Terug naar zoekresultaten

Hoofd-halstumoren

Volgen
Initiatief: NVKNO Aantal modules: 80
Bijlagen
Download richtlijn

Chyluslekkage na hoofd-halschirurgie

Publicatiedatum: 28-01-2026
Beoordeeld op geldigheid: 28-01-2026

Uitgangsvraag

Wat is de aangewezen behandeling bij chyluslekkage na een chirurgische ingreep in het halsgebied bij patiënten met hoofd-halskanker?

Aanbeveling

Overweeg het gebruik van het door de richtlijnwerkgroep opgesteld consensus-gebaseerd stappenplan met aanbevelingen:

 

Peroperatieve chyluslekkage

Behandel een peroperatieve lekkage van de ductus thoracicus onmiddellijk door de ductus proximaal af te binden en/of het defect te bedekken met een (spier)lap. Baseer het al dan niet voorschrijven van een preventief, triglyceriden-gemodificeerd dieet op de peroperatieve bevindingen van de chirurg. Bespreek bij twijfel over het risico op lekkage de voor- en nadelen van een preventief dieet met de patiënt, en neem een besluit op basis van gedeelde besluitvorming.

 

Postoperatieve chyluslekkage met geringe productie

Zet conservatieve therapie (triglyceriden-gemodificeerd dieet: LCT-beperkt, MCT-verrijkt dieet) in bij een postoperatieve chyluslekkage met een geringe productie (< 500 ml per 24 uur).

 

Schakel hierbij een diëtist in voor advies over de juiste productkeuzes, de volwaardigheid van het dieet, rekening houdend met het risico op een ontoereikende inname van macro- en micronutriënten. Zo nodig kunnen aanvullende (MCT) dieetpreparaten worden voorgeschreven.

 

Overweeg het ondersteunende gebruik van octreotide.

 

Pas achtereenvolgens (semi-)elementaire sondevoeding, een niets per os dieet, enkel helder vloeibaar per os, of TPV toe in geval van onvoldoende therapietrouw, een inadequate voedingsinname per os, of een gebrek aan effect op en/of een blijvende productie van chylus.

 

Postoperatieve chyluslekkage met ernstige productie

Overweeg chirurgische of radiologische interventie bij ernstige of langdurige postoperatieve chyluslekkage (> 500 ml per 24 uur).

 

Raadpleeg bij voorkeur een gespecialiseerd centrum dat dit type radiologische interventies aanbiedt voor overleg en verdere behandeling.

 

Bespreek met de patiënt of voortzetting van een triglyceriden-gemodificeerd dieet in de thuissituatie geïndiceerd is. Ga na of dit haalbaar is voor zowel de patiënt als de naasten of mantelzorger(s).

Overwegingen

Voor- en nadelen van de interventie en de kwaliteit van het bewijs

Er is een systematische literatuur analyse uitgevoerd naar de effecten van een triglyceriden-gemodificeerd dieet (lange-keten triglyceriden – LCT-beperkt of middel-keten triglyceriden - MCT-verrijkt dieet) versus andere behandelingen (i.e., geen interventie, totale parenterale voeding (TPV), coiling, octreotide injectie, sclerotherapie, drukverband, chirurgische re-exploratie, normaal dieet, of een niets per os beleid) op het stoppen van chyluslekkage, de voedingstoestand en het al of niet ontstaan van metabole stoornissen in geval van chyluslekkage na een chirurgische ingreep in het halsgebied bij patiënten met hoofd-halskanker. Er werd geen literatuur gevonden die voldeed aan de PICO criteria. Er kunnen geen conclusies worden getrokken over het effect van een LCT-beperkt en MCT-verrijkt dieet op het stoppen van chyluslekkage, de voedingstoestand en metabole stoornissen. Op basis van het gebrek aan literatuur kan er dus geen richting worden gegeven aan de besluitvorming. Hier ligt een kennislacune. De aanbevelingen in deze richtlijnmodule zijn gebaseerd op de mening van experts.

 

De beschikbare behandelopties voor chyluslekkage na een halsklierdissectie kennen elk hun eigen voor- en nadelen. De keuze voor een specifieke therapie is daarnaast afhankelijk van de dagelijkse chylusoutput, de klinische toestand van de patiënt en de beschikbaarheid van de mogelijke interventies.

 

Een triglyceriden-gemodificeerd dieet wordt vaak als eerste stap toegepast bij lage-output lekkage, gezien de eenvoudige implementatie en lage belasting voor de patiënt. Bij onvoldoende effect of hoge-output lekkage kan TPV overwogen worden om intestinale chylusproductie maximaal te reduceren, hoewel dit gepaard gaat met risico's zoals katheter-gerelateerde infecties, trombose en metabole complicaties (hoewel vaak pas op lange termijn) (Smith, 2024; Thibault, 2021; Weijs, 2017). Octreotide, een somatostatine-analoog (Glenn, 2015; Ahn, 2016; Ahn, 2015), kan worden ingezet ter vermindering van lymfeproductie, met wisselende resultaten en kans op maag-darmklachten, galstenen en gestoorde bloedsuikerspiegels. Interventionele technieken zoals lymfangiografie met coiling of sclerotherapie bieden een minimaal invasief alternatief, maar vereisen specifieke expertise en zijn niet in alle centra beschikbaar. Chirurgische re-exploratie (revisie van het operatiegebied met afbinden of bedekken van het lekkende lymfevat) wordt vaak gereserveerd voor therapieresistente gevallen, en kent een verhoogd risico op morbiditeit. Aanvullende maatregelen zoals lokale drukverbanden al dan niet in combinatie met sclerotherapie lijken beperkt effectief in het halsgebied.

