Deze richtlijn valt onder het cluster Intensive Care.

Waar gaat deze richtlijn over?

Patiënten die langdurig kunstmatige beademing nodig hebben of hun eigen luchtweg niet kunnen beschermen, kunnen baat hebben bij het plaatsen van een beademingsbuis via de voorkant van de luchtpijp (tracheostoma). Voordelen van een tracheostoma kunnen meervoudig zijn:

• Een gezekerde ademweg
• Minder dode ruimte ventilatie en minder luchtwegweerstand (daardoor verminderde effort)
• Eten, drinken, praten (spreekklep) zijn makkelijker
• Makkelijkere oropharyngeale hygiëne
• Uitzuigen gaat meestal makkelijker
• Sedativa en pijnstillers kunnen worden afgebouwd zonder verlies van comfort
• Mogelijkheid om patiënten te behandelen op algemene verpleegafdelingen

Dit alles brengt met zich mee dat deze voordelen moeten worden afgewogen bij individuele patiënten. Mogelijke indicaties voor het plaatsen van een tracheacanule zijn de volgende:

• Patiënten met een verwacht lang beademingstraject (type ICU-acquired weakness en diafragmazwakte)
• Langduriger verminderd bewustzijn met verminderde slik- en hoest reflexen (type neurotrauma patiënt)
• Therapieresistente sputumretentie
• Patiënten met falend ontwennen ten gevolge van longlijden, die gebaat zouden kunnen zijn bij minder dode ruimte ventilatie en verminderde luchtwegweerstand (type ernstig bronchusobstructief longlijden)
• Patiënten met een langdurig verwacht ademwegprobleem.

De zorg rondom het plaatsen van een dergelijke tracheacanule en de vervolgzorg na het plaatsen van tracheacanule wordt in deze richtlijn beschreven.

De volgende modules staan beschreven in deze richtlijn:

1. Indicatiestelling en timing voor tracheotomie
2. Techniek voor tracheacanule plaatsing

De overige hoofdstukken binnen deze richtlijn zijn nog niet via modulair onderhoud omgezet in een module-format. Deze zijn in te zien door in de linkerkolom op de titel Guideline Tracheostomie 2013 te klikken.

Voor wie is deze richtlijn bedoeld?

Deze richtlijn is geschreven voor alle leden van de beroepsgroepen (zorgverleners in de tweede of derde lijn) die betrokken zijn bij de zorg van patiënten met een tracheostoma op de Intensive Care afdeling. Dit zullen primair professionals zijn die gaan over het verrichten van een tracheotomie (intensivisten, (kaak)chirurgen, KNO-artsen, anesthesiologen), maar ook zorgverleners die peri-tracheostoma zorgen leveren ((IC-)verpleegkundigen, logopedisten, fysiotherapeuten).

Voor patiënten

Patiënten die langdurig kunstmatige beademing nodig kunnen baat hebben bij het plaatsen van een beademingbuis via de voorkant van de luchtpijp (tracheostoma) ipv via de mond-keel. Deze richtlijn beschrijft de zorg rondom tracheostoma bij patiënten die worden behandeld op de Intensive Care.

Modulair onderhoud

Vanaf 2022 wordt de richtlijn modulair herzien door het cluster Intensive care. Onder de ‘samenstelling van het cluster’ (zie verantwoording) staat beschreven welke organisaties deelnemen aan het cluster. Meer informatie over werken in clusters en modulair onderhoud vindt u hier.

Onderhoudsplan

De richtlijnen in het cluster Intensive care worden modulair onderhouden. In de tabel wordt de actualiteit van de richtlijnmodules beschreven. 

Tabel 1. Onderhoudsplan richtlijn tracheostomie