Freeze-all-protocol bij de preventie van het OHSS

Publicatiedatum: 02-01-2026

Beoordeeld op geldigheid: 02-01-2026

Uitgangsvraag

Is het freeze-all-protocol zinvol bij de preventie van het ontstaan van OHSS?

Clinical question – ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019)

Is the freeze-all protocol meaningful in the prevention of ovarian hyperstimulation syndrome also with regard to efficacy?

Het stappenplan uit het adviesrapport ‘Adapteren van internationale richtlijnen naar de Nederlandse praktijk’ (2016) werd gevolgd om de richtlijn ‘Ovarian Stimulation for IVF/ICSI’ (2019) te adapteren naar de Nederlandse praktijk.

Aanbeveling

Gebruik een freeze-all strategie om het risico op late onset OHSS te verlagen bij patienten met een verhoogd risico. Houdt wel rekening met het optreden van een early onset mild-moderate OHSS.

ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019)

Voer voorafgaand aan ovariële stimulatie een risicobeoordeling uit voor het optreden van een hoge respons, aan de hand van het patiënt profiel en eerdere ovarium stimulatie uitkomsten.

ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019)

Overwegingen

Voor- en nadelen van de interventie en de kwaliteit van het bewijs

Er is uitgebreid onderzoek gedaan naar de freeze-all strategie versus het laten doorgaan van een verse terugplaatsing. Meerdere studies laten zien dat er significant minder OHSS optreedt bij de freeze-all strategie én er worden geen verschillen gevonden wat betreft doorgaande zwangerschappen.

Waarden en voorkeuren van patiënten (en evt. hun verzorgers)

Bij de freeze-all strategie zullen patiënten op een later moment een eerste embryoterugplaatsing ontvangen. Hierdoor kan de time-to-pregnancy vergroten wat voor de patiënt als een nadeel ervaren kan worden.

Kosten (middelenbeslag)

Het optreden van OHSS kan gepaard gaan met regelmatige poliklinische controles, bloedonderzoeken en leidt soms zelfs tot een ziekenhuisopname. Mocht OHSS voorkomen kunnen worden, dan heeft dit de voorkeur.

Aanvaardbaarheid, haalbaarheid en implementatie

Het implementeren van een freeze-all-strategie vereist de beschikbaarheid van een betrouwbaar cryopreservatieprogramma. In Nederlandse fertiliteitscentra is dit doorgaans aanwezig. Het uitvoeren van een risicobeoordeling voorafgaand aan stimulatie is goed uitvoerbaar in de klinische praktijk.

Rationale van aanbeveling-1: weging van argumenten voor en tegen de interventies

Het huidige bewijs suggereert dat het niet uitvoeren van een verse embryotransfer het risico op OHSS bij vrouwen met een risico op het ontstaan van OHSS vermindert, maar niet helemaal elimineert. Met name early onset manifestaties kunnen nog voorkomen.

Rationale van aanbeveling-2: weging van argumenten voor en tegen de interventie

Omdat early onset OHSS niet volledig geëlimineerd kan worden door freeze-all strategie, wordt follow up van de hemoconcentratiestatus aanbevolen, zelfs in gevallen waarin de freeze-all-strategie wordt toegepast. De condities met een hoog voorafgaand risico op ontwikkeling van de OHSS omvatten:

• patiënten met het PCOS-syndroom;

• patiënten met een bovengemiddelde ovariumreservestatus;

• patiënten met een hoge ovariële respons, zoals aangegeven door het follikelnummer bij echografie, hoge oestradiolspiegels of een groot aantal verkregen eicellen.

Het toepassen van de freeze-all-strategie impliceert de aanwezigheid van een hoogwaardig cryopreservatieprogramma.

Onderbouwing

Achtergrond

Ovarian hyperstimulation syndrome (OHSS) is a potential life-threatening condition. It implies hospitalization frequently, with health care additional costs and patient burden. However, it may be balanced to the possible negative effects of a freeze-all policy and the decline in live birth rates, due to eliminating the fresh transfer from the treatment scheme.

Conclusies / Summary of Findings

Recommendations – ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019)

Recommendation-1

Strong

⊕⊕⊕

A freeze-all strategy is recommended to fully eliminate the risk of late-onset OHSS.

ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019)

Recommendation-2

GPP

Prior to start of ovarian stimulation, a risk assessment for high response is advised.

ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019)

Justifications – ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019)

The current evidence suggests that not performing a fresh embryo transfer lowers the OHSS risk for women at risk of OHSS, without completely eliminating the condition. The latter urges for follow up of haemo-concentration status even in cases with the freeze-all strategy applied.

The conditions with a high prior risk of developing the OHSS comprise:

• patients with the PCOS syndrome;

• patients with an above average ovarian reserve status;

• patients exhibiting a high ovarian response as indicated by follicle number at ultrasound, high oestradiol levels, or high number of oocytes obtained.

Applying the freeze-all strategy implies the presence of a high-quality cryopreservation program.

Samenvatting literatuur

A recent Cochrane meta-analysis combining 4 RCTs with 1892 women reported a lower Incidence of OHSS: 1-3% vs. 7% (2 RCT, OR 0.24, 95% CI 0.15-0.38, 1633 women) with the freeze-all strategy compared to fresh transfer. Furthermore, they found no difference in live birth rate cumulative for all embryo stages at transfer (4 RCT, OR 1.09, 95% CI 0.91-1.31, 1892 women), and no difference in ongoing pregnancy rate cumulative for all embryo stages at transfer (2 RCT, OR 1.05, 95% CI 0.64- 1.73) (Wong, et al., 2017).

Two RCTs were published after the meta-analysis. One RCT including 2157 women confirmed the findings of the meta-analysis, with no difference in live birth rate (48.7% (525/1077) vs. 50.2% (542/1080); RR 0.97, 95% CI 0.89-1.06) with frozen versus fresh embryo transfer, and a significant reduction in moderate and severe OHSS with frozen embryo transfer (0.6% (7/1077) vs. 2.0% (22/1080); RR 0.32, 95% CI 0.14-0.74) (Shi, et al., 2018). Another RCT including 782 women also reported no difference in live birth rate with frozen versus fresh embryo transfer (33.8% (132/391) vs. 31.5% (123/391); RR 1.07, 95% CI 0.88-1.31). However, there was no significant difference in moderate or severe OHSS between groups (0.8% (3/391) vs. 1.0% (4/391); RR 0.75, 95% CI 0.17-3.33) (Vuong, et al., 2018).

An earlier Cochrane meta-analysis compared freeze-all with intravenous albumin to prevent OHSS and reported no significant difference in moderate and/or severe OHSS (1 RCT, OR 5.33, 95% CI 0.51-56.24, 26 women) or clinical pregnancy rate (1 RCT, OR 0.06, 95% CI 0.00-1.17, 26 women) between groups (D'Angelo and Amso, 2007)^[1].

_{^[1] Letterlijk geadapteerd uit ESHRE. Werkgroep twijfelt wel aan de zinvolheid van deze body of evidence van deze Cochrane review.}

Zoeken en selecteren

The results of the summary of literature were taken over from the international ESHRE guideline Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019). More information about the methodology of the ESHRE Guideline on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019) can be found in Annex 5 Methodology (p.129-132) of the guideline, which can be consulted at the ESHRE website (www.eshre.eu/guidelines).

Referenties

D'Angelo A, Amso N. Embryo freezing for preventing ovarian hyperstimulation syndrome. The Cochrane database of systematic reviews 2007: Cd002806.
Shi Y, Sun Y, Hao C, Zhang H, Wei D, Zhang Y, Zhu Y, Deng X, Qi X, Li H et al. Transfer of Fresh versus Frozen Embryos in Ovulatory Women. The New England journal of medicine 2018;378: 126-136.
Vuong LN, Dang VQ, Ho TM, Huynh BG, Ha DT, Pham TD, Nguyen LK, Norman RJ, Mol BW. IVF Transfer of Fresh or Frozen Embryos in Women without Polycystic Ovaries. New England journal of medicine 2018;378: 137-147.
Wong KM, van Wely M, Mol F, Repping S, Mastenbroek S. Fresh versus frozen embryo transfers in assisted reproduction. The Cochrane database of systematic reviews 2017;3: Cd011184.

Evidence tabellen

See ESHRE guideline Annex 8 – Evidence tables p. 199-201

See ESHRE guideline Annex 2 – Summary of findings p. 37

Table of excluded studies

See ESHRE guideline Annex 7 – Literature study p. 73-74.