 

Ondanks dat er geen literatuur beschikbaar is over de specifieke effecten van een triglyceriden-gemodificeerd dieet, is de richtlijnwerkgroep van mening dat het conservatief stoppen van het chyluslek overwogen dient te worden voordat chirurgische of radiologische interventies worden ingezet. Op basis van de bovenstaande overwegingen kan het volgende consensus-gebaseerde stappenplan houvast bieden bij de behandeling:

  • Bij een direct peroperatief ontdekte lekkage van de ductus thoracicus dient deze onmiddellijk behandeld te worden door de ductus proximaal af te binden. Indien nodig kan het letsel aan de ductus extra worden afgedekt met een lokale (spier)lap.
  • Bij een postoperatief vermoeden van chyluslekkage met een beperkte productie (< 500 ml/dag) is de eerste stap het voorschrijven van een triglyceriden-gemodificeerd dieet dat LCT-beperkt en MCT-verrijkt is (Smith, 2024; Weijs, 2017). Het inschakelen van een diëtist wordt aanbevolen om te waarborgen dat het dieet volwaardig is, gezien het risico op onvoldoende opname van macro- en micronutriënten en de mogelijke noodzaak van aanvullende (MCT)dieetpreparaten. Overweeg het ondersteunende gebruik van octreotide (Ahn, 2016).
  • Indien het triglyceriden-gemodificeerd orale dieet geen adequate reductie in chylusproductie oplevert binnen een week, kan stapsgewijs worden overgegaan op (semi-)elementaire sondevoeding, een niets-of-helder-vloeibaar dieet per os, of uiteindelijk TPV (Smith, 2024; Weijs, 2017).
  • Bij ernstige chyluslekkage (> 500 ml per 24 uur) wordt aanbevolen om direct over te gaan op TPV in combinatie met een niets per os of helder-vloeibaar oraal dieet (Smith, 2024; Weijs, 2017), of om een chirurgische of radiologische interventie te overwegen.
  • Bij een chirurgische re-exploratie wordt geprobeerd de ductus thoracicus proximaal (in caudale richting) van het defect af te binden of het defect af te dekken met een lokale (spier)lap. Ter voorbereiding op de chirurgische re-exploratie kan enteraal LCT-rijke voeding, zoals slagroom of koffiemelk, worden toegediend om de chylusproductie te verhogen. Daarnaast kan tijdens narcose gevraagd worden de intra-abdominale of intra-thoracale druk te verhogen, bijvoorbeeld door bij beademing positieve luchtdruk aan het einde van de ademhaling (PEEP) te geven. Dit vergemakkelijkt de peroperatieve visualisatie van het chyluslek.
  • Afhankelijk van de aanwezige expertise binnen het behandelend centrum kan bij ernstige of persisterende chyluslekkage – meestal gedefinieerd als een output van >500 ml per 24 uur gedurende meer dan vijf dagen – worden gekozen voor intranodale lymfangiografie, gevolgd door embolisatie van de ductus thoracicus. In dergelijke gevallen kan verwijzing naar een gespecialiseerd expertisecentrum overwogen worden (de Gier, 1996; Chang, 2021).
  • De thoracoscopische ligatie van de ductus thoracicus is een aanvullende optie. In geselecteerde gevallen zou dit de laatste stap kunnen zijn. Deze interventie (VATS-procedure - thoracoscopie) vereist algehele narcose en is aanzienlijk meer invasief dan een radiologische interventie. Daarnaast is het essentieel dat een thoraxchirurg met ervaring in deze procedure beschikbaar is. Een dergelijke specialist is echter niet in elk hoofd-halscentrum voorhanden.

Waarden en voorkeuren van patiënten (en evt. hun naasten en/of verzorgers)

Het optreden van chyluslekkage na een chirurgische ingreep in het halsgebied is een complicatie die het postoperatieve herstel van de patiënt kan vertragen. Een nieuwe chirurgische of radiologische interventie in de postoperatieve fase is vaak belastend voor de patiënt, waardoor men doorgaans de voorkeur geeft aan een conservatief beleid. Vooral bij beperkte chyluslekkage hoeft dit geen negatieve invloed te hebben op de duur van de ziekenhuisopname of op het ontwikkelen van secundaire complicaties.

 

Echter, wanneer een conservatieve aanpak niet resulteert in een afname van chyluslekkage, kan dit het herstel negatief beïnvloeden. Het leidt tot een verlengde ziekenhuisopname en verhoogt het risico op secundaire complicaties. Daarentegen kan een chirurgische of radiologische interventie vaak sneller herstel bewerkstelligen, met name bij ernstige lekkages, waarbij de kans op succes doorgaans hoger is dan bij een conservatief beleid. Deze aanpak brengt echter een invasieve ingreep met zich mee, waarbij het risico op complicaties aanwezig blijft.

 

Kosten (middelenbeslag)

Bij het kiezen van een invasieve aanpak bij patiënten met postoperatieve chyluslekkage zijn er kosten verbonden aan een nieuwe chirurgische of radiologische interventie onder narcose. Deze aanpak kan echter leiden tot een kortere ziekenhuisopname en een verminderd risico op secundaire complicaties. Een conservatief beleid onder de vorm van een triglyceriden-gemodificeerd dieet, een drukverband of verlengde chylus drainage brengt in eerste instantie lagere kosten met zich mee en lijkt met name effectief bij patiënten met een beperkte chyluslekkage. De literatuur biedt echter geen duidelijke onderbouwing van de werkelijke voordelen van deze aanpak, en er zijn geen kosteneffectiviteitsstudies beschikbaar om deze strategie te ondersteunen.

 

Aanvaardbaarheid, haalbaarheid en implementatie

Een conservatief beleid bij beperkte chyluslekkage na een chirurgische ingreep in het halsgebied is algemeen geaccepteerd. Voor patiënten met ernstige of langdurige chyluslekkage is het beleid echter minder uniform. Aangezien de complicatie het gevolg is van een chirurgische ingreep, wordt vaak een chirurgische re-exploratie als primaire behandelmethode gekozen om het probleem op te lossen.

 

Radiologische interventies, zoals embolisatie van de ductus thoracicus, worden niet in alle hoofd-halscentra aangeboden. Hoewel deze techniek veelbelovend lijkt, is er nog onvoldoende bekendheid met de voor- en nadelen van deze behandeling. Het valt daarom aan te raden dat centra die deze radiologische interventies uitvoeren, hun resultaten actief delen en een voortrekkersrol spelen in het verspreiden van kennis over deze aanpak.

 

Bij de uiteindelijke keuze tussen een conservatief of invasief beleid is nauwe samenwerking tussen het chirurgische behandelteam en andere specialisten, zoals diëtisten en interventieradiologen, essentieel om tot de meest passende behandeling te komen.

 

Rationale van de aanbeveling: weging van argumenten voor en tegen de interventies

Door het ontbreken van literatuur is er geen informatie beschikbaar over de effectiviteit van een triglyceriden-gemodificeerd dieet (LCT-beperkt en MCT-verrijkt) ten opzichte van andere behandelingen (TPV, coilen, ocreotide, scelotherapie, drukverband, chirurgische of radiologische interventie, normaal dieet of geen interventie) van chyluslekkage. Gezien het belang van een adequate voedingstoestand voor postoperatief herstel, en het verhoogde risico op ondervoeding en vertraagde wondgenezing bij persisterende chyluslekkage, is tijdige en doelgerichte behandeling essentieel. De richtlijnwerkgroep adviseert daarom toepassing van een consensus-gebaseerd stappenplan (zoals beschreven onder de overwegingen), met als primair doel het conservatief sluiten van het chyluslek voordat invasieve interventies, zoals chirurgische re-exploratie of radiologische embolisatie, worden overwogen. Escalatie naar invasieve behandelstrategieën dient te worden afgestemd op het tijdstip van het ontstaan (peroperatief versus postoperatief), duur van de lekkage (met mogelijke verweking van de halsweefsels en daardoor complexere chirurgie) en de ernst van de lekkage (lage versus hoge output).

