matig tot ernstige plaque psoriasis geïncludeerd die eerder klinisch responsief waren op deucravacitinib (PASI 75 en/of sPGA 0/1) en de behandeling voortzetten tot maximaal 204 weken (4 jaar).
Park (2024) vergeleken de kosten per respons (CPR) en de kosten per cumulatieve klinische winst van deucravacitinib ten opzichte van apremilast en eerstelijns (1L) biologicals bij patiënten met matig tot ernstige plaque psoriasis in de Verenigde Staten. Uitgangspunt was het perspectief van de zorgverzekeraar, waarbij uitsluitend directe medicijnkosten werden meegenomen. De effectiviteit werd uitgedrukt als het behalen van PASI 75 (in scenarioanalyses ook sPGA 0/1), over behandelperiodes van 16, 24 en 52 weken.
Risk of bias
De systematische review van Hu (2024) voldoet aan de meeste AMSTAR-2 criteria. Er was laag risico op publicatiebias op basis van de Egger's test. De gegevens waren grotendeels homogeen, met uitzondering van de uitkomstmaat PSSD-score.
De studie kent echter enkele kritieke tekortkomingen (geen vooraf geregistreerd protocol, geen lijst van geëxcludeerde studies, geen informatie over financiering). De review is daarom als matig van kwaliteit te beschouwen volgens AMSTAR-2.
De Risk of bias analyse is te vinden in de bijlage.
De vier geïncludeerde RCT’s werden beoordeeld met de Cochrane Risk of Bias-tool. In alle studies was sprake van een dubbelblind design met een adequate uitvalanalyse. In drie studies werd allocatieconsequentie als laag risico beoordeeld; in één studie bleef dit onduidelijk. Voor randomisatieprocedures was in geen van de publicaties een gedetailleerde beschrijving opgenomen, wat leidt tot enige onzekerheid. Desondanks werd het overall risico op bias in drie studies als laag beoordeeld, en in één studie als onzeker i.v.m. potentiële allocatiebias.
Beschrijving van de resultaten
Effectiviteit (Hu 2024; Armstrong 2023; Strober 2023; Armstrong 2025)
De effectiviteit van deucravacitinib ten opzichte van placebo werd beoordeeld aan de hand van meerdere klinische en patiëntgerapporteerde uitkomstmaten. De resultaten uit de SR van Hu (2024) toonden een significant voordeel voor deucravacitinib op alle onderzochte effectiviteitsparameters (52 weken):
- PASI 75 werd bereikt bij significant meer patiënten in de deucravacitinibgroep (646/1006, 64,2%) dan in de placebogroep (60/745, 8,1%). Dit resulteert in RR 5,95 (95%BI [4,70-7,52]; I² = 25,8%).
- PASI 90 werd bereikt door 406/1006 (40,4%) met deucravacitinib versus 37/745 (5,0%) met placebo. RR 11,11 (95%BI [7,15–17,24]; I² = 0%).
- PASI 100 werd bereikt door 197/1006 (19,6%) met deucravacitinib versus 16/745 (2,1%) met placebo. RR 12,09 (95%BI [5,51–26,54]; I² = 0%).
- sPGA 0/1 (clear/almost clear) werd gezien bij 591/1006 (58,8%) in de deucravacitinibgroep en bij 63/745 (8,5%) in de placebogroep. RR 6,94 (95%BI [5,34–9,03]; I² = 0%).
- DLQI 0/1 (geen of minimale impact op kwaliteit van leven): een respons werd gezien bij 489/1006 (48,6%) versus 81/745 (10,9%). RR 4,42 (95%BI [3,44–5,68]; I² = 16,5%).
- PSSD respons (Psoriasis Symptoms and Signs Diary): RR 6,66 (95%BI [2,70–16,43]; I² = 0%).
- Gemiddelde PSSD-score verbeterde significant: respons werd gerapporteerd bij 271 van de 721 patiënten (37,6%) die deucravacitinib gebruikten, vergeleken met 26 van de 510 (5,1%) bij placebo. MD –0,92 (95%BI [–1,04 tot –0,81]; I² = 66,8%).
Deucravacitinib versus placebo
Uit de twee RCT’s (Armstrong, 2023; Strober 2023) bleek ook dat deucravacitinib superieur is aan placebo op alle onderzochte effectiviteitsuitkomsten. De resultaten uit beide studies zijn samengenomen:
- PASI 75 werd bereikt bij 55,2% versus 10,7% (RR 5,14; 95% BI 3,88-6,82).
- PASI 90: 30,4% versus 3,3% (RR 9,10; 95% BI 5,38-15,38).
- PASI 100: 11,8% versus 1,0% (RR 12,31; 95% BI 4,56-33,24).
- sPGA 0/1: 51,2% versus 8,1% (RR 6,30; 95% BI 4,54- 8,76).
- DLQI 0/1: 38,5% versus 10,1% (RR 3,80; 95% BI 2,81-5,15).
Deucravacitinib versus apremilast
Dezelfde studies (Armstrong, 2023; Strober 2023) toonden aan dat deucravacitinib ook effectiever is dan apremilast:
- PASI 75: 55,2% versus 37,9% (RR 1,46; 95% BI 1,27-1,67).
- PASI 90: 30,4% versus 18,7% (RR 1,62; 95% BI 1,30-2,03).
- PASI 100: 11,8% versus 3,8% (RR 3,10; 95% BI 1,86-5,20).
- sPGA 0/1: 51,2% versus 33,2% (RR 1,54; 95% BI 1,33-1,79).
- DLQI 0/1: 38,5% versus 25,2% (RR 1,52; 95% BI 1,26-1,84).