Verantwoording

Beoordelingsdatum en geldigheid

Publicatiedatum : 02-01-2026

Beoordeeld op geldigheid : 02-01-2026

Initiatief en autorisatie

Initiatief:

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie

Geautoriseerd door:

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie
Patiëntenfederatie Nederland
Freya
Vereniging voor Fertiliteitsartsen

Algemene gegevens

De ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (www.demedischspecialist.nl/kennisinstituut) en werd gefinancierd door de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS). De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijnmodule.

Samenstelling werkgroep

Voor het ontwikkelen van de richtlijnmodule is in 2022 een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van alle relevante specialismen (zie hiervoor de Samenstelling van de werkgroep) die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met OHSS.

Werkgroep

Dr. G. (Gijs) Teklenburg (voorzitter)(NVOG)
Dr. A. (Arno) van Peperstraten (NVOG)
Prof. dr. F. (Frank) Broekmans (NVOG)
Drs. E. (Eefje) Oude Lohuis (NVOG)
Dr. S. (Sanne) Braam (NVOG)
Dr. L. (Leonie) van Houten (NVOG)
Drs. H.G.I. (Hans) van Weering (NVOG)
Dr. M. (Mèlanie) van IJsselmuiden (NVOG)
Dr. S. (Sietske) Gaykema (NVOG)
Dr. L. (Lotte) Weimar (NVOG)
Dr. A. (Annelien) de Kat (NVOG)
Drs. E.C.G. (Esther) van Duinen (VVF)
Drs. M. (Marloes) Vermeulen (FREYA) (tot november 2024)
Simone Sinjorgo (FREYA) (van december 2024)

Met ondersteuning van

Dr. M. (Mohammadreza) Abdollahi, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
Dr. I.M. (Irina) Mostovaya, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
Dr. Y.J. (Yvonne) Labeur, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
Dr. J. (Jana) Tuijtelaars, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
Drs. D.A.M. (Danique) Middelhuis, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
Dr. M. (Majke) van Bommel, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
Dr. T. (Tiny) Hoekstra, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
Dr. L. (Leanne) Küpers, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
Drs. T. (Thibaut) Dederen, junior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
Drs. D.A.M. (Fieke) Pepping, junior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
Alies van der Wal, medisch informatie specialist, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
Esther van der Bijl, medisch informatie specialist, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Belangenverklaringen

Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten via secretariaat@kennisinstituut.nl.