Onderbouwing

Chyle leaks represent an uncommon but clinically significant complication of neck surgery, with incidence rates ranging from 1% to 8% (Molena, 2020). This complication can lead to considerable postoperative morbidity, including fluid and electrolyte imbalances, protein depletion, immunosuppression, and delayed recovery. Despite its clinical importance, there is currently no standardized (inter)national definition, nor a universally accepted diagnostic protocol for chyle leaks. Diagnosis is typically based on a combination of clinical and biochemical criteria. Common diagnostic practices include visual inspection of the surgical site (e.g., for signs of swelling) and evaluation of the drainage fluid, which often has a characteristic milky appearance. Drain output volume is also frequently assessed.

 

In selected cases, biochemical confirmation is obtained by measuring triglyceride levels and/or detecting the presence of chylomicrons in the drainage fluid (Gregor, 2000). There is no consensus on the optimal stepwise management of chyle leaks. Initial treatment usually favors conservative management over surgical re-intervention. Conservative strategies often involve dietary modifications, such as restriction of long-chain triglycerides (LCT), implementation of a medium-chain triglyceride (MCT)-enriched enteral diet, total parenteral nutrition (TPN), and periods of nil per os (NPO) (Thibault, 2021). Additional supportive measures may include application of pressure dressings, continued chyle drainage, bed rest, thoracic duct embolization, pharmacologic therapy with somatostatin analogs such as octreotide, and surgical re-intervention (Delaney, 2017). The comparative efficacy and indications for these interventions relative to conservative dietary measures remain uncertain. Furthermore, the role of dietary modification in the prevention of postoperative chyle leaks, particularly following thoracic duct injury, has not been definitively established (Gregor, 2000).

No

GRADE

No evidence was found regarding the effect of a triglyceride modified diet

compared to other treatments for chyle leakage on the cessation of chyle

leakage, nutritional status, and metabolic disturbances in patients

undergoing neck surgery.

 

Source: -

A systematic review of the literature was performed to answer the following question:

What is the effect of a triglyceride modified diet compared to other treatments for chyle leakage in patients who underwent neck surgery?

P: Patients with chyle leakage after neck surgery
I: Triglyceride modified diet (LCT-restricted and MCT-enriched diet)
C: No intervention, TPN, coiling, octreotide injection, sclerotherapy, pressure dressings, surgical re-intervention, normal diet, NPO
O: Cessation of chyle leakage, nutritional status, metabolic disturbances

Relevant outcome measures

The guideline development group considered cessation of chyle leakage as a critical outcome measure for decision-making, while nutritional status, and metabolic disturbances were deemed important outcome measures for decision-making.

 

A priori, the guideline development group did not predefine the outcome measures listed above but instead used the definitions of the outcome measures employed in the included studies (Table 1). To evaluate the effects of a triglyceride modified diet, the included studies described different measurement methods. The guideline development group defined minimal clinically important differences for patients with head and neck cancer per outcome measure as follows:

 

Table 1. Outcome measures and minimal clinically important differences

Outcome

 Measurement method

Minimal clinically important difference

Cessation of chyle leakage

Healing of the wound/proportion of chyle leaks resolved

Unclear - a 25% relative difference (RR < 0.8 or > 1.25)

Nutritional status

Body weight (loss) in kg

Unclear - a 10% relative difference (RR < 0.9 or > 1.10) in six months

BMI in kg/m2

Unclear - a 10% relative difference (RR < 0.9 or > 1.10) in six months

Metabolic disturbances

 

Unclear - a 25% relative difference (RR < 0.9 or > 1.10)

RR, relative risk; kg, kilogram; BMI, body mass index

 

Search and select (Methods)

The databases Medline (via OVID) and Embase (via Embase.com) were searched with relevant search terms until 10-03-2024. The detailed search strategy is available on request (info@richtlijnendatabase.nl). The systematic literature search resulted in 172 hits. Studies were selected based on the following criteria:

  • Observational studies, randomized controlled trials or systematic reviews.
  • Studies published after 2004.
  • A triglyceride modified diet (i.e., LCT-restricted and/or MCT-enriched diet) was compared to no intervention, TPN, coiling, octreotide injection, sclerotherapy, pressure dressings, surgical re-intervention, normal diet, or NPO.
  • At least one of the outcome measures in Tabel 1 was reported.

Fifty studies were initially selected based on title and abstract screening. After reading the full text, all studies were excluded (see the Table with reasons for exclusion under the tab Methods).

 

Results

No studies could be included in the analysis of the literature.

