Epidemiology

Publicatiedatum: 05-06-2026

Beoordeeld op geldigheid: 05-06-2026

Cancer incidence is increasing and is now the most common cause of death in the Netherlands (https://cbs.nl). The incidence of invasive cancer in the Netherlands has doubled over the past 30 years to almost 130,000 cases every year in 2024 (www.cijfersoverkanker.nl). As cancer treatments have advanced, life expectancy has increased. Among all possible sites for bone metastases, the spine is the most frequently affected. Consequently, the incidence of spinal metastases is also increasing. Spinal metastases are found, depending on tumour type, in approximately 25%-75% of cancer patients with metastatic disease, and among these, 3-10% will develop metastatic epidural spinal cord compression (MESCC) (Byrne, 1992; Van den Brande, 2022). Given that around half of all cancer patients now experience long-term survival, it is estimated that each year in the Netherlands up to 30,000 individuals are diagnosed with spinal metastases, and as many as 3,000 develop metastatic epidural spinal cord compression (MESCC) (IKNL, 2020).

Spinal metastases occur in the thoracic spine in around 60-80% of cases, in the lumbar region in 15-30%, and in the cervical spine in <10% of cases (Wewel, 2020). In most of the patients the spinal metastases are located on multiple levels. Over half of all spinal metastases originate from primary tumors in the breast, lung, or prostate (Bollen, 2014). Other common primary cancers that lead to spinal metastases include melanoma, renal cell carcinoma, sarcoma, and gastrointestinal tumours. Spinal metastases typically develop in the setting of widespread metastatic disease. The risk of developing spinal epidural metastases (SEM) and MESCC is higher in patients with multiple systemic metastases, long-standing bone metastases, or symptoms suggestive of spinal involvement (Sutcliffe, 2013). Malignant lymphomas and, in particular, multiple myelomas frequently involve the spine. For example, lytic bone lesions occur in 90% of multiple myeloma patients, with the spine affected in approximately half of these cases (Kyle, 2004; Roodman, 2004).

Onderbouwing

1 - Bollen L, van der Linden YM, Pondaag W, Fiocco M, Pattynama BP, Marijnen CA, Nelissen RG, Peul WC, Dijkstra PS. Prognostic factors associated with survival in patients with symptomatic spinal bone metastases: a retrospective cohort study of 1 043 patients. Neuro-oncology. 2014 Jul 1;16(7):991-8.
2 - Byrne TN. Spinal cord compression from epidural metastases. New England Journal of Medicine. 1992 Aug 27;327(9):614-9.
3 - IKNL. (2020). Uitgezaaide kanker in beeld. Availabel at https://iknl.nl/getmedia/6ddb80c4-254f-4763-943f-1a50f5321b83/uitgezaaide-kanker-in-beeld-rapport.pdf accessed 1 September 2025.
4 - Kyle RA, Therneau TM, Rajkumar SV, Larson DR, Plevak MF, Melton III LJ. Incidence of multiple myeloma in Olmsted County, Minnesota: trend over 6 decades. Cancer: Interdisciplinary International Journal of the American Cancer Society. 2004 Dec 1;101(11):2667-74.
5 - Roodman GD. Pathogenesis of myeloma bone disease. Blood Cells, Molecules, and Diseases. 2004 Mar 1;32(2):290-2.
6 - Sutcliffe P, Connock M, Shyangdan D, Court R, Kandala NB, Clarke A. A systematic review of evidence on malignant spinal metastases: natural history and technologies for identifying patients at high risk of vertebral fracture and spinal cord compression. Health Technology Assessment (Winchester, England). 2013 Sep;17(42):1.
7 - Van den Brande R, Cornips EM, Peeters M, Ost P, Billiet C, Van de Kelft E. Epidemiology of spinal metastases, metastatic epidural spinal cord compression and pathologic vertebral compression fractures in patients with solid tumors: a systematic review. Journal of bone oncology. 2022 Aug 1;35:100446.
8 - Wewel JT, O’Toole JE. Epidemiology of spinal cord and column tumors. Neuro-oncology practice. 2020 Nov;7(Supplement_1):i5-9.