Naam	Hoofdfunctie	Nevenwerkzaamheden	Persoonlijke financiële belangen	Persoonlijke relaties	Extern gefinancierd onderzoek	Intellectuele belangen en reputatie	Overige belangen	Datum	Restrictie
Gijs Teklenburg	Gynaecoloog, subspecialist voortplantings geneeskunde.	Medical advisor Gedeon Richter Medical advisor Merck	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	02/05/2025
Annelien de Kat	Gynaecoloog Amsterdam UMC	Geen	Geen	Geen	Geen onderzoeksgelden <3 jaar geleden ontvangen (in 2017 wetenschapsbeurs van de KNAW).	Geen	Geen	29/04/2025
Arno van Peperstraten	Gynaecoloog bij UMC Utrecht	Geen	Laatste drie jaar enkele keren vergoeding gastvrijheid ontvangen (Merck en Ferring), onkosten (Merck) en ook dienstverlening honorarium (Merck).	Geen	Geen	Geen	Geen	09/05/2025
Frank Broekmans	Hoogleraar Voortplantingsgeneeskunde, UMC Utrecht Gynaecoloog, Centrum voor Kinderwens, Dijklander ziekenhuis, Purmerend	Onderwijs en advies via: FrankSchoolRforL Education - Consultation - Coaching In Human Reproductive Medicine Research manager Stichting Long Covid Waarnemend voorzitter Promoties Geneeskunde Universiteit Utrecht	lid adviesraad Merck B.V. lid adviesraad Ferring B.V. Lid adviesraad Abbott Lid adviesraad Besins	Geen	Geen	Geen	Geen	30/04/2025
Eefje Oude Lohuis	Gynaecoloog, subspecialist voortplantingsgeneeskunde, Haaglanden Medisch Centrum Den Haag	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	13/05/2025
Sanne Braam	lid werkgroep, NVOG, onbetaald.	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	29/04/2025
Leonie van Houten	Gynaecoloog Amphia Ziekenhuis Breda subspecialist VPG Amphia Ziekenhuis Breda.	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	06/05/2025
Hans van Weering	Gynaecoloog, subspecialist voortplantingsgeneeskunde.Rode Kruisziekenhuis BV, Beverwijk, thans WHC Amsterdam	Geen	Geen	Geen	Scratch OFO trial	Geen	Deels door Merck vergoede congresreis ESHRE 2019, 2022 en LH symposium 2022 (conform CGR) Deelname aan Merck Business Academy	26/04/2025
Charlotte Weimar	Gynaecoloog, Werkgever: UMC Utrecht	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	Niet bij mij bekend. Enige nog te noemen is mijn deelname (dec 2022) aan de ESHRE campus course ("Implantation failure, recurrent pregnancy loss and endometrial disorders" ) omdat die reis deels gefinancierd werd door Ferring BV.	12/05/2025
Mèlanie van IJsselmuiden	Gynaecoloog, Isala Zwolle	Geen	Geen	Geen	Ik heb van enkele farmaceuten een kleine financiële bijdrage gekregen voor het drukken van mijn proefschrift in de zomer van 2020 (niet gerelateerd aan OHSS)	Geen	Geen	13/05/2025
Sietske Gaykema	Treant zorggroep gynaecoloog	Commissie onderwijs nvog	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	05/05/2025
Esther van Duinen	Fertiliteitsarts, 36 uur per week. Betaald. Sint Antonius Ziekenhuis.	Voorzitter van VVF (Vereniging van Fertiliteitsartsen). Niet betaald.	Geen financieel voordeel derhalve ik zelf niets te maken heb met de financiën van mijn praktiserend instituut (het ziekenhuis) of mijn afdeling.	Geen	Geen	Geen	Geen	28/04/2025
Marloes Vermeulen (tot november 2024)	Freya, medewerker externe relaties	Verloskundige 1e lijn.	Geen	Geen	Geen	Geen.	Geen.	27/09/2022
Simone Sinjorgo	Parttime medewerker patiëntenperspectief bij Freya (14 uur, betaald). Betrokken bij richtlijnontwikkeling en onderzoek op het gebied van fertiliteit (OFO, OHSS, mannelijke subfertiliteit) ter vertegenwoordiging van het patiëntenperspectief.	Lichaamsgericht psychosociaal therapeut (zzp, eigen praktijk in Dongen-Vaart, geregistreerd bij RBCZ). Daarnaast docent psychosociale bijscholing voor therapeuten en vrouwencoach-opleiding (betalingen via eigen praktijk)	Geen	Geen	Geen	Geen	Geen	27/04/2025

Inbreng patiëntenperspectief

De werkgroep besteedde aandacht aan het patiëntenperspectief door de Patiëntenfederatie Nederland en FREYA uit te nodigen voor de schriftelijke knelpunteninventarisatie, en door deelname van een afgevaardigde van FREYA in de werkgroep. De verkregen input is meegenomen bij het opstellen van de uitgangsvragen, de keuze voor de uitkomstmaten en bij het opstellen van de overwegingen. De richtlijn is tevens voor commentaar voorgelegd aan Patientfederatie Nederland en FREYA en de eventueel aangeleverde commentaren zijn bekeken en verwerkt.

Kwalitatieve raming van mogelijke financiële gevolgen in het kader van de Wkkgz

Bij de richtlijnmodule voerde de werkgroep conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) een kwalitatieve raming uit om te beoordelen of de aanbevelingen mogelijk leiden tot substantiële financiële gevolgen. Bij het uitvoeren van deze beoordeling is de richtlijnmodule op verschillende domeinen getoetst (zie het stroomschema bij Werkwijze).

Uit de kwalitatieve raming blijkt dat er waarschijnlijk geen substantiële financiële gevolgen zijn, zie onderstaande tabel.

Module	Uitkomst raming	Toelichting
Freeze-all-protocol bij de preventie van het OHSS (ESHRE)	geen financiële gevolgen	Uit de toetsing volgt dat de aanbeveling(en) niet breed toepasbaar zijn (<5.000 patiënten) en zal daarom naar verwachting geen substantiële financiële gevolgen hebben voor de collectieve uitgaven.

Werkwijze

Voor meer details over de gebruikte richtlijnmethodologie verwijzen wij u naar de Werkwijze. Relevante informatie voor de ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule is hieronder weergegeven.

Zoekverantwoording

This could be consulted at the ESHRE Guideline group on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI (2019).

Richtlijnendatabase

Ovarieel Hyperstimulatiesyndroom