  1. Ahn D, Sohn JH, Jeong JY. Chyle Fistula After Neck Dissection: An 8-Year, Single-Center, Prospective Study of Incidence, Clinical Features, and Treatment. Ann Surg Oncol. 2015 Dec;22 Suppl 3:S1000-6. doi: 10.1245/s10434-015-4822-7. Epub 2015 Aug 19. PMID: 26286200.
  2. Ahn D, Jeon JH, Kim H, Sohn JH. Effect of Octreotide Injection on Postoperative Drainage After Neck Dissection: A Preliminary Report of a Prospective, Matched Case-Control Study. Clin Exp Otorhinolaryngol. 2016 Jun;9(2):173-7. doi: 10.21053/ceo.2015.00073. Epub 2016 Apr 19. PMID: 27090270; PMCID: PMC4881328.
  3. Chang GH, Lee CY, Tsai YT, Fang CC, Fang KH, Tsai MS, Hsu CM, Luan CW, Chang CC. Strategic Approach to Massive Chylous Leakage after Neck Dissection. Healthcare (Basel). 2021 Mar 31;9(4):379. doi: 10.3390/healthcare9040379. PMID: 33807397; PMCID: PMC8067092.
  4. de Gier HH, Balm AJ, Bruning PF, Gregor RT, Hilgers FJ. Systematic approach to the treatment of chylous leakage after neck dissection. Head Neck. 1996 Jul-Aug;18(4):347-51. doi: 10.1002/(SICI)1097-0347(199607/08)18:4<347::AID-HED6>3.0.CO;2-Y. PMID: 8780946.
  5. Delaney SW, Shi H, Shokrani A, Sinha UK. Management of Chyle Leak after Head and Neck Surgery: Review of Current Treatment Strategies. Int J Otolaryngol. 2017;2017:8362874. doi: 10.1155/2017/8362874. Epub 2017 Jan 19. PMID: 28203252; PMCID: PMC5288539.
  6. Glenn JA, Yen TW, Fareau GG, Carr AA, Evans DB, Wang TS. Institutional experience with lateral neck dissections for thyroid cancer. Surgery. 2015 Oct;158(4):972-8; discussion 978-80. doi: 10.1016/j.surg.2015.03.066. Epub 2015 Jul 15. PMID: 26187683.
  7. Gregor RT. Management of chyle fistulization in association with neck dissection. Otolaryngol Head Neck Surg. 2000 Mar;122(3):434-9. doi: 10.1016/S0194-5998(00)70061-1. PMID: 10699823.
  8. Molena E, King E, Davies-Husband C. Octreotide versus oral dietary modification for the treatment of chylous fistula following neck dissection: A systematic review and meta-analysis. Clin Otolaryngol. 2021 May;46(3):474-484. doi: 10.1111/coa.13700. Epub 2021 Jan 22. PMID: 33342047.
  9. Smith R, Higginson J, Breik O, Praveen P, Parmar S. Nutritional management of chyle leak after head and neck surgery: a systematic review and proposed protocol for management. Oral Maxillofac Surg. 2024 Mar;28(1):51-62. doi: 10.1007/s10006-023-01152-8. Epub 2023 Apr 4. PMID: 37014458.
  10. Thibault R, Abbasoglu O, Ioannou E, Meija L, Ottens-Oussoren K, Pichard C, Rothenberg E, Rubin D, Siljamäki-Ojansuu U, Vaillant MF, Bischoff SC. ESPEN guideline on hospital nutrition. Clin Nutr. 2021 Dec;40(12):5684-5709. doi: 10.1016/j.clnu.2021.09.039. Epub 2021 Oct 20. PMID: 34742138.
  11. Weijs TJ, Ruurda JP, Broekhuizen ME, Bracco Gartner TCL, van Hillegersberg R. Outcome of a Step-Up Treatment Strategy for Chyle Leakage After Esophagectomy. Ann Thorac Surg. 2017 Aug;104(2):477-484. doi: 10.1016/j.athoracsur.2017.01.117. Epub 2017 May 9. PMID: 28499656.

Table of excluded studies

Reference

Reason for exclusion

. Management of Chyle Leak After Head and Neck Surgery; Our Meritorious Experience in 52 Cases and Review of Literature. . 2022. PMID: –.

no I/C comparison

Ahn D, Sohn JH, Jeong JY. Chyle Fistula After Neck Dissection: An 8-Year, Single-Center, Prospective Study of Incidence, Clinical Features, and Treatment. Ann Surg Oncol. 2015 Dec;22 Suppl 3:S1000-6. doi: 10.1245/s10434-015-4822-7. Epub 2015 Aug 19. PMID: 26286200.

Wrong I/C comparison

Al-Khudari S, Vitale L, Ghanem T, McLean S. Recurrent high output chyle fistula post neck dissection resolution with conservative management. Laryngoscope. 2010;120:S141. PMID: –.

Wrong publication type

Arosarena OA. Perioperative Management of the Head and Neck Cancer Patient. J Oral Maxillofac Surg. 2007;65(2):305-313. PMID: –.

Wrong publication type

Belloso A, Saravanan K, De Carpentier J. The community management of chylous fistula using a pancreatic lipase inhibitor (Orlistat). Laryngoscope. 2006;116(10):1934-1935. PMID: –.

Wrong publication type

Bibby AC, Maskell NA. Nutritional management in chyle leaks and chylous effusions. Br J Community Nurs. 2014:S6-8. PMID: –.

no I/C comparison

Campisi CC, Boccardo F, Piazza C, Campisi C. Evolution of chylous fistula management after neck dissection. Curr Opin Otolaryngol Head Neck Surg. 2013;21(2):150-6. PMID: –.

no I/C comparison

Canovas B, Morlan MA, Familiar C, Sastre J, Marco A, Lopez J. [Resolution of a neck chylous fistula with oral diet treatment]. Nutr Hosp. 2005;20(6):429-32. PMID: –.

article in spanish

Chan JY, Wong EW, Ng SK, van Hasselt CA, Vlantis AC. Conservative management of postoperative chylous fistula with octreotide and peripheral total parenteral nutrition. Ear, nose, & throat journal. 2017;96(7):264-267. PMID: –.

no I/C comparison

Chen CY, Chen YH, Shiau EL, Liang HL, Chang HS, Chen HC. Therapeutic role of ultrasound-guided intranodal lymphangiography in refractory cervical chylous leakage after neck dissection: Report of a case and review of the literature. Head & neck. 2016;38(2):E54-60. PMID: –.

case report

Deshmukh R, Kulkarni P, Bhutekar U, Kala A, Richhariya S, Tawari H. Management of chyle leak in right side neck dissection: a rare case and review of literature (a case report). Pan African Medical Journal. 2021;40. PMID: –.

case-report

Glenn JA, Yen TW, Fareau GG, Carr AA, Evans DB, Wang TS. Institutional experience with lateral neck dissections for thyroid cancer. Surgery. 2015 Oct;158(4):972-8; discussion 978-80. doi: 10.1016/j.surg.2015.03.066. Epub 2015 Jul 15. PMID: 26187683.

No I/C comparison possible

Dorneden A, Olson G, Boyd N. Negative Pressure Wound Therapy (Wound VAC) in the Treatment of Chylous Fistula After Neck Dissection. The Annals of Otology, Rhinology, and Laryngology. 2019;128(6):569-574. PMID: –.

case-reports (We report 3 cases where NPWT was successfully used to treat chylous fistulas following neck dissection.)

Giove E, Merlicco D, Nacchiero E, Marzaioli R. [Conservative treatment of chyle fistula of the neck following a reintervention of cervical bilateral lymphectomy for medullary carcinoma of the thyroid. Case report]. Trattamento conservativo di fistola chilosa del collo in paziente sottoposta a reintervento chirurgico di linfectomia bilaterale per carcinoma midollare della tiroide. Case report.. 2010;81(5):361-4. PMID: –.

article in italian

Hashimoto Y, Teshima M, Yui M, Tatehara S, Iritani K, Furukawa T, Shinomiya H, Nibu KI. OK432 sclerotherapy for refractory chylous leakage after neck dissection. Journal of Surgical Case Reports. 2023;2023(6). PMID: –.

wrong aim: to evaluate OK432

Hayden JD, Sue-Ling HM, Sarela AI, Dexter SPL. Minimally invasive management of chylous fistula after esophagectomy. Dis Esophagus. 2007;20(3):251-5. PMID: –.

