Repositiemanoeuvres als behandeling BPPD

Laatst beoordeeld: 01-02-2020

Uitgangsvraag

Zijn repositiemanoeuvres geschikt als therapie om patiënten met BPPD te behandelen?

Aanbeveling

BPPD posterieure kanaal

Behandel objectieve en subjectieve BPPD van het posterieure kanaal met een Epley- of een Semontmanoeuvre.

 

Behandel objectieve en subjectieve BPPD van het posterieure kanaal door een arts of specifiek daartoe geschoold persoon, zoals een fysiotherapeut of klinisch fysisch laborant.

 

Raad de patiënt in principe niet aan om de Epley- of Semontmanoeuvre zelf uit te voeren.

 

BPPD horizontale kanaal

Behandel patiënten met BPPD van het horizontale kanaal (geotrope variant) met een Gufonimanoeuvre of de barbecuemanoeuvre (Lempert).

 

Verwijs patiënten met verdenking op BPPD van het horizontale kanaal (apogeotrope variant) naar een centrum of collega met veel ervaring in de behandeling van BPPD.

 

Behandel patiënten met BPPD van het horizontale kanaal door een arts of specifiek daartoe geschoold persoon, zoals een fysiotherapeut of klinisch fysisch laborant.

 

BPPD anterieure kanaal

Verwijs patiënten met verdenking op BPPD van het anterieure kanaal naar een centrum of collega met veel ervaring in de behandeling van BPPD.

Overwegingen

Voor de diagnose van BPPD worden de internationale criteria aangehouden die zijn geformuleerd door de ‘Committee for Classification of Vestibular Disorders of the Bárány Society’ (Von Brevern et al., 2015).

 

Posterieur kanaal BPPD

Er kan onderscheid gemaakt worden tussen verschillende typen p-BPPD (zie tabel 1). De diagnose p-BPPD is zeker als bij de Dix-Hallpike test zowel duizeligheid als nystagmus kan worden opgewekt. Er wordt dan gesproken van ‘objectieve BPPD’. Als er bij de Dix-Hallpike wel duizeligheid, maar geen nystagmus kan worden opgewekt, wordt de term ‘subjectieve BPPD’ gebruikt. De behandeling van beide types BPPD is hetzelfde. Als de anamnese typisch is voor BPPD, maar bij de Dix-Hallpike test geen duizeligheid of nystagmus kan worden opgewekt, is herbeoordeling op een ander tijdstip (met herhaling van de Dix-Hallpike test) gewenst (Alvarenga et al., 2011; Balatsouras et al., 2012; Haynes et al., 2002; Huebner et al., 2013; Jung et al., 2016; Tirelli et al., 2001; Weider et al., 1994).

 

Tabel 1: onderscheid tussen de verschillende typen p-BPPD.

 

Anamnestisch verdacht

Dix Hallpike test

Nystagmus

Duizeligheid

Objectieve p-BPPD (definitive)

+

+

+

Subjectieve p-BPPD (possible)

+

-

+

Anamnestische p-BPPD (probable)

+

-

-

 

Behandeling van posterieur kanaal BPPD geschiedt bij voorkeur met een Epley- of Semontmanoeuvre. De effectiviteit van deze manoeuvres is het meeste onderzocht. Daarnaast is al jarenlang ervaring met deze manoeuvres opgedaan, de kans op complicaties is uitermate klein en de kwaliteit van leven lijkt ook te verbeteren (Gupta, 2018). De belangrijkste complicatie is conversie naar de horizontale kanaal BPPD-variant. Beide manoeuvres zijn makkelijk en snel uit te voeren en brengen weinig kosten met zich mee. De manoeuvres zijn uitvoerbaar door de behandelend arts of een daartoe geschoold persoon (bijvoorbeeld fysiotherapeut, KNF-laborant).

 

In het algemeen wordt het thuis, door de patiënt zelf, uitvoeren van een Epleymanoeuvre niet aanbevolen. De patiënt moet namelijk precies weten welke kant behandeld dient te worden en hoe de manoeuvre uitgevoerd moet worden. Het is ook nog niet aangetoond dat een ‘thuis-Epley’ even effectief is als een Epley uitgevoerd door een zorgprofessional. Daarnaast is de toegang tot hulpverleners, bijvoorbeeld fysiotherapeuten, in Nederland makkelijk. Patiënten kunnen er snel naartoe, zonder verwijzing. In uitzonderlijke gevallen en op basis van klinische expertise kan een ‘thuis-Epley’ wel zinvol zijn, bijvoorbeeld bij patiënten die al lang bekend zijn met het ziektebeeld, de zijdigheid van de aandoening kennen en getraind zijn in het uitvoeren van de Epley.

 

In de behandeling van BPPD zijn er ook andere manoeuvres beschikbaar, zoals de Quick Liberatory Rotation en Li Quick manoeuvre, maar deze manoeuvres zijn nog niet zo bekend en de bewijskracht voor deze behandelmethodes is minder groot dan voor de Epley en Semont.

 

Horizontaal kanaal BPPD

Geotrope variant

Behandeling van de geotrope variant van horizontaal kanaal BPPD geschiedt bij voorkeur met een Gufoni- of barbecuemanoeuvre (Lempert). Deze behandelingen zijn het meest bekend en hebben de hoogste bewijskracht voor wat betreft effectiviteit. Ze zijn makkelijk uitvoerbaar en gaan niet gepaard met hoge kosten. De behandeling geeft weinig complicaties.

 

De ‘Li Quick repositiemanoeuvre’ is mogelijk ook effectief in de behandeling van de geotrope variant van h-BPPD, maar deze verdient niet de voorkeur aangezien deze behandeling minder goed is onderzocht en de effectiviteit nog niet duidelijk is aangetoond.

 

Apogeotrope variant

De apogeotrope variant van horizontaal kanaal BPPD komt minder vaak voor dan de geotrope variant en de behandeling is minder goed onderzocht. Het advies is daarom bij verdenking op de apogeotrope variant van h-BPPD door te verwijzen naar een centrum of collega met veel ervaring in de behandeling van BPPD.

 

Complicerende factor is namelijk dat men vooraf niet weet waar het otoconiaal debris zich precies in het semicirculaire kanaal bevindt en of het debris los zit in het kanaal (canalolithiasis) of vastzit aan de cupula (cupulolithiasis). In de behandeling van de apogeotrope variant lijkt een ‘head-shaking’ manoeuvre effectiever dan de Semontmanoeuvre. De gemodificeerde Gufonimanoeuvre en mastoidoscillatie lijken effectiever dan een shammanoeuvre in het verdwijnen van vertigo en nystagmus. Echter voor het goed uitvoeren van deze manoeuvres is uitgebreidere expertise nodig.

 

Anterieur kanaal BPPD

Anterieur kanaal BPPD is uitermate zeldzaam. Behandeling van a-BPPD is gebaseerd op expert opinion en observationeel onderzoek. Het advies is om patiënten met een verdenking op a-BPPD daarom door te sturen naar een centrum of collega met veel ervaring in de behandeling van BPPD.

Inleiding

Canalith repositiemanoeuvres kunnen zorgen voor een aanzienlijke vermindering van de duizeligheidssymptomen bij benigne paroxysmale positie duizeligheid (BPPD). De effectiviteit van de Epley- en Semontmanoeuvre bij BPPD van het posterieure semicirculaire kanaal (p-BPPD) is bekend. Sinds 2011 zijn er nieuwe repositiemanoeuvres beschikbaar, zowel voor BPPD van het posterieure als het horizontale kanaal en is er meer bekend over de behandeling van BPPD van het horizontale kanaal (h-BPPD). Specifiek voor h-BPPD, wordt onderscheid gemaakt tussen de geotrope en apogeotrope vorm (afhankelijk van de richting van de nystagmus tijdens de zogenaamde ‘supine roll test’) en hangt de behandeling af van het gevonden type. In deze module wordt uitgezocht welke repositiemanoeuvres geschikt zijn als therapie voor patiënten met BPPD.

Conclusies

Posterieur kanaal BPPD

Uitkomstmaat: verdwijnen van symptomen

Redelijk

GRADE

In de behandeling van BPPD van het posterieure kanaal zijn de Epley- en Semontmanoeuvre effectief in het verdwijnen van de symptomen.

 

Bronnen: (Zhang, 2017; Hilton, 2014; van Duijn, 2014; Saberi, 2017; Li, 2017; Mandalà, 2012; Karanjai, 2010)

 

Laag

GRADE

In de behandeling van BPPD van het posterieure kanaal is mogelijk de Li Quick repositiemanoeuvre effectief in het verdwijnen van de symptomen.

 

Bronnen: (Li, 2017)xxx)

 

Uitkomstmaat: conversie naar een negatieve Dix-Hallpike

Redelijk

GRADE

In de behandeling van BPPD van het posterieure kanaal zijn de Epley- en de Semontmanoeuvre effectief in de conversie naar een negatieve uitkomst in de Dix-Hallpike test.

 

Bronnen: (Liu, 2016; Hilton, 2014; Van Duijn, 2014; Helminski, 2010; Saberi, 2017; Califano, 2003)

 

Laag

GRADE

In de behandeling van BPPD van het posterieure kanaal is mogelijk de Quick Liberatory Rotation effectief in de conversie naar een negatieve uitkomst in de Dix-Hallpike test.

 

Bronnen: (Califano, 2003)

 

Horizontaal kanaal BPPD - geotrope variant

Uitkomstmaat: verdwijnen van symptomen

Laag

GRADE

In de behandeling van de geotrope variant van BPPD van het horizontale kanaal zijn de Gufonimanoeuvre, de barbecuemanoeuvre en de ‘Li Quick repositiemanoeuvre’ effectief in het verdwijnen van de symptomen.

 

Bronnen: (Li, 2018; Testa, 2012; Van den Broek, 2014)

 

Horizontaal kanaal BPPD - apogeotrope variant

Uitkomstmaat: verdwijnen van symptomen

Laag

GRADE

In de behandeling van de apogeotrope variant lijkt een ‘head-shaking’ manoeuvre effectiever dan de Semontmanoeuvre. De gemodificeerde Gufonimanoeuvre en mastoidoscillatie lijken effectiever dan een shammanoeuvre in het verdwijnen van de symptomen.

 

Bronnen: (Kim, 2017; Kim, 2012a; Oh, 2009)

 

Anterieur kanaal BPPD

-

GRADE

Geen vergelijkend onderzoek heeft de behandeling van anterieur kanaal BPPD bekeken.

 

Uitkomstmaat: kwaliteit van leven

-

GRADE

Geen enkele studie heeft kwaliteit van leven meegenomen als uitkomstmaat, daarom kunnen daar geen conclusies over worden geformuleerd.

Samenvatting literatuur

Voor het bestuderen van de effectiviteit van repositiemanoeuvres als behandeling van Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD) is het ideale studiedesign een RCT waarin de effectiviteit van een repositiemanoeuvre zoals de Epleymanoeuvre, de barbecuemanoeuvre of de Gufonimanoeuvre bij patiënten met BPPD wordt vergeleken met geen behandeling, placebo of een andere repositiemanoeuvre. Allereerst zijn er zes systematische reviews geïncludeerd met betrekking tot de probleemstelling (op basis van RCT’s). Daarnaast zijn er negen RCT’s geïncludeerd die nog niet zijn opgenomen in de geïncludeerde systematische reviews. De meeste studies rapporteerden verdwijnen van symptomen en/of een conversie naar een negatieve Dix-Hallpike als uitkomstmaten. Geen enkele studie heeft kwaliteit van leven meegenomen als uitkomstmaat.

 

De studies waren heterogeen wat betreft het type interventie en het subtype BPPD waarbij de interventie werd ingezet; om deze reden was er geen pooling van data mogelijk. De resultaten van de studies zijn daarom afzonderlijk beschreven.

 

Beschrijving studies

Systematic reviews

Six systematic reviews were selected based on full text.

 

PC-BPPV

Four SRs performed a systematic review in which the efficacy of the Epley manoeuvre was compared with the Semont’s Liberatory manoeuvre (Zhang, 2017; Liu, 2016) or placebo (Hilton, 2014) or watchful waiting (van Duijn, 2014) in patients with PC-BPPV.

 

One SR compared the canalith repositioning procedure (CRP) with the Liberatory manoeuvre or sham in patients with PC-BPPV (Helminski, 2010).

 

HC-BPPV (geotropic)

One SR described results of RCTs comparing the Gufoni manoeuvre compared to the barbecue or sham manoeuvre in patients with the geotropic type of HC-BPPV (van den Broek, 2014).

 

Outcome measures were recovery rate (Zhang, 2017), a negative Dix-Hallpike test (Liu, 2016; Hilton 2014; van Duijn, 2014; Helminski, 2010), complete resolution of vertigo symptoms (Hilton, 2014), adverse effects of treatment (Hilton, 2014) and success percentage, defined as the resolution of vertigo (van den Broek, 2014).

 

RCTs

Posterior canal BPPV (PC-BPPV)

Saberi (2017) performed a randomized clinical trial in patients with PC-BPPV. Patients were randomized over two groups; 30 patients received the Epley manoeuvre and were compared to another group of 30 patients receiving the Gans manoeuvre.

 

Li (2017) performed a single blinded prospective controlled study on 120 patients with PC-BPPV. Patients were randomly assigned to the Li quick repositioning manoeuvre or the Epley manoeuvre.

 

Mandalà (2012) performed a double-blind randomized trial on the short-term efficacy of the Semont’s Liberatory Manoeuvre (SLM) for the treatment of PC-BPPV. A total of 342 patients with unilateral PC-BPPV were recruited for a multicenter study. Patients were randomly assigned to treatment by SLM (n = 174) or sham treatment (n = 168). Subjects were followed up twice (1 and 24 h) with the Dix–Hallpike manoeuvre by blinded examiners.

 

Karanjai (2010) performed a prospective randomised clinical trial in which they compared the Semont’s manoeuvre, the Epley manoeuvre and Brandt-Daroff exercises in the treatment of BPPV. In total 48 patients diagnosed with PC-BPPV were randomized over the three different treatment groups. Follow-up was at 2 weeks and 3 months.

 

Califano (2003) performed a randomized trial to compare three treatment options for BPPV. Three hundred patients with posterior canalo/cupulolithias were divided into 3 treatment groups: 100 treated by Semont Technique; 100 by a Repositioning procedure (Parnes technique); 100 by a new manoeuvre called “Quick Liberatory Rotation”.

 

Horizontal canal BPPV (HC-BPPV) (geotropic)

Li (2018) performed a single blinded prospective controlled study on 120 patients with geotropic HC-BPPV. Patients were randomly assigned to the Li quick repositioning manoeuvre (n=60) or the barbecue repositioning manoeuvre (n=60).