Beoordelingsdatum en geldigheid

Publicatiedatum : 05-06-2026

Beoordeeld op geldigheid : 05-06-2026

Initiatief en autorisatie

Initiatief:

Nederlandse Vereniging voor Neurologie

Geautoriseerd door:

Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties
Nederlandse Internisten Vereniging
Nederlandse Orthopaedische Vereniging
Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie
Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose
Nederlandse Vereniging voor Neurologie
Nederlandse Vereniging voor Nucleaire geneeskunde
Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie
Nederlandse Vereniging voor Radiologie
Stichting Darmkanker
Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland
Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen

Algemene gegevens

De ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (www.demedischspecialist.nl/kennisinstituut) en werd gefinancierd door de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS). De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijnmodule.

Samenstelling werkgroep

Voor het ontwikkelen van de richtlijnmodule is in 2023 een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van alle relevante specialismen (zie hiervoor de Samenstelling van de werkgroep) die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met wervelmetastasen.

Werkgroep

dr. W. (Walter) Taal (voorzitter), neuroloog Erasmuc MC, Nederlandse Vereniging voor Neurologie
drs. L. (Lena) van Iterson, AIOS-neuroloog Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, Nederlandse Vereniging voor Neurologie
drs. R.P.B. (Robin) Boltjes, neuroloog Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, Nederlandse Vereniging voor Neurologie
Prof. dr. JJ. (Jorrit-Jan) Verlaan, Orthopedisch chirurg UMC Utrecht, Nederlandse Orthopaedische Vereniging
dr. J. (Jasper) van Tiel, Orthopedisch chirurg UMC Utrecht, Nederlandse Orthopaedische Vereniging
dr. V. (Vivian) Bongers, Nucleaire geneeskunde Diakonessenhuis Utretch, Nederlandse Vereniging voor Nucleaire Geneeskunde
Prof. dr. R. (Ronald) Bartels, Neurochirurg Radboudumc, Nederlandse Vereniging voor Neurochirurgie
dr. S.O. (Selma) Algra, Radioloog UMC Utrecht, Nederlandse Vereniging voor Radiologie
drs. M.G.A. (Maaike) Schippers, radiotherapeut Instituut Verbeeten, Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie
dr. J.M. (Joanne) van der Velden, radiotherapeut UMC Utrecht, Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie
dr. M.S. (Marthe) Paats, longarts Erasmus MC, Nederlandse Vereniging voor Artsen voor Longziekten en TBC
dr. P.F. (Paula) Ypma, Internist hematoloog Haga Ziekenhuis, Nederlandse Internisten Vereniging
dr. F.Y.F.L. (Filip) de Vos, internist-oncoloog en kaderarts palliatieve zorg UMC Utrecht, Nederlandse Internisten Vereniging
dr. M. (Marije) Vos- van der Hulst, revalidatiearts Sint Maartenskliniek, Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (vanaf oktober 2025)
Mevr. S (Silvie) Dronkers^†, patiëntvertegenwoordiger, Stichting Darmkanker (tot oktober 2025)
dr. T.A.R. (Tebbe) Sluis^†, Revalidatiearts Rijndam, Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (tot mei 2025)

Klankbordgroep

Mevr. Manon Immerzeel, Verpleegkundig specialist Reinier de Graaf ziekenhuis, Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland
drs. A. (Anita) Ophof, anesthesioloog Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie

Met dank aan

dr. J.H. (Jurgen) Runge, interventieradioloog, UMC Groningen, Nederlandse Vereniging voor Radiologie

Met ondersteuning van

dr. J. (Josefien) Buddeke, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (vanaf juli 2024)
dr. L. (Linda) Oostendorp, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (tot juli 2024)
drs. B. (Beatrix) Vogelaar, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
dr. J. (Jing) de Haan-Du, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
drs. D. (Danique) Middelhuis, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
drs. A. (Alies) Oost, informatiespecialist, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Belangenverklaringen

Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten via secretariaat@kennisinstituut.nl.