Wrong publication type

Ilczyszyn A, Ridha H, Durrani AJ. Management of chyle leak post neck dissection: A case report and literature review. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2011;64(9):e223-e230. PMID: –.

wrong type of publication: case report

Izzard ME, Crowder VL, Southwell KE. The use of Monogen in the conservative management of chylous fistula. Otolaryngol Head Neck Surg. 2007;136(4):S50-3. PMID: –.

geen I/C vergelijking maar wel de I gevolgd. Mogelijk relevant voor overwegingen?

Jain A, Singh SN, Singhal P, Sharma MP, Grover M. A prospective study on the role of octreotide in management of chyle fistula neck. The Laryngoscope. 2015;125(7):1624-7. PMID: –.

no I/C comparison

Jeckowski MP, Lesniak EU, Kuzdak K, Pasieka Z. The management of chylous fistula following total thyroidectomy with neck dissection – Case report and literature review. Otolaryngol Case Rep. 2023;28. PMID: –.

wrong type of publciation: case report

Kadota H, Kakiuchi Y, Yoshida T. Management of chylous fistula after neck dissection using negative-pressure wound therapy: A preliminary report. Laryngoscope. 2012;122(5):997-999. PMID: –.

Wrong publication type

Kassaras G, Antonopoulos K, Sakorafas GH. Successful conservative treatment of chyle leak after total thyroidectomy and modified radical lymph node dissection. Am Surg. 2012;78(9):E420-1. PMID: –.

Wrong publication type

Kim J, Bang DH, Choi TW, Won JH, Kwon Y. Lymphangiography and lymphatic embolisation for the treatment of chyle leaks after neck surgery: assessment of lymphangiography findings and embolisation techniques. British Journal of Radiology. 2023;96(1149). PMID: –.

wrong aim: to assess lymphangiography findings and outcome of lymphatic embolisation

Kim SH, Ahn JH, Yoon HJ, Kim JH, Hwang YM, Choi YS, Yi JW. Effect of a Polyglycolic Acid Mesh Sheet (Neoveil™) in Thyroid Cancer Surgery: A Prospective Randomized Controlled Trial. Cancers. 2022;14(16). PMID: –.

wrong aim: This study aims to evaluate whether a polyglycolic acid mesh sheet can reduce postoperative drainage and chyle leakage in papillary thyroid cancer surgery, and this study was designed as a prospective, open-label, randomized controlled trial in a single university hospital

Kimizuka S, Yamada H, Kawaguchi K, Horiuchi T, Takeda A, Hamada Y. Bilateral chylothorax following left neck dissection and literature review. Journal of surgical case reports. 2024;2024(1):rjad723. PMID: –.

case-report

Kumar S, Kumar A, Pawar DK. Thoracoscopic management of thoracic duct injury: Is there a place for conservatism?. J Postgrad Med. 2004;50(1):57-9. PMID: –.

Wrong publication type

Lagarde SM, Omloo JMT, de Jong K, Busch ORC, Obertop H, van Lanschot JJB. Incidence and management of chyle leakage after esophagectomy. Ann Thorac Surg. 2005;80(2):449-54. PMID: –.

Wrong publication type

Liou DZ, Warren H, Maher DP, Soukiasian HJ, Melo N, Salim A, Ley EJ. A novel therapeutic for refractory chylothorax. Chest. 2013;144(3):1055-1057. PMID: –.

case report: We report a case of a high-output chylothorax refractory to aggressive medical and surgical interventions.

Lok HT, Liu SYW, Wong SKH, Ng EKW. Chyle leak: An unusual complication after total thyroidectomy and central neck dissection. Surgical Practice. 2016;20(2):95-97. PMID: –.

case report

Lopez Otero MJ, Fernandez Lopez MT, Outeirino Blanco E, Alvarez Vazquez P, Pinal Osorio I, Iglesias Diz D. [Neck chylous fistula: conservative treatment]. Fistula linfatica cervical: manejo conservador.. 2010;25(6):1041-4. PMID: –.

article in spanish

Lorenz K, Abuazab M, Sekulla C, Nguyen-Thanh P, Brauckhoff M, Dralle H. Management of lymph fistulas in thyroid surgery. Langenbecks Arch Surg. 2010;395(7):911-917. PMID: –.

no I/C comparison; all patients were initially submitted to fasting diet and medical treatment

Meyer CD, McLeod IK, Gallagher DJ. Conservative Management of an Intraoperative Chyle Leak: A Case Report and Literature Review. Military medicine. 2016;181(9):e1180-4. PMID: –.

case report

Moon S, Park J, Kim GM, Han K, Kwon JH, Kim MD, Won JY, Kim HC. Thoracic Duct Embolization for Treatment of Chyle Leakage After Thyroidectomy and Neck Dissection. Korean Journal of Radiology. 2024;25(1):55-61. PMID: –.

wrong aim:to evaluate the safety and efficacy of intranodal lymphangiography and thoracic duct embolization (TDE) for chyle leakage (CL) after thyroid surgery.

Park I, Her N, Choe JH, Kim JS, Kim JH. Management of chyle leakage after thyroidectomy, cervical lymph node dissection, in patients with thyroid cancer. Head Neck. 2018;40(1):jul-15. PMID: –.

no I/C comparison

Parmeggiani D, Gualtieri G, Terracciano G, Gambardella C, Parisi S, Brusciano L, Ruggiero R, Docimo L. Prolonged iatrogenic thoracic duct chylous fistula in neck surgery: conservative management or surgery? A literature review. Scand J Surg. 2021;110(4):550-556. PMID: –.

wrong aim; The aim of the study was to search into Literature a common accepted behaviour in thoracic duct chylous fistula occurring

Polistena A, Vannucci J, Monacelli M, Lucchini R, Sanguinetti A, Avenia S, Santoprete S, Triola R, Cirocchi R, Puma F, Avenia N. Thoracic duct lesions in thyroid surgery: An update on diagnosis, treatment and prevention based on a cohort study. Int J Surg. 2016;28:S33-S37. PMID: –.

no I/C comparison

Preetam C, Sikka K, Kumar R, Kumar R. Always expect the unexpected - chyle leak: revisiting the entity. Indian journal of cancer. 2013;50(1):8. PMID: –.

letter to the editor

Priego Jimenez P, Collado Guirao MV, Rojo Blanco R, Grajal Marino R, Rodriguez Velasco G, Garcia Villanueva A. Chyle fistula in right cervical area after thyroid surgery. Clin Transl Oncol. 2008;10(9):593-6. PMID: –.