De 4-jaars follow-up (Armstrong 2025) laat zien dat deucravacitinib langdurige effectiviteit behoudt bij een aanzienlijk deel van de patiënten met matig tot ernstige plaque psoriasis. De klinische respons bleef stabiel tot week 204 voor zowel huidafwijkingen als kwaliteit van leven. In week 204 werd bij 82,4% van de patiënten PASI 75 bereikt, bij 60,8% PASI 90, en bij 34,3% PASI 100. Ook werd bij 70,1% van de patiënten een sPGA 0/1-score behaald. Verbeteringen in kwaliteit van leven (DLQI 0/1) en patiëntgerapporteerde symptomen (PSSD) bleven eveneens stabiel gedurende de follow-upperiode. Het veiligheidsprofiel was gunstig en in lijn met eerdere onderzoeksfasen, zonder signalen van cumulatieve toxiciteit of nieuwe bijwerkingen op lange termijn.
Bijwerkingen (Hu 2024; Armstrong 2023; Strober 2023)
Het veiligheidsprofiel van deucravacitinib was vergelijkbaar met dat van placebo. De meta-analyse liet geen significant verschil zien in de incidentie van bijwerkingen (AE’s) of ernstige bijwerkingen (SAE’s) tussen deucravacitinib en placebo:
- AE’s: RR 1,16 (95% BI 0,98–1,37; I² = 62,5%)
- SAE’s: RR 0,64 (95% BI 0,36–1,16; I² = 0%)
De meest gerapporteerde bijwerking bij deucravacitinib was nasofaryngitis, gevolgd door bovenste luchtweginfecties, hoofdpijn en diarree. Er werden enkele zeldzame, niet-behandelgerelateerde ernstige bijwerkingen gemeld (waaronder pericarditis, gastro-enteritis, cholecystitis en twee sterfgevallen), maar deze werden door de auteurs niet gerelateerd aan het gebruik van deucravacitinib.
Kosteneffectiviteit (Park et al. 2024)
De CPR en kosten per cumulatieve klinische winst waren consistent lager bij deucravacitinib in vergelijking met zowel apremilast als eerstelijns biologicals. Bij een behandelduur van 24 weken was de CPR voor deucravacitinib $55.594, tegenover $68.379 voor apremilast. Ook in vergelijking met eerstelijns biologicals was de CPR van deucravacitinib lager (bijvoorbeeld $54.722 vs. $74.311 na 24 weken), ondanks een hogere effectiviteit van biologicals. Dit verschil werd verklaard door de aanzienlijk hogere geneesmiddelprijzen van biologicals.
Hoewel de geneesmiddelkosten voor deucravacitinib hoger waren dan die van apremilast, wogen deze niet op tegen de hogere effectiviteit, wat resulteerde in een gunstiger kosteneffectiviteitsprofiel. Deze gegevens ondersteunen de inzet van deucravacitinib als een relatief kosteneffectief oraal alternatief in de behandeling van matig tot ernstige plaque psoriasis. De studie werd uitgevoerd binnen het Amerikaanse zorgsysteem; de toepasbaarheid op de Nederlandse situatie is beperkt, gezien de verschillen in medicijnprijzen en vergoedingsstructuren.
Zoeken en selecteren
Om de uitgangsvraag te beantwoorden is een systematische literatuuranalyse uitgevoerd. Voor dit onderzoek is de volgende PICO opgesteld:
| P: | Volwassen patiënten met matige tot ernstige plaque-psoriasis die in aanmerking komen voor systemische behandeling. |
| I: | Gebruik van de JAK-remmer deucravacitinib |
| C: | Geen behandeling, placebo, conventionele systemische therapie, biologicals of andere JAK-remmers. |
| O: | Zie onderstaand |
De werkgroep definieerde de uitkomstmaten als volgt en hanteerde de in de studies gebruikte definities.
Primair (cruciaal):
- Effectiviteit na 12-16 weken, 24 weken ≥52 weken weergegeven met PASI of PGA (zoals in studies)
Secundair (belangrijk):
- Jeuk (zoals gerapporteerd in de studie)
- Bijwerkingen (interventie gerelateerd)
- Kwaliteit van leven ((C)DLQI)
- Kosteneffectiviteit
- Drug survival
Er werd een systematische zoekstrategie uitgevoerd in de elektronische databases Embase en Medline. De zoekstrategie is toegevoegd in bijlage 4. Studies werden geïncludeerd wanneer deze overeenkwamen met de elementen van de PICO en aan de volgende in- en exclusiecriteria voldeden:
|
Inclusiecriteria |
Exclusiecriteria |
|
Vergelijkend onderzoek (RCT’s en CCT’s of systematische reviews van RCT’s of CCT’s) |
Case studies/series |
|
Volledige tekst beschikbaar in Nederlands of Engels |
Niet-systematische reviews |
|
Real world data studies (alleen de prospectieve cohorten)
|
|
|
Observationele studies
|
|
Referenties
- Armstrong, A. W., Gooderham, M., Warren, R. B., Papp, K. A., Strober, B., Thaçi, D., Morita, A., Szepietowski, J. C., Imafuku, S., Colston, E., Throup, J., Kundu, S., Schoenfeld, S., Linaberry, M., Banerjee, S., & Blauvelt, A. (2023). Deucravacitinib versus placebo and apremilast in moderate to severe plaque psoriasis: Efficacy and safety results from the 52-week, randomized, double-blinded, placebo-controlled phase 3 POETYK PSO-1 trial. Journal of the American Academy of Dermatology, 88(1), 29–39. https://doi.org/10.1016/j.jaad.2022.07.002
- Armstrong, A. W., Lebwohl, M., Warren, R. B., Sofen, H., Morita, A., Paul, C., Papp, K. A., Colombo, M. J., Scotto, J., Vaile, J., Zhuo, J., Vritzali, E., Berger, V., Schroeder, G., Banerjee, S., Thaçi, D., & Strober, B. (2025). Deucravacitinib in plaque psoriasis: Four‐year safety and efficacy results from the Phase 3 POETYK PSO‐1, PSO‐2 and long‐term extension trials. Journal Of The European Academy Of Dermatology And Venereology. https://doi.org/10.1111/jdv.20553
- European Medicines Agency. Sotyktu - EPAR. Geraadpleegd op 14-10-2025. Sotyktu | European Medicines Agency (EMA)
- Geneesmiddelinformatiebank. SOTYKTU. Geraadpleegd op 14-10-2025. Zoekresultaat | Geneesmiddeleninformatiebank | College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
- Hu, C., Han, X., Cui, Y., Zhang, Y., & Cheng, Y. (2024). Safety and efficacy of Deucravacitinib for moderate to severe plaque psoriasis: A meta‐analysis. Skin Research And Technology, 30(8). https://doi.org/10.1111/srt.13855
- Living EuroGuiDerm Guideline for the systemic treatment of psoriasis vulgaris https://www.edf.one/home/Guidelines/EuroGuiDerm-psoriasis-vulgaris.html Geraadpleegd op 27-11-2025.
