De richtlijn Dementie en lichte cognitieve stoornissen is uitgebreid met drie nieuwe modules en één module is herzien. De modules geven medisch specialisten handvatten voor diagnostiek en behandeling van veelvoorkomende, complexe vraagstukken.

Mensen met (een vermoeden van) dementie of MCI hebben vaak te maken met complexe comorbiditeit, langdurig medicatiegebruik en gedrags- of slaapklachten. De nieuwe en herziene modules bundelen de laatste wetenschappelijke inzichten en vertalen deze naar concrete aanbevelingen voor de praktijk. Daarmee ondersteunen zij medisch specialisten bij het maken van goed onderbouwde keuzes en dragen zij bij aan passende zorg voor de patiënt.

Gerichte handvatten

De nieuwe en herziene modules bieden praktische aanbevelingen voor situaties waarin tot nu toe gerichte handvatten ontbraken of nieuwe diagnostische inzichten beschikbaar kwamen.

Nieuwe modules:

• Deprescribing cholinesteraseremmers bij dementie: Cholinesteraseremmers remmen de afbraak van acetylcholine in de hersenen, een belangrijke neurotransmitter die zorgt voor goede communicatie tussen hersencellen. Het blijkt echter dat ze bij patiënten met een gevorderde ziekte van Alzheimer maar een klein verschil maken in cognitief en dagelijks functioneren. Deze module raadt aan om het beperkte voordeel per patiënt af te wegen tegen de bijwerkingen en om de optie om te stoppen met dit middel te bespreken met (verzorgers van) patiënten.
• Diagnostiek naar dementie bij mensen met een bipolaire stoornis: Deze module beschrijft aandachtspunten voor diagnostiek bij patiënten met een bipolaire stoornis. De aanbevelingen gaan onder meer over samenwerking met deskundige zorgverleners, het uitsluiten van reversibele of verstorende factoren, de juiste timing van neuropsychologisch onderzoek en terughoudendheid met routinematige extra inzet van MRI, CSF of serumbiomarkers.
• Behandeling slaapklachten bij dementie: Slaapklachten komen regelmatig voor bij mensen met dementie. Deze module geeft aan hoe daarmee om te gaan. De nadruk ligt op het achterhalen van oorzaken van slaapklachten en op niet-medicamenteuze maatregelen. Slaapmedicatie moet alleen kortdurend overwogen worden bij ernstige klachten en bij onvoldoende effect van andere interventies.

Herziene module:

• Ziekte van Creutzfeldt-Jakob: Deze module is herzien vanwege een nieuwe diagnostische test: de RT-QulC-prion test. Deze test is nauwkeuriger dan de bestaande testen, zoals 14-3-3 eiwit met EEG. Met de herziening is ook beschreven wanneer deze test ingezet kan worden ten opzichte van andere diagnostische onderzoeken.

Samenwerking

De modules zijn ontwikkeld door het richtlijncluster Cognitieve stoornissen en dementie, een multidisciplinaire werkgroep met vertegenwoordigers van onder andere klinisch geriaters (NVKG), internisten (NIV), neurologen (NVN), klinisch chemici (NVKC), psychologen (NIP), ziekenhuisapothekers (NVZA), psychiaters (NVvP), verpleegkundigen (V&VN) en Alzheimer Nederland.

Het traject is begeleid door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten. Financiering is afkomstig van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS).

Bekijk de richtlijn Dementie en lichte cognitieve stoornissen (Mild Cognitive Impairment, MCI)