 

Testa (2012) performed a randomized controlled trial to compare the effectiveness of a new technical variant of the Gufoni manoeuvre as treatment of HC-BPPV. Patients were randomized over the two different treatment groups (N=87).

 

Horizontal canal BPPV (HC-BPPV) (apogeotropic)

Kim (2017) performed a randomized, prospective, sham-controlled study to determine the immediate and short-term effect of mastoid oscillation versus modified Gufoni manoeuvre in patients with the apogeotropic type of HC-BPPV. Patients were randomly assigned to receive a single application of Gufoni (n= 70), mastoid oscillation (n= 67), or sham manoeuvre (n= 72).

 

Kim (2012a) performed a randomized, prospective, sham-controlled study to determine the immediate and long-term therapeutic efficacies of Gufoni and head-shaking manoeuvres in apogeotropic type of HC-BPPV. Patients were randomized to Gufoni (n= 52), head-shaking (n=54), or sham maneuver (n= 51).

Oh (2009) performed a prospective randomized trial to compare therapeutic head-shaking and the modified Semont manoeuvre in apogeotropic HC-BPPV. Patients were alternately assigned to each treatment arm (N=103).

 

Anterior canal BPPV (AC-BPPV)

There were no studies that described manoeuvres for the treatment of AC-BPPV.

 

Resultaten

SRs

PC-BPPV

Outcome: resolution of symptoms

Zhang (2017) concluded that the Semont’s liberatory manoeuvre is as effective as the Epley Manoeuvre and Brandt-Daroff Exercises for PC-BPPV treatment.

 

Outcome: conversion to negative Dix-Hallpike

Liu (2016) concluded that the Epley manoeuvre was similar to the Semont manoeuvre in both efficacy and safety for PC-BPPV in short-term effects, and both were superior to the sham treatment. However, in the long run the Epley manoeuvre being superior to the Semont manoeuvre (based upon five included studies).

 

Helminski (2010) concluded that randomized controlled trials provided evidence that the Canalith Repositioning Procedure (CRP) resolves PC-BPPV, and quasi-RCTs suggested that the CRP or the Liberatory Manoeuvre performed by a clinician or with proper instruction at home by the patient resolves PC-BPPV. There were no data on the effects of the manoeuvres on outcomes relevant to patients.

 

Both outcomes reported

Van Duijn (2014) concluded that all data of the selected studies show a benefit in favour of the Epley manoeuvre at 1-week follow-up in the management of PC-BPPV.

 

Conclusions made in the Cochrane review by Hilton (2014) concluded that there is evidence that the Epley manoeuvre is a safe, effective treatment for PC- BPPV, based on the results of 11, mostly small, RCTs with relatively short follow-up. The recurrence rate of BPPV after initial successful treatment with the modified Epley manoeuvre is 36%, although evidence is conflicting and based on only two small trials. Outcomes for Epley manoeuvre treatment are comparable to treatment with Semont and Gans manoeuvres, but superior to Brandt- Daroff exercises.

 

HC-BPPV (geotropic)

Outcome: resolution of symptoms

Van de Broek (2014) concluded that given the variety in the treatments compared and follow-up duration, all three studies included showed that the Gufoni manoeuvre was more effective than the sham manoeuvre or treatment with vestibular suppressants in patients with HC-BPPV. All three studies mentioned that the manoeuvre was easy to perform, which made it suitable for older, immobile, and obese patients. However, there were insufficient data to establish the relative efficacy of the Gufoni manoeuvre compared with other manoeuvres.

 

RCTs

PC-BPPV

Outcome: resolution of symptoms

Saberi (2017) reported that after one day of intervention by Epley manoeuvre, 86.7% of patients (n= 26) showed subjective improvement, whereas 60% of patients (n= 18) treated by Gans manoeuvre reported subjective response; the difference was statistically significant (p= 0.02).

 

Li (2017) reported that there was no statistically significant difference between the Li manoeuvre and the Epley manoeuvre group in terms of the 3-day and 1-week success rates of treatment. In the Li manoeuvre group (n=56), 35 (62.5%) and 49 (87.5%) exhibited successful repositioning at 3 days (one repositioning cycle) and 1 week (two repositioning cycles) after the first repositioning, respectively. Seven (12.5%) failed to respond to two cycles treatment. In the Epley manoeuvre group (n= 57), 34 (59.6%) and 52 cases (91.2%) exhibited successful repositioning at 3 days and 1 week, respectively, after the first repositioning. Five (8.8%) failed to respond to two cycles treatment.

 

Mandalà (2012) showed that a the 1 and 24 h follow-up, 138 and 151 (79.3 and 86.8%), respectively, patients undergoing the Semont’s Liberatory Manoeuvre (SLM) had recovered from vertigo, compared to none of the patients undergoing the sham manoeuvre (p<0.0001).

 

Karanjai (2010) showed that at two weeks, the reported resolution of symptoms was 75% (n=12) in the Semont’s group, 87.6% (n=14) in the Epley group and 56.25% (n=9) in the group who underwent Brandt-Daroff exercises. The authors conclude that performance of any of the three manoeuvres can be expected to give good results in the management of BPPV and that Epley manoeuvre appears to give better results that the other two. However, no statistical analysis was performed to confirm this conclusion.

 

Outcome: conversion to negative Dix-Hallpike

Saberi (2017) showed that one day after the intervention a significant objective improvement was found among Epley-treated group compared with the Gans group (86.7 %, n= 26 versus 56.7 %, n= 17, p= 0.01). Bivariate analysis indicated that the relative chances of subjective and objective responses to Epley manoeuvre rather than Gans after 1 day were 4.32 (95 % CI 1.2 to 15.6) and 4.97 (95 % CI 1.38 to 17.8) and after 1 week were 2.66 folds (95 % CI 0.92 to 7.69). For the long term this study revealed similar efficacy of Epley and Gans manoeuvre for the treatment of BPPV. Cervical pain was most frequent complication of Epley manoeuvre.

 

Califano (2003) showed that success rates of the different treatments were 97% (n=97) for the Semont’s manoeuvre, 98% (n=98) for the Quick Liberatory Manoeuvre and 96% (n=96) for the Canalith Repositioning Manoeuvre. The primary outcome was the absence of paroxysmal positional nystagmus induced by Dix-Hallpike. There were no significant differences between the groups.

 

HC-BPPV (geotropic)

Outcome: resolution of symptoms

Li (2018) reported successful repositioning rates of 53.3% (n=32), 70.4% (n=38), 90.7% (n=49) and 92.3% (n=48) in barbecue manoeuvre group and 61.7% (n=37) , 80.7% (n=46), 93.0% (n=53) and 96.3% (n=52), in Li manoeuvre group at 1-day, 3-day, 1-week and 1-month follow-up respectively. Differences in success rates of repositioning between Li and barbecue manoeuvre groups at 1 day, 3 days, 1 week and 1 month after initial treatment were not statistically significant using the Kaplan–Meier survival curve with a log-rank test (p=0.270).

This study shows that there are no significant differences in short-term efficacy between the Li quick positioning manoeuvre and the classic barbecue manoeuvre in the treatment of HC-BPPV. However, as the Li manoeuvre is rapid, well-tolerated and does not require specific body positions, it can be used for treating patients who are elderly, obese, intolerant of slow manoeuvres, or who have a limited range of motion of the cervical spine.

 

Testa (2012) reported that after the modified Gufoni, 41 patients (93%) were cured after the first session of which 40 patients (91%) had a complete resolution of symptoms without conversion to PC-BPPV and 1 patient (2%) had a conversion to PC-BPPV and was successfully treated with Semont’s manoeuvre. Three patients (7%) did not show any benefit after the treatment. After treatment with Gufoni 38 patients (88%) were cured of which 31 patients (72%) had a complete resolution of vertigo and nystagmus without conversion to PC-BPPV and 7 patients (16%) had a conversion to PC-BPPV, and were successfully treated with Semont’s manoeuvre. Five patients (12%) did not have any benefit after the treatment. The percentage of symptoms resolution after the first session with the modified Gufoni’s manoeuvre was not statistically different than those observed with the Gufoni’s manoeuvre (93% versus 88%), but the modified Gufoni’s manoeuvre appears more effective than Gufoni’s manoeuvre (χ2 = 6.13, P = 0.047) to reduce the percentage of conversion of HSC-BPPV into PSC-BPPV (2% versus 16%).

 

HC-BPPV - apogeotropic

Outcome: resolution of symptoms
Kim (2017) reported that the immediate responses of the modified Gufoni manoeuvre (33/70, 47.1%) and mastoid oscillation (32/67, 47.8%) were better than the sham manoeuvre (14/72, 19.4%) (p<0.0001). The second-day results did not differ among the three groups (p = 0.76). The short-term responses showed better efficacies with the Gufoni manoeuvre (51/70, 76.1%) and mastoid oscillation (46/67, 71.9%) than with the sham manoeuvre (38/72, 53.5%) (p= 0.02). Therapeutic efficacies did not differ between the Gufoni and mastoid oscillation groups in terms of both immediate and short- term outcomes (p= 0.94, 0.57).

 

Kim (2012a) showed that after a maximum of two manoeuvres on the initial visit day, Gufoni (38/52, 73.1%) and head-shaking (33/53, 62.3%) manoeuvres showed better responses than the sham maneuver (17/49, 34.7%). The cumulative therapeutic effects were also better with Gufoni (p< 0.001) and head-shaking (p= 0.026) manoeuvres compared with the sham maneuver. However, therapeutic efficacies did not differ between the Gufoni and head-shaking groups in terms of both immediate (p= 0.129) and long-term (p= 0.239) outcomes.

 

Oh (2009) showed that in the head-shaking group 37.7% of the patients showed resolution of vertigo and nystagmus (n=17) or transition of apogeotropic into geotropic HC-BPPV (n=2). In the modified Semont group only 17.3% of the patients showed resolution of vertigo and nystagmus (n=7) or transition into the geotropic HC-BPPV. So, the head-shaking manoeuvre described by the authors proved more effective than the modified Semont manoeuvre in treating apogeotropic HC-BPPV.

 

Overzicht resultaten per subtype BPPD*

 

 

 

Gemaakte vergelijking

Resultaten en conclusies

P-BPPD

Zhang (2017)

SR

Semont versus. Epley en/of versus. Brandt-Daroff

Semont en Epley even effectief en effectiever dan Brandt-Daroff

Liu (2016)

SR

Semont versus. Epley

Epley en Semont even effectief en effectiever dan Sham

Hilton (2014)

SR

Epley versus. placebo

Epley is effectief

Van Duijn (2014)

SR

Epley versus afwachtend beleid

Epley is effectief

Helminski (2010)

SR

Canalith repositiemanoeuvre versus. Sham/Liberatory

CRP en LM zijn beide effectief

Saberi (2017)

 

RCT

Epley versus. Gans

Op korte termijn is Epley effectiever dan Gans, op lange termijn even effectief

Li (2017)

RCT

Li quick repositiemanoeuvre versus. Epley

Li en Epley beide effectief, geen verschil tussen beide behandelingen

Mandalà (2012)

 

RCT

Semont versus. Sham

Semont is effectief

Karanjai (2010)

 

RCT

Semont versus. Epley versus. Brandt-Daroff

Semont, Epley en Brandt-Daroff zijn effectief. Epley lijkt effectiever dan de andere twee behandelingen, maar statistische onderbouwing ontbreekt

Califano (2003)

 

RCT

Semont versus. Canalith repositiemanoeuvre (Parnes) versus. Quick Liberatory Rotation

Semont, Canalith repositiemanoeuvre en Quick alledrie effectief

H-BPPD - geotrope variant

Li (2018)

RCT

Li quick repositiemanoeuvre versus. barbecue

Beide effectief, geen verschil

Testa (2012)**

RCT

Modified Gufoni versus. Gufoni

Beide effectief, geen verschil

Van den Broek (2014)

SR

Gufoni versus. barbecue/sham

Gufoni effectiever dan sham. Onduidelijk of Gufoni ook beter is dan barbecue

H-BPPD - apogeotrope variant

Kim (2017)

RCT

Modified Gufoni versus mastoid oscillation versus. sham

Modified Gufoni en mastoid oscillation effectiever dan sham, geen verschil tussen modified Gufoni en mastoid oscillation

Kim (2012a)

RCT

Gufoni versus. Head-shaking versus. sham

Gufoni en head-shaking effectiever dan sham, geen verschil tussen Gufoni en head-shaking

Oh (2009)

RCT

Therapeutisch ‘head-shaking’ versus. Semont

‘Head-shaking’ effectiever dan Semont

 

*in de studies worden verschillende termen voor dezelfde manoeuvres gebruikt. De Canalith repositiemanoeuvre is hetzelfde als de Epleymanoeuvre en de Semontmanoeuvre is hetzelfde als de Liberatory manoeuvre.

**subtype niet gespecificeerd naar geotrope/apogeotrope variant

 

Bewijskracht van de literatuur
De kracht van het wetenschappelijk bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methode en is gerapporteerd per uitkomstmaat.

 

Posterieur kanaal BPPD

Epley- en Semontmanoeuvre

De bewijskracht voor de uitkomstmaten ‘verdwijnen van symptomen’ en ‘conversie naar een negatieve Dix-Hallpike’ is met 1 niveau verlaagd van hoog naar redelijk bewijs gezien de beperkingen in heterogeniteit van de geïncludeerde studies (inconsistentie).

 

Li Quick repositiemanoeuvre en Quick Liberatory Rotation,

De bewijskracht voor de uitkomstmaten ‘verdwijnen van symptomen’ en ‘conversie naar een negatieve Dix-Hallpike’ is met 2 niveaus verlaagd van hoog naar laag bewijs gezien beperkingen in de onderzoeksopzet (risk of bias) en het geringe aantal patiënten (imprecisie).

 

Horizontaal kanaal BPPD

Gufonimanoeuvre, gemodificeerde Gufonimanoeuvre, barbecuemanoeuvre, Li Quick repositiemanoeuvre, head-shaking, mastoidoscillatie

De bewijskracht voor de uitkomstmaten ‘verdwijnen van symptomen’, is met 2 niveaus verlaagd van hoog naar laag bewijs gezien beperkingen in de onderzoeksopzet (risk of bias) en heterogeniteit van de geïncludeerde studies (inconsistentie).

Zoeken en selecteren

Om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden is er een systematische literatuuranalyse verricht naar de volgende zoekvraag:

Wat is de effectiviteit van repositiemanoeuvres, zoals de Epleymanoeuvre, barbecuemanoeuvre (Lempert) of de Gufonimanoeuvre bij patiënten met BPPD in vergelijking met geen behandeling of placebo?

