GnRH agonist versus hCG agonist trigger + cabergoline/albumin
Uitgangsvraag
Wat is de rol van aanvullende preventieve maatregelen (cabergoline of albumine) bij gebruik van een GnRH-agonist-trigger t.a.v. preventie van OHSS?
Clinical question – ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019)
What is the effectiveness of an hCG trigger combined with cabergoline or albumin compared to a GnRH agonist trigger alone in preventing OHSS during IVF/ICSI treatment?
Het stappenplan uit het adviesrapport ‘Adapteren van internationale richtlijnen naar de Nederlandse praktijk’ (2016) werd gevolgd om de richtlijn ‘Ovarian Stimulation for IVF/ICSI’ (2019) te adapteren naar de Nederlandse praktijk.
Aanbeveling
Gebruik geen cabergoline of albumine als aanvullende preventieve maatregelen voor het voorkomen van OHSS wanneer een GnRH-agonist trigger gebruikt wordt voor het activeren van de uiteindelijke rijping van de eicel in het kader van IVF/ICSI-behandeling.
Overwegingen
Voor- en nadelen van de interventie en de kwaliteit van het bewijs
Er is geen direct bewijs uit gerandomiseerde onderzoeken beschikbaar over het effect van het toevoegen van cabergoline of albumine aan een GnRH-agonist trigger bij het voorkomen van OHSS. Wel is bekend dat de GnRH-agonist trigger op zichzelf effectief is in het verminderen van het risico op OHSS door het vermijden van langdurige stimulatie van de luteale fase. Het toevoegen van cabergoline of albumine zou mogelijk geen extra voordeel bieden en kan onnodige medicatie en bijwerkingen veroorzaken.
Waarden en voorkeuren van patiënten (en evt. hun verzorgers)
Patiënten geven doorgaans de voorkeur aan behandelingen die het risico op complicaties minimaliseren zonder onnodige medicatie of extra belasting. Het vermijden van overbodige medicijnen sluit aan bij de wens van patiënten om zoveel mogelijk medicatie te beperken.
Kosten (middelenbeslag)
Er zijn geen studies gedaan naar de gestelde onderzoeksvraag over de kosten.
Aanvaardbaarheid, haalbaarheid en implementatie
De aanbeveling om geen aanvullende medicatie te gebruiken naast de GnRH-agonist trigger is eenvoudig uitvoerbaar in de klinische praktijk en sluit aan bij bestaande richtlijnen en praktijkvoering. Het bevordert een zuinige en effectieve behandelstrategie.
Rationale van de aanbeveling: weging van argumenten voor en tegen de interventies
Er zijn geen studies gedaan naar de gestelde onderzoeksvraag, derhalve kan deze niet beantwoord worden. Er is geen bewijs gevonden waaruit blijkt dat toevoeging van cabergoline of albumine bij gebruik van een GnRH-agonist trigger voor uiteindelijke eicelrijping, helpt ter preventie van het ontstaan van OHSS.
Onderbouwing
Achtergrond
OHSS can progress into a condition with potentially severe complications. It is well established that an hCG trigger is the initiating factor for the potential development of OHSS in treatments involving ovarian stimulation. The development of OHSS can be prevented by replacing the hCG trigger with a GnRH agonist. In the next chapter, both methods will be compared in the context of OHSS prevention, with the addition of cabergoline/albumin to the hCG trigger.
Conclusies / Summary of Findings
Recommendations – ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019)
|
GPP |
Cabergoline or albumin as additional preventive measures for OHSS are not recommended when GnRH agonist is used for triggering final oocyte maturation.
ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019) |
Justifications – ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019)
-
Samenvatting literatuur
Regarding the research question posed above, no relevant studies could be identified. As such the research question cannot be answered.
Zoeken en selecteren
The results of the summary of literature were taken over from the international ESHRE guideline Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019). More information about the methodology of the ESHRE Guideline on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019) can be found in Annex 5 Methodology (p.129-132) of the guideline, which can be consulted at the ESHRE website (www.eshre.eu/guidelines).
Evidence tabellen
See ESHRE guideline Annex 8 – Evidence tables p. 198
See ESHRE guideline Annex 2 – Summary of findings: this module does not have a summary of findings table.
Table of excluded studies
See ESHRE guideline Annex 7 – Literature study p. 70-72.
