Terug naar zoekresultaten

Verplichte zorg in de ggz

Volgen
Initiatief: NVvP psychiatrie Aantal modules: 11
Bijlagen
Download richtlijn

Somatisch verplichte zorg

Publicatiedatum: 02-07-2026
Beoordeeld op geldigheid: 02-07-2026

Uitgangsvraag

Welke kwaliteitseisen gelden bij de uitvoering en evaluatie van somatisch verplichte zorg?

Aanbeveling

Indien de Wvggz van toepassing is, geldt in beginsel dat de Wvggz vóór de Wgbo gaat, zie module Samenloop Wvggz met andere wetgeving.

  • Binnen de Wvggz kan somatisch verplichte zorg worden toegepast vanwege (dreigend) ernstig nadeel voor de patiënt zelf maar ook een ander (zoals een ongeboren kind). In de Wgbo gaat het alleen om ernstig nadeel voor de ter zake wilsonbekwame patiënt zelf te voorkomen.
  • Houd er rekening mee dat de somatisch verplichte zorg samen moet gaan met andere (verplichte) zorg gericht op het herstel van de psychische stoornis. Het herstel van de lichamelijke gezondheid kan niet het enige doel zijn van de Wvggz-maatregel.

Indien de lichamelijke gezondheid van de patiënt benadeeld wordt door het gedrag dat de patiënt vertoont door diens psychische stoornis, neem de somatisch verplichte zorg in de Wvggz maatregel op als;

  • het toedienen vocht en voeding,
  • medicatie;
  • het verrichten van medische controles, of
  • andere medische handelingen of therapeutische maatregelen ter behandeling van een somatische aandoening.

Stem de verantwoordelijkheidsverdeling af tussen de GGZ-zorgverantwoordelijke (zorgplan en besluitvorming over verplichte zorg) en de somatische zorgverlener(s) (indicatiestelling en uitvoering van somatische zorg).

  • Indien afstemming tussen zorgverleners onvoldoende mogelijk is (e.g. in een acute situatie), dan vormt de Wgbo initieel het afwegingskader. Later dient gekeken te worden of de somatisch verplichte zorg alsnog onder de Wvggz geschaard kan worden.
  • Wees bewust dat de GGZ-zorgverantwoordelijke verantwoordelijk is voor het nemen van besluiten t.a.v. het verlenen van verplichte zorg en de registratie hiervan, ook als een somatische zorgverlener betrokken is bij de uitvoering. De somatische zorgverlener behoudt een eigen verantwoordelijkheid voor diens handelen.

Draag verplichte zorg over bij overplaatsing naar de zorginstelling (i.e. het ziekenhuis) waar de somatische zorg wordt verleend, als voorzien wordt dat verplichte zorg daar nodig is. Overdracht is mogelijk als deze zorginstelling geregistreerd is als Wvggz accommodatie in het locatieregister.

Overwegingen

Kwaliteit van bewijs

Deze module evalueert welke kwaliteitseisen gelden bij de uitvoering en evaluatie van somatisch verplichte zorg. Hiervoor is systematisch gezocht in de literatuur, waarbij de zoekvraag was gericht op de effectiviteit en veiligheid van het leveren van somatisch verplichte zorg in vergelijking met vrijwillige zorg aan patiënten met een psychische stoornis. Er werden geen studies gevonden die gebruikt konden worden om deze zoekvraag te beantwoorden. Daarom kon de effectiviteit en veiligheid van somatisch verplichte zorg niet worden beoordeeld op basis van wetenschappelijke literatuur (en geen GRADE bewijskracht worden vastgesteld).

 

De richtlijnwerkgroep baseert zich zodoende op bestaande wetteksten, praktijkervaringen met de Wvggz, bekende en beschikbare literatuur bij de leden van de richtlijnwerkgroep (NVvP Handreiking somatische zorg in de Wvggz, 2019), expert opinie en ervaringen van patiënten en naasten.

