Startpagina - Melanoom

Opties

Publicatiedatum: 27-01-2026

Beoordeeld op geldigheid: 27-01-2026

Belangrijkste wijzigingen januari 2026
De nieuwe modules van de richtlijn Melanoom:

• Fenotypische en omgevingsfactoren: Er was tot nu toe alleen aandacht voor genetische risicofactoren. Deze nieuwe module geeft meer inzicht in de risicofactoren voor het ontstaan van melanoom. 
• Atypische melanocytaire laesies (MELTUMPS/STUMPS): Deze module geeft een handvat hoe dit te diagnosticeren en behandelen.

 De herziene modules van de richtlijn Melanoom:

• Diagnostiek en behandeling van lentigo maligna
• Wel/geen beeldvormend onderzoek bij stadium I, II, III, IV. In deze vier modules is gekeken welk type beeldvorming moet worden ingezet en wanneer. 
• De follow-up bij een in situ melanoom en stadium pT1a is aangepast conform de MELFO-studie.

Belangrijkste wijzigingen oktober 2025
De zorg voor patiënten met melanoom wordt steeds complexer en vraagt om een steeds meer geïndividualiseerde aanpak. Het aantal behandelmogelijkheden neemt toe, bestaande therapieën worden verfijnd en er is groeiende aandacht voor verschillen tussen patiënten en tumorvormen. Deze herziening van de richtlijn Melanoom biedt zorgprofessionals handvatten om optimale, geïndividualiseerde zorg te verlenen volgens de meest recente inzichten.

De richtlijn Melanoom is nu ingedeeld op basis van de verschillende stadia van de ziekte. Voor elk stadium zijn aparte modules ontwikkeld, waarin diagnostiek, behandeling en follow-up worden beschreven.

Achtergrond
Een melanoom is een vorm van huidkanker die ontstaat in de pigmentcellen in de opperhuid. Een ander woord voor pigmentcellen is melanocyten. Bijna 1 op de 10 huidkankers is een melanoom. Deze ontstaat vaak vanuit een bestaande moedervlek, maar kan ook als een nieuwe plek ontstaan.

Een melanoom kan overal op het lichaam voorkomen, maar ontstaat meestal op delen die regelmatig worden blootgesteld aan de zon. Een melanoom dat niet wordt verwijderd, groeit door naar diepere huidlagen en kan dan uitzaaien. Hoe dieper het melanoom is doorgedrongen in de huid des te groter is de kans op uitzaaiingen naar andere lichaamsdelen. Melanoom komt in Nederland steeds vaker voor. Per jaar krijgen ruim 5500 mensen een melanoom.

Waar gaat deze richtlijn over?

Deze richtlijn richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor patiënten met een melanoom. In de richtlijn komen de volgende onderwerpen aan de orde:

• Risicofactoren
• Stadiëring
• Klinische diagnostiek
• Laboratorium diagnostiek
• Beeldvormende diagnostiek
• Pathologisch onderzoek
• Behandeling (adjuvant, neoadjuvant, locoregionaal)
• Follow-up
• Bijzondere zorgpaden (Lentigo maligna, MELTUMP/STUMPS, onbekende primaire tumor melanoom, zwangerschap, hormonale anticonceptiva en hormonale substitutiemiddelen)
• Palliatieve zorg en nazorg
• Ondersteunende zorg
• Organisatie van zorg
• Palliatieve zorg

De richtlijn is per stadium opgebouwd, waardoor zorgverleners direct inzicht hebben in de aanbevolen werkwijze per stadium

Voor wie is de richtlijn bedoeld?

Deze richtlijn is bestemd voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met een melanoom.

Meer informatie over melanoom is te vinden op:

https://www.kanker.nl/kankersoorten/melanoom/wat-is/melanoom-huidkanker

Meer informatie over melanoom is ook te vinden op de website van de dermatologen:

https://nvdv.nl/dermatologie/zoek-een-huidaandoening/melanoom

Meer informatie over moedervlekken en melanoom is te vinden op Thuisarts:

Thuisarts.nl/moedervlekken

Thuisarts.nl/melanoom

Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?

Het initiatief voor de richtlijn is afkomstig van de Nederlandse Melanoom Werkgroep (NMW). De richtlijn is opgesteld door een multidisciplinaire commissie met vertegenwoordigers vanuit de dermatologen, klinische genetica, internisten, chirurgen, pathologen, radiologen, nucleair geneeskundigen, radiotherapeuten, verpleegkundig specialisten en de patiëntenvereniging Stichting Melanoom. Reeds bestaande richtlijnmodules kunnen in de toekomst worden geüpdatet of ingetrokken. Ook kunnen nieuwe modules aan de richtlijn worden toegevoegd wanneer er relevante nieuwe ontwikkelingen hebben plaatsgevonden of wanneer dit anderzijds belangrijk werd geacht.

Modulair onderhoud

Vanaf 2024 wordt de richtlijn modulair herzien door het cluster cutane maligniteiten. Onder de ‘samenstelling van het cluster’ (zie verantwoording) staat beschreven welke organisaties deelnemen aan het cluster. Meer informatie over werken in clusters en modulair onderhoud vindt u hier.  Zie ook de pagina “Standpunten en leidraden” voor aanvullende standpunten.

Onderhoudsplan

De richtlijnen in het cluster Letsel na ongeval worden modulair onderhouden. In de tabel wordt de actualiteit van de richtlijnmodules beschreven.  

Tabel 1. Onderhoudsplan richtlijn melanoom