 

P: patiënten met BPPD, verschillende groepen:

1. posterieur kanaal BPPD;

2a. horizontaal kanaal BPPD, geotrope variant;

2b. horizontaal kanaal BPPD, apogeotrope variant;

3. anterieur kanaal BPPD.

I:

1. Epleymanoeuvre;

2a. barbecuemanoeuvre (Lempert), Gufonimanoeuvre;

2b. gemodifeerde Gufonimanoeuvre, head-shakemanoeuvre;

3. reversed Epley manoeuvre, Yacovinomanoeuvre.

C:

1. geen behandeling/placebo/Brandt-Daroff/Semontmanoeuvre (bevrijdingsmanoeuvre)/Foster manoeuvre/Somersault manoeuvre;

2. geen behandeling/placebo/andere manoeuvres;

3. geen behandeling/placebo/andere manoeuvres.

O: verdwijnen van symptomen, kwaliteit van leven, conversie naar een negatieve Dix-Hallpike.

 

Relevante uitkomstmaten

De werkgroep achtte verdwijnen van symptomen, kwaliteit van leven en conversie Dix-Hallpike voor de besluitvorming cruciale uitkomstmaten.

 

De werkgroep definieerde niet a priori de genoemde uitkomstmaten, maar hanteerde de in de studies gebruikte definities.

 

Zoeken en selecteren (Methode)

In de databases Medline (via OVID) en Embase is op 7 februari 2019 met relevante zoektermen gezocht naar systematische reviews (SRs) en randomized controlled trials (RCT’s). De zoekverantwoording is weergegeven onder het tabblad Verantwoording. De literatuurzoekactie leverde 300 treffers op (63 SR en 237 RCT’s). Studies werden geselecteerd op grond van de volgende selectiecriteria: vergelijkende studies waarin de effectiviteit van repositiemanoeuvres bij BPPD wordt vergeleken met placebo of met elkaar. Op basis van titel en abstract werden in eerste instantie 67 studies voorgeselecteerd (17 SRs en 50 RCT’s). Na raadpleging van de volledige tekst, werden vervolgens 51 studies geëxcludeerd (11 SRs en 40 RCT’s) (zie exclusietabel onder het tabblad Verantwoording) en 16 studies definitief geselecteerd (6 SRs en 10 RCT’s).

 

Resultaten

Zes SRs en tien RCT’s zijn opgenomen in de literatuuranalyse. De belangrijkste studiekarakteristieken en resultaten zijn opgenomen in de evidencetabellen. De beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias (RoB)) is opgenomen in de risk-of-biastabellen.

Referenties

  1. Alvarenga, G. A., Barbosa, M. A., & Porto, C. C. (2011). Benign paroxysmal positional vertigo without nystagmus: diagnosis and treatment. Brazilian journal of otorhinolaryngology, 77(6), 799-804.
  2. Balatsouras, D. G., & Korres, S. G. (2012). Subjective benign paroxysmal positional vertigo. Otolaryngology--Head and Neck Surgery, 146(1), 98-103.
  3. Califano, L., Capparuccia, P. G. G., Di Maria, D., Melillo, M. G., & Villari, D. (2003). Treatment of benign paroxysmal positional vertigo of posterior semicircular canal by" Quick Liberatory Rotation Manoeuvre". Acta otorhinolaryngologica italica, 23(3), 161-167.
  4. Fife, T.D., Iverson, D.J., Lempert, T., Furman, J.M., Baloh, R.W., Tusa, R.J., Hain, T.C., Herdman, S., Morrow, M.J., Gronseth, G.S. (2008) Practice parameter: therapies for benign positional vertigo (an evidence-based review). Report of the quality standards subcommittee of the American academy of neurology. Neurology; 70, 2067-2074.
  5. Gupta, A. K., Sharma, K. G., & Sharma, P. (2019). Effect of Epley, Semont Maneuvers and Brandt–Daroff Exercise on Quality of Life in Patients with Posterior Semicircular Canal Benign Paroxysmal Positional Vertigo (PSCBPPV). Indian Journal of Otolaryngology and Head & Neck Surgery, 71(1), 99-103.
  6. Haynes, D. S., Resser, J. R., Labadie, R. F., Girasole, C. R., Kovach, B. T., Scheker, L. E., & Walker, D. C. (2002). Treatment of benign positional vertigo using the semont maneuver: efficacy in patients presenting without nystagmus. The Laryngoscope, 112(5), 796-801.
  7. Helminski, J. O., Zee, D. S., Janssen, I., & Hain, T. C. (2010). Effectiveness of particle repositioning manoeuvres in the treatment of benign paroxysmal positional vertigo: a systematic review. Physical therapy, 90(5), 663-678.
  8. Hilton, M. P., & Pinder, D. K. (2014). The Epley (canalith repositioning) manoeuvre for benign paroxysmal positional vertigo. Cochrane database of systematic reviews, (12).
  9. Huebner, A. C., Lytle, S. R., Doettl, S. M., Plyler, P. N., & Thelin, J. T. (2013). Treatment of objective and subjective benign paroxysmal positional vertigo. Journal of the American Academy of Audiology, 24(7), 600-606.
  10. Jung, J. Y., & Kim, S. H. (2016). Comparison between objective and subjective benign paroxysmal positional vertigo: clinical features and outcomes. Acta oto-laryngologica, 136(12), 1267-1272.
  11. Karanjai, S., & Saha, A. K. (2010). Evaluation of vestibular exercises in the management of benign paroxysmal positional vertigo. Indian Journal of Otolaryngology and Head & Neck Surgery, 62(2), 202-207.
  12. Kim, J. S., Oh, S. Y., Lee, S. H., Kang, J. H., Kim, D. U., Jeong, S. H., ... & Kim, H. J. (2012). Randomized clinical trial for apogeotropic horizontal canal benign paroxysmal positional vertigo. Neurology, 78(3), 159-166.
  13. Kim, H. A., Park, S. W., Kim, J., Kang, B. G., Lee, J., Han, B. I., ... & Lee, H. (2017). Efficacy of mastoid oscillation and the Gufoni maneuver for treating apogeotropic horizontal benign positional vertigo: a randomized controlled study. Journal of neurology, 264(5), 848-855.
  14. Li, J., Zou, S., & Tian, S. (2018). A prospective randomized controlled study of Li quick repositioning manoeuvre for geotropic horizontal canal BPPV. Acta oto-laryngologica, 138(9), 779-784.
  15. Li, J., Tian, S., & Zou, S. (2017). Efficacy of the Li manoeuvre in treating posterior canal benign paroxysmal positional vertigo. Acta oto-laryngologica, 137(6), 588-592.
  16. Liu, Y., Wang, W., Zhang, A. B., Bai, X., & Zhang, S. (2016). Epley and Semont manoeuvres for posterior canal benign paroxysmal positional vertigo: A network meta‐analysis. The Laryngoscope, 126(4), 951-955.
  17. Mandalà, M., Santoro, G. P., Libonati, G. A., Casani, A. P., Faralli, M., Giannoni, B., ... & Vannucchi, P. (2012). Double-blind randomized trial on short-term efficacy of the Semont manoeuvre for the treatment of posterior canal benign paroxysmal positional vertigo. Journal of neurology, 259(5), 882-885.
  18. Oh, S. Y., Kim, J. S., Jeong, S. H., Oh, Y. M., Choi, K. D., Kim, B. K., ... & Lee, J. J. (2009). Treatment of apogeotropic benign positional vertigo: comparison of therapeutic head-shaking and modified Semont manoeuvre. Journal of neurology, 256(8), 1330-1336.
  19. Saberi, A., Nemati, S., Sabnan, S., Mollahoseini, F., & Kazemnejad, E. (2017). A safe-repositioning manoeuvre for the management of benign paroxysmal positional vertigo: Gans versus. Epley manoeuvre; a randomized comparative clinical trial. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology, 274(8), 2973-2979.
  20. Testa, D., Castaldo, G., De Santis, C., Trusio, A., & Motta, G. (2012). Treatment of horizontal canal benign paroxysmal positional vertigo: a new rehabilitation technique. The Scientific World Journal, 2012.
  21. Tirelli, G., D'Orlando, E., Giacomarra, V., & Russolo, M. (2001). Benign positional vertigo without detectable nystagmus. The Laryngoscope, 111(6), 1053-1056.
  22. van den Broek, E. M. J. M., van der Zaag-Loonen, H. J., & Bruintjes, T. D. (2014). Systematic review: efficacy of gufoni manoeuvre for treatment of lateral canal benign paroxysmal positional vertigo with geotropic nystagmus. Otolaryngology--Head and Neck Surgery, 150(6), 933-938.
  23. van Duijn, J. G., Isfordink, L. M., Nij Bijvank, J. A., Stapper, C. W., van Vuren, A. J., Wegner, I., ... & Grolman, W. (2014). Rapid systematic review of the epley manoeuvre for treating posterior canal benign paroxysmal positional vertigo. Otolaryngology--Head and Neck Surgery, 150(6), 925-932.
  24. Von Brevern, M., Bertholon, P., Brandt, T., Fife, T., Imai, T., Nuti, D., & Newman-Toker, D. (2015). Benign paroxysmal positional vertigo: diagnostic criteria. Journal of Vestibular Research, 25(3, 4), 105-117.
  25. Weider, D. J., Ryder, C. J., & Stram, J. R. (1994). Benign paroxysmal positional vertigo: analysis of 44 cases treated by the canalith repositioning procedure of Epley. The American journal of otology, 15(3), 321-326.
  26. Zhang, X., Qian, X., Lu, L., Chen, J., Liu, J., Lin, C., & Gao, X. (2017). Effects of Semont manoeuvre on benign paroxysmal positional vertigo: a meta-analysis. Acta oto-laryngologica, 137(1), 63-70.

Evidence tabellen

Evidence table for systematic review of RCTs and observational studies (intervention studies)

Research question: What is the effect of reposition maneuvers, such as the Epley maneuver, the Barbecue maneuver (Lempert) or the Gufoni maneuver in patients with BPPD in comparison to no treatment or placebo?

Study reference

Study characteristics

Patient characteristics

Intervention (I)

Comparison / control (C)

 

Follow-up

Outcome measures and effect size

Comments

PC-BPPV

Zhang, 2017

 

 

SR and meta-analysis of RCTs

Literature search up to June 2015

 

A: Anagnostou, 2014

B: Chen, 2012

C: Dispenza, 2012

D: Lee, 2014

E: Radtke, 2004

F: Salvinelli, 2002

G: Salvinelli, 2004

H: Soto, 2000

I: Wang, 2014

J: Zhang, 2012

 

Study design: RCTs of which two double-blind

 

Setting and Country:

China

 

Source of funding and conflicts of interest:

The authors report no conflicts of interest.

 

Study was supported by Natural Science Foundation-Youth fund of Jiangsu Province of china, project number: BK20160125. Supported by grants from the National Natural Science Foundation of China, project number: 81500790. Supported by the Fundamental Research Funds for the Central Universities, project number: 021414380037.

 

Inclusion criteria SR:

(a) studies were RCTs for BPPV treatment with SM; (b)

at least one of the outcomes, such as ‘recovery rate’, ‘recurrence rate’, or ‘side-effects’ were measured; and (c) if multiple articles were published based on the same dataset, only the one with higher quality and more complete data was selected.

 

Exclusion criteria SR:

(a) the study was a review, a letter, or an abstract from a meeting; (b) duplicate publications; and (c) the outcomes were unavailable or insufficient.

 

10 studies included

 

Important patient characteristics at baseline:

 

N

A: 51

B: 51 (Epley) and 65 (Semont)

C: 63 (Sham) and 30 (Semont)

D: 27 (Epley), 32 (Semont)

E: 36 (Epley), 31 (Sham), 32 (Semont)

F: 37 (Epley), 40 (Semont)

G: 40 (no treatment), 52 (Semont)

H: 52 (no treatment), 35 (Semont)

I: 42 (Epley), 29 (BDE), 44 (Semont)

J: 53 (Epley), 43 (Semont)

45 (Epley), 40 (BDE), 40 (Sham)

 

BPPV type:

A: Unilateral PC-BPPV

B: Unilateral PC-BPPV

C: PC-BPPV

D: PC-BPPV

E: Unilateral PC-BPPV

F: BPPV

G: PC-BPPV

H: BPPV

I: PC-BPPV

J: PC-BPPV

 

Diagnosis:

A: DHT or side-lying test

B: DHT

C: Clinical exam with side-lying test

D: DHT

E: Dizziness clinic and neurologist’s practice

F: DHT

G: DHT

H: History and DHT

I: Roll Test, DHT

J: DHT

 

Groups comparable at baseline?

Describe intervention:

 

A: Semont

B: Epley and Semont

C: Semont and Sham

D: Epley and Semont

E: Epley, Sham, Semont

F: Epley and Semont

G: No treatment and Semont

H: No treatment and Semont

I: Epley, BDE and Semont

J: Epley and Semont, Epley BDE and Sham

 

 

Describe control:

 

A: Semont

B: Epley and Semont

C: Semont and Sham

D: Epley and Semont

E: Epley, Sham, Semont

F: Epley and Semont

G: No treatment and Semont

H: No treatment and Semont

I: Epley, BDE and Semont

J: Epley and Semont, Epley BDE and Sham

 

End-point of follow-up:

 

A: NA

B: 7 days

C: 4 weeks

D: 7 days

E: 7 days

F: 6 months

G: 6 months

H: 3 months

I: 3 months

J: 6 months

 

Outcome measure-1

Defined as recovery rate.

Four subgroups were made based on four different comparisons.

 

Semont versus. no treatment:

Effect measure: RR, (95% CI):

F: 2.47 (1.64, 3.72)

G: 2.72 (1.86, 3.98)

 

Pooled effect (fixed effects model):

2.60 (95% CI 1.97 to 3.44) favoring Semont

Heterogeneity (I2): 0%

 

Semont versus. sham

Effect measure: RR, (95% CI):

B: 5.92 (3.21, 10.94)

J: 3.57 (1.62, 7.85)

 

Pooled effect (fixed effects model):

4.89 (95% CI 3.01 to 7.94) favoring Semont

Heterogeneity (I2): 0%

 

Semont versus. Epley

Effect measure: RR, (95% CI):

A: 0.87 (0.68, 1.12)

C: 1.16 ( 0.92, 1.46)

E: 0.61 ( 0.45, 0.82)

H: 0.83 ( 0.68. 1.01)

I: 0.95 (0.73, 1.24)

J: 0.62 (0.46, 0.83)

 

Pooled effect (random effects model):

0.83 (95% CI 0.68 to 1.00) favoring Epley

Heterogeneity (I2): 72%

 

 

Semont versus. Brandt and Daroff

H: 1.24 (0.89, 1.74)

J: 1.53 ( 0.92, 2.53)

 

Pooled effect (fixed effects model):

1.32 (95% CI 1.00 to 1.75) favoring Semont

Heterogeneity (I2): 0%

 

Other outcomes:

Recurrence rate and side effects not reported in this table.