Wrong publication type

Rammal A, Zawawi F, Varshney R, Hier MP, Payne RJ, Mlynarek AM. Chyle leak: a rare complication post-hemithyroidectomy. case report and review of literature. Otolaryngol Pol. 2014;68(4):204-7. PMID: –.

wrong type of publication: case report

Rios A, Rodriguez JM, Torregrosa NM, Hernandez AM, Parrilla P. Chyle fistula as complication of thyroid surgery in malignant pathology. Rev Clin Esp. 2019;66(4):247-253. PMID: –.

wrong I/C (conservative vs. surgical treatment)

Rodier JF, Volkmar PP, Bodin F, Frigo S, Ciftci S, Dahlet C. Thoracic duct fistula after thyroid cancer surgery: towards a new treatment?. Case Rep Oncol. 2011;4(2):255-9. PMID: –.

Wrong publication type

Scorza LB, Goldstein BJ, Mahraj RP. Modern Management of Chylous Leak Following Head and Neck Surgery: A Discussion of Percutaneous Lymphangiography-Guided Cannulation and Embolization of the Thoracic Duct. Otolaryngol Clin North Am. 2008;41(6):1231-1240. PMID: –.

Wrong publication type

Smith R, Higginson J, Breik O, Praveen P, Parmar S. Nutritional management of chyle leak after head and neck surgery: a systematic review and proposed protocol for management. Oral Maxillofac Surg. 2024;28(1):51-62. PMID: –.

wel onduidelijk of I/C binnen PICO vallen? En de P lijkt breeder dan HHT

Smoke A, Delegge MH. Chyle leaks: consensus on management?. Nutr Clin Pract. 2008;23(5):529-32. PMID: –.

Wrong publication type

Song R, Fei X, Cui J, Yu X, Zhang Y, Li L, Liu Q. Treatment strategy for chylous leakage after dissection of central lymph nodes in thyroid cancer. Annali italiani di chirurgia. 2020;91:692-696. PMID: –.

wrong I/C comparison

Sriram K, Meguid RA, Meguid MM. Nutritional support in adults with chyle leaks. Nutrition (Burbank, Los Angeles County, Calif.). 2016;32(2):281-6. PMID: –.

no I/C comparison

Swanson MS, Hudson RL, Bhandari N, Sinha U, Maceri DR, Kokot N. Use of Octreotide for the Management of Chyle Fistula Following Neck Dissection. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg. 2015;141(8):723-7. PMID: –.

no I/C comparison

van Goor AT, Kroger R, Klomp HM, de Jong MAA, van den Brekel MWM, Balm AJM. Introduction of lymphangiography and percutaneous embolization of the thoracic duct in a stepwise approach to the management of chylous fistulas. Head Neck. 2007;29(11):1017-23. PMID: –.

Wrong publication type

Wang K, Xiao J, Li L, Li X, Yang Y, Liu Z, Jiang J. The application of a medium-chain fatty diet and enteral nutrition in post-operative chylous leakage: analysis of 63 patients. Frontiers in Nutrition. 2023;10:1128864. PMID: –.

no I/C comparison

Zhang H, Dziegielewski PT, Romanovsky A, Seikaly H. Bilateral chylothorax following neck dissection: Case report and systematic review of the literature. J Otolaryngol Head Neck Surg. 2012;41(4):E26-E30. PMID: –.

case report

. Management of Chyle Leak After Head and Neck Surgery; Our Meritorious Experience in 52 Cases and Review of Literature. . 2022. PMID: –.

no I/C comparison

Beoordelingsdatum en geldigheid

Publicatiedatum  : 28-01-2026

Beoordeeld op geldigheid  : 28-01-2026

Initiatief en autorisatie

Initiatief:
  • Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied
Geautoriseerd door:
  • Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie
  • Nederlandse Internisten Vereniging
  • Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen
  • Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie
  • Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie
  • Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland
  • Ergotherapie Nederland
  • Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie
  • Nederlandse Vereniging van Diëtisten
  • Nederlandse Vereniging voor Mond- Kaak- en Aangezichtschirurgie
  • Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot Bevordering der Tandheelkunde
  • Patiëntenvereniging HOOFD HALS
  • Nederlandse Vereniging voor Klinische Arbeidsgeneeskunde

Algemene gegevens

De ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (www.demedischspecialist.nl/kennisinstituut) en werd gefinancierd door de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS). De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijnmodule.

 

Voor meer details over de gebruikte richtlijnmethodologie verwijzen wij u naar de Werkwijze. Relevante informatie voor de ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule is hieronder weergegeven.

Samenstelling werkgroep

Voor het ontwikkelen van de richtlijnmodule is in 2023 een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van alle relevante specialismen (zie hiervoor de Samenstelling van de werkgroep) die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met hoofd-halskanker.

 

Werkgroep

  • Prof. dr. L.W.J. (Laura) Baijens, voorzitter, Nederlandse Vereniging van Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied (NVKNO)
  • A.C.P. (Anne) Kauerz-de Rooij, Ergotherapie Nederland (EN)
  • Dr. C.M. (Caroline) Speksnijder, Koninklijk Nederlands Genootschap Fysiotherapie (KNGF)         
  • Dr. D.J.M. (Doke) Buurman - Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (KNMT)
  • Dr. K.S. (Kathelijn) Versteeg, Nederlandse Internisten Vereniging (NIV)
  • Drs. D. (Desiree) Dona, Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB)
  • Dr. A. (Annemieke) Kok, Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD)
  • Drs. M. (Marieke) Jacobs, Nederlandse Vereniging voor Klinische Arbeidsgeneeskunde (NVKA)
  • Dr L. (Lisette) van der Molen, Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie (NVLF)
  • Dr. L.H.E. (Luc) Karssemakers, Nederlandse Vereniging voor Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie (NVMKA)
  • Dr. J. (Jos) Elbers, Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie (NVRO)
  • R.A. (Rob) Burdorf, Patiëntenvereniging HOOFD-HALS (PvHH)
  • P.S. (Petra) Verdouw, Patiëntenvereniging HOOFD-HALS (PvHH)
  • Drs. M. (Michael) Brouwers, Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA)
  • Drs. E. (Ellen) Passchier, Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN)
  • Drs. N. (Narda) Hendriks, Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC) 

Klankbordgroep

  • Prof. dr. R. (Remco) de Bree, Nederlandse Vereniging van Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied (NVKNO)
  • Dr. P. (Pim) de Graaf, Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR)
  • Dr. D.S.V.M. (Dominique) Clément, Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen (NVMDL)
  • J. (Jesmin) Poelstra, Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk (BPSW)
  • Dr. G. (Gerben) van Hinte, Koninklijk Nederlands Genootschap Fysiotherapie (KNGF)
  • Drs. A. (Anne) Arens, Nederlandse Vereniging voor Nucleaire Geneeskunde (NVNG)
  • Dr. F. (Femke) Jansen, Nederlandse Vereniging voor Psychosociale Oncologie (NVPO)

Met ondersteuning van

  • Dr. L.M. (Lisette) van Leeuwen, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
  • Dr. E. (Evelien) Belfroid, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Belangenverklaringen

Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten via secretariaat@kennisinstituut.nl.