Verantwoording
Beoordelingsdatum en geldigheid
Publicatiedatum : 02-01-2026
Beoordeeld op geldigheid : 02-01-2026
Algemene gegevens
De ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (www.demedischspecialist.nl/kennisinstituut) en werd gefinancierd door de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS). De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijnmodule.
Samenstelling werkgroep
Voor het ontwikkelen van de richtlijnmodule is in 2022 een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van alle relevante specialismen (zie hiervoor de Samenstelling van de werkgroep) die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met OHSS.
Werkgroep
- Dr. G. (Gijs) Teklenburg (voorzitter)(NVOG)
- Dr. A. (Arno) van Peperstraten (NVOG)
- Prof. dr. F. (Frank) Broekmans (NVOG)
- Drs. E. (Eefje) Oude Lohuis (NVOG)
- Dr. S. (Sanne) Braam (NVOG)
- Dr. L. (Leonie) van Houten (NVOG)
- Drs. H.G.I. (Hans) van Weering (NVOG)
- Dr. M. (Mèlanie) van IJsselmuiden (NVOG)
- Dr. S. (Sietske) Gaykema (NVOG)
- Dr. L. (Lotte) Weimar (NVOG)
- Dr. A. (Annelien) de Kat (NVOG)
- Drs. E.C.G. (Esther) van Duinen (VVF)
- Drs. M. (Marloes) Vermeulen (FREYA) (tot november 2024)
- Simone Sinjorgo (FREYA) (van december 2024)
Met ondersteuning van
- Dr. M. (Mohammadreza) Abdollahi, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
- Dr. I.M. (Irina) Mostovaya, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
- Dr. Y.J. (Yvonne) Labeur, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
- Dr. J. (Jana) Tuijtelaars, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
- Drs. D.A.M. (Danique) Middelhuis, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
- Dr. M. (Majke) van Bommel, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
- Dr. T. (Tiny) Hoekstra, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
- Dr. L. (Leanne) Küpers, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
- Drs. T. (Thibaut) Dederen, junior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
- Drs. D.A.M. (Fieke) Pepping, junior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
- Alies van der Wal, medisch informatie specialist, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
- Esther van der Bijl, medisch informatie specialist, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
Belangenverklaringen
Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten via secretariaat@kennisinstituut.nl.
|
Naam |
Hoofdfunctie |
Nevenwerkzaamheden |
Persoonlijke financiële belangen |
Persoonlijke relaties |
Extern gefinancierd onderzoek |
Intellectuele belangen en reputatie |
Overige belangen |
Datum |
Restrictie |
|
Gijs Teklenburg |
Gynaecoloog, subspecialist voortplantings geneeskunde. |
Medical advisor Gedeon Richter Medical advisor Merck |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
02/05/2025 |
|
|
Annelien de Kat |
Gynaecoloog Amsterdam UMC |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen onderzoeksgelden <3 jaar geleden ontvangen (in 2017 wetenschapsbeurs van de KNAW). |
Geen |
Geen |
29/04/2025 |
|
|
Arno van Peperstraten |
Gynaecoloog bij UMC Utrecht |
Geen |
Laatste drie jaar enkele keren vergoeding gastvrijheid ontvangen (Merck en Ferring), onkosten (Merck) en ook dienstverlening honorarium (Merck). |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
09/05/2025 |
|
|
Frank Broekmans |
Hoogleraar Voortplantingsgeneeskunde, UMC Utrecht Gynaecoloog, Centrum voor Kinderwens, Dijklander ziekenhuis, Purmerend |
Onderwijs en advies via: FrankSchoolRforL Education - Consultation - Coaching In Human Reproductive Medicine Research manager Stichting Long Covid Waarnemend voorzitter Promoties Geneeskunde Universiteit Utrecht |
lid adviesraad Merck B.V. lid adviesraad Ferring B.V. Lid adviesraad Abbott Lid adviesraad Besins |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
30/04/2025 |
|
|
Eefje Oude Lohuis |
Gynaecoloog, subspecialist voortplantingsgeneeskunde, Haaglanden Medisch Centrum Den Haag |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
13/05/2025 |
|
|
Sanne Braam |
lid werkgroep, NVOG, onbetaald. |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
29/04/2025 |
|
|
Leonie van Houten |