 

Facultative:

 

SM is as effective as EM and BDE for BPPV treatment.

 

Level of evidence: GRADE (per comparison and outcome measure) including reasons for down/upgrading

 

 

Liu, 2016

SR and meta-analysis of RCTs

Literature search up to April, 2015

 

A: Bruintjes, 2014

B: Chen, 2012

C: Von Brevern, 2006

D: Salvinelli, 2004

E: Yimtae, 2003

F: Lynn, 1995

G: Radtke 2004

H: Dispenza, 2012

I: Xiong, 2014

J: Wang, 2014

K: Dong, 2012

L: Zhang, 2012

 

Study design: RCTs of which three double-blind, sham controlled trials

 

Setting and Country:

China

 

Source of funding and conflicts of interest:

The authors report no conflicts of interest.

 

Inclusion criteria SR:

1) the study was performed on PC-BPPV patients (with age > 18 years); 2) outcome measures were recovery rate in 1 week, recovery rate at the end of study, and recurrence rate; d) Jadad score > 2.

 

Exclusion criteria SR:

1) it had a single-arm design; 2) primary data were missing, or 3) there were dual submissions.

 

12 studies included

 

Important patient characteristics at baseline:

 

N

A: 44

B: 128

C: 66

D: 104

E: 58

F: 36

G: 70

H: 88

I: 118

J: 150

K: 60

L: 88

 

BPPV-type

All: PC-BPPV

 

Diagnosis

All: Dix-Hallpike

 

Groups comparable at baseline?

Describe intervention:

 

A: Epley

B: Semont

C: Epley

D: Semont

E: Epley

F: Epley

G: Epley

H: Epley

I: Epley

J: Epley

K: Epley

L: Epley

 

Describe control:

 

A: Sham

B: Sham

C: Sham

D: Control

E: Sham

F: Sham

G: Semont

H: Semont

I: Semont

J: Semont

K: Semont

L: Semont

 

End-point of follow-up:

 

A: 12 months

B: 1 week

C: 1 week

D: 6 months

E: 4 weeks

F: 5 weeks

G: 1 week

H: unclear

I: 4 weeks

J: 3 months

K: 3 months

L: 6 months

 

 

 

Outcome measure-1

A negative Dix-

Hallpike test was defined as treatment success,

namely, recovery.

Effect measure: OR, (95% CI):

 

Recovery rate in 1 week:

Pooled effect (random effects model):

Epley versus. Semont

1.8 (95% CI 0.48, 7.0). Epley as efficacious as Semont.

 

Pooled effect (random effects model):

Epley versus. Sham:

16 (95% CI 3.8, 70), favoring Epley

Semont versus. Sham:

9 (95% CI 1.7, 45), favouring Semont

 

Recovery rate at the end of the study Epley versus. Semont:

Effect measure: OR, (95% CI):

G: 12.89 (2.65, 62.81)

H: 2.57 (0.57, 11.51)

J: 1.18, (0.49, 2.83)

K: 1.00 (0.13, 7.60)

L: 7.39 (1.53, 35.69)

 

Pooled effect (random effects model): 2.99, (95% CI 1.09-8.18), favoring Epley

Heterogeneity (I2): 58.8%, p=0.046

 

The Epley maneuver was similar to the Semont maneuver in both efficacy and safety for posterior canal benign paroxysmal positional vertigo in short-term effects, and both were superior to the sham-controlled treatment.

 

However, a difference existed in the recovery rate at the end of study, with five studies included. The Epley maneuver may be superior in the long run to the Semont maneuver.

Hilton, 2014

SR and meta-analysis of RCTs

Literature search up to 23 January 2014

 

A: Amor Dorado, 2012

B: Bruintjes, 2014

C: Dispenza, 2012

D: Froehling, 2000

E: Liang, 2010

F: Lynn, 1995

G: Mazoor, 2011

H: Munoz, 2007

I: Von Brevern, 2006

J: Xie, 2012

K: Yimtae, 2003

 

Study design: RCTs

 

Setting and Country:

Cochrane Review, UK

 

Source of funding and conflicts of interest:

The authors report no conflicts of interest.

 

Inclusion criteria SR:

Randomised controlled trials of the Epley manoeuvre versus placebo, no treatment or other active treatment for adults diagnosed with posterior canal BPPV (including a positive Dix-Hallpike test).

 

Exclusion criteria SR:

Not specified

 

11 studies included

 

Important patient characteristics at baseline:

 

N

A: 81

B: 44

C: 88

D: 50

E: 87

F: 36

G: 60

H: 81

I: 67

J: 103

K: 58

 

BPPV-type

All: BPPV not further specified

 

Diagnosis

A: DHT

B: history and DHT

C: side-lying maneuver

D: positional vertigo and nystagmus on DHT

E: History and DHT

F: NA

G: history and DHT

H: DHT

I: history and DHT

J: history and DHT

K: history and DHT

 

Groups comparable at baseline?

Describe intervention:

 

A: modified Epley

B: modified Epley

C: modified Epley

D: modified Epley

E: Epley + medication

F: modified Epley

G: modified Epley

H: standard Epley

I: Epley

J: modified Epley + postural restrictions

K: modified Epley

 

 

Describe control:

 

A: Brandt-Daroff exercises

B: Sham maneuver (Semont diagnostic maneuver)

C: Semont versus ‘hybrid’maneuver

D: Sham (lying on affected side)

E: medication only

F: Sham (lying in 1st lateral position Semont)

G: Semont

H: Sham (Epley as if for opposite ear)

I: Sham (Epley as if for opposite ear)

J: postural restrictions only

K: untreated control

 

 

End-point of follow-up:

 

A: 48 months

B: 12 months

C: 2 months

D: 43 days exp, 35 days sham

E: not specified

F: NA

G: 30 days

H: NA

I: 24 hours

J: NA

K: 1 month

 

 

 

Outcome measure-1

The primary outcome of interest was complete resolution of vertigo symptoms. Secondary outcomes were conversion of a ’positive’ Dix-Hallpike test to a ’negative’ Dix-Hallpike test and adverse effects of treatment.

 

Complete resolution of vertigo, Epley versus. placebo:

Effect measure: OR (95% CI):

D: 4.20 (1.19, 14.83)

F: 6.29 (1.29, 30.54)

H: 1.43 (0.53, 3.84)

I: 37.33 (8.75, 159.22)

K: 3.30 (0.97, 11.29)

 

Pooled effect (fixed effects model): 4.42, (95% CI 2.62,7.44), favoring Epley

Heterogeneity (I2): 71%, p<0.00001)

 

Conversion positive to negative Dixx-Hallpike, Epley versus. placebo:

Effect measure: OR (95% CI):

F: 22.00 (3.41, 141.73)

D: 3.20 (1.00, 10.20)

K: 3.95 (0.87, 17.99)

H: 3.03 (1.01, 9.07)

I: 37.33 (8.75, 159.22)

B: 12.00 (2.24, 64.28)

E: 12.35 (1.51, 101.36)

J: 41.73 (12.29, 141.65)

 

Pooled effect (fixed effects model): 9.62 (95% CI 6.00, 15.42), favoring Epley

Heterogeneity (I2): 63%, p<0.00001)

 

Resolution of symptoms and nystagmus on Dix-Hallpike test, Epley versus. Brandt-Daroff:

Effect measure: OR (95%, CI):

A: 12.38 (4.32, 35.47)

There is evidence that the Epley manoeuvre is a safe, effective treatment for posterior canal BPPV, based on the results of 11, mostly small, randomised controlled trials with relatively short follow-up. There is a high recurrence rate of BPPV after treatment (36%). Outcomes for Epley manoeuvre treatment are comparable to treatment with Semont and Gans manoeuvres, but superior to Brandt- Daroff exercises.

Van Duijn, 2014

SR and meta-analysis of RCTs

Literature search up to 23 October 2013

 

A: Asawavichianginda, 2000

B: Blakley, 1994

C: Richard, 2005

D: Seo, 2007

E: Sekine, 2006

F: Waleem, 2008

G: Wolf, 1999

H: Yimtae, 2003

 

Study design:

SR of original data only (RCTs and prospective cohort studies)

 

Setting and Country:

The Netherlands

 

Source of funding and conflicts of interest:

No sponsorships or competing interests have been disclosed for this article.

Inclusion criteria SR:

• Original data

• Adults

• BPPV of the posterior canal

• Compared to a control group

 

Exclusion criteria SR:

• No posterior BPPV

• No Epley maneuver

• Systematic reviews

• Opinion papers

• Animal studies

• Laboratory studies

• Case reports

 

8 studies included

 

 

Important patient characteristics at baseline:

 

N

A: 85

B: 38

C: 81

D: 34

E: 127

F: 44

G: 41

H: 58

 

BPPV-type and Diagnosis

All included studies adults with posterior-BPPV, objective with positive DHT, except for Sekine: children included, not confirmed with DHT

 

Groups comparable at baseline?

Describe intervention:

 

A: Epley maneuver

B: Epley maneuver

C: Epley maneuver

D: Epley maneuver

E: Epley maneuver

F: Epley maneuver

G: Epley maneuver

H: Epley maneuver

I: Epley maneuver

 

Describe control:

 

A: Watchful waiting

B: Watchful waiting

C: Watchful waiting

D: Watchful waiting

E: Watchful waiting

F: Sham or other treatment

G: Watchful waiting

H: Watchful waiting

I: Watchful waiting

 

End-point of follow-up:

 

At least 1 month, not further specified per study

 

 

 

Outcome measure-1

Defined as subjective recovery of symptoms and/or recovery of nystagmus upon performing the Dix–Hallpike maneuver;

 

Effects at 1 week:

 

Symptom relief:

Effect measure: RD (95% CI):

A: -0.20 (-0.37, -0.05)

B: Not reported

C: Not reported

D: -0.47 (-0.69, -0.14)

F: -0.59 (-0.76, -0.32)

 

Pooled data: -0.39 (-0.51, -0.25), favoring Epley

 

Neg DHT:

A: -0.17 (-0.37, 0.05)

E: -0.29 (-0.44, -0.13)

G: -0.64 (-0.79, -0.29)

H: -0.38 (-0.56, -0.16)

 

Heterogeneity (I2): NA

 

All data of the selected studies show a benefit in favor of the Epley maneuver at 1- week follow-up in the management of p-BPPV. The Epley maneuver should be considered in all patients with p-BPPV.

 

Helminski, 2010

SR and meta-analysis of RCTs

Literature search up to September 2009

 

A: Lynn, 1995

B: Massoud and Ireland, 1996

C: Froehling, 2000

D: Sherman and Massoud, 2001

E: Soto Varela, 2001

F: Salvinelli, 2003

G: Radtke, 2004

H: Salvinelli, 2004

I: Tanimoto, 2005

J: Von Brevern, 2006

 

Study design: RCT s, quasi-RCTs

 

Setting and Country:

USA

 

Source of funding and conflicts of interest:

No information about funding or conflict of interest was reported by the authors

 

Inclusion criteria SR:

1. Study design was an RCT or quasi-RCT.

2. Clinical diagnosis of unilateral typical BPPV on the basis of the findings on the DHT.

3. Manual particle repositioning maneuver was performed. If CRP, all 4 positions described originally by Epley were used.

4. The successful outcome of a particle repositioning maneuver was defined as the conversion of a positive to a negative DHT or side-lying test result 24 hours or more after the initial treatment procedure

5. Proportion of participants who showed conversion from nystagmus to no nystagmus on the DHT at the time of follow-up was reported.

 

Exclusion criteria

1. Study was cohort study, a retrospective study, a casecontrol study, or a case study.

2. No inclusion criteria were described.

3. Participants had a clinical diagnosis of atypical BPPV, bilateral PC BPPV due to confounding variables, or central vestibular deficit.

4. The head positions of the CRP originally described by Epley were modified.

5. The successful outcome of a particle repositioning maneuver was defined only as the resolution of vertigo.

6. A successful outcome was assessed less than 24 hours after treatment.

7. The proportion of participants who showed successful conversion from nystagmus to no nystagmus on the DHT at the time of follow-up was not documented.

 

10 studies included

 

Important patient characteristics at baseline:

 

N:

A: 33

B: 96

C: 50

D: 71

E: 106

F: 80

G: 70

H: 156

I: 79

J: 66

 

BPPV-type and Diagnosis

All: PC-BPPV based on DHT

 

Groups comparable at baseline?

Describe intervention:

 

A: Canalith Repositioning Procedure (CRP)

B: CRP

C: CRP

D: CRP

E: CRP

F: Liberatory maneuver

G: self-administered CRP

H: Liberatory maneuver

I: CRP only

J: CRP

 

Describe control:

 

A: Sham

B: Liberatory maneuver

C: Sham

D: Sham and Control

E: - Brandt-Daroff exercises

- Liberatory maneuver

F: Control

G: self-administered Liberatory maneuver

H: - Flunarizine

- Control

I: CRP and self-administerd CRP

J: Sham

 

End-point of follow-up:

 

Outcome assessed ≥ 24 and < 1month after treatment for all studies

 

Outcome measure-1

Defined as percentage of patients cured, conversion to negative DHT

 

Effect measure: OR (95% CI):

A: 22.0 (3.41, 141.71)

B: 0.80 (0.17, 3.79)

C: 3.20 ( 1.00, 10.20)

D: 24.75 (4.31, 142.02

E: BD versus CRP: 0.13 (0.04, 0.38)

LM versus CRP: 1.16 (0.42, 3.18)

F: 6.67 (2.44, 18.21)

G: 0.08 (0.02, 0.38)

H: 10.39 (4.04, 26.74)

I: 3.54 (1.02, 12.30)

J: 37.33 (8.75, 159.22)

 

No pooled effect was calculated

 

Randomized controlled trials provided strong evidence that the CRP resolves PC BPPV, and quasi-RCTs suggested that the CRP or the LM performed by a clinician or with proper instruction at home by the patient resolves PC BPPN. There were no data on the effects of the maneuvers on outcomes relevant to patients.

HC-BPPV – geotropic

Van den Broek, 2014

 

In this rapid systematic review, we focus on the treatment

of lateral canal BPPV with geotropic nystagmus; we

study the efficacy of the Gufoni maneuver and compare the

Gufoni maneuver with a sham maneuver or a roll maneuver.

SR and meta-analysis of RCTs

Literature search up to 23 April, 2013

 

A: Mandala, 2013

B: Kim, 2012

C: Casani, 2011

 

Study design:

SR of RCTs

 

Setting and Country:

The Netherlands

 

Source of funding and conflicts of interest:

No sponsorships or competing interests have been disclosed for this article.