 

Gemelde (neven)functies en belangen richtlijnwerkgroep

Naam

Hoofdfunctie

Nevenwerkzaamheden

Persoonlijke financiële belangen

Persoonlijke relaties

Extern gefinancierd onderzoek

Intellectuele belangen en reputatie

Overige belangen

Datum

Restrictie

Laura Baijens

KNO-arts/Laryngoloog/Hoofd-hals chirurg

Maastricht Universitair Medisch Centrum (MUMC+)

Consultant for Phagenesis Limited, The Elms Courtyard, Bromesberrow, Ledbury, HR8 1RZ UK. The PhINEST Study – Pharyngeal ICU - Novel Electrical Stimulation Therapy: a prospective, European multi-site, randomised, sham-controlled, single-blind (outcome assessor-blinded) study. August 2018 – 2030 (Consultancy Agreement via the Clinical Trial Center Maastricht)

Consultant for Phagenesis Limited in the PhINEST Study heeft geen betrekking of relaties met de huidige richtlijn. Het is een Europese multicenter studie over dysfagie bij CVA patiënten waarin ik advies geef. De opbrengsten gaan naar het Clinical Trial Center Maastricht.

Neen

Phagenesis Limited

Advies geven in een studie over faryngeale elektrostimulatie bij CVA patiënten, MUMC+ is geen site en betreft geen patiënten met hoofd-halskanker.

 

 

Michel Keijzer Fonds PVHH

Multi-domein screening van hoofd-halskankerpatiënten

Intellectueel eigendom: Ik ben PI in meerdere lopende niet-WMO studies over dysfagie bij hoofd-halskanker. Ik heb vele internationale W1-publicaties over dysfagie bij hoofd-halskanker. De kans is reëel dat deze publicaties terecht zullen komen in de output van systematic literatuur searches voor deze richtlijn. Er is geen sprake van 'vermarkting' of verwerven van een boegbeeldfunctie bij organisaties.

Nee

juli 2025

Geen restricties (extern gefinancierd onderzoek heeft geen relatie met het onderwerp van de richtlijn)

Anne Kauerz

Ergotherapeut UMC Utrecht

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

juli 2025

Geen restricties

Desiree Dona

bedrijfsarts / klinisch arbeidsgeneeskundige oncologie 1.0 fte

Radboudumc

werkzaamheden: arbeidsgeneeskundige begeleiding in behandelteam van oncologiepatienten, projectmanagement, onderzoek en onderwijs. Alle werkzaamheden zijn betaald.

vennoot van DELEN ABC (arbeidsdeskundige advisering en coaching)

generieke module Arbeidsparticipatie voor medisch specialistische richtlijnen (vacatiegelden)

Geen

neen

Prehabilitatie en werkbegeleiding voor borstkankerpatienten (gefinancierd door MOVIR en Stichting Enjoy the ride, unrestricted grant, geen PI)

Ik heb een boegbeeldfunctie bij het Radboudumc (Principal Clinician) op de zorginnovatie arbeidsgerichte zorg. Vanuit die functie heb ik een groot netwerk (zorgprofessionals, politiek, ministeries, beroepsverenigingen, patientorganisaties, richtlijn cie's, NZa, ZiNl).

Ik ben actief betrokken bij het NKC en in de TF cancersurvivorship care werkgroep werk.

We proberen tzt onze innovatie te vermarkten om zodoende de voorinvestering die het Radboudumc doet terug te kunnen verdienen. Dit betreft mn onderwijsmodules.

Ik heb meegeschreven aan de generieke module Arbeidsparticipatie voor in medisch specialistische RL. Ik zal een voortrekkersrol hebben in het vervolgtraject: het maken van ene ziektespecifieke module Arbeidsparticipatie voor oncologische RL.

En ik ben kerngroeplid van de update van de RL kanker en werk voor bedrijfsartsen

Ontwikkelen zorgmodel arbeidsgerichte zorg (Janssen Pharma en Radboudumc, in-kind projectondersteuning van Janssen Pharma)

juli 2025

Geen restricties

Ellen Passchier

Verpleegkundig specialist revalidatie hoofd-hals oncologie tot november 2024 in Antoni van Leeuwenhoek

 

Heden:

- verpleegkundig specialist in de wijk (Buurtzorg  Amsterdam)

- docent aan de Master ANP (Hogeschool inHolland)

- buitenpromovendus afdeling hoofd-hals oncologie (Antoni van Leeuwenhoek)

Geen

Geen

Geen

Met ingang van november 2016 promotieonderzoek (evaluatie van revalidatieprogramma bij patiënten met een HHT - haalbaarheidsonderzoek naar beweeginterventie, analyses op kwaliteit van leven uitkomsten)

Door deze richtlijn zal mijn promotie onderzoek (publicaties) meer belangstelling krijgen.

Geen

juli 2025

Geen restiricties

Jos Elbers

Radiotherapeut-oncoloog Erasmus MC

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

juli 2025

Geen restricties

Kathelijn Versteeg

internist-oncoloog AmsterdamUMC internist-ouderengeneeskunde AmsterdamUMC

geen

geen

geen

geen

geen

geen

juli 2025

Geen restricties

Lisette van der Molen

logopedist/senior onderzoek aan het NKI-AVL.

Het geven van bij/nascholing met betrekking tot de (logopedische) functionele uitkomsten na een behandeling in het HH gebied. Deze scholing kan zowel onbetaald als betaald zijn.

Geen

nvt

ja

Atos Medical AB Zweden

Unrestricted research grant waardoor er PhD studenten kunnen worden aangenomen

 

De afdeling hoofd-halsoncologie van het AvL krijgt deze unrestricted research grant van Atos Medical (dus niet op persoonlijke titel van dit werkgroeplid). Ik ben in vaste dienst bij het AvL en ook niet afhankelijk van deze grant.