- Strober, B., Thaçi, D., Sofen, H., Kircik, L., Gordon, K. B., Foley, P., Rich, P., Paul, C., Bagel, J., Colston, E., Throup, J., Kundu, S., Sekaran, C., Linaberry, M., Banerjee, S., & Papp, K. A. (2023). Deucravacitinib versus placebo and apremilast in moderate to severe plaque psoriasis: Efficacy and safety results from the 52-week, randomized, double-blinded, phase 3 Program fOr Evaluation of TYK2 inhibitor psoriasis second trial. Journal of the American Academy of Dermatology, 88(1), 40–51. https://doi.org/10.1016/j.jaad.2022.08.061
- Strober, B., Blauvelt, A., Warren, R. B., Papp, K. A., Armstrong, A. W., Gordon, K. B., Morita, A., Alexis, A. F., Lebwohl, M., Foley, P., Kisa, R. M., Colston, E., Wang, T., Banerjee, S., & Thaçi, D. (2024). Deucravacitinib in moderate‐to‐severe plaque psoriasis: Pooled safety and tolerability over 52 weeks from two phase 3 trials (POETYK PSO‐1 and PSO‐2). Journal Of The European Academy Of Dermatology And Venereology, 38(8), 1543–1554. https://doi.org/10.1111/jdv.19925
Evidence tabellen
|
Deucravacitinib versus placebo voor behandeling van patiënten met matig tot ernstige plaque psoriasis Literatuur: Armstrong (2023), Strober (2023) |
|||||||||||
|
Certainty assessment |
Samenvatting resultaten |
||||||||||
|
Aantal deelnemers |
Risk of bias |
Inconsistentie |
Indirect bewijs |
Onnauwkeurigheid |
Publicatie bias |
Overall certainty of evidence |
Aantal events (%) |
Relatief effect |
Absolute effecten |
||
|
With placebo |
With Deucravacitinib |
Risico met placebo |
Risico verschil met Deucravacitinib |
||||||||
|
PASI 75 (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1261 |
niet ernstig |
ernstiga |
niet ernstig |
niet ernstig |
very strong associationb |
⨁⨁⨁⨁ |
45/419 (10.7%) |
465/842 (55.2%) |
RR 5.14 |
45/419 (10.7%) |
445 meer per 1.000 |
|
PASI 90 (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1261 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
ernstigc |
very strong associationb |
⨁⨁⨁⨁ |
14/419 (3.3%) |
256/842 (30.4%) |
RR 9.10 |
14/419 (3.3%) |
271 meer per 1.000 |
|
PASI 100 (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1261 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
ernstigc,d |
very strong associationb |
⨁⨁⨁⨁ |
4/419 (1.0%) |
99/842 (11.8%) |
RR 12.31 |
4/419 (1.0%) |
108 meer per 1.000 |
|
sPGA 0/1 (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1261 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
strong associationb |
⨁⨁⨁⨁ |
34/419 (8.1%) |
431/842 (51.2%) |
RR 6.30 |
34/419 (8.1%) |
430 meer per 1.000 |
|
DLQI 0/1 (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1233 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
strong associatione |
⨁⨁⨁⨁ |
41/406 (10.1%) |
318/827 (38.5%) |
RR 3.80 |
41/406 (10.1%) |
283 meer per 1.000 |
|
AE's (bijwerkingen) (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1261 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet gevonden |
⨁⨁⨁⨁ |
208/419 (49.6%) |
469/842 (55.7%) |
RR 1.12 |
208/419 (49.6%) |
60 meer per 1.000 |
|
SAE's (ernstige bijwerkingen) (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1261 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
ernstigc |
niet gevonden |
⨁⨁⨁◯ |
12/419 (2.9%) |
15/842 (1.8%) |
RR 0.62 |
12/419 (2.9%) |
11 minder per 1.000 |
CI: Confidence interval; RR: Risk ratio; PASI 75: ≥ 75% reductie van baseline in de Psoriasis Area and Severity Index; PASI 90: ≥ 90% reductie van baseline in de Psoriasis Area and Severity Index; PASI 100: 100% reductie van baseline in de Psoriasis Area and Severity Index; sPGA 0/1: static Physician’s Global Assessment score van 0 of 1 (clear/almost clear); DLQI 0/1: Dermatology Life Quality Index van 0 of 1 (geen effect op kwaliteit van leven van patient); AE’s: adverse events (bijwerkingen); SAE’s: serious adverse events (ernstige bijwerkingen).