 

Inclusion criteria SR:

• Therapeutic study design

• Corresponding domain,

determinant and outcome

 

Exclusion criteria SR:

• Language other than Dutch or

English

• Systemic reviews

• Opinion articles

• Case reports

 

3 studies included

 

Important patient characteristics at baseline:

 

N:

A: 72

B: 170

C: 147

 

BPPV-type and Diagnosis

Lateral canal BPPV with geotropic nystagmus, elicited by supine roll test.

 

Groups comparable at baseline?

Describe intervention:

 

A: Gufoni Maneuver

B: Gufoni Maneuver

C: Gufoni Maneuver

 

Describe control:

 

A: Sham

B: BBQ and Sham

C: BBQ and Forced prolonged position

 

End-point of follow-up:

 

A: 2 weeks

B: 1 month

C: 1 month

 

 

 

Outcome measure-1

Defined as success percentage

 

After application of second maneuver (best results):

A: 89%

B: 61%

C: 90%

 

No pooled effect was calculated

Given the variety in the comparative treatments and follow-up duration, all 3 studies showed that the Gufoni maneuver was more effective than the sham maneuver or treatment with vestibular suppressants. All agreed that the maneuver was easy to perform, which made it suitable for older, immobile, and obese patients. However, there were insufficient data to establish the relative efficacy of the Gufoni maneuver compared with other maneuvers.

 

Table of quality assessment for systematic reviews of RCTs and observational studies

Based on AMSTAR checklist (Shea, 2007; BMC Methodol 7: 10; doi:10.1186/1471-2288-7-10) and PRISMA checklist (Moher, 2009; PLoS Med 6: e1000097; doi:10.1371/journal.pmed1000097)

Research question: What is the effect of reposition maneuvers, such as the Epley maneuver, the Barbecue maneuver (Lempert) or the Gufoni maneuver in patients with BPPD in comparison to no treatment or placebo?

Study

 

 

 

 

 

First author, year

Appropriate and clearly focused question?1

 

 

 

 

Yes/no/unclear

Comprehensive and systematic literature search?2

 

 

 

 

Yes/no/unclear

Description of included and excluded studies?3

 

 

 

 

Yes/no/unclear

Description of relevant characteristics of included studies?4

 

 

 

Yes/no/unclear

Appropriate adjustment for potential confounders in observational studies?5

 

 

 

 

 

Yes/no/unclear/notapplicable

Assessment of scientific quality of included studies?6

 

 

 

Yes/no/unclear

Enough similarities between studies to make combining them reasonable?7

 

Yes/no/unclear

Potential risk of publication bias taken into account?8

 

 

 

 

Yes/no/unclear

Potential conflicts of interest reported?9

 

 

 

 

Yes/no/unclear

Zhang, 2017

yes

yes

no

yes

unclear

yes

yes

no

no

Liu, 2016

yes

yes

no

no

unclear

no

unclear

no

no

Hilton, 2014

yes

yes

no

yes

unclear

yes

Yes

unclear

yes

Van Duijn, 2014

yes

yes

no

no

unclear

yes

unclear

no

no

Helminski, 2010

yes

yes

yes

yes

unclear

yes

unclear

no

no

Van den Broek, 2014

yes

yes

no

yes

unclear

yes

unclear

no

no

  1. Research question (PICO) and inclusion criteria should be appropriate and predefined.
  2. Search period and strategy should be described; at least Medline searched; for pharmacological questions at least Medline + EMBASE searched.
  3. Potentially relevant studies that are excluded at final selection (after reading the full text) should be referenced with reasons.
  4. Characteristics of individual studies relevant to research question (PICO), including potential confounders, should be reported.
  5. Results should be adequately controlled for potential confounders by multivariate analysis (not applicable for RCTs).
  6. Quality of individual studies should be assessed using a quality scoring tool or checklist (Jadad score, Newcastle-Ottawa scale, risk of bias table et cetera).
  7. Clinical and statistical heterogeneity should be assessed; clinical: enough similarities in patient characteristics, intervention and definition of outcome measure to allow pooling? For pooled data: assessment of statistical heterogeneity using appropriate statistical tests (for example Chi-square, I2)?.
  8. An assessment of publication bias should include a combination of graphical aids (for example funnel plot, other available tests) and/or statistical tests (for example Egger regression test, Hedges-Olken). Note: If no test values or funnel plot included, score “no”. Score “yes” if mentions that publication bias could not be assessed because there were fewer than 10 included studies.
  9. Sources of support (including commercial co-authorship) should be reported in both the systematic review and the included studies. Note: To get a “yes,” source of funding or support must be indicated for the systematic review AND for each of the included studies.

 

Evidence table for intervention studies (randomized controlled trials and non-randomized observational studies (cohort studies, case-control studies, case series))1

Research question: What is the effect of reposition maneuvers, such as the Epley maneuver, the Barbecue maneuver (Lempert) or the Gufoni maneuver in patients with BPPD in comparison to no treatment or placebo?

Study reference

Study characteristics

Patient characteristics 2

Intervention (I)

Comparison / control (C) 3

Follow-up

Outcome measures and effect size 4

Comments

PC-BPPV

Saberi, 2017

Type of study:

Randomized clinical trial

 

Setting and country:

 

academic

neurology and otology clinics affiliated to the Guilan

University of Medical Sciences in Iran

 

Gans versus. Epley maneuver in BPPV

 

No conflicts of interest

Inclusion criteria:

Participants were included in the study if they had a diagnosis of posterior canal BPPV based on the patients’ history of having vertigo for less than 1 min that revealed by the change of position of head and neck, especially in supine/recumbent position, having no other neurologic or otologic symptoms, and a positive result on the modified Dix-Hallpike test during vestibular evaluation.

 

Exclusion criteria:

Severe systemic disorders that not allowed patients to cooperate in maneuvers,consumption of tranquilizers or anti-vertigo medications recently or during 1 week of follow-up, and not referring again for follow-up was considered as exclusion criteria

 

N total at baseline:

Intervention: 30

Control: 30

 

Important prognostic factors2:

age ± SD:

Epley: 46.9 ± 13.4

Gans: 46.6 ± 7.5

 

Sex:

Epley: 23.3 % M

Gans: 26.7 % M

 

Groups comparable at baseline?

yes

Describe intervention (treatment/procedure/test):

Epley-repositioning maneuver

 

 

Describe control (treatment/procedure/test):

Gans-repositioning maneuver (GRM):

 

The GRM incorporated the side-lying maneuver as its first position. This is similar to the Semont Liberatory Maneuver (SLM) and avoids hyperextension of the neck that takes place in the canalith-repositioning maneuvers (CRMs).

 

 

Length of follow-up:

Follow-up was 1 week, with measures taken at 24 hours and 1 week.

 

Loss-to-follow-up:

From 73 patients enrolled in the study.

13 patients were excluded according to the exclusion criteria, and 60 patients completed the survey: 30 patients in each group of Epley- and Gans-repositioning maneuver.

 

No loss to follow-up of incomplete data was reported.

 

Outcome measures and effect size (include 95%CI and p-value if available):

After one day of intervention by Epley maneuver, 86.7 % of patients (n = 26) showed subjective improvement, whereas 60 % of patients (n = 18) treated by Gans maneuver reported subjective response; the difference was statistically significant (p = 0.02). At this time, also objectively a significant improvement was found among Epley-treated group compared with the Gans group (86.7 %, n = 26 versus. 56.7 %, n = 17, p = 0.01)

 

After 1 week, the objective recurrence rate of Epley and Gans maneuver group was 16.7 and 10%, and subjective recurrence rate was 16.7 and 13.3%, respectively.

 

Bivariate analysis indicated that the relative chances of subjective and objective responses to Epley maneuver rather than Gans after 1 day were 4.32 (95 % CI 1.2–15.6) and 4.97 (95 % CI 1.38–17.8) and after 1 week were 2.66 folds (95 % CI 0.92–7.69)

 

Li, 2017

Type of study:

prospective, single-blind, randomized controlled study

 

Li maneuver versus.

Espley maneuver in posterior BPPD

 

Setting and country:

Otolaryngology

Head and Neck Surgery Department of Navy General Hospital of China

 

No potential conflict of interest was reported by the authors

Inclusion criteria:

 (1) 18–80 years of age, regardless of sex; (2) typical history of positional vertigo and experiencing vertigo accompanied by typical positional nystagmus (vertical to the superior pole of the eyeball, beating towards the ground) lasting no more than 60 s in the BPPV-inducing position during the Dix-Hallpike test; and (3) willingness to grant informed consent and agreement to participate in near-term follow-up examinations.

 

Exclusion criteria:

(1) presentation of positive neurological signs during physical examination; (2) use of antihistamine or anticholinergic drugs within 12 h prior to treatment; (3) history of severe cardiovascular diseases, osteoporosis, spinal diseases, traumatic fractures, or psychiatric disorders; (4) suspicion of multiple semi-circular canal BPPV; and (5) refusal to sign informed consent.

 

N total at baseline:

Intervention (Li): 56

Control (Epley): 57

 

Important prognostic factors2:

age ± SD:

I: 50.1 ± 11.2

C: 54.1 ± 10.9

 

Sex:

I: 32 % M

C: 40 % M

 

Groups comparable at baseline?

yes

Describe intervention (treatment/procedure/test):

 

The Li maneuver

 

 

Describe control (treatment/procedure/test):

 

The Epley maneuver

Length of follow-up:

Follow-up was 1 week

 

Loss-to-follow-up:

Intervention:

N (%) 6.7% (n=4)

 

Control:

N (%) 5% (n=3)

 

No reasons for dropout were given

 

Because of the eventual loss of seven

patients to follow-up, a total of 113 patients were finally included in the present study

 

 

Outcome measures and effect size (include 95%CI and p-value if available):

 

Of the 56 patients in the Li maneuver group, while 35 (62.5%) and 49 (87.5%) exhibited successful repositioning at 3 days (one repositioning cycle) and 1 week (two repositioning cycles) after the first repositioning, respectively, seven (12.5%) failed to respond to two cycles treatment. Of the 57 patients in the Epley maneuver group, while 34 (59.6%) and 52 cases (91.2%) exhibited successful repositioning at 3 days and 1 week, respectively, after the first repositioning, five (8.8%) failed to respond to two cycles treatment.

 

There were no statistically significant differences between the two groups of patients in terms of the 3-day and 1-week success rates of treatment

 

Mandalà, 2012

Type of study:

Double-blind randomized trial

 

Semont’s liberatory maneuver (SLM) versus sham in the treatment of posterior canal benign paroxysmal positional vertigo (PC-BPPV)

 

Setting and country:

Patients with unilateral PC-BPPV were recruited for a multicenter study that involved 7 otoneurology units in Italy (Florence, Leghorn, Matera, Naples,

Perugia, Pisa, and Siena)

 

No conflict of interest

Inclusion criteria:

 

PC-BPPV was diagnosed according to the following criteria: (a) history of vertigo associated with changes in head position; (b) torsional–vertical nystagmus (with the upper pole of the eye beating toward the affected ear) detected with Frenzel glasses or videoculography in the Dix–Hallpike position; (c) vertigo associated with the elicited nystagmus; (d) latency between completion of the Dix–Hallpike test and the resulting vertigo and nystagmus that increases and resolves within 1 min.

 

Exclusion criteria:

Patients with bilateral PC-BPPV, multiple canal atypical positional nystagmus or who were treated previously with repositioning maneuvers were excluded.

 

Patients were randomly assigned by a computer generated code to treatment groups

 

N total at baseline:

SLM: 174

Sham: 168

 

Important prognostic factors2:

age ± SD:

SLM: 62.1 ± 15.1

Sham: 63.9 ± 16.2

 

Sex:

SLM: 40 % M

Sham: 30 % M

 

Groups comparable at baseline?

yes

Describe intervention (treatment/procedure/test):

 

Semont Liberatory Maneuver (SLM)

 

 

 

Describe control (treatment/procedure/test):

 

Sham maneuver

Length of follow-up:

 

24 hour

 

No information is given on loss-to follow-up or incomplete outcome data.

 

 

 

Outcome measures and effect size (include 95%CI and p-value if available):

 

At 1 h follow-up:

79.3% of patients who underwent SLM had recovered,

At 24 h follow-up:

86.8% of subjects in the SLM group were free of BPPV

None of the patients who underwent the sham maneuver recovered (p<0.0001).

 

No statistically significant differences were observed between the 1 and 24 h follow-ups in the SLM group (p = 0.0859).

 

 

Karanjai, 2010

Type of study:

Prospective randomized clinical trial

 

To compare the three vestibular exercises (Semont`s manoeuvre, Epley`s manoeuvre or Brandt-Daroff exercises) in the treatment of BPPV.

 

Setting and country:

Kolkata, India

 

Potential conflict of interest was not mentioned in the paper

Inclusion criteria:

 

Patients who were diagnosed with posterior canal BPPV through history and clinical examination (Dix-Hallpike manoeuvre induced vertical-torsional nystagmus upwards and towards the affected ear, Romberg and tandem walking were negative). All of the studied patients had no history of external or middle ear problems, ototoxic drug use or previous neurological disorders. None of the patients had bilateral disease.

 

Exclusion criteria:

3 patients were diagnosed with lateral canal SCC. They were excluded from the study.

 

N total at baseline:

Semont: 16

Epley: 16

Brandt-Daroff: 16

 

Important prognostic factors2:

age ± SD:

of total group: 41 years (range 23-52).

 

Sex:

Total group: 41.6% % M

 

Groups comparable at baseline?

unclear

Describe intervention (treatment/procedure/test):

 

 

Group 1:

patients underwent the Semont’s manoeuvre

once, followed by post-treatment instruction (sleep in sitting

position for 2 nights, then on the normal side for next five

nights).

 

Group 2: patients underwent the Epley’s manoeuvre

once, followed by post-treatment instruction.

 

Group 3: patients underwent the Brandt-Daroff

exercises 3 times a day for 2 weeks.

Describe control (treatment/procedure/test):

 

 

Length of follow-up:

Follow-up visits were arranged at 2 weeks, 1 month and

3 months.

 

No information is given on loss-to follow-up or incomplete outcome data.

 

 

 

Outcome measures and effect size (include 95%CI and p-value if available):

 

End-point was selected as relief of symptoms at 2 weeks with no recurrence of symptoms at 3 months.

 

Reported resolution of symptoms at 2 weeks with no recurrence of symptoms at 3 months

Group 1: 75%

Group 2: 87.5%

Group 3: 56.25%

Unclear how randomization took place, no comparison and no statistics performed on groups.

