Herseninfarct en hersenbloeding

Initiatief: NVN Aantal modules: 69

Startpagina - Herseninfarct en hersenbloeding

Publicatiedatum: 24-03-2026
Beoordeeld op geldigheid: 24-03-2026

Deze richtlijn valt onder het cluster Cerebrovasculaire ziekten.

 

Waar gaat deze richtlijn over?

Deze richtlijn richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor patiënten met een herseninfarct of hersenbloeding. De belangrijkste aspecten van de zorg komen in de richtlijn als volgt naar voren:

  1. De acute fase: snelle herkenning van een herseninfarct en hersenbloeding, opvang buiten het ziekenhuis, adequate diagnostiek en tijdige behandeling in het ziekenhuis, voorkómen van complicaties en start van secundaire preventie;
  2. De revalidatiefase: stimuleren van activiteit, beperken van de gevolgen van een herseninfarct of hersenbloeding, en voorkómen van complicaties. De revalidatiefase start bij opname en kan tot jaren na het herseninfarct of de hersenbloeding voortduren;
  3. Algemene zorgaspecten: neuropsychologische gevolgen, organisatie van chronische zorg, ondersteuning van patiënten en mantelzorgers.

In de herziening van de richtlijn Herseninfarct en hersenbloeding is één module, bestaande uit drie submodules, aan de huidige richtlijn toegevoegd. In de herziening zijn de volgende onderwerpen toegevoegd:

  • Plaatjesaggregatieremmers, acute fase
  • Plaatjesaggregatieremmers, chronische fase
  • Plaatjesaggregatieremmers, farmacogenetica en clopidogrel

Voor wie is deze richtlijn bedoeld?

Deze richtlijn is bestemd voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij de behandeling van patiënten -uitgezonderd kwetsbare ouderen- met een herseninfarct of hersenbloeding met al dan niet voorbijgaande verschijnselen. Onder een hersenbloeding wordt in deze richtlijn niet verstaan een subarachnoïdale, epidurale of subdurale bloeding.

 

De opstellers van de richtlijn gaan ervan uit dat de beschreven medische handelingen worden uitgevoerd door medici en paramedici die bekwaam en bevoegd zijn. Er worden geen specifieke aanbevelingen gedaan over de aard van het specialisme of de opleiding van de degene die de handelingen zou moeten uitvoeren.

 

Voor patiënten

Deze richtlijn gaat over de aandoeningen herseninfarct en hersenbloeding. In de richtlijn wordt beschreven hoe de diagnose gesteld wordt, hoe de behandeling, en ook hoe de nazorg en revalidatie eruit dienen te zien. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan hoe een volgend herseninfarct of hersenbloeding dienen te worden voorkomen.

 

Meer informatie over een herseninfarct en hersenbloeding is te vinden op:

  • Thuisarts ‘Beroerte
  • De website van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie

Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?

Het initiatief voor deze richtlijn is afkomstig van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN). De richtlijn is opgesteld door een multidisciplinaire commissie met vertegenwoordigers vanuit alle relevante specialismen die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met een herseninfarct of hersenbloeding. Er werd aandacht besteed aan het patiëntenperspectief door inbreng van Harteraad, de Hartstichting, de Hersenstichting, en Hersenletsel Alliantie. Daarnaast is de richtlijn ter commentaar opgestuurd naar deze patiëntorganisaties.

 

Modulair onderhoud

De richtlijnen in het cluster Cerebrovasculaire ziekten worden modulair onderhouden. Het cluster Cerebrovasculaire ziekten omvat de richtlijn Subarachnoïdale bloeding, de richtlijn Ongeruptureerd intracranieel aneurysma en de richtlijn Herseninfarct en hersenbloeding. 

 

In onderstaande tabel is te zien wat de geldigheid is van de richtlijnmodules. Tevens zijn de aandachtspunten vermeld die van belang zijn voor een herziening. Het cluster Cerebrovasculaire ziekten is als houder van deze richtlijnen de eerstverantwoordelijke voor de actualiteit van deze richtlijnen. Jaarlijks wordt vastgesteld welke modules worden herzien. Meer informatie over werken in clusters en modulair onderhoud vindt u hier.

 

 

Laatst beoordeeld in

Geplande herbeoordeling

Wijzigingen meest recente versie

 

Richtlijn Herseninfarct en hersenbloeding

 

 

 

 

1. Startpagina – Herseninfarct en hersenbloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

2. Acute opvang

2024

Jaarlijks

n.v.t.

3. Diagnostiek bij herseninfarct/-bloeding  

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   3.1 Beeldvormende techniek

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   3.2 Aanvullende beeldvorming hersenbloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   3.3 Aanvullende diagnostiek herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   3.4 Cardiale emboliebron herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

4. Acute behandeling bij hersenbloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   4.1 Bloeddrukverlaging bij hersenbloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   4.2 Acute neurochirurgie bij hersenbloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   4.3 Liquordrainage bij hersenbloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

5. Reperfusietherapie voor acute herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   5.1 Intraveneuze trombolyse bij DOAC

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   5.2 Trombolyse met alteplase

2024

Jaarlijks

n.v.t.

