Startpagina – Dementie en lichte cognitieve stoornissen (Mild Cognitive Impairment, MCI)

Opties

Publicatiedatum: 30-06-2026

Beoordeeld op geldigheid: 30-06-2026

Deze richtlijn valt onder het cluster Cognitieve stoornissen en dementie.

Waar gaat deze richtlijn over?

De richtlijn Dementie en lichte cognitieve stoornissen (mild cognitive impairment, MCI) richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor patiënten met cognitieve stoornissen. De richtlijn berust daar waar mogelijk op wetenschappelijk onderzoek aangevuld met overwegingen en patiëntenvoorkeuren. In de richtlijn komen de volgende onderwerpen aan de orde:

• Diagnostiek van lichte cognitieve stoornissen en dementie
• Behandeling van lichte cognitieve stoornissen en dementie
• Besluitvorming
• Organisatie dementiezorg
• Cognitieve stoornissen als comorbiditeit in het ziekenhuis

Voor wie is deze richtlijn bedoeld?

Deze richtlijn is bestemd voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij de in de tweede- en derdelijnszorg voor patiënten met cognitieve stoornissen of verdenking daarop. Voor huisartsen is de NHG-Standaard Dementie leidend. 

Voor patiënten

Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen waarbij de verwerking van informatie in de hersenen is verstoord. Dementie kenmerkt zich door een geleidelijke achteruitgang van het geestelijk functioneren. Soms vallen aanvankelijk vooral geheugenstoornissen op, maar dit is lang niet altijd het geval. Patiënten kunnen ook problemen krijgen met denken, taal of oriëntatie. Ook kunnen het karakter en gedrag veranderen. Naarmate de ziekte vordert, verliest iemand met dementie steeds meer de regie over zijn eigen leven. De patiënt wordt meer afhankelijk van de hulp van anderen en dagelijkse handelingen worden steeds moeilijker.

De meest voorkomende oorzaken van dementie zijn de ziekte van Alzheimer, vasculaire dementie, fronto-temporale dementie, dementie met gemengde etiologie, dementie met Lewy bodies en dementie bij de ziekte van Parkinson. Eén op de vijf mensen krijgt dementie. Bij vrouwen is de kans nog groter: één op de drie vrouwen krijgt gedurende haar leven dementie. De kans op dementie neemt toe met het ouder worden.

Meer informatie over dementie en lichte cognitieve stoornissen is te vinden op Thuisarts:

Dementie

Snel dingen vergeten

Meer informatie over dementie en lichte cognitieve stoornissen is ook te vinden op de website van Alzheimer Nederland:

Wat is dementie?

Mild Cognitive Impairment (MCI)

Het syndroom ‘Mild Cognitive Impairment’ (MCI) wordt in het Nederlands met ‘lichte cognitieve stoornis’ aangeduid. Voor de patiënt is het het duidelijkst om de Nederlandse term ‘lichte cognitieve stoornis’ te blijven gebruiken, in de richtlijn spreken we verder kortheidshalve over MCI. Iemand met MCI heeft problemen met het geheugen of een andere denkfunctie, waarbij vaak ook emotioneel-gedragsmatige veranderingen een belangrijke rol spelen. Maar hij/zij kan vaak nog zo goed als normaal functioneren in het dagelijks leven. MCI kan een voorstadium van dementie zijn, maar dit hoeft niet (bron: Alzheimer Nederland).

Mensen met een MCI hebben vaak last van geheugenproblemen, moeite met overzicht houden of het uitvoeren van handelingen. De klachten en stoornissen zijn minder ernstig dan bij dementie. Vaak vergeet iemand de details van een gebeurtenis of handeling, terwijl mensen met dementie de hele gebeurtenis vergeten (bron: Alzheimer Nederland).

Een bijzondere groep van patiënten met cognitieve stoornissen betreft de groep met een verstandelijke beperking en dan met name de groep met een Down syndroom, bij wie vaak cognitieve stoornissen en dementie ontstaan in de loop van hun ziektetraject. Voor diagnostiek van deze speciale groep patiënten is in samenwerking met de NVAVG een aparte module gemaakt (NVKG, 2023).

Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?

Het initiatief voor deze richtlijn is afkomstig van Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG). De richtlijn is opgesteld door een multidisciplinaire commissie met vertegenwoordigers vanuit de huisartsen, internisten, klinisch chemici, laboratoriumartsen, neurologen, nucleair geneeskundigen, psychiaters, psychologen, arts verstandelijk gehandicapten, radiologen, sociaal geriaters, specialisten ouderengeneeskunde, verpleegkundigen, verzorgenden en ziekenhuisapothekers. Er werd aandacht besteed aan het patiëntenperspectief door inbreng van de patiëntenvereniging Alzheimer Nederland ten aanzien van communicatie met de patiënt. Daarnaast is de richtlijn ter commentaar opgestuurd naar Alzheimer Nederland.

Modulair onderhoud

Vanaf 2022 wordt de richtlijn modulair herzien door het cluster Cognitieve stoornissen en dementie. Onder de tab ‘verantwoording’ staat beschreven welke organisaties uit het cluster betrokken waren bij herziening/ontwikkeling van de betreffende module.

Meer informatie over werken in clusters en modulair onderhoud vindt u hier.