 

Conclusion from paper: Performance of any of the three manoeuvres can be expected to give good results in the management of BPPV. The Epley manoeuvre appears to be better than the other two in terms of relief of symptoms and prevention of recurrence.

Califano, 2003

Type of study:

Randomized trial

 

Semont Technique versus. a Repositioning procedure (Parnes technique) versus. a new manoeuvre called “Quick Liberatory Rotation” in BPPV

 

Setting and country:

In- and outpatient setting, Italy

 

Potential conflict of interest was not mentioned in the paper

Inclusion: :

Patients with PC-BPPV. All patients underwent a complete neuro-otological investigation (audiometry, ABR and NMR, and, if required, caloric test). All patients have been observed by Infra-Red Video- Oculography.

 

No furthers specifics were mentioned about inclusion/exclusion criteria.

 

N total at baseline:

MS: 100

CRMs: 100

QLR: 100

 

Important prognostic factors2:

 

The study population comprised 189 females and 111 males (ratio 1.7/1), mean age 53.8 ± 9.73 years

(range: 17-87), with no significant difference among the three groups.

 

Groups comparable at baseline?

yes

Describe intervention (treatment/procedure/test):

 

Semont’s Liberatory Maneuver (MS)

 

Canalith Repositioning Maneuver (CRMs)

 

Quick Liberatory

Rotation (QLR)

 

A Head Shaking Test, in the horizontal plane, always precedes each manoeuvre.

 

Describe control (treatment/procedure/test):

 

In this study, there is no control group (placebo-treated or non-treated patients), since it was not considered justifiable to abstain from treatment in BPPV. However, a comparison was made with a previous “involuntarily made” group of 18 untreated patients who had refused treatment or were not amenable to treatment on account of a recent trauma.

 

Length of follow-up:

Patients are tested again by DHM after 30 minutes, then after two-three days and thereafter every two days if DHM is still positive (max: three times). If BPPV persists, Brandt- Daroff exercises are performed. A further control was carried out 1 month after the last visit.

 

No information is given on loss-to follow-up or incomplete outcome data.

 

 

Outcome measures and effect size (include 95%CI and p-value if available):

 

The primary outcome is absence of paroxysmal positional

Ny induced by DHM.

 

Efficacy of maneuvers:

 

1 maneuver/2 maneuver/3 maneuver:

MS: 72%/20%/5%

QLR: 80%/10%/8%

CRMP: 83%/9%/4%

Success rate/Failures:

MS: 97%/3%:

QLR: 98%/2%

CRMP: 96%/4%

 

Differences between groups are not significant.

Characteristics of different groups at baseline unclear

HC-BPPV – geotropic

Li, 2018

Type of study:

prospective, single-blind,

randomized controlled study

 

Li maneuver versus. Barbecue maneuver in geotropic horizontal canal BPPV

 

Setting and country:

Otolaryngology

Head and Neck Surgery Department of Navy General Hospital of China

 

No potential conflict of interest was reported by the authors

Inclusion criteria:

(1) signed informed consent; (2) history of paroxysmal positional vertigo; (3) characteristic nystagmus lasting less than 1 min during the supine roll test determined by the examiner’s naked eyes; and (4) first occurrence of BPPV, with no previous history of vertigo.

Exclusion criteria:

(1) patients who refused to sign the informed consent Form; (2) patients who received repositioning treatment during the acute phase and had recently used vestibular suppressants, antihistamines or anticholinergics; (3) patients with other vestibular diseases, such as Ménière’s disease, vestibular neuritis or vestibular migraine, or a history of traumatic brain injury; (4) patients with other neurological signs found through physical, imaging or other auxiliary examinations; (5) patients with multiple canal involvement; and (6) patients with cerebrovascular diseases, osteoporosis, spinal cord disorders, traumatic fractures or mental disorders.

 

N total at baseline:

Intervention (Li): 60

Control (Barbecue): 60

 

Important prognostic factors2:

age ± SD:

I: 54.9 ± 11.1

C: 57.6 ± 13.1

 

Sex:

I: 30% M

C: 39 % M

 

Groups comparable at baseline? yes

Describe intervention (treatment/procedure/test):

 

Treatment B was the ‘Li quick repositioning maneuver’

 

Describe control (treatment/procedure/test):

 

Treatment A was the barbecue repositioning maneuver

Length of follow-up:

1 month

 

Loss-to-follow-up:

Intervention:

N (%) 10% (n=6)

 

Control:

N (%) 13% (n=8)

 

No reasons for dropout were given

 

Outcome measures and effect size (include 95%CI and p-value if available):

 

Successful BPPV treatment outcomes are traditionally defined as subjective symptom resolution and/or conversion to a negative supine roll test (this is the disappearance of nystagmus). Patients with persistent symptoms of vertigo, dizziness or unsteadiness after initial therapy for BPPV are classified as treatment failures

 

Among the 60 patients in the barbecue maneuver group: Succesfull recovery after x days of treatment:

1 day: 32 patients (53.3%) (after 1 treatment cycle)

3 days: 38 patients (70.4%) (after two treatment cycles),

1 week: 49 patients (90.7%) (after three treatment cycles)

5 patients (9.3%) did not achieve complete recovery

 

Among the 60 patients in the Li maneuver group: Succesfull recovery after x days of treatment: 1 day: 37 patients (61.7%)(after one treatment cycle),

3 days: 46 patients (80.7%) (after two treatment cycles),

1 week: 53 patients (93.0%) (after three treatment cycles)

4 patients (7.0%) did not achieve complete recovery

 

Differences in success rates of repositioning at 1 day, 3 days and 1 week after initial treatment between the Li and barbecue maneuver groups were not statistically significant (p=.356, p=.205 and p=.933, respectively)

This study shows that there are no significant differences in

short-term efficacy between the Li quick positioning maneuver

and the classic barbecue maneuver in the treatment

of HC-BPPV. However, as the Li maneuver is rapid, welltolerated

and does not require specific body positions, it can

be used for treating patients who are elderly, obese, intolerant

of slow maneuvers, or who have a limited range of

motion of the cervical spine.

Testa, 2012

Type of study:

Randomized control trial

 

Gufoni’s manoeuvre versus. modified Gufoni’s manoeuvre in the treatment of horizontal canal benign paroxysmal positional vertigo (HSC-BPPV)

 

Setting and country:

Department of

Otorhinolaryngology of the Second University of Naples, Italy

 

The authors declare that there are no financial interests or

potential conflict of interests in this paper.

 

Inclusion criteria and exclusion criteria not mentioned specifically

 

87 patients with BPPV of HSC have been observed and randomized into two groups

 

All patients underwent a neuro-otological examination, posture evaluation, pure tone audiometric test, timpanometric and stapedial reflex study. The positional nystagmus was evaluated with videonystagmography (VNG) by Dix- Hallpike’s manoeuvre and by Pagnini’s manoeuvre —patient in supine position and quick rotation of the head to right and to left—to identify the involved semicircular canal. No patient used vestibular suppressant drugs in the last 3 months.

 

N total at baseline:

Modified Gufoni: 44 (32 geotropic/12 apogeotropic)

Gufoni: 43 (31 geotropic/12 apogeotropic)

 

Important prognostic factors2:

age ± SD:

53,5 years (range 21-80)

 

Sex:

55 female/32 male

 

Groups comparable at baseline?

unknown

Describe intervention (treatment/procedure/test):

 

Modified Gufoni

 

Describe control (treatment/procedure/test):

 

Gufoni

Length of follow-up:

30 days

 

No information is given on loss-to follow-up or incomplete outcome data.

 

 

Outcome measures and effect size (include 95%CI and p-value if available):

 

Modified Gufoni:

41 patients (93%) were cured after the first session of which 40 patients (91%) had a complete resolution

of symptoms without conversion to PSC-BPPV and 1 patient (2%) had a conversion to PSC-BPPV and was successfully treated with Semont’s manoeuvre.

3 patients (7%) did not show any benefit after the treatment.

 

Gufoni:

38 patients (88%) were cured after the treatment of which 31 patients (72%) had a complete resolution of vertigo and nystagmus without conversion to PSC-BPPV and 7 patients (16%) had a conversion to PSCB-PPV, and were successfully treated with Semont’s manoeuvre. 5 patients (12%) did not have any benefit after the treatment.

The percentage of symptoms resolution after the first session with the modified Gufoni’s manoeuvre was not statistically different than those observed with the Gufoni’s manoeuvre (93% versus 88%), but the modified Gufoni’s manoeuvre appears more effective than Gufoni’s manoeuvre (χ2 = 6.13, P = 0.047) to reduce the percentage of conversion of HSC-BPPV into PSC-BPPV (2% versus 16%).

HC-BPPV – apogeotropic

Kim, 2017

Type of study:

randomized, prospective, sham-controlled study.

 

Modified Gufoni maneuver and mastoid oscillation

in apogeotropic type of benign paroxysmal positional vertigo involving the

horizontal semicircular canal (HC-BPPV)

 

Setting and country:

eight

dizziness clinics in Korea from August 2013 to June 2015

 

Funding and conflicts of interest:

This work was supported by a National Research

Foundation of Korea (NRF) Grant funded by the Korean Government

(MSIP)

Dr. Lee serves on the editorial boards of Research in

Vestibular Science, Frontiers in Neuro-otology, and Current Medical

Imaging Review. The other authors report no disclosures

Inclusion criteria:

(1) history of positional vertigo

within 2 weeks, (2) direction-changing horizontal nystagmus

beating toward the uppermost ear (apogeotropic nystagmus)

in both lateral head-turning positions, (3) vertigo

associated with the elicited nystagmus

 

Exclusion criteria:

(1) patients with identifiable CNS disorders that could explain the positional vertigo and nystagmus; (2) patients who transitioned from the geotropic form after the previous therapeutic maneuvers; (3) patients who transitioned from vertical canal BPPV; (4) patients who had a possible cause of secondary BPPV, such as Meniere’s disease, migraines, or recent trauma; (5) patients whose affected ear could not be identified; and (6) patients with multiple canal involvement or atypical positional nystagmus

 

N total at baseline:

Gufoni: 70

Mastoid oscillation: 67

Sham: 72

 

Important prognostic factors2:

age ± SD:

Gufoni: 62.00 ± 11.58

Mastoid oscillation: 62.22 ± 13.25

Sham: 61.44 ± 13.48

 

Sex (M:W):

Gufoni: 28:42

Mastoid oscillation: 28:39

Sham: 20:52

 

Groups comparable at baseline?

yes

Describe intervention (treatment/procedure/test):

 

Modified Gufoni

 

Mastoid oscillation

 

Describe control (treatment/procedure/test):

 

Sham

 

Length of follow-up:

1 month

 

Loss to follow-up, N:

Gufoni: 3

Mastoid oscillation: 3

Sham: 1

Did not come to the hospital

 

 

Outcome measures and effect size (include 95%CI and p-value if available):

 

1st day (immediate response)

Resolution of nystagmus, N

Gufoni: 12

Mastoid oscillation: 12

Sham: 7

 

Transition to geotropic, N

Gufoni: 21

Mastoid oscillation: 20

Sham: 7

 

Succes rate, N (%)

Gufoni: 33 (57.1)

Mastoid oscillation: 32 (47.8)

Sham: 14 (19.4)

P=0.001

 

2nd day

Resolution of nystagmus

Gufoni: 15

Mastoid oscillation: 9

Sham: 15

 

Transition to geotropic

Gufoni: 3

Mastoid oscillation: 5

Sham: 5

 

Succes rate, N (%)

Gufoni: 18 (52.9)

Mastoid oscillation: 14 (43.8)

Sham: 24 (42.1)

P=0.763

 

Kim, 2012a

Type of study:

randomized, prospective, sham-controlled study

 

Gufoni and headshaking

maneuvers in apogeotropic type of benign paroxysmal positional vertigo involving the

horizontal semicircular canal (HC-BPPV)

 

Setting and country:

Between February 2009 and October

2009, 159 consecutive patients with a diagnosis of apogeotropic

HC-BPPV were recruited from 10 nationwide dizziness clinics

in Korea

 

Funding and conflicts of interest:

Kim receives research support from SK Chemicals Co., Ltd.

and the Korea Health 21 R&D Project, Ministry of Health & Welfare,

Republic of Korea. Dr. Oh receives research support from Chonbuk

National University Hospital Research Institute of Clinical Medicine.

The other authors report no disclosures.

 

Inclusion criteria:

1) a history of

positional vertigo, 2) direction-changing horizontal nystagmus

beating toward the uppermost ear (apogeotropic nystagmus) in

both lateral head turning positions, and 3) absence of identifiable

CNS disorders that could explain the positional vertigo and

nystagmus.

 

Exclusion criteria:

Patients who transited from

geotropic to apogeotropic form during or after therapeutic maneuvers

 

N total at baseline:

Gufoni: 52

Head shaking: 54

Sham: 51

 

Important prognostic factors2:

age ± SD:

Gufoni: 57.8 ± 13.5

Head shaking: 60.5 ± 12.4

Sham: 61.5 ± 14.9

 

Sex (M:W):

Gufoni: 13:39

Head shaking: 23:30

Sham: 23:26

 

Groups comparable at baseline?

yes

Describe intervention (treatment/procedure/test):

 

Gufoni

 

Head shaking

 

Describe control (treatment/procedure/test):

 

Sham

 

Length of follow-up:

1 month

 

3 (head shaking N=1, sham N=2) were lost for

follow-up (dropout rate, 1.9%)

 

No further information is given on loss-to follow-up or incomplete outcome data.

 

 

Outcome measures and effect size (include 95%CI and p-value if available):

 

Immediate resolution of the positional vertigo

and nystagmus:

1st day n (%):

Gufoni: 38 (73.1)

head-shaking: 33 (62.3)

sham: 17: (34.7)

p=0.001

 

2nd day, n (%)

Gufoni: 45 (86.5)

Head-shaking: 41 (77.4)

Sham: 22 (44.9)

P<0.001

 

1st week, n (%):

Gufoni: 51 (98.1)

Head-shaking: 48 (90.6)

Sham: 41 (83.7)

P= 0.042

 

4th week, n (%)

Gufoni: 51 (98.1)

Head-shaking: 51 (96.2)

Sham: 48 (98.0)

P= 0.801

 

transition into geotropic

HC-BPPV n (%)

Gufoni: 39 (75.0)

Head-shaking: 26 (49.1)

Sham: 9 (16.5)

P<0.001

 

Oh, 2009

Type of study:

prospective randomized trial

 

 

Comparison of head-shaking and modified Semont

maneuvers in apogeotropic

HC-BPV.

 

Setting and country:

Patients from 7 Dizziness Clinics in Korea

 

The study was supported by grant no 03-2007-002 from the SNUBH Research Fund.