Explanations
a. I² (heterogeniteit) = 57%
b. RR > 5.0
c. Lage event rate
d. Brede BI
e. RR > 2.0
|
Deucravacitinib versus apremilast voor behandeling van patiënten met matig tot ernstige plaque psoriasis Literatuur: |
|||||||||||
|
Certainty assessment |
Samenvatting resultaten |
||||||||||
|
Aantal deelnemers |
Risk of bias |
Inconsistentie |
Indirect bewijs |
Onnauwkeurigheid |
Publicatie bias |
Overall certainty of evidence |
Aantal events (%) |
Relatief effect |
Absolute effecten |
||
|
With apremilast |
With deucravacitinib |
Risico met apremilast |
Risico verschil met deucravacitinib |
||||||||
|
PASI 75 (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1264 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet gevonden |
⨁⨁⨁⨁ |
160/422 (37.9%) |
465/842 (55.2%) |
RR 1.46 |
160/422 (37.9%) |
174 meer per 1.000 |
|
PASI 90 (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1264 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet gevonden |
⨁⨁⨁⨁ |
79/422 (18.7%) |
256/842 (30.4%) |
RR 1.62 |
79/422 (18.7%) |
116 meer per 1.000 |
|
PASI 100 (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1264 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
ernstiga |
niet gevonden |
⨁⨁⨁◯ |
16/422 (3.8%) |
99/842 (11.8%) |
RR 3.10 |
16/422 (3.8%) |
80 meer per 1.000 |
|
sPGA 0/1 (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1264 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet gevonden |
⨁⨁⨁⨁ |
140/422 (33.2%) |
431/842 (51.2%) |
RR 1.54 |
140/422 (33.2%) |
179 meer per 1.000 |
|
DLQI 0/1 (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1235 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet gevonden |
⨁⨁⨁⨁ |
103/408 (25.2%) |
318/827 (38.5%) |
RR 1.52 |
103/408 (25.2%) |
131 meer per 1.000 |
|
AE's (bijwerkingen) (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1264 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
ernstigb |
niet gevonden |
⨁⨁⨁◯ |
243/422 (57.6%) |
469/842 (55.7%) |
RR 0.97 |
243/422 (57.6%) |
17 minder per 1.000 |
|
SAE's (ernstige bijwerkingen) (follow up: 16 weken) |
|||||||||||
|
1264 |
niet ernstig |
niet ernstig |
niet ernstig |
ernstiga,b |
niet gevonden |
⨁⨁⨁◯ |
5/422 (1.2%) |
15/842 (1.8%) |
RR 1.50 |
5/422 (1.2%) |
6 meer per 1.000 |
CI: Confidence interval; RR: Risk ratio; PASI 75: ≥ 75% reductie van baseline in de Psoriasis Area and Severity Index; PASI 90: ≥ 90% reductie van baseline in de Psoriasis Area and Severity Index; PASI 100: 100% reductie van baseline in de Psoriasis Area and Severity Index; sPGA 0/1: static Physician’s Global Assessment score van 0 of 1 (clear/almost clear); DLQI 0/1: Dermatology Life Quality Index van 0 of 1 (geen effect op kwaliteit van leven van patient); AE’s: adverse events (bijwerkingen); SAE’s: serious adverse events (ernstige bijwerkingen).
Explanations
a. Lage event rate
b. Het betrouwbaarheidsinterval (confidence interval, CI) sluit een klinisch relevant voordeel of nadeel niet uit.
Risico op bias tabel
Systematische reviews:
Beoordeling risk of bias door middel van AMSTAR.
|
Study reference
(first author, publication year) |
Appropriate and clearly focused question? 1
Yes/no |
Comprehensive and systematic literature search?2
Yes/partial yes/ no |
Description of included and excluded studies?3
Yes/partial yes/ no |
Description of relevant characteristics of included studies?4
Yes/partial yes/no |
Assessment of scientific quality of included studies?5
Yes/partial yes/no |
Enough similarities between studies to make combining them reasonable?6
Yes/partial yes/ no |
Potential risk of publication bias taken into account?7
Yes/partial yes/ no |
Potential conflicts of interest reported?8
Yes/partial yes/ no |
|
Hu (2024) |
Yes |
Yes |
Partial yes |
Yes |
Yes |
Yes |
Yes |
Yes |
Overzicht van geëxcludeerde studies
|
Artikel |
Reden van exclusie |
|
Armstrong, Soliman (2024,2023) |
Indirect vergelijkend onderzoek (Indirect Comparison of Risankizumab Versus Deucravacitinib) |
|
Armstrong (2022) |
34658, betreft een abstract |
|
Armstrong (2022) |
Value in Health, dubbel artikel |
|
Armstrong (2021) |
1002, betreft een abstract |
|
Armstrong (2023) |
Betreft een systematische review, ouder dan reeds geïncludeerde systematische review |
|
Armstrong (2024,2025) |
Originele artikel reeds geïncludeerd in SR, dit gaat specifiek over de specifieke patiëntgerapporteerde uitkomsten |
|
Armstrong (2024) |
Originele artikel reeds geïncludeerd in SR, betreft een post hoc analyse (cumulative benefit 52 weeks) |
|
Armstrong (2023) |
Originele artikel reeds geïncludeerd in SR, dubbel |
|
Armstrong (2025) |
Originele artikel reeds geïncludeerd in SR; dit betreft een open label extension trial (3 jaar resultaten) |
|
Armstrong (2025) |
Originele artikel reeds geïncludeerd in SR; dit betreft een open label extension trial (4 jaar resultaten) |
|
Augustin (2022) |
35205, betreft een abstract |
|
Blauvelt (2024) |
Past niet volledig bij PICO, subgroup analyse scalp psoriasis |
|
Bright (2024) |
Betreft een systematische review over infectierisico bij biologics en systemische nonbiologics |
|
Eisman (2023) |
Past niet volledig bij PICO, subgroup analyse scalp, nagel en palmoplantaire psoriasis |
|
Elewski (2024) |
Past niet volledig bij PICO, subgroup analyse vingernagel psoriasis |
|
Gold (2024) |
Betreft een abstract |
|
Haggett (2025) |
Betreft een systematische review, gaat ook over andere medicatie. Betreft een Aziatische patiëntpopulatie. |
|
Hagino (2025) |
Past niet bij PICO, patiëntpopulatie |
|
Kearney (2024) |