Gemelde (neven)functies en belangen werkgroep

Naam WERKGROEP	Hoofdfunctie	Nevenwerkzaamheden	Persoonlijke Financiele_Belangen	Persoonlijke Relaties	Extern Gefinancierd Onderzoek	Intellectuele Belangen Reputatie	Overige Belangen	Datum	Acties
Jasper van Tiel	Orthopedisch chirurg UMC Utrecht en Acibadem IMC	geen	geen	geen	geen	geen	geen	22-11-2023	Geen restrictie
Joanne van der Velden	Radiotherapeut bij het UMC Utrecht, betaald	Bestuurslid bij het Landelijk Platform Palliatieve Radiotherapie (NVRO), onbetaald	Geen	Geen	Deelname aan 2 extern gefinancierde onderzoeken, zie onder KWF Kankerbestrijding PRESENT+: merging and expanding cohorts into a national realworld prospective cohort to improve symp ZonMw The BLEND trial – stereotactic body radiotherapy followed by surgical stabilization within 24 hours	Verwerven van erkenning speelt mee aan mijn deelname aan de werkgroep richtlijn Wervelmetastasen	Geen overige belangen	28-12-2023	Geen restrictie
Jorrit-Jan Verlaan	Orthopedisch chirurg, UMC Utrecht (0.4 Fte) Co-founder SentryX (www.sentryx.nl), chief medical officer (0.6 Fte). Als CMO ben ik verantwoordelijk voor het medische/klinische gedeelte van de taken binnen de start-up. We ontwikkelen 'implantable anesthetics'; oplosbare slow-release depots, met een lokaal anestheticum als actieve stof, voor de behandeling van postoperatieve pijn.	Lid steering committee AO Spine Knowledge Forum Tumor (onbetaald maar met onkosten vergoeding).	Hoe de richtlijn wordt vormgegeven staat los van mijn persoonlijke financiële belangen. Er zijn ook geen belangen voor SentryX hoe de richtlijn wordt vormgegeven.	geen	Ja. EU METASTRA: Predictieve modellen, AI, wervelmetastasen ZonMW BLEND RCT: Radiotherapie en chirurgie voor wervelmetastasen combineren op dezelfde dag Hanarth Fonds PREVECAIMM: Predictieve modellen, AI, wervelmetastasen KWF CODED: Ontwikkeling hemostatische hydrogel voor glioblastoom chirurgie Philips PhD Project: Navigatie in spinale chirurgie	Ik heb nationale/internationale expertise/reputatie en een leerstoel op het gebied van de behandeling van wervelmetastasen. Een goed uitgevoerde richtlijn kan helpen deze expertise/reputatie meer exposure te geven maar de impact en eventuele belangenverstrengeling zijn mij onduidelijk.	geen	22-11-2023	Geen restrictie. Geen penvoerder bij module 'Inschatten overleving'.
Filip de Vos	Internist-oncoloog en kaderarts palliatieve zorg UMC Utrecht	geen	geen	geen	ja Foundation STOPbraintumors.org effect tumorgroei bij zwangerschap bij vrouwen met laaggradige gliomen BMS BET remmer in combinatie met standaard chemoradiatie als eerste lijnbehandeling bij glioblastoom Novartis LAG remmer na falen immuuntherapie bij solide tumoren EORTC marizomib bij standaard chemoradiatie bij glioblastoom Pfizer en Ipsen Pharma compassionate use medicatie	geen	BMS Advisory Board; Faculty member ESMO CNS tumors; Quality of Care commission Dutch Society of Medical Oncology; Quality Assurance commission EORTC	20-12-2023	Geen restrictie. (In de richtlijn worden geen systemische therapien aanbevolen.)
Maaike Schippers	Radiotherapeut Werkgever: Helios	geen	geen	geen	geen	geen	geen	3-12-2023	Geen restrictie
Marthe Paats	Longarts Erasmus MC	geen	Geen relevant voor huidige richtlijn. Vergoedingen ten alle tijden naar werkgever Betaalde adviesraden in afgelopen 3 jaar: Eli Lilly: internationale adviesraad EGFR+ NSCLC Amgen: adviesraad KRAS G12C+ NSCLC Pfizer: adviesraad TKI's in NSCLC Merck: adviesraad MET exon 14 skipping mutatie + NSCLC J&J: adviesraad EGFR exon 20 mutaties in NSCLC	geen	industrie gesponsorde studies lopend in het Erasmus MC waarbij ik lokale PI ben. Geen relevant voor huidige richtlijn. Vergoedingen ten alle tijden naar werkgever Astra Zeneca ORCHARD studie (fase 2 studie, progressie na 1L osimertinib) Abbvie M16-573 (fase 1 studie ABBV-155 +/- taxane in NSCLC/SCLC/mammaca) Navire Pharma Inc. NAV-1003 (fase 1 studie met BBP-398 en sotorasib bij KRAS G12C+ NSCLC) GSK NY-ESO (fase 1 studie NY-ESO TCR)	geen	geen	26-02-2024	Geen restrictie. In de richtlijn worden geen systemische therapien aanbevolen.
