Ziekten van adenoïd en tonsillen (ZATT)

Initiatief: NVKNO Aantal modules: 53

EBV tonsillitis en tonsillectomie

Uitgangsvraag

Wanneer is een tonsillectomie à chaud geïndiceerd bij een EBV tonsillitis met een bovenste luchtwegobstructie?

Aanbeveling

Overweeg een tonsillectomie à chaud bij een EBV tonsillitis met een bovenste luchtwegobstructie alleen als er sprake is van een progressief beloop, zoals toename van  dyspnoe en wanneer conservatieve (medicamenteuze) therapie faalt.

Overwegingen

Uit de beschikbare onderzoeken kan het volgende geconcludeerd worden:

  • Geen per- en postoperatieve complicaties werden beschreven (in totaal 17 tonsillectomieën), behoudens een laryngospasme bij één patiënt.
  • Verrassend aantal peritonsillair abces peroperatief bij alle studies.

 

Er zijn een aantal beperkingen aan de beschikbare literatuur:

  1. Het betreft slechts (matig beschreven) retrospectief onderzoek.
  2. Patiëntengroepen worden in sommige studies weliswaar in groepen verdeeld (wel/geen luchtwegobstructie), doch worden de in-/exclusiecriteria van de groepen niet beschreven.
  3. De patiënteninclusie is beperkt. Dit is begrijpelijk, aangezien EBV tonsillitis vrij weinig voorkomt.
  4. Summiere beschrijving van de per- en postoperatieve complicaties. Er wordt met name volstaan met beschrijving van "geen complicaties". De hoeveelheid bloedverlies wordt niet beschreven. Ook wordt er geen vermelding gedaan over de anesthesiologische problemen.

Onderbouwing

In de huidige praktijk ziet de KNO-arts niet frequent patiënten die met een Epstein-Barr Virus (EBV) tonsillitis worden ingestuurd. Vaak betreft het patiënten die vanuit de 1e lijn worden ingestuurd voor het uitsluiten van een peri-tonsillair abces. Dubbelzijdig komt een abces bij een EBV tonsillitis zelden voor, zodat de meeste patiënten niet een tonsillectomie à chaud ondergaan. Wel kunnen toename van slikklachten, dyspnoe en algeheel gevoel van ziek zijn, een reden zijn om een tonsillectomie à chaud te overwegen. Dit lemma beschrijft de mogelijke peroperatieve complicaties bij een tonsillectomie à chaud voor een EBV tonsillitis.

Er zijn in totaal 3 relevante studies meegenomen. De uitkomsten worden hieronder in tabelvorm weergegeven.

 

Tabel 1: overzicht uitkomsten

Stevenson et al., 1992

Winther, letter to the editor, 1993

Chan et al., 2001

Acute tonsillectomy in the

management of infectious

mononucleosis

Acute tonsillectomy in the management of infectious mononucleosis

The management of severe infectious mononucleosis tonsillitis and airway

obstruction

Dunedin, Nieuw Zeeland

Holstebro, Denmark

Dunedin, Nieuw Zeeland

N= 25 (1985- 1990)

N=11 (1986-1987)

N= 36 (1995-1999)

Bewezen EBV infectie

?

Bewezen EBV infectie

Groep A:

conservatief/ standaard (rehydratie en benzylpenicilline, pcm)

10/25 = 40%, 8 < 48 uur ontslagen

Groep B:

Additionele therapie, i.v.m. luchtwegobstructie of onvoldoende reactie na 24 uur

(15/25 = 60%): aanvullend: Iv

dexamethason 8 mg 4xdd

-

Groep A (UAO): 9/36,

ATE: 5

Groep B (non-UAO): 25/36, ATE: 2

 

ATE n=6/25 (24%)

ATE: n=4/11 (36%)

ATE totaal: n=7/36 (20%)

Indicatie beschreven: "ernstige

luchtwegobstructie", OF

klachten ondanks therapie> 3 dagen

Indicatie niet beschreven

Indicatie niet duidelijk

omschreven

 

Peroperatief: geen complicaties

 

Peroperatief; complicaties

niet beschreven

 

Peroperatief: geen

complicaties

3/6: blijkt peritonsillair abces te

hebben

 

Groot aantal (hoeveelheid niet

beschreven) peritonsillair

abces

1 peritonsillair abces

Postoperatief:

5/6 ongecompliceerd

1/6 laryngospasme

Postoperatief: "rapidly"

Postoperatief: "geen bijzonderheden"

Follow-up:

Ontslag < 2 dagen

3/19 alsnog (A)TE

Follow-up: ?

Follow-up:

Ontslag: ? 4 dagen

7/29 alsnog (A)TE

In Pubmed is met relevante zoektermen gezocht naar per- en postoperatieve complicaties bij een tonsillectomie à chaud bij een Epstein-Barr Virus (EBV) tonsillitis met een bovenste luchtwegobstructie t/m juni 2012. De zoektermen zijn weergegeven onder ‘zoekverantwoording’. De literatuurzoekactie leverde 44 treffers op.

Op basis van titel werden in eerste instantie 18 studies voorgeselecteerd. Na raadpleging van de abstracts werden vervolgens 3 studies definitief geselecteerd (Chan et al., 2001; Stevenson et al., 1992; Winther, 1993). De overige artikelen werden geexcludeerd vanwege 1) geen beantwoording van de vraag (n=6), 2) artikel in het Duits of Deens (n=8) of 3) nog niet gepubliceerd (n=1).

  1. Chan SC, Dawes PJ. The management of severe infectious mononucleosis tonsillitis and upper airway obstruction. J Laryngol Otol. 2001; 115(12):973-7.
  2. Stevenson DS, Webster G, Stewart IA. Acute tonsillectomy in the management of infectious mononucleosis. J Laryngol Otol. 1992; 106(11):989-91.
  3. Winther LK. Acute tonsillectomy in the management of infectious mononucleosis. The Journal of Laryngology & Otology. 1993; 107(7):666-667.

Autorisatiedatum en geldigheid

Laatst beoordeeld  : 01-03-2020

Laatst geautoriseerd  : 01-03-2020

Geen herbeoordelingsdatum opgenomen.

Initiatief en autorisatie

Initiatief:
  • Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied
Geautoriseerd door:
  • Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie
  • Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied
  • Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde

Algemene gegevens

Deze module is overgenomen van het WiKiNO systeem van de KNO-vereniging. Dit is een online, interactieve databank van evidence-based kennis in de KNO-heelkunde.

Alle KNO-artsen en AIOS kunnen KNO-vraagstukken in dit flexibele systeem zoeken, plaatsen en becommentariëren. De huidige content van WiKiNO bestaat uit modules ontwikkeld door de achterban en modules van geautoriseerde KNO-richtlijnen.

Door de komst van de Richtlijnendatabase en de mogelijkheid van interactief richtlijnonderhoud, is een apart WiKiNO systeem niet meer nodig en worden de relevante modules, na een commentaar- en autorisatiefase, overgezet in de Richtlijnendatabase.

Samenstelling werkgroep

De auteur van de module is dr. R.J. Scheenstra, KNO-arts, Luzerner Kantonsspital, Zwitserland.

Methode ontwikkeling

Evidence based

Zoekverantwoording

Zoekacties zijn opvraagbaar. Neem hiervoor contact op met de Richtlijnendatabase.