Betreft een abstract |
|
Korman (2024) |
Originele artikel reeds geïncludeerd in SR, andere outcome |
|
Lebwohl (2022) |
Betreft een abstract |
|
Lebwohl (2023) |
Betreft een abstract |
|
Lebwohl (2024) |
Originele artikel reeds geïncludeerd in SR; dit betreft een open label extension trial (2 jaar resultaten) |
|
Mahmoud (2024) |
Betreft een systematische review Armstrong (2023): reeds geïncludeerd Mease (2022): niet passend bij PICO, gaat over PsA Papp (2018): betreft een fase 2 trial Strober (2023): reeds geïncludeerd |
|
Martinez (2023) |
Betreft een systematische review, gaat niet specifiek over deucravacitinib en enkel over de bijwerking acne |
|
Merola (2025) |
Betreft een artikel over AE’s; originele studie reeds geïncludeerd |
|
Peñas (2023) |
Betreft een systematische review, artikelen werden reeds geïncludeerd in andere SR. Dubbel artikel. |
|
Qiu (2023) |
Betreft een oudere systematische review, artikelen werden reeds geïncludeerd in andere SR Mease (2022): Andere patiëntpopulatie; PsA |
|
Rubel (2023) |
Niet passend bij PICO, andere outcome |
|
Shilpi (2025) |
Betreft een systematische review, matige kwaliteit en geen lijst van geïncludeerde artikelen weergegeven |
|
Sobell (2022) |
Geen full tekst beschikbaar, niet volledig passend bij PICO |
|
Sobell (2024) |
Betreft een abstract |
|
Spelman (2023) |
Betreft een abstract |
|
Strober (2024) |
Betreft een abstract |
|
Strober (2023) |
Originele artikel POETYK PSO-2, reeds geïncludeerd in SR |
|
Strober (2024) |
Originele artikel reeds geïncludeerd in SR; andere outcome, pooled safety |
|
Toth (2024) |
Geen full tekst beschikbaar |
|
Tsiogkas (2024) |
Betreft een systematische review over scalp psoriasis, artikelen werden reeds geïncludeerd in andere SR De overige artikelen betroffen een ander medicament (apremilast). |
|
Warren (2023) |
Niet passend bij PICO, patiëntpopulatie |
|
Warren (2022) |
Geen full tekst beschikbaar, dubbel artikel |
|
Warren (2023) |
Betreft een abstract |
|
Yang (2023) |
Betreft een systematische review over multipele JAK inhibitors en PsA, één studie over deucravacitinib was al geëxcludeerd (Mease, 2022). |
|
Zhang (2022) |
Betreft een oudere systematische review over multipele JAK inhibitors, één artikel werd reeds geïncludeerd. De overige artikelen betroffen een ander medicament. |
Verantwoording
Beoordelingsdatum en geldigheid
Publicatiedatum : 24-03-2026
Beoordeeld op geldigheid : 24-03-2026
Voor het beoordelen van de actualiteit van deze richtlijn is de werkgroep grotendeels in stand gehouden. Op modulair niveau is een onderhoudsplan beschreven. Bij het opstellen van de richtlijn heeft de werkgroep per module een inschatting gemaakt over de maximale termijn waarop herbeoordeling moet plaatsvinden en eventuele aandachtspunten geformuleerd die van belang zijn bij een toekomstige herziening (update).
De Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV) is regiehouder van deze richtlijn psoriasis en eerstverantwoordelijke op het gebied van de actualiteitsbeoordeling van de richtlijn. De andere aan deze richtlijn deelnemende wetenschappelijke verenigingen of gebruikers van de richtlijn delen de verantwoordelijkheid en informeren de regiehouder over relevante ontwikkelingen binnen hun vakgebied.
Algemene gegevens
Aanleiding en afbakening onderwerp
Op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie is de richtlijn psoriasis in 2025 modulair herzien. Deze herziening betreft overwegend de toevoeging van een nieuwe module over deucravacitinib (behandeloptie voor patiënten met matige tot ernstige psoriasis).
Doel en doelgroep
Doel
Deze richtlijn is een document met aanbevelingen ter ondersteuning van de dagelijkse praktijkvoering. De richtlijn berust op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek en aansluitende meningsvorming gericht op het vaststellen van goed medisch handelen. De richtlijn geeft aanbevelingen over begeleiding en behandeling van patiënten met psoriasis.
Doelgroep
De richtlijn is bestemd voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij tweede- of derdelijns zorg voor patiënten met psoriasis. Secundair kan de richtlijn nuttig zijn voor kinderartsen, reumatologen, geriaters en apothekers. Voor patiënten werd informatie op thuisarts.nl en een patiënten folder ontwikkeld.
Samenstelling werkgroep
Voor het ontwikkelen van de richtlijn werd een werkgroep ingesteld. De werkgroepleden hebben onafhankelijk gehandeld en geen enkel lid ontving gunsten met het doel de richtlijnen te beïnvloeden.
|
Stuurgroepleden |
Vereniging |
|
Dhr. Dr. E.M. Baerveldt, dermatoloog |
NVDV |
|
Mw. Prof. Dr. E.M.G.J. de Jong, dermatoloog |
NVDV |
|
Mw. Dr. C. L. M. van Hees, dermatoloog |
NVDV |
|
Mw. Dr. R. J. B. Driessen, dermatoloog |
NVDV |
|
Dhr. Dr. H.B. Thio, dermatoloog |
NVDV |
|
Mw. I. van Ee, patiëntvertegenwoordiger |
PN |
|
Mw. K. Veldman, patiëntvertegenwoordiger |
HN |
|
Ondersteuning werkgroep |
Vereniging |
|
Mw. Drs. T. A. Teunissen, arts-onderzoeker |
NVDV |
|
Mw. Dr. M. M. A. Verhoeven, senior beleidsadviseur |
NVDV |
Belangenverklaringen
De KNMG-Code ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling is gevolgd. Alle werkgroepleden hebben schriftelijk verklaard of ze in de laatste drie jaar directe financiële belangen (betrekking bij een commercieel bedrijf, persoonlijke financiële belangen, onderzoeksfinanciering) of indirecte belangen (persoonlijke relaties, reputatie management, kennisvalorisatie) hebben gehad. Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie.