 

Balans tussen gewenste en ongewenste effecten

Samenhang Wvggz en Wgbo

De meeste patiënten met een (ernstige) psychische stoornis zijn goed in staat om adequate beslissingen te nemen over de zorg voor hun gezondheid (Calcedo-Barba, 2020). Om een goede beslissing te nemen over een behandeling zijn wilsbekwaamheid ter zake, informed consent en shared decision making van belang. De Wgbo kent hierop twee uitzonderingen, namelijk:

  • de situatie waarin onmiddellijke behandeling nodig is, toestemming niet gevraagd kan worden aan de patiënt en er geen (wettelijk) vertegenwoordiger beschikbaar is om toestemming aan te vragen, en
  • de situatie dat een wilsonbekwame patiënt behandeling weigert, het uitblijven van behandeling leidt tot ‘kennelijk ernstig nadeel’ voor de patiënt en de (wettelijk) vertegenwoordiger toestemming geeft voor de behandeling. De Wgbo beschrijft niet wat ‘kennelijk ernstig nadeel’ is, maar het moet wel ernstig nadeel voor de patiënt zelf zijn.

Hoewel de Wvggz een kader biedt voor somatisch verplichte zorg, heeft vrijwillige somatische zorg uiteraard de voorkeur. Overwegingen vóór de start van somatisch verplichte zorg zijn:

  • of de somatische toestand het toelaat om eerst de psychische stoornis te behandelen zodat de patiënt in staat is om een wilsbekwame beslissing te nemen over de somatische zorg, en
  • of er alternatieve somatische behandeling mogelijk is ter afwending van het somatische nadeel waarmee de patiënt wel instemt.

In de Wvggz zijn naast het toedienen van voeding en vocht, ook verplichte medische controles of andere medische handelingen en therapeutische maatregelen ter behandeling van een somatische aandoening mogelijk als de lichamelijke gezondheid benadeeld wordt door het gedrag dat de patiënt vanuit de psychische stoornis vertoont. Stabiliseren of herstellen van de fysieke gezondheid alleen mag echter nooit het primaire doel zijn van verplichte zorg (zie Memorie van Toelichting Wvggz). De somatisch verplichte zorg moet altijd samenhangen met andere (verplichte) zorg gericht op het behandelen van de aanwezige psychische stoornis.

 

Volgens de uitgangspunten van de Wvggz moet de zorgverantwoordelijke bij het starten van somatisch verplichte zorg tegemoetkomen aan de wensen en voorkeuren van de patiënt ten aanzien van de verplichte zorg, tenzij de patiënt wilsonbekwaam ter zake hiervan is, of wanneer er acuut levensgevaar voor de patiënt zelf dreigt dan wel er een aanzienlijk risico is voor een ander. In het kader van de Wvggz wordt onder ‘een ander’ ook het ongeboren kind van een zwangere patiënt verstaan. Hierbij geldt geen ondergrens in zwangerschapsduur voor de ontwikkeling van de foetus, omdat juist in het eerste trimester van de zwangerschap er een risico is op schade aan de foetus door het gedrag van de moeder (Kamerstukken II 2009/10, 32399, nr. 3.). De mogelijkheid om een zwangere patiënt verplichte zorg te verlenen om ernstig nadeel voor het ongeboren kind te voorkomen, staat uiteraard los van het recht van de zwangere om de zwangerschap af te breken conform de Wet afbreking zwangerschap.

 

Het is mogelijk dat zowel de Wgbo als de Wvggz bij een patiënt tegelijkertijd van toepassing zijn. Bijvoorbeeld als het somatische probleem niet in verband staat met de psychische stoornis, als de patiënt instemt met de somatische behandeling, als een passend Wvggz kader ontbreekt en/of als er geen tijd is dit te realiseren door de ernst en urgentie van de somatische toestand.

 

Indien somatisch verplichte zorg binnen een Wvggz maatregel passend lijkt maar deze nog niet toegekend is, moet de somatische toestand van een patiënt het toelaten om de periode te overbruggen die nodig is voor het tot stand komen van het passende Wvggz-kader. Als er eerder een urgente indicatie voor somatische zorg is die door de patiënt geweigerd wordt vanuit de psychische stoornis, dan moet een afweging hierover gemaakt worden op basis van de Wgbo als het niet lukt tijdig een Wvggz-maatregel te (laten) verlenen. In acute situaties waarin somatische zorg noodzakelijk is, is zorgvuldige afstemming tussen zorgverantwoordelijke en somatische behandelaars vaak beperkt mogelijk. In een dergelijke situatie ligt het daarom niet voor de hand acute complexe somatische zorg uit te voeren met een crisismaatregel of in het kader van onvoorziene zorg in nood als er al een Wvggz-kader is. Als er sprake is van somatische zorg die geen of weinig afstemming vereist tussen de zorgverantwoordelijke en de somatische behandelaar en er is een Wvggz-kader waarin deze somatische zorg niet is toegekend dan kan de somatische zorg gestart worden als onvoorziene zorg in nood.