         5.2.1 Behandeling binnen 4,5 uur

2024

Jaarlijks

n.v.t.

         5.2.2 Behandeling na 4,5 uur of begintijdstip onbekend

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   5.3 Intraveneuze behandeling met tenecteplase

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   5.4 Endovasculaire trombectomie anterieure circulatie, vroege tijdsvenster (0-6 uur na ontstaan van klachten)

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   5.5 Endovasculaire trombectomie anterieure circulatie, late tijdsvenster (6-24 uur na ontstaan van klachten)

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   5.6 Endovasculaire trombectomie basilaris

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   5.7 Chirurgische decompressie herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

6. Behandeling op de Stroke Unit

2024

Jaarlijks

n.v.t.

7. Carotisendarteriëctomie bij herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   7.1 Indicaties voor carotisendarteriëctomie

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   7.2 Carotisendarteriëctomie bij CABG

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   7.3 Postoperatieve monitoring na carotisendariëctomie

2026

Jaarlijks

Nieuwe module

7.3.1 Risicogroepen voor postoperatieve complicaties na CEA

2026

Jaarlijks

Nieuwe module

7.3.2 Postoperatieve monitoring na CEA op basis van ‘best practices’

2026

Jaarlijks

Nieuwe module

   7.4 Behandelinterval na TIA of herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   7.5 Asymptomatische stenose  

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   7.6 Stenten van een carotisstenose (CAS)

2024

Jaarlijks

n.v.t.

8. Secundaire preventie na TIA of herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   8.1 Risico aandoeningen na TIA of herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   8.2 Medicamenteuze interventies na herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

         8.2.1 Beste manier om hypertensie vast te stellen

2024

Jaarlijks

n.v.t.

         8.2.2 Voorkeur antihypertensivum na herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

         8.2.3 Streefwaarden medicamenteuze behandeling

2024

Jaarlijks

n.v.t.

         8.2.4 Starttijd bloeddrukverlagende therapie na TIA

2024

Jaarlijks

n.v.t.

         8.2.5 Indicatie cholesterolverlagende medicatie

2024

Jaarlijks

n.v.t.

         8.2.6 Cholesterolverlagers na herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

         8.2.7 Streefwaarden (LDL-)cholesterolgehalte

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   8.3 Plaatjesaggregatieremmers

2026

Jaarlijks

Nieuwe module

         8.3.1 Acute fase

2026

Jaarlijks

Nieuwe module

         8.3.2 Chronische fase

2026

Jaarlijks

Nieuwe module

         8.3.3 Farmacogenetica en clopidogrel

2026

Jaarlijks

Nieuwe module

   8.4 Antitrombotische therapie na herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

9. Revalidatie na herseninfarct/-bloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.1 Non-invasieve hersenstimulatie met tDCS

2024

Jaarlijks

n.v.t.

        9.1.1 tDCS Bovenste extremiteit

2024

Jaarlijks

n.v.t.

        9.1.2 tDCS Onderste extremiteit

2024

Jaarlijks

n.v.t.

        9.1.3 tDCS Taalvaardigheid

2024

Jaarlijks

n.v.t.

        9.1.4 tDCS Neglect en functiestoornissen

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.2 Non-invasieve hersenstimulatie met rTMS

2024

Jaarlijks

n.v.t.

        9.1.1 rTMS Bovenste extremiteit

2024

Jaarlijks

n.v.t.

        9.1.2 rTMS Onderste extremiteit

2024

Jaarlijks

n.v.t.

        9.1.3 rTMS Taalvaardigheid

2024

Jaarlijks

n.v.t.

        9.1.4 rTMS Neglect en functiestoornissen

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.3 Fluoxetine

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.4 Oefentherapie na herseninfarct/-bloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.5 Valpreventieprogramma’s

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.6 Vroeg mobiliseren na herseninfarct/-bloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.7 Vervroegd ontslag na herseninfarct/-bloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.8 Diagnose afasie na herseninfarct/-bloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.9 Behandeling afasie na herseninfarct/-bloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.10 Cognitieve problemen na herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.11 Cognitieve revalidatie na herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.12 Reduceren angst&depressie na herseninfarct

2024

Jaarlijks

n.v.t.

   9.13 Mantelzorg na herseninfarct/-bloeding

2024

Jaarlijks

n.v.t.

10. Organisatie van zorg

2024

Jaarlijks

n.v.t.

Beoordelingsdatum en geldigheid

Publicatiedatum  : 24-03-2026

Beoordeeld op geldigheid  : 24-03-2026

Initiatief en autorisatie

Initiatief:
  • Nederlandse Vereniging voor Neurologie
Volgende:
Acute opvang