Meerdere modules van de richtlijn zijn vernieuwd. Screeningsinstrumenten en duidelijke meetmethoden helpen zorgprofessionals om ondervoeding en sarcopenie bij ouderen met een kwetsbare gezondheid gerichter in kaart te brengen.

Ondervoeding en sarcopenie (verlies van spierkracht, spiermassa en spierfunctie) komen veel voor bij ouderen met een kwetsbare gezondheid. Het wordt alleen vaak niet goed herkend, wat negatieve gevolgen voor hun gezondheid kan hebben. Een tijdige herkenning, juiste diagnostiek en adequate behandeling zijn van groot belang voor de gezondheid van deze ouderen. Dit probleem vraagt een multidisciplinaire aanpak, gericht op de oorzaak en eventueel een gerichte voedingsinterventie en bewegingsinterventie. Vooral herkenning en diagnostiek van sarcopenie vormt nu nog geen onderdeel van de regulaire ziekenhuiszorg. De herziening van de richtlijn verbreedt dan ook de scope van Ondervoeding bij de geriatrische patiënt naar Ondervoeding en sarcopenie bij ouderen met een kwetsbare gezondheid.

Wat staat erin?

De meest recente definities en diagnostische criteria zijn nu in de richtlijn opgenomen. De richtlijn beschrijft de ziekenhuiszorg vanuit een transmuraal perspectief en richt zich op alle betrokken zorgverleners buiten de intensive- en medium care. De vernieuwde richtlijn legt het fundament voor herkennen, meten en beoordelen van ondervoeding en spierverlies volgens de meest recente internationale standaarden.

De richtlijn wordt in twee delen vernieuwd. De eerste herziene modules gaan over de volgende onderwerpen:

• Ondervoeding: in de richtlijn is nu meer aandacht voor diagnostische criteria, zoals opgesteld door het Global Leadership Initiative of Malnutrition (GLIM criteria). Dit is gebaseerd op fenotypische en etiologische kenmerken. Er worden aanbevelingen gedaan over welke screeningsinstrumenten de voorkeur hebben om het risico op ondervoeding bij ouderen met een kwetsbare gezondheid in het ziekenhuis te bepalen.
• Sarcopenie: Er is een nieuwe module over het screenen op sarcopenie, gebaseerd op de European Working Group on Sarcopenia in Older People (EWGSOP2) criteria.
• Meten van spiermassa, spierkracht en fysiek functioneren: Nieuw in deze richtlijn is het fenotype lage spiermassa bij ondervoeding en hoe dit gemeten kan worden. In de modules wordt geadviseerd hoe spiermassa, spierkracht en fysiek functioneren het beste gemeten kunnen worden.

Op dit moment worden de modules ontwikkeld over het objectiveren van inflammatie als etiologisch criterium van ondervoeding, de behandeling van ondervoeding en sarcopenie en de organisatie van ziekenhuiszorg. De verwachting is dat deze modules eind 2026 worden gepubliceerd.

Samenwerking

De richtlijnmodules zijn herzien op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG), in samenwerking met vertegenwoordigers van internisten (NIV), diëtisten (NVD), specialisten ouderengeneeskunde (Verenso) en fysiotherapeuten (KNGF). Het traject is begeleid door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten. Financiering is afkomstig van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS).

Bekijk de richtlijn