The authors report no conflicts of

interest.

Inclusion:

Before proceeding

to the treatment maneuvers, each patient with a diagnosis

of apogeotropic HC-BPV underwent a confirmatory positioning

test which consisted of head-turning to either side

while supine.

 

No furthers specifics were mentioned about inclusion/exclusion criteria.

 

N total at baseline:

Head shaking: 51

Modified Semont: 52

 

Important prognostic factors2:

age ± SD:

Head shaking: 58.2 ± 11.9

Modified Semont: 56.5 ± 14.3

 

Sex:

Head shaking: 41 % M

Modified Semont: 37 % M

 

Groups comparable at baseline?

yes

Describe intervention (treatment/procedure/test):

 

Head shaking

 

Modified Semont

 

After the initial trial, the non-responders were re-allocated

to an alternate maneuver. Data not presented in this table.

 

After the second trial, we randomly allocated 57 patients

with persistent vertigo and positional nystagmus into

Brandt–Daroff exercise and Brandt–Daroff exercise with

mastoid oscillation groups.

 

Data not presented in this table.

 

Describe control (treatment/procedure/test):

 

 

Length of follow-up:

30 minutes

 

No information is given on loss-to follow-up or incomplete outcome data.

 

 

Outcome measures and effect size (include 95%CI and p-value if available):

 

Successful treatment was defined by the resolution of positional vertigo and nystagmus 30 min after the maneuver.

 

Head-shaking group: 37.3% of patients showed resolution of vertigo and

nystagmus (n = 17) or transition of apogeotropic into geotropic HC-BPV (n = 2).

Modified Semont group:

17.3% of patients showed

resolution of vertigo and nystagmus (n = 7) or transition into geotropic HC-BPV (n = 2).

 

 

Notes:

  1. Prognostic balance between treatment groups is usually guaranteed in randomized studies, but non-randomized (observational) studies require matching of patients between treatment groups (case-control studies) or multivariate adjustment for prognostic factors (confounders) (cohort studies); the evidence table should contain sufficient details on these procedures.
  2. Provide data per treatment group on the most important prognostic factors ((potential) confounders).
  3. For case-control studies, provide sufficient detail on the procedure used to match cases and controls.
  4. For cohort studies, provide sufficient detail on the (multivariate) analyses used to adjust for (potential) confounders.

Risk of bias table for intervention studies (randomized controlled trials)

Research question: What is the effect of reposition maneuvers, such as the Epley maneuver, the Barbecue maneuver (Lempert) or the Gufoni maneuver in patients with BPPD in comparison to no treatment or placebo?

Study reference

 

 

 

 

(first author, publication year)

Describe method of randomisation1

Bias due to inadequate concealment of allocation?2

 

 

 

(unlikely/likely/unclear)

Bias due to inadequate blinding of participants to treatment allocation?3

 

 

(unlikely/likely/unclear)

Bias due to inadequate blinding of care providers to treatment allocation?3

 

 

(unlikely/likely/unclear)

Bias due to inadequate blinding of outcome assessors to treatment allocation?3

 

(unlikely/likely/unclear)

Bias due to selective outcome reporting on basis of the results?4

 

 

 

(unlikely/likely/unclear)

Bias due to loss to follow-up?5

 

 

 

 

 

(unlikely/likely/unclear)

Bias due to violation of

intention to treat analysis?6

 

 

 

(unlikely/likely/unclear)

PC-BPPV

Saberi, 2017

Not specified

Unclear

Unclear

Likely

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Li, 2017

Randomization of groups according to a randomly computer generated comparison table.

Unlikely

Unlikely

Likely

Unlikely

Unlikely

Likely

Likely

Mandalà, 2012

The patients were randomly assigned by a computer-

generated eight-block code to treatment by GLM or sham treatment

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unclear

Unclear

Karanjai, 2010

Not specified

Unclear

Unclear

Unclear

Unclear

Likely

Unclear

Unclear

Califano, 2003

Not specified

Unclear

Unclear

Unclear

Unclear

Unlikely

Unclear

Unclear

HC-BPPV - geotropic

Li, 2018

Single blinded. 150 Numbers were randomly arranged by a random number

Generator. The first 75 numbers listed in ascending

order were assigned to group A, and the remaining 75 numbers listed in ascending order were assigned to group B. Number was the sequence number of the patient’s visit.

Unlikely

Unlikely

Likely

Likely

Unlikely

Unclear

Likely

Testa, 2012

Not specified

Unclear

Unclear/unlikely

Unclear/likely

Unclear

Unlikely

Unclear

Unclear

HC-BPPV - apogeotropic

Kim, 2017

A randomization program on the Internet.

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unclear

Kim, 2012a

For registration

and randomization, we developed our own program on

the Internet. Only the authorized personnel were allowed to enter

the program for randomization, registration, and analyses of

the patients’ data.

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unlikely

Unclear

Oh, 2009

Not specified

Unclear

Unclear

Unclear

Unclear

Unlikely

Unclear

Unclear

  1. Randomisation: generation of allocation sequences have to be unpredictable, for example computer generated random-numbers or drawing lots or envelopes. Examples of inadequate procedures are generation of allocation sequences by alternation, according to case record number, date of birth or date of admission.
  2. Allocation concealment: refers to the protection (blinding) of the randomisation process. Concealment of allocation sequences is adequate if patients and enrolling investigators cannot foresee assignment, for example central randomisation (performed at a site remote from trial location) or sequentially numbered, sealed, opaque envelopes. Inadequate procedures are all procedures based on inadequate randomisation procedures or open allocation schedules.
  3. Blinding: neither the patient nor the care provider (attending physician) knows which patient is getting the special treatment. Blinding is sometimes impossible, for example when comparing surgical with non-surgical treatments. The outcome assessor records the study results. Blinding of those assessing outcomes prevents that the knowledge of patient assignment influences the process of outcome assessment (detection or information bias). If a study has hard (objective) outcome measures, like death, blinding of outcome assessment is not necessary. If a study has “soft” (subjective) outcome measures, like the assessment of an X-ray, blinding of outcome assessment is necessary.
  4. Results of all predefined outcome measures should be reported; if the protocol is available, then outcomes in the protocol and published report can be compared; if not, then outcomes listed in the methods section of an article can be compared with those whose results are reported.
  5. If the percentage of patients lost to follow-up is large, or differs between treatment groups, or the reasons for loss to follow-up differ between treatment groups, bias is likely. If the number of patients lost to follow-up, or the reasons why, are not reported, the risk of bias is unclear.
  6. Participants included in the analysis are exactly those who were randomized into the trial. If the numbers randomized into each intervention group are not clearly reported, the risk of bias is unclear; an ITT analysis implies that (a) participants are kept in the intervention groups to which they were randomized, regardless of the intervention they actually received, (b) outcome data are measured on all participants, and (c) all randomized participants are included in the analysis..

 

Exclusietabel

Auteur en jaartal

Redenen van exclusie

SR

Sim, 2019

SR heeft alleen observationele studies en prospectieve experimentele designs geïncludeerd. Geen goed vergelijkend onderzoek.

Rodrigues, 2018

Gaat over vestibular rehabilitation

Ribeiro, 2018

Andere vergelijking: gaat over vestibular rehabilitation, medicatie. Salvinelli, 2004 geïncludeerd in andere reviews.

Bhattacharyya, 2017

Dezelfde artikelen als review Hilton, 2014

Oron, 2015

Narrative review

Reinink, 2014

Gaat over repeated application of the Epley manoeuvre

Teixeira, 2006

Niet beperkt tot repositiemanoeuvres, maar ook positional excercises, habituation, adaptation or compensation vergeleken met andere interventies zoals placebo, medicatie of chirurgische handelingen.

White, 2005

Voldoet niet aan PICO

Woodworth, 2004

Methodologisch van onvoldoende kwaliteit

Hilton, 2004

Recenter review uit 2014

Hilton, 2002

Recenter review uit 2014

RCT

Moreno, 2019

Primary care

Tian, 2016

Andere vergelijking: number of accelerations and rotation angle

Sridhara Narayanan, 2015

Geen RCT

Shan, 2015

Andere vergelijking: Computer-controlled CRP

Shan, 2015

Andere vergelijking: computer-controlled and modified roll manoeuvre (CMRM) versus conventional roll manoeuvre (RM)

Organ, 2016

Voldoet niet aan PICO: I=gebruik van iPhone

Hwang, 2015

Gaat over verschillende snelheden van Gufoni manoeuvre

Badawy, 2015

Gaat over Gans repositioning manoeuvre (GRM)

Tan, 2014

Andere vergelijking: rehabilitation chair (TRV)

Sacco, 2014

Andere vergelijking: medicatie

Lee, 2014

Geïncludeerd in review Zhang, 2007

Bruintjes, 2014

Geïncludeerd in review Hilton, 2014

Mandala, 2013

Geïncludeerd in review vd Broek, 2014

Herdman, 2013

Overview, geen review

Toupet, 2012

Semont en Epley gevolgd door post-manoeuvre restricties

Maslovara, 2012

Andere vergelijking: medicatie

Kim, 2012b

Geïncludeerd in review vd Broek, 2014

Dispenza, 2012

Geïncludeerd in review Hilton, 2014

Chen, 2012

Geïncludeerd in reviews Zhag, 2017 en Liu, 2016

Amor-Dorado, 2012

Geïncludeerd in review Hilton, 2014

Korres, 2011

Methodologisch van onvoldoende kwaliteit

Casani, 2011

Geïncludeerd in review vd Broek, 2014

Vital, 2010

Studie niet gerandomiseerd

Sugita-Kitajima, 2010

Methodologisch van onvoldoende kwaliteit

Cohen, 2010

Geen randomisatie

Bhattacharyya, 2008

Recenter review uit 2017

Munoz, 2007

Geïncludeerd in review Hilton, 2014

von Brevern, 2006

Geïncludeerd in review Hilton, 2014

Salvinelli, 2004

Geïncludeerd in reviews Zhang, 2017, Liu, 2016 en Helminski 2010

Yimtae, 2003

Geïncludeerd in review Hilton, 2014

Sridhar, 2003

Geexcludeerd uit review Hilton, 2014:

Assessors were not blinded to treatment group of patient

Salvinelli, 2003

Geïncludeerd in review Helminski, 2010

Simhadri, 2003

Type BPPD niet gespecificeerd

Soto Varela, 2001

Geexcludeerd uit review Hilton, 2014:

1. No description of randomisation strategy

2. Assessors not blinded to treatment group

Sherman, 2001

Geexcludeerd uit review Hilton, 2014:

1. Inadequate randomisation; allocation by date of clinic visit

2. High drop-out rate

Froehling, 2000

Geïncludeerd in review Hilton, 2014

Asawavichianginda, 2000

Geexcludeerd uit review Hilton, 2014:

1. No blinding of outcome assessors

2. Performance bias: control group received no exposure to clinical staff during the trial other than assessments, compared to frequent attendance in experimental group

Cohen, 1999

Geexcludeerd uit review Hilton, 2014:

1. Inadequate randomisation strategy - sequential allocation

2. No blinding of outcome assessors

3. Risk of attrition bias: complete follow-up for only 58 of 87 participants

Vannucchi, 1997

Andere vergelijking: prolonged position

Steenerson, 1996

Geexcludeerd uit review Hilton, 2014:

1. Inadequate randomisation: alternative allocation to 2 treatment groups. Control group were patients who refused active treatment

2. No blinding of outcome assessors

Autorisatiedatum en geldigheid

Laatst beoordeeld : 01-02-2020

Laatst geautoriseerd : 01-02-2020

Uiterlijk in 2024 bepaalt het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied of de module van deze richtlijn nog actueel is. Bij het opstellen van de richtlijnmodule heeft de werkgroep een inschatting gemaakt over de maximale termijn waarop herbeoordeling moet plaatsvinden en eventuele aandachtspunten geformuleerd die van belang zijn bij een toekomstige herziening (update). De geldigheid van de module komt eerder te vervallen indien nieuwe ontwikkelingen aanleiding zijn een herzieningstraject te starten.

 

Module

Regiehouder(s)

Jaar van autorisatie

Eerstvolgende beoordeling actualiteit richtlijn

Frequentie van beoordeling op actualiteit

Wie houdt er toezicht op actualiteit

Relevante factoren voor wijzigingen in aanbeveling

Repositie-manoeuvres

NVKNO

2019

2024

5 jaarlijks

NVKNO

Nieuwe literatuur

 

De Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied is regiehouder van deze richtlijnmodule en eerstverantwoordelijke op het gebied van de actualiteitsbeoordeling van de richtlijnmodule. De andere aan deze module deelnemende wetenschappelijke verenigingen of gebruikers van de module delen de verantwoordelijkheid en informeren de regiehouder over relevante ontwikkelingen binnen hun vakgebied.

Initiatief en autorisatie

Initiatief : Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied

Geautoriseerd door:
  • Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie
  • Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied
  • Nederlandse Vereniging voor Neurologie
  • Nederlandse Vereniging voor Orofaciale Fysiotherapie
  • Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie

Algemene gegevens

De richtlijnontwikkeling werd ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (www.demedischspecialist.nl/kennisinstituut) en werd gefinancierd uit de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS).

 

De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijn.

Doel en doelgroep

Doel

Deze module heeft als doel het stimuleren van het gebruik van repositiemanoeuvres als therapie voor BPPD. Daarnaast beoogt deze module een uniform beleid ten aanzien van het doorverwijzen en terugverwijzen van de patiënt te geven.

 

Doelgroep

Deze module is geschreven voor alle leden van de beroepsgroepen die betrokken zijn bij de tweede en derde lijn zorg voor volwassenen en kinderen met BPPD. Voor de eerste lijn wordt verwezen naar de NHG-Standaard Duizeligheid.

Samenstelling werkgroep

Voor het ontwikkelen van de module is in 2018 een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van alle relevante specialismen die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met BPPD.

 

De werkgroepleden zijn door hun beroepsverenigingen gemandateerd voor deelname. De werkgroep is verantwoordelijk voor de integrale tekst van deze module.