 

 

In 2010 heb ik samen met Prof. Hilgers het hoofd-halsrevalidatieprogramma ontwikkeld, welke als (standaard) nazorg binnen het NKI-AVL wordt aangeboden. Mocht dit ook het advies worden van deze richtlijn, dan zal het NKI-AVL een voorsprong hebben op de andere HH centra mbt implementatie.

 

 

 

Als kartrekker van de onderzoekslijn: survivorship rehabilitation and QoL na Hoofd-Halskanker begeleiden van meerdere PhD studenten met o.a. het onderwerp dysfagie. De kans is aanwezig dat er publicaties uit onze onderzoeksgroep terecht zullen komen in de output van de systematische literatuur searches voor deze richtlijn. Er is geen sprake van vermarkting of verwerven van een boegbeeldfunctie bij organisaties.

nvt

juli 2025

Geen restricties

Luc Karssemakers

Antoni v Leeuwenhoek Ziekenhuis, afdeling hoofd-hals chirurgie

Afdeling Kaakchirurgie Slotervaart

Geen

Geen

zie onderstaand

STW

Craniosafe, ideale implantaat schedelplastieken

TKI

Sternofix, implantaten sternaal voor laryngectomiepatienten

Geen

Geen

juli 2025

Geen restricties (extern gefinancierd onderzoek heeft geen relatie met het onderwerp van de richtlijn)

Marieke Jacobs

Bedrijfsarts / klinisch arbeidsgeneeskundige, Radboudumc

Werkzaam als instituutsopleider bedrijfsartsenopleiding bij de SGBO, Radboudumc

Geen

Niet van toepassing

Niet van toepassing

Niet bewust van

Nee

juli 2025

Geen restricties

Narda Hendriks-Brouwer

Medisch Spectrum Twente- plastisch chirurg

Ziekenhuisgroep Twente-plastisch chirurg

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

juli 2025

Geen restricties

Rob Burdorf

Patiëntenvertegenwoordiger. Lid van de Wetenschappelijke Advies Commissie van de PVHH.

Onbetaald

geen

geen

nvt

nvt

nvt

geen

juli 2025

Geen restricties

Caroline Speksnijder

Associate professor

UMC Utrecht

Docent:

*MSc Oncologie Fysiotherapie; Avans+

*MSc Orofaciale Fysiotherapie SOMT Physiotherapy University

Werkgroep Kennisagendaherziening KNO

Bestuurstaken:

*Koninklijk Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF): Bestuurslid Wetenschappelijk College Fysiotherapie (WCF)

*Paramedische Werkgroep Hoofdhalstumoren (PWHHT): voorzitter

*Dutch Association of Supportive Care in Cancer (DASCC): voorzitter

*International Physiotherapy in HIV/Aids, Oncology, and Hospice and Palliative Care (IPT-HOPE part of World Physiotherapy): Vice-president

Geen

Nee

Perioperative nutritional intervention with Fortifit Energy® in combination with exercise versus standard of care in head and neck cancer patients undergoing combined approach resection: a pilot study(gefinancierd door Danone, unrestricted grant, geen PI)

 

Integrating the Knowledge Agenda Physiotherapy into the science policy of the Royal Dutch Association for Physiotherapy (KNGF) (gefinancierd door ZonMw)

 

Prehabilitatie fysieke fitheid vooraf aan totale laryngectomie (gefinancierd door Nederlands Fonds tegen Kanker, unrestricted grant)

nee

nvt

juli 2025

Restricties ten aanzien van het formuleren van aanbevelingen over het onderwerp op UV6 (nutritionele en excerise interventies ter preventie en behandeling)

Petra Verdouw

Patiëntenvereniging HOOFD-HALS

 Directeur

geen

geen

geen

geen

geen

geen

juli 2025

Geen restricties

Annemieke Kok

Diëtist, onderzoeker

secretaris PWHHT

lid Landelijke Werkgroep Diëtisten Oncologie (tot jan 2024)

 

Vice-voorzitter van de Landelijke Werkgroep Diëtisten Oncologie (LWDO) (sinds april 2025).

geen

nee

zie onder

Ontwikkeling PEG keuzehulp voor hoofd-halskankerpatienten (Michel Keijzer Fonds)

Perioperative nutritional intervention with Fortifit Energy® in combination with exercise versus standard of care in head and neck cancer patients undergoing combined approach resection: a pilot study(gefinancierd door Danone, unrestricted grant, geen PI)

nee

nee

juli 2025

Restricties ten aanzien van het formuleren van aanbevelingen over het onderwerp op UV5 (nutritionele en excerise interventies ter preventie en behandeling)

Doke Buurman

Tandarts-MFP bij Maastricht UMC+ (betaald)

Lid Consilium MFP bij de NVGPT (onbetaald)

Lid ROC Mondzorg voor mensen met kanker (in de voorgeschiedenis) van KIMO (vacatieregeling)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

juli 2025

Geen restricties

Michael Brouwers

Revalidatiearts Anthony van Leeuwenhoek Ziekenhuis Amsterdam

geen

geen

geen

geen

geen belangen

geen belangen

juli 2025

 

 

Inbreng patiëntenperspectief

De richtlijnwerkgroep besteedde aandacht aan het patiëntenperspectief door het uitnodigen van Patiëntenvereniging Hoofd-Hals voor de schriftelijke invitational conference, en twee afgevaardigde namens deze patiëntenorganisatie in de werkgroep. Het verslag van de invitational conference (zie aanverwante producten) is besproken in de werkgroep. De verkregen input is meegenomen bij het opstellen van de uitgangsvragen, de keuze voor de uitkomstmaten en bij het opstellen van de overwegingen. De conceptrichtlijn is tevens voor commentaar voorgelegd aan de patiëntenvereniging en de eventueel aangeleverde commentaren zijn bekeken en verwerkt.

 

Kwalitatieve raming van mogelijke financiële gevolgen in het kader van de Wkkgz

Bij de richtlijnmodule voerde de werkgroep conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) een kwalitatieve raming uit om te beoordelen of de aanbevelingen mogelijk leiden tot substantiële financiële gevolgen. Bij het uitvoeren van deze beoordeling is de richtlijnmodule op verschillende domeinen getoetst (zie het stroomschema bij Werkwijze).

Module

Uitkomst raming

Toelichting

Chyluslekkage na hoofd-halschirurgie

geen financiële gevolgen

Uit de toetsing volgt dat de aanbeveling(en) niet breed toepasbaar zijn (<5.000 patiënten) en daarom naar verwachting geen substantiële financiële gevolgen zal hebben voor de collectieve uitgaven.