 

Causaal verband tussen psychische stoornis en somatische aandoening

Er dient een duidelijk verband te zijn tussen de psychische stoornis en het somatisch nadeel om somatisch verplichte zorg in het kader van de Wvggz toe te kunnen passen. Binnen de kaders van de Wvggz kan het somatisch nadeel afwenden echter niet het enige doel van een crisismaatregel of zorgmachtiging zijn. Het zal in de praktijk vaak voorkomen dat een somatisch probleem niet direct voortkomt uit de psychische stoornis (bijvoorbeeld een botbreuk of maligniteit), maar dat weigering van een somatische behandeling wel samenhangt met een psychische stoornis. Zorgverleners dienen zorgvuldig een afweging te maken of er voldoende causaliteit bestaat tussen de psychische stoornis en de somatische aandoening om gedwongen zorg in het kader van de Wvggz te rechtvaardigen.

 

Integratie van psychiatrische en somatische zorg: verantwoordelijkheden en taakverdeling

De Wvggz beschrijft dat bij de totstandkoming van het zorgplan overleg dient plaats te vinden met de betrokken zorgverleners. De zorgverantwoordelijke moet de verschillende vormen van verplichte zorg afstemmen met de zorgverleners die bij de zorg betrokken zijn. Voorafgaand aan het opnemen van somatische zorg in een Wvggz maatregel zal er dus overleg moeten plaatsvinden met de betreffende somatisch behandelaar (bijvoorbeeld huisarts, medisch specialist). De expertise van deze zorgverlener(s) ten aanzien van bijv. risico’s of bijwerkingen van een behandeling en de prognose is nodig voor de afweging of de verplichte zorg voldoet aan de beginselen van subsidiariteit, proportionaliteit, effectiviteit en veiligheid. Het moet duidelijk zijn waar en door wie de zorg plaatsvindt. Daarnaast is het van belang dat er aandacht is voor scholing van de betrokken zorgverleners.

 

De zorgverantwoordelijke coördineert en bewaakt de uitvoering van verplichte zorg, maar heeft niet altijd de deskundigheid om de volledige somatische verantwoordelijkheid te dragen. Afstemming en samenwerking tussen zorgverleners acht de werkgroep cruciaal. De somatisch behandelaar (bijv. chirurg of neuroloog) behoudt altijd autonomie, kan gemotiveerd afwijken van het zorgplan en draagt altijd een eigen verantwoordelijkheid voor somatische behandelingen, ook wanneer deze als verplichte zorg zijn opgenomen in een Wvggz maatregel. De somatisch behandelaar kan niet worden verplicht tot uitvoering van somatisch verplichte zorg en kan niet zonder afstemming met de zorgverantwoordelijke overgaan tot verplichte behandeling in het kader van de Wvggz. De toepassingsregistratie van somatisch verplichte zorg ligt bij de zorgverantwoordelijke.

 

Somatisch verplichte zorg: in een klinische behandelsetting

Voor de uitvoering van klinisch verplichte zorg in het kader van de Wvggz verwijst de werkgroep naar module Klinisch verplichte zorg.

 

Tijdens opname op een psychiatrische afdeling kan somatisch verplichte zorg worden gegeven. Het betreft hier dan voornamelijk weinig complexe handelingen die op een psychiatrische afdeling uitvoerbaar zijn en waar de zorgverantwoordelijke toe kan besluiten, met eventuele consultatie van een somatisch behandelaar. Wanneer verplichte opname noodzakelijk is om somatische zorg te verlenen, verdient het aanbeveling om dit te doen op een afdeling van een ziekenhuis waar enige routine bestaat met het verlenen van somatische zorg in Wvggz-kader, zoals een PAAZ of MPU.

 

Somatisch verplichte zorg in een ambulante behandelsetting

Voor de uitvoering van ambulante verplichte zorg in het kader van de Wvggz verwijst de werkgroep naar module Ambulant verplichte zorg. De mogelijkheid om somatisch verplichte zorg in de ambulante setting uit te voeren wordt onder andere bepaald door het type somatische zorg, de mate van coöperatie van de patiënt en diens wensen/voorkeuren. Als er sprake is van fysiek verzet tegen ambulante verplichte zorg dan moet opname overwogen worden om voldoende veiligheid te waarborgen.  Het is van belang om bij het opstellen van het zorgplan te benoemen welke somatische zorg wordt ingezet en door welke zorgverlener. Het is raadzaam om te beschrijven hoe er opgeschaald wordt in zorg wanneer de patiënt zich fysiek verzet (stepped care).