|
Stuur- en werkgroepleden |
Hoofdfunctie(s) |
Nevenfunctie(s) |
Persoonlijke financiële belangen |
Persoonlijke relaties |
Extern gefinancierd onderzoek |
Intellectuele belangen en reputatie |
Overige belangen |
Getekend op |
Actie |
|
Dhr. Dr. E.M. Baerveldt |
Dermatoloog Ijsselland ziekenhuis, SkinTwin |
NVDV: |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
3-11-2022 |
Geen |
|
Mw. Prof. Dr. E.M.G.J. de Jong |
Dermatoloog, Radboud UMC |
zie verder bij extern gefinancierd onderzoek |
Geen |
Geen |
heeft onderzoeksbeurzen ontvangen voor het onafhankelijke onderzoeksfonds van de afdeling dermatologie van het Radboud universitair medisch centrum Nijmegen, Nederland van AbbVie, BMS, Janssen Pharmaceutica, Leo Pharma, Lilly, Novartis, en UCB voor onderzoek naar psoriasis. heeft opgetreden als consultant en/of betaalde spreker en/of deelgenomen aan onderzoek gesponsord door bedrijven die medicijnen produceren voor de behandeling van psoriasis of eczeem, waaronder AbbVie, Amgen, Almirall, Boehringer-Ingelheim, Celgene, Galapagos, Janssen Pharmaceutica, Lilly, Novartis, Leo Pharma, Sanofi en UCB. Alle financiering is niet persoonlijk, maar gaat direct naar de instelling (Radboudumc). |
Geen |
Geen |
23-11-2022 |
Geen |
|
Mw. Dr. R. J. B. Driessen |
Dermatoloog, Radboud UMC |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
16-10-2025 |
Geen |
|
Mw. Dr. C. L. M. van Hees |
Dermatoloog, Erasmus MC, Rotterdam |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Medisch adviseur bij de stichting lichen sclerosus, patiëntvereniging |
Geen |
25-11-2025 |
Geen |
|
Dhr. Dr. H.B. Thio |
Dermatoloog Erasmus MC, Rotterdam |
Geen
|
Ik treed betaald op als onderzoeker, als spreker en als lid van de medische adviesaden van de firma's Boehringen Ingelheim, Janssen, AbbVie, Galderma, Leo Pharma, Eli Lilly, en UCB. |
Geen |
Lavender studie: anifrolumab bij patiënten met CLE (Astra Zenica). Spesolimab bij GPP (Boehringer-Ingelheim) PhD onderzoek naar microbioom bij lepra, AD en HIV infectie (LPDP) |
Geen |
Geen |
22-12-2025 |
Geen |
|
Mw. I. van Ee |
Adviseur patientenbelang, PatientenfederatieNederland |
Coordinator patientenparticipatie Psoriasispatienten Nederland |
Geen |
Geen |
Freedom of disease Psoriasis: hoofdauteur |
Geen |
Geen |
7-8-2022 |
Geen |
|
Dhr. H. Blaauwbroek |
Patiëntvertegenwoordiger, Huid Nederland |
|
|
|
|
|
|
|
|
Inbreng patiëntenperspectief
De betrokken artsen hebben samen met patiëntvertegenwoordigers vastgesteld wat in het belang is voor patiënten met psoriasis. Deze afspraken zijn vastgelegd in deze richtlijn, zodat alle zorgverleners de beste zorg kunnen bieden. Per module is specifiek aandacht besteed aan het patiënten perspectief.
Wkkgz & Kwalitatieve raming van mogelijke substantiële financiële gevolgen
Bij de richtlijn is conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) een kwalitatieve raming uitgevoerd of de aanbevelingen mogelijk leiden tot substantiële financiële gevolgen. Bij het uitvoeren van deze beoordeling zijn richtlijnmodules op verschillende domeinen getoetst (gebaseerd op het stroomschema ontwikkeld door FMS).
Uit de kwalitatieve raming blijkt dat er waarschijnlijk geen substantiële financiële gevolgen zijn, zie onderstaande tabel.
|
Module |
Uitkomst Raming |
Toelichting |
|
Deucravacitinib |
Geen substantiële financiële gevolgen |
Uit de toetsing volgt dat de aanbevelingen(en) niet breed toepasbaar zijn (<5.000 patiënten) en zal daarom naar verwachting geen substantiële financiële gevolgen hebben voor de collectieve uitgaven. |
Zoekverantwoording
De zoekstrategie is uitgevoerd in de databases Ovid/Medline en Embase. Enkel de keywords gebruikt in de Medline database zijn weergeven. Experts op het gebied van deucravacitinib en de systemische behandeling van psoriasis werden geraadpleegd voor eventuele ontbrekende artikelen en / of casereports.
In de databases Embase.com en Ovid/Medline is op 12-4-2025 met relevante zoektermen systematische gezocht naar studies over psoriasis en deucravacitinib. De literatuurzoekactie leverde 472 unieke treffers op.
De zoekactie is met behulp van de PICO-systematiek opgebouwd.
Uitgangsvraag:
- In welk geval/bij welke indicatie wordt behandeling met deucravacitinib aanbevolen?
- Wat zijn de (on)gunstige (lange termijn) effecten van deucravacitinib voor volwassenen met psoriasis?
- Welke screening en monitoring worden aanbevolen bij volwassenen met psoriasis die met deucravacitinib worden behandeld?
| P: | Volwassen patiënten met matige tot ernstige plaque-psoriasis die in aanmerking komen voor systemische behandeling. |
| I: | Gebruik van de JAK-remmer deucravacitinib |
| C: | Geen behandeling, placebo, conventionele systemische therapie, biologicals of andere JAK-remmers. |
| O: | Zie onderstaand |
De werkgroep definieerde de uitkomstmaten als volgt en hanteerde de in de studies gebruikte definities.