Robin Boltjes	Neuroloog in Antoni van Leeuwenhoek/NKI	geen	geen	nee	geen	geen	nee	22-11-2023	Geen restrictie
Ronald Bartels	Neurochirurg Radboudumc te Nijmegen	Medisch Adviseur	geen	nee	geen	net ontwikkelaar van een predictiemodel dat genoemd wordt in richtlijn	geen	03-04-2024	Restrictie ten aanzien van besluitvorming betreffende 'Inschatten overleving'. Vanuit expertise wel meegediscussierd over inhoud van de module, niet betrokken bij het formuleren van de aanbevelingen.
Tebbe Sluis	revalidatiearts Rijndam	geen	geen	geen	geen	geen	geen	11-12-2023	Geen restrictie
Vivian Bongers	MSB Domstad, medisch specialist	Uitgeverij Prelum, Redacteur tijdschrift IMAGO	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	23-11-2023	Geen restrictie
Ypma	internist hematoloog Hagaziekenhuis den Haag	geen	geen	geen	Alphabet trial sponsor Sanquin; gerandomiserd onderzoek naar3-versus5-donoren bloedplaatjesconcentraat	geen	nvt	04-05-2024	Geen restrictie
Van Iterson	AIOS neurologie ETZ Tilburg	geen	geen	geen	geen	geen	geen	25-04-2024	Geen restrictie
Selma Algra	Radioloog,St Jansdal Ziekenhuis	geen	geen	geen	geen	geen	geen	03-09-2024	Geen resctrictie
Silvie Dronkers	Stichting Darmkanker vrijwilliger team PPO (patiëntenparticipatie bij wetenschappelijk onderzoek)	geen	geen	geen	geen	geen	geen	06-02-2025	Geen restrictie
Walter Taal (voorzitter)	Neuroloog, Erasmus MC, Rotterdam	Geen	Geen	Geen	Ja. Alleen op het gebied van neurofibromatose type 1 Let's beat NF (Stichting NF) MEK remmers bij NF1 NFVN (NF ver Ned) MEK remmers bij NF1 Novartis MEK remmers bij NF1	Geen	Geen	07-06-2023	Geen restrictie
Marije Vos-van der Hulst	Revalidatie arts, Sint Maartenskliniek Nijmegen	Voorzitter werkgroep revalidatie artsen dwarslaesie (Nederlands Vlaams dwarslaesie genootschap= werkgroep van de vereniging revalidatieartsen nederland (VRA))	geen	geen	geen	geen	geen	13-10-2025	Geen restrictie
Naam KLANKBORDGROEP	Hoofdfunctie	Nevenwerkzaamheden	Persoonlijke Financiele_Belangen	Persoonlijke Relaties	Extern Gefinancierd Onderzoek	Intellectuele Belangen Reputatie	Overige Belangen	Datum	Acties
Manon Immerzeel	Deelnemer clusterstuurgroep	Geen	Geen	Geen	Geen	Voorzitter in het bestuur van V&VN pijnverpleegkundigen	Neen	22-03-2022	Geen restrictie
Anita Ophof	Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis Anesthesioloog Pijnspecialist	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	01-05-2025	Geen restrictie

Inbreng patiëntenperspectief

Kwalitatieve raming van mogelijke financiële gevolgen in het kader van de Wkkgz

Bij de richtlijnmodule voerde de werkgroep conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) een kwalitatieve raming uit om te beoordelen of de aanbevelingen mogelijk leiden tot substantiële financiële gevolgen. Bij het uitvoeren van deze beoordeling is de richtlijnmodule op verschillende domeinen getoetst (zie het stroomschema bij Werkwijze).

De kwalitatieve raming is toegevoegd aan het einde van elke herziene module.

Werkwijze

Voor meer details over de gebruikte richtlijnmethodologie verwijzen wij u naar de Werkwijze. Relevante informatie voor de ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule is hieronder weergegeven.

Wervelmetastasen

Wervelmetastasen

Onderbouwing

Referenties

Verantwoording