Gynaecoloog Amphia Ziekenhuis Breda subspecialist VPG Amphia Ziekenhuis Breda. |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
06/05/2025 |
|
|
Hans van Weering |
Gynaecoloog, subspecialist voortplantingsgeneeskunde.Rode Kruisziekenhuis BV, Beverwijk, thans WHC Amsterdam |
Geen |
Geen |
Geen |
Scratch OFO trial |
Geen |
Deels door Merck vergoede congresreis ESHRE 2019, 2022 en LH symposium 2022 (conform CGR) Deelname aan Merck Business Academy |
26/04/2025 |
|
|
Charlotte Weimar |
Gynaecoloog, Werkgever: UMC Utrecht |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Niet bij mij bekend. Enige nog te noemen is mijn deelname (dec 2022) aan de ESHRE campus course ("Implantation failure, recurrent pregnancy loss and endometrial disorders" ) omdat die reis deels gefinancierd werd door Ferring BV. |
12/05/2025 |
|
|
Mèlanie van IJsselmuiden |
Gynaecoloog, Isala Zwolle |
Geen |
Geen |
Geen |
Ik heb van enkele farmaceuten een kleine financiële bijdrage gekregen voor het drukken van mijn proefschrift in de zomer van 2020 (niet gerelateerd aan OHSS) |
Geen |
Geen |
13/05/2025 |
|
|
Sietske Gaykema |
Treant zorggroep gynaecoloog |
Commissie onderwijs nvog |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
05/05/2025 |
|
|
Esther van Duinen |
Fertiliteitsarts, 36 uur per week. Betaald. Sint Antonius Ziekenhuis. |
Voorzitter van VVF (Vereniging van Fertiliteitsartsen). Niet betaald. |
Geen financieel voordeel derhalve ik zelf niets te maken heb met de financiën van mijn praktiserend instituut (het ziekenhuis) of mijn afdeling. |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
28/04/2025 |
|
|
Marloes Vermeulen (tot november 2024) |
Freya, medewerker externe relaties |
Verloskundige 1e lijn. |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen. |
Geen. |
27/09/2022 |
|
|
Simone Sinjorgo |
Parttime medewerker patiëntenperspectief bij Freya (14 uur, betaald). Betrokken bij richtlijnontwikkeling en onderzoek op het gebied van fertiliteit (OFO, OHSS, mannelijke subfertiliteit) ter vertegenwoordiging van het patiëntenperspectief. |
Lichaamsgericht psychosociaal therapeut (zzp, eigen praktijk in Dongen-Vaart, geregistreerd bij RBCZ). Daarnaast docent psychosociale bijscholing voor therapeuten en vrouwencoach-opleiding (betalingen via eigen praktijk) |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
Geen |
27/04/2025 |
|
Inbreng patiëntenperspectief
De werkgroep besteedde aandacht aan het patiëntenperspectief door de Patiëntenfederatie Nederland en FREYA uit te nodigen voor de schriftelijke knelpunteninventarisatie, en door deelname van een afgevaardigde van FREYA in de werkgroep. De verkregen input is meegenomen bij het opstellen van de uitgangsvragen, de keuze voor de uitkomstmaten en bij het opstellen van de overwegingen. De richtlijn is tevens voor commentaar voorgelegd aan Patientfederatie Nederland en FREYA en de eventueel aangeleverde commentaren zijn bekeken en verwerkt.
Kwalitatieve raming van mogelijke financiële gevolgen in het kader van de Wkkgz
Bij de richtlijnmodule voerde de werkgroep conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) een kwalitatieve raming uit om te beoordelen of de aanbevelingen mogelijk leiden tot substantiële financiële gevolgen. Bij het uitvoeren van deze beoordeling is de richtlijnmodule op verschillende domeinen getoetst (zie het stroomschema bij Werkwijze).
Uit de kwalitatieve raming blijkt dat er waarschijnlijk geen substantiële financiële gevolgen zijn, zie onderstaande tabel.
| Module |
Uitkomst raming |
Toelichting |
|
GNRH agonist trigger vs een HCG agonist trigger+ cabergoline/albumin (ESHRE) |
geen financiële gevolgen |
Uit de toetsing volgt dat de aanbeveling(en) niet breed toepasbaar zijn (<5.000 patiënten) en zal daarom naar verwachting geen substantiële financiële gevolgen hebben voor de collectieve uitgaven. |
Werkwijze
Voor meer details over de gebruikte richtlijnmethodologie verwijzen wij u naar de Werkwijze. Relevante informatie voor de ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule is hieronder weergegeven.
Zoekverantwoording
This could be consulted at the ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019).