Primair (cruciaal):
- Effectiviteit na 12-16 weken, 24 weken ≥52 weken weergegeven met PASI of PGA (zoals in studies)
Secundair (belangrijk):
- Jeuk (zoals gerapporteerd in de studie)
- Bijwerkingen (interventie gerelateerd)
- Kwaliteit van leven ((C)DLQI)
- Kosteneffectiviteit
- Drug survival
Studies werden geïncludeerd wanneer deze overeenkwamen met de elementen van de PICO en aan de volgende in- en exclusiecriteria voldeden:
|
Inclusiecriteria |
Exclusiecriteria |
|
Vergelijkend onderzoek (RCT’s en CCT’s of systematische reviews van RCT’s of CCT’s) |
Case studies/series |
|
Volledige tekst beschikbaar in Nederlands of Engels |
Niet-systematische reviews |
|
Real world data studies (alleen de prospectieve cohorten)
|
|
|
Observationele studies
|
|
EMBASE (datum 12-04-2025)
Zoektermen
- 'psoriasis'/exp OR 'psoria*':ti,ab,kw OR 'willan lepra':ti,ab,kw OR ((pustulosis NEAR/2 (palm* OR sole*)):ti,ab,kw) OR 'andrews disease':ti,ab,kw
- 'deucravacitinib'/exp OR 'deucravacitinib':ti,ab,kw OR 'sotyktu':ti,ab,kw
- 1 AND #2
- 'meta analysis'/exp OR 'meta analysis (topic)'/exp OR metaanaly*:ti,ab OR 'meta analy*':ti,ab OR metanaly*:ti,ab OR 'systematic review'/de OR 'cochrane database of systematic reviews'/jt OR prisma:ti,ab OR prospero:ti,ab OR (((systemati* OR scoping OR umbrella OR 'structured literature') NEAR/3 (review* OR overview*)):ti,ab) OR ((systemic* NEAR/1 review*):ti,ab) OR (((systemati* OR literature OR database* OR 'data base*') NEAR/10 search*):ti,ab) OR (((structured OR comprehensive* OR systemic*) NEAR/3 search*):ti,ab) OR (((literature NEAR/3 review*):ti,ab) AND (search*:ti,ab OR database*:ti,ab OR 'data base*':ti,ab)) OR (('data extraction':ti,ab OR 'data source*':ti,ab) AND 'study selection':ti,ab) OR ('search strategy':ti,ab AND 'selection criteria':ti,ab) OR ('data source*':ti,ab AND 'data synthesis':ti,ab) OR medline:ab OR pubmed:ab OR embase:ab OR cochrane:ab OR (((critical OR rapid) NEAR/2 (review* OR overview* OR synthes*)):ti) OR ((((critical* OR rapid*) NEAR/3 (review* OR overview* OR synthes*)):ab) AND (search*:ab OR database*:ab OR 'data base*':ab)) OR metasynthes*:ti,ab OR 'meta synthes*':ti,ab
- 'clinical trial'/exp OR 'randomization'/exp OR 'single blind procedure'/exp OR 'double blind procedure'/exp OR 'crossover procedure'/exp OR 'placebo'/exp OR 'prospective study'/exp OR rct:ab,ti OR random*:ab,ti OR 'single blind':ab,ti OR 'randomised controlled trial':ab,ti OR 'randomized controlled trial'/exp OR placebo*:ab,ti
- 'major clinical study'/de OR 'clinical study'/de OR 'case control study'/de OR 'family study'/de OR 'longitudinal study'/de OR 'retrospective study'/de OR 'prospective study'/de OR 'comparative study'/de OR 'cohort analysis'/de OR ((cohort NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('case control' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('follow up' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (observational NEAR/1 (study OR studies)) OR ((epidemiologic NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('cross sectional' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti)
- 'case control study'/de OR 'comparative study'/exp OR 'control group'/de OR 'controlled study'/de OR 'controlled clinical trial'/de OR 'crossover procedure'/de OR 'double blind procedure'/de OR 'phase 2 clinical trial'/de OR 'phase 3 clinical trial'/de OR 'phase 4 clinical trial'/de OR 'pretest posttest design'/de OR 'pretest posttest control group design'/de OR 'quasi experimental study'/de OR 'single blind procedure'/de OR 'triple blind procedure'/de OR (((control OR controlled) NEAR/6 trial):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/6 (study OR studies)):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/1 active):ti,ab,kw) OR 'open label*':ti,ab,kw OR (((double OR two OR three OR multi OR trial) NEAR/1 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR ((allocat* NEAR/10 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR placebo*:ti,ab,kw OR 'sham-control*':ti,ab,kw OR (((single OR double OR triple OR assessor) NEAR/1 (blind* OR masked)):ti,ab,kw) OR nonrandom*:ti,ab,kw OR 'non-random*':ti,ab,kw OR 'quasi-experiment*':ti,ab,kw OR crossover:ti,ab,kw OR 'cross over':ti,ab,kw OR 'parallel group*':ti,ab,kw OR 'factorial trial':ti,ab,kw OR ((phase NEAR/5 (study OR trial)):ti,ab,kw) OR ((case* NEAR/6 (matched OR control*)):ti,ab,kw) OR ((match* NEAR/6 (pair OR pairs OR cohort* OR control* OR group* OR healthy OR age OR sex OR gender OR patient* OR subject* OR participant*)):ti,ab,kw) OR ((propensity NEAR/6 (scor* OR match*)):ti,ab,kw) OR versus:ti OR vs:ti OR compar*:ti OR ((compar* NEAR/1 study):ti,ab,kw) OR (('major clinical study'/de OR 'clinical study'/de OR 'cohort analysis'/de OR 'observational study'/de OR 'cross-sectional study'/de OR 'multicenter study'/de OR 'correlational study'/de OR 'follow up'/de OR cohort*:ti,ab,kw OR 'follow up':ti,ab,kw OR followup:ti,ab,kw OR longitudinal*:ti,ab,kw OR prospective*:ti,ab,kw OR retrospective*:ti,ab,kw OR observational*:ti,ab,kw OR 'cross sectional*':ti,ab,kw OR cross?ectional*:ti,ab,kw OR multicent*:ti,ab,kw OR 'multi-cent*':ti,ab,kw OR consecutive*:ti,ab,kw) AND (group:ti,ab,kw OR groups:ti,ab,kw OR subgroup*:ti,ab,kw OR versus:ti,ab,kw OR vs:ti,ab,kw OR compar*:ti,ab,kw OR 'odds ratio*':ab OR 'relative odds':ab OR 'risk ratio*':ab OR 'relative risk*':ab OR 'rate ratio':ab OR aor:ab OR arr:ab OR rrr:ab OR ((('or' OR 'rr') NEAR/6 ci):ab)))
- #3 AND #4
- #3 AND #5 NOT #8
- #3 AND (#6 OR #7) NOT #8 NOT #9
- #3 NOT #8 NOT #9 NOT #10
- 'deucravacitinib versus placebo and apremilast in moderate to severe plaque psoriasis: efficacy and safety results from the 52-week, randomized, double-blinded, placebo-controlled phase 3 poetyk pso-1 trial':ti
- 'deucravacitinib versus placebo and apremilast in moderate to severe plaque psoriasis: efficacy and safety results from the 52-week, randomized, double-blinded, phase 3 program for evaluation of tyk2 inhibitor psoriasis second trial':ti
- #12 OR #13
- #8 OR #9 OR #10
- #14 AND #15
Resultaten = 473
Ovid/MEDLINE (datum 12-04-2025)
Zoektermen
- exp Psoriasis/ or psoria*.ti,ab,kf. OR willan lepra.ti,ab,kf. OR ((pustulosis adj2 (palm* OR sole*)).ti,ab,kf.) OR andrews disease.ti,ab,kf.