 

Samenstelling huidige werkgroep:

  • Dr. Tj.D. (Tjasse) Bruintjes, KNO-arts, Gelre Ziekenhuizen, Apeldoorn, NVKNO (voorzitter)
  • Dr. R.B. (Roeland) van Leeuwen, neuroloog, Gelre ziekenhuizen, Apeldoorn, NVN
  • Dr. R. (Raymond) van de Berg, KNO-arts/vestibuloloog, Maastricht UMC+, Maastricht, NVKNO
  • Dr. M. (Marloes) Thoomes-de Graaf, fysiotherapeut/manueel therapeut/klinisch epidemioloog, Fysio-Experts, Hazerswoude, KNGF en NVMT
  • R.A.K. (Sandra) Rutgers, arts, MPH en voorzitter Commissie Ménière Stichting Hoormij, Houten, Stichting Hoormij

 

Met ondersteuning van:

  • D. (Dieuwke) Leereveld, MSc., senior adviseur Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
  • Drs. M. (Monique) Wessels, informatiespecialist Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Belangenverklaringen

De KNMG-code ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling is gevolgd. Alle werkgroepleden hebben schriftelijk verklaard of zij in de laatste drie jaar directe financiële belangen (betrekking bij een commercieel bedrijf, persoonlijke financiële belangen, onderzoeksfinanciering) of indirecte belangen (persoonlijke relaties, reputatiemanagement, kennisvalorisatie) hebben gehad. Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten.

 

Werkgroeplid

Functie

Nevenfuncties

Gemelde belangen

Ondernomen actie

Bruintjes, voorzitter

KNO-arts, Gelre ziekenhuizen Apeldoorn (1 fte)

Geen

We zijn bezig met het opzetten van een patiëntenorganisatie voor evenwichtsklachten, inclusief BPPD

Geen

Van Leeuwen

Neuroloog, Gelre Ziekenhuizen Apeldoorn, afdeling neurologie

Lid regionaal Tuchtcollege van de gezondheidszorg te Zwolle (betaald)
Lid Scheidsgerecht van de gezondheidszorg (betaald)
Medewerker kenniscentrum duizeligheid (betaald)

We zijn bezig met het opzetten van een patiëntenorganisatie voor evenwichtsklachten, inclusief BPPD

Geen

Thoomes-de Graaf

Fysiotherapeut, manueel therapeut, klinisch epidemioloog en eigenaar Fysio-Experts

Voorzitter wetenschappelijke commissie en organisatie jaarlijks congres manueel therapie (betaald)
Begeleiding studenten thesis (onbetaald)
Projectgroep schouderonderzoek (onbetaald)

Ik ben fysio-manueel therapeut in een gespecialiseerde praktijk waar ik mensen met duizeligheidsklachten zie.

Geen

Van de Berg

KNO-arts / vestibuloloog Maastricht UMC+ (1fte)

Assistant professor in physics, tomsk, rusland (betaald aan onderzoeks-budget KNO)

Medel (CI fabrikant) betaalt reiskosten voor presentaties over inner ear imaging en het kunstmatig evenwichtsorgaan. Dit gaat over evenwichtsuitval en niet over BPPD.

 

Onderzoek naar het kunstmatig evenwichtsorgaan en bilaterale vestibulopathie wordt door Medel betaald. Dit gaat over evenwichtsuitval en niet over BPPD. Daarnaast financiert de Russische staat onderzoek naar evenwichtsbehandelingen.

 

We zijn bezig met het opzetten van een patiëntenorganisatie voor evenwichtsklachten, inclusief BPPD

Geen, presentaties en onderzoek gaan over evenwichts-uitval en niet over BPPD

Leereveld (Kennisinstituut)

Adviseur Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Geen

Geen

Geen

Inbreng patiëntenperspectief

Er werd aandacht besteed aan het patiëntenperspectief door een afgevaardigde van de Commissie Ménière van Stichting Hoormij in de werkgroep. Stichting Hoormij heeft input gegeven tijdens de knelpuntenanalyses en op de teksten, waaronder de overwegingen. De conceptmodule is tevens voor commentaar voorgelegd aan Stichting Hoormij.

Methode ontwikkeling

Evidence based

Implementatie

In de verschillende fasen van het ontwikkelproces is rekening gehouden met de implementatie van de richtlijnmodule en de praktische uitvoerbaarheid van de aanbevelingen. Daarbij is uitdrukkelijk gelet op factoren die de invoering van de module in de praktijk kunnen bevorderen of belemmeren. De implementatietabel is te vinden bij de aanverwante producten.

Werkwijze

AGREE

Deze module is opgesteld conform de eisen vermeld in het rapport Medisch Specialistische Richtlijnen 2.0 van de adviescommissie Richtlijnen van de Raad Kwaliteit. Dit rapport is gebaseerd op het AGREE II instrument (Appraisal of Guidelines for Research & Evaluation II; Brouwers, 2010), dat een internationaal breed geaccepteerd instrument is. Voor een stap-voor-stap beschrijving hoe een evidence-based module tot stand komt wordt verwezen naar het stappenplan Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten.

 

Knelpuntenanalyse

Op basis van de gereviseerde richtlijn van de American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery ‘Clinical practice guideline: Benign paroxysmal positional vertigo’ uit 2017 en uit de inventarisatie van knelpunten door de werkgroep bleek dat er een noodzaak was voor herziening van deze richtlijnmodule. Tijdens deze inventarisatie zijn er schriftelijk knelpunten aangedragen door het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) in afstemming met de Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie (NVMT) (ingebracht door Marloes Thoomes en Bart Zwaneveld) en het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) (ingebracht door Jip de Jong).

 

Uitgangsvraag en uitkomstmaten

Op basis van de uitkomsten van de knelpuntenanalyse is door de werkgroepleden en de adviseur een uitgangsvraag opgesteld. Vervolgens inventariseerde de werkgroep welke uitkomstmaten voor de patiënt relevant zijn, waarbij zowel naar gewenste als ongewenste effecten werd gekeken. De werkgroep waardeerde deze uitkomstmaten volgens hun relatieve belang bij de besluitvorming rondom aanbevelingen, als cruciaal (kritiek voor de besluitvorming), belangrijk (maar niet kritiek) en onbelangrijk. Tevens definieerde de werkgroep tenminste voor de cruciale uitkomstmaten welke verschillen zij klinisch (patiënt) relevant vonden.

 

Strategie voor zoeken en selecteren van literatuur

Aan de hand van specifieke zoektermen werd gezocht naar gepubliceerde wetenschappelijke studies in (verschillende) elektronische databases. Tevens werd aanvullend gezocht naar studies aan de hand van de literatuurlijsten van de geselecteerde artikelen. In eerste instantie werd gezocht naar studies met de hoogste mate van bewijs. De werkgroepleden selecteerden de via de zoekactie gevonden artikelen op basis van vooraf opgestelde selectiecriteria. De geselecteerde artikelen werden gebruikt om de uitgangsvraag te beantwoorden. De geselecteerde databases waarin is gezocht en de gehanteerde selectiecriteria zijn te vinden in de module met desbetreffende uitgangsvraag. De zoekstrategie is opvraagbaar bij de Richtlijnendatabase, zie het tabblad ‘Zoekverantwoording’ voor verdere details.

 

Kwaliteitsbeoordeling individuele studies

Individuele studies werden systematisch beoordeeld, op basis van op voorhand opgestelde methodologische kwaliteitscriteria, om zo het risico op vertekende studieresultaten (risk of bias) te kunnen inschatten. Deze beoordelingen kunt u vinden in de Risk of Bias (RoB) tabellen. De gebruikte RoB instrumenten zijn gevalideerde instrumenten die worden aanbevolen door de Cochrane Collaboration: AMSTAR voor systematische reviews en de Cochrane RoB tool voor gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek.

 

Samenvatten van de literatuur

De relevante onderzoeksgegevens van alle geselecteerde artikelen werden overzichtelijk weergegeven in evidencetabellen. De belangrijkste bevindingen uit de literatuur werden beschreven in de samenvatting van de literatuur.

 

Beoordelen van de kracht van het wetenschappelijke bewijs

De kracht van het wetenschappelijke bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methode. GRADE staat voor ‘Grading Recommendations Assessment, Development and Evaluation’ (zie http://www.gradeworkinggroup.org/).

 

GRADE onderscheidt vier gradaties voor de kwaliteit van het wetenschappelijk bewijs: hoog, redelijk, laag en zeer laag. Deze gradaties verwijzen naar de mate van zekerheid die er bestaat over de literatuurconclusie (Schünemann, 2013).

 

GRADE

Definitie

Hoog

  • er is hoge zekerheid dat het ware effect van behandeling dichtbij het geschatte effect van behandeling ligt zoals vermeld in de literatuurconclusie;
  • het is zeer onwaarschijnlijk dat de literatuurconclusie verandert wanneer er resultaten van nieuw grootschalig onderzoek aan de literatuuranalyse worden toegevoegd.

Redelijk*

  • er is redelijke zekerheid dat het ware effect van behandeling dichtbij het geschatte effect van behandeling ligt zoals vermeld in de literatuurconclusie;
  • het is mogelijk dat de conclusie verandert wanneer er resultaten van nieuw grootschalig onderzoek aan de literatuuranalyse worden toegevoegd.

Laag

  • er is lage zekerheid dat het ware effect van behandeling dichtbij het geschatte effect van behandeling ligt zoals vermeld in de literatuurconclusie;
  • er is een reële kans dat de conclusie verandert wanneer er resultaten van nieuw grootschalig onderzoek aan de literatuuranalyse worden toegevoegd.

Zeer laag

  • er is zeer lage zekerheid dat het ware effect van behandeling dichtbij het geschatte effect van behandeling ligt zoals vermeld in de literatuurconclusie;
  • de literatuurconclusie is zeer onzeker.

*in 2017 heeft het Dutch GRADE Network bepaald dat de voorkeursformulering voor de op een na hoogste gradering ‘redelijk’ is in plaats van ‘matig’

 

Formuleren van de conclusies

Voor elke relevante uitkomstmaat werd het wetenschappelijk bewijs samengevat in een of meerdere literatuurconclusies waarbij het niveau van bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methodiek. De werkgroepleden maakten de balans op van elke interventie (overall conclusie). Bij het opmaken van de balans werden de gunstige en ongunstige effecten voor de patiënt afgewogen. De overall bewijskracht wordt bepaald door de laagste bewijskracht gevonden bij een van de cruciale uitkomstmaten. Bij complexe besluitvorming waarin naast de conclusies uit de systematische literatuuranalyse vele aanvullende argumenten (overwegingen) een rol spelen, werd afgezien van een overall conclusie. In dat geval werden de gunstige en ongunstige effecten van de interventies samen met alle aanvullende argumenten gewogen onder het kopje 'Overwegingen'.

 

Overwegingen (van bewijs naar aanbeveling)

Om te komen tot een aanbeveling zijn naast (de kwaliteit van) het wetenschappelijke bewijs ook andere aspecten belangrijk en worden meegewogen, zoals de expertise van de werkgroepleden, de waarden en voorkeuren van de patiënt (patient values and preferences), kosten, beschikbaarheid van voorzieningen en organisatorische zaken. Deze aspecten worden, voor zover geen onderdeel van de literatuursamenvatting, vermeld en beoordeeld (gewogen) onder het kopje ‘Overwegingen’.

 

Formuleren van aanbevelingen

De aanbevelingen geven antwoord op de uitgangsvraag en zijn gebaseerd op het beschikbare wetenschappelijke bewijs en de belangrijkste overwegingen, en een weging van de gunstige en ongunstige effecten van de relevante interventies. De kracht van het wetenschappelijk bewijs en het gewicht dat door de werkgroep wordt toegekend aan de overwegingen, bepalen samen de sterkte van de aanbeveling. Conform de GRADE-methodiek sluit een lage bewijskracht van conclusies in de systematische literatuuranalyse een sterke aanbeveling niet a priori uit, en zijn bij een hoge bewijskracht ook zwakke aanbevelingen mogelijk. De sterkte van de aanbeveling wordt altijd bepaald door weging van alle relevante argumenten tezamen.

 

Randvoorwaarden (Organisatie van zorg)

Bij de ontwikkeling van de module is expliciet rekening gehouden met de organisatie van zorg: alle aspecten die randvoorwaardelijk zijn voor het verlenen van zorg (zoals coördinatie, communicatie, (financiële) middelen, menskracht en infrastructuur). Randvoorwaarden die relevant zijn voor het beantwoorden van een specifieke uitgangsvraag maken onderdeel uit van de overwegingen bij de bewuste uitgangsvraag.

 

Kennislacunes

Tijdens de ontwikkeling van deze module is systematisch gezocht naar onderzoek waarvan de resultaten bijdragen aan een antwoord op de uitgangsvraag. Er is nagegaan of (aanvullend) wetenschappelijk onderzoek gewenst is om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden. Mocht dit bij deze module het geval zijn, dan is er een aanbeveling voor het doen van onderzoek opgenomen in de Kennislacunes. Deze is te vinden onder de aanverwante producten.

 

Commentaar- en autorisatiefase

De conceptmodule werd aan de betrokken (wetenschappelijke) verenigingen, instanties en (patiënt)organisaties voorgelegd ter commentaar. De commentaren werden verzameld en besproken met de werkgroep. Naar aanleiding van de commentaren werd de conceptmodule aangepast en definitief vastgesteld door de werkgroep. De definitieve module werd aan de deelnemende (wetenschappelijke) verenigingen en (patiënt)organisaties voorgelegd voor autorisatie en door hen geautoriseerd dan wel geaccordeerd.

 

Literatuur

  • Brouwers, M. C., Kho, M. E., Browman, G. P., Burgers, J. S., Cluzeau, F., Feder, G., ... & Littlejohns, P. (2010). AGREE II: advancing guideline development, reporting and evaluation in health care. Canadian Medical Association Journal, 182(18), E839-E842.
  • Hultcrantz M, Rind D, Akl EA, et al. The GRADE Working Group clarifies the construct of certainty of evidence. J Clin Epidemiol. 2017 Jul;87:4-13.
  • Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten. Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen: stappenplan. Utrecht, 2015.
  • Medisch Specialistische Richtlijnen 2.0 (2012). Adviescommissie Richtlijnen van de Raad Kwaliteit. https://www.demedischspecialist.nl/publicaties/medisch-specialistische-richtlijnen-20-rapport
  • Schünemann H, Brożek J, Guyatt G, et al. GRADE handbook for grading quality of evidence and strength of recommendations. Updated October 2013. The GRADE Working Group, 2013. Available from http://gdt.guidelinedevelopment.org/central_prod/_design/client/handbook/handbook.html.
  • Schünemann, H. J., Oxman, A. D., Brozek, J., Glasziou, P., Jaeschke, R., Vist, G. E., ... & Bossuyt, P. (2008). Rating Quality of Evidence and Strength of Recommendations: GRADE: Grading quality of evidence and strength of recommendations for diagnostic tests and strategies. BMJ: British Medical Journal, 336(7653), 1106.
  • Wessels, M., Hielkema, L., & van der Weijden, T. (2016). How to identify existing literature on patients' knowledge, views, and values: the development of a validated search filter. Journal of the Medical Library Association: JMLA, 104(4), 320.

Zoekverantwoording

Zoekacties zijn opvraagbaar. Neem hiervoor contact op met de Richtlijnendatabase.