Startpagina - Galsteenlijden

Opties

Publicatiedatum: 01-06-2026

Beoordeeld op geldigheid: 01-06-2026

Deze richtlijn valt onder het cluster GE-chirurgie.  

Waar gaat deze richtlijn over?

Deze richtlijn richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor patiënten met galsteenlijden. In de richtlijn komen de volgende onderwerpen aan de orde:

• Galstenen zonder klachten in het algemeen en bij specifieke patiëntengroepen
• Galsteenlijden zonder complicaties: definitie, onderzoek en behandeling – waarbij de module over de behandeling van ongecompliceerde galstenen in 2025 is geactualiseerd
• Galsteenlijden met complicaties: definitie, onderzoek en behandeling – waaronder cholecystectomie bij acute cholecystitis en antibioticagebruik bij acute cholecystitis, die eveneens zijn geactualiseerd in 2025:
• Galstenen in de galwegen
• Galblaasontsteking
• Ontsteking van de galwegen
• Alvleesklierontsteking
• Overige aandoeningen:
• Galwegletsel als gevolg van een operatie
• Per toeval ontdekte galblaaspoliepen en galblaastumoren
• Galstenen die in de buikholte verloren gaan tijdens een operatie
• Sludge (opgehoopt galmateriaal dat wordt gezien als een eerste stap naar galsteenvorming)
• Galsteenlijden en zwangerschap

Voor wie is deze richtlijn bedoeld?

Deze richtlijn is bestemd voor alle zorgverleners in de tweede lijn die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met galsteenlijden.

Voor patiënten

Gal is een vloeistof die wordt gevormd door de lever en nodig is bij de vertering van vetten. De gal wordt tijdelijk opgeslagen in de galblaas, om vervolgens in de darmen terecht te komen. Wanneer het vochtgehalte afneemt, kan de galvloeistof indikken en kunnen er hardere stukken ontstaan. Deze stukken kunnen uiteindelijk verstenen en kleine of grotere galstenen vormen in de galblaas of de galwegen. Galstenen kunnen zeer lang in de galblaas aanwezig zijn zonder klachten te veroorzaken. Wanneer een galsteen klem komt te zitten in een galgang, kan dit een verstopping en veel pijn teweegbrengen. Deze heftige, krampende pijn wordt ook wel koliekpijn genoemd. Complicaties die kunnen ontstaan zijn onder andere een ontsteking van de galblaas, galwegen of de alvleesklier. In Westerse landen heeft tussen de 13 en 22 procent van de bevolking galstenen. In Nederland vinden jaarlijks 22000 operatieve galblaasverwijderingen plaats vanwege galstenen of een galblaasontsteking. 

Meer informatie over galsteenlijden is te vinden op Thuisarts:

Galstenen

Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?

Het initiatief voor deze richtlijn is afkomstig van Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH). De richtlijn is opgesteld door een multidisciplinaire commissie met vertegenwoordigers vanuit chirurgen, maagdarmlever-artsen en radiologen. Vanaf 2021 werd de richtlijn modulair herzien door het cluster GE-chirurgie. Bij de ‘Samenstelling van het cluster’ kunt u lezen welke organisaties hebben deelgenomen aan het cluster. Er werd aandacht besteed aan het patiëntenperspectief door participatie van diverse patiëntenorganisaties in het cluster. Bij de ‘verantwoording’ kunt u lezen welke organisaties aan de modules hebben meegewerkt.

Modulair onderhoud

Vanaf 2021 wordt de richtlijn modulair herzien door het cluster GE-chirurgie. Onder de tab ‘verantwoording’ staat beschreven welke organisaties uit het cluster betrokken waren bij herziening/ontwikkeling van de betreffende module.

Meer informatie over werken in clusters en modulair onderhoud vindt u hier.