- deucravacitinib.ti,ab,kf.
- 1 and 2
- exp Meta-Analysis/ or exp Network Meta-Analysis/ or exp Systematic Review/ or (networkmeta analy* or networkmetaanaly* or metaanaly* or meta analy* or metanaly* or prisma or prospero or metaanali* or meta anali* or metanali*).ti,ab,kf. or ((systemati* or scoping or umbrella or structured literature) adj3 (review* or overview*)).ti,ab,kf. or ((structured or systemic*) adj3 (review* or overview* or synth*) adj3 literature).ti,ab,kf. or (systemic* adj1 review*).ti,ab,kf. or ((systemati* or literature or database* or data base*) adj10 search*).ti,ab,kf. or ((structured or comprehensive* or systemic*) adj3 search*).ti,ab,kf. or ((literature adj3 (review* or overview*)) and (search* or database* or data base*)).ti,ab,kf. or ((data extraction* or data source*) and (study selection* or studies selection*)).ti,ab,kf. or (search strateg* and selection criteria*).ti,ab,kf. or (data source* and data synth*).ti,ab,kf. or (medline* or pubmed* or pub med* or embase or cochrane*).ti,ab,kf. or cochrane.jw. or ((critical* or rapid*) adj2 (review* or overview* or synth*)).ti. or (((critical* or rapid*) adj3 (review* or overview* or synth*)) and (search* or database* or data base*)).ab. or metasynth*.ti,ab,kf. or meta synth*.ti,ab,kf.
- exp clinical trial/ or randomized controlled trial/ or exp clinical trials as topic/ or randomized controlled trials as topic/ or Random Allocation/ or Double-Blind Method/ or Single-Blind Method/ or (clinical trial, phase i or clinical trial, phase ii or clinical trial, phase iii or clinical trial, phase iv or controlled clinical trial or randomized controlled trial or multicenter study or clinical trial).pt. or random*.ti,ab. or (clinic* adj trial*).tw. or ((singl* or doubl* or treb* or tripl*) adj (blind$3 or mask$3)).tw. or Placebos/ or placebo*.tw.
- Case-control Studies/ or clinical trial, phase ii/ or clinical trial, phase iii/ or clinical trial, phase iv/ or comparative study/ or control groups/ or controlled before-after studies/ or controlled clinical trial/ or double-blind method/ or historically controlled study/ or matched-pair analysis/ or single-blind method/ or (((control or controlled) adj6 (study or studies or trial)) or (compar* adj (study or studies)) or ((control or controlled) adj1 active) or "open label*" or ((double or two or three or multi or trial) adj (arm or arms)) or (allocat* adj10 (arm or arms)) or placebo* or "sham-control*" or ((single or double or triple or assessor) adj1 (blind* or masked)) or nonrandom* or "non-random*" or "quasi-experiment*" or "parallel group*" or "factorial trial" or "pretest posttest" or (phase adj5 (study or trial)) or (case* adj6 (matched or control*)) or (match* adj6 (pair or pairs or cohort* or control* or group* or healthy or age or sex or gender or patient* or subject* or participant*)) or (propensity adj6 (scor* or match*))).ti,ab,kf. or (confounding adj6 adjust*).ti,ab. or (versus or vs or compar*).ti. or exp cohort studies/ or epidemiologic studies/ or ((multicenter study/ or observational study/ or seroepidemiologic studies/ or (cohort* or 'follow up' or followup or longitudinal* or prospective* or retrospective* or observational* or multicent* or 'multi-cent*' or consecutive*).ti,ab,kf.) and ((group or groups or subgroup* or versus or vs or compar*).ti,ab,kf. or ('odds ratio*' or 'relative odds' or 'risk ratio*' or 'relative risk*' or aor or arr or rrr).ab. or (("OR" or "RR") adj6 CI).ab.)) or Case control.tw. or cohort.tw. or Cohort analy$.tw. or (Follow up adj (study or studies)).tw. or (observational adj (study or studies)).tw. or Longitudinal.tw. or Retrospective*.tw. or prospective*.tw. or consecutive*.tw. or Cross sectional.tw. or Cross-sectional studies/ or historically controlled study/ or interrupted time series analysis/
- 3 and 4
- (3 and 5) not 7
- (3 and 6) not 7 not 8
- 3 not 7 not 8 not 9
- 7 or 8 or 9 or 10
Resultaten = 159
Alle resultaten
|
Database |
Datum |
# hits |
|
EMBASE |
12-04-2025 |
473 |
|
OVID/MEDLINE |
12-04-2026 |
159 |
|
Duplicates |
160 |
|
|
Netto aantal |
472 |
|