 

Wensen en voorkeuren van patiënten en naasten

Verplichte zorg dient een ultimum remedium te zijn. Het is daarom van belang om met de patiënt en diens naasten in gesprek te blijven over het voorkómen van somatisch verplichte zorg. Hierbij kan de mogelijkheid van eigenregie-instrumenten overwogen worden, bijvoorbeeld het opstellen van een zelfbindingsverklaring, zorgkaart en eigen plan van aanpak. Leg aan de patiënt en ook aan diens naasten uit wat dit inhoudt en bespreek het belang hiervan.

 

Wanneer somatisch verplichte zorg onvermijdelijk lijkt, dan is het belangrijk om dit respectvol en in begrijpelijke taal, met geduld, met de patiënt en diens naasten te bespreken. Voor de patiënt is het belangrijk dat waar mogelijk zijn voorkeuren worden gevolgd en dat de patiënt mee kan denken over de wijze waarop de somatisch verplichte zorg wordt toegepast. Voor patiënten is het essentieel om hierover ook zelf te kunnen spreken met de somatisch behandelaar. Onderlinge goede afstemming tussen de zorgverantwoordelijke en de somatisch behandelaar is uiteraard ook belangrijk voor de patiënt.

 

Kostenaspecten

De werkgroep is niet bekend met kosteneffectiviteitstudies gericht op de somatisch verplichte zorg. Er zijn geen kostenaspecten die specifiek betrekking hebben op het formuleren van aanbevelingen.

 

Gezondheidsgelijkheid

De rechter oordeelt over welke vormen van verplichte zorg mogen worden toegepast en de zorgverantwoordelijke besluit tot de daadwerkelijke start hiervan. Hierbij is sprake van beoordelingsruimte/subjectiviteit. De kwaliteit van de samenwerking tussen de zorgverantwoordelijke en de somatisch zorgverlener is van invloed op de uitvoering van de somatisch verplichte zorg in het kader van de Wvggz.

 

Aanvaardbaarheid en haalbaarheid

In deze module zet de werkgroep de kwaliteitseisen die gelden bij het uitvoeren en evalueren van somatisch verplichte zorg uiteen. Aanvaardbaarheid op grond van duurzaamheid (i.e. milieu-impact) speelt geen doorslaggevende rol in de formulering van de aanbevelingen.

 

Ethische aanvaardbaarheid

Op het gebied van ethische aanvaardbaarheid spelen verschillende factoren een rol, maar de werkgroep voorziet geen ethische bezwaren.

 

Haalbaarheid

Somatisch verplichte zorg wordt conform de vier principes gestart, waarbij volgens de werkgroep adequate samenwerking en een goed regionaal netwerk voorwaardelijk is. De werkgroep voorziet geen substantiële barrières op het gebied van haalbaarheid in de Nederlandse praktijk.

 

Rationale van de aanbeveling: weging van argumenten voor en tegen de interventies

Als somatisch verplichte zorg onvermijdelijk is, is de ernst en urgentie van de somatische toestand medebepalend voor het wettelijk handelingskader. Ontbreekt een Wvggz-kader, of de tijd om dit te realiseren, dan zal in een onvoorziene spoedeisende situatie een Wgbo-afweging gemaakt worden. Als somatisch verplichte zorg conform de Wvggz wordt verleend, dan moet er een aantoonbaar causaal verband met de psychische stoornis zijn, en de somatische zorg geïntegreerd zijn in de psychiatrische behandeling die afgestemd is op de wensen en voorkeuren van de patiënt. Als somatische zorg niet toegekend is in de Wvggz-maatregel dan kan onvoorziene somatisch verplichte zorg door de zorgverantwoordelijke gestart worden als tijdelijke verplichte zorg in een noodsituatie.


Besluitvorming tot somatisch verplichte zorg vereist vaak multidisciplinaire afstemming en duidelijke taakverdeling, met toetsing aan subsidiariteit, proportionaliteit, effectiviteit en veiligheid om rechtsbescherming, kwaliteit en uitvoerbaarheid te borgen.

 

Eindoordeel: Sterke aanbeveling voor

Onderbouwing

De Wvggz maakt naast het verplicht toedienen van vocht en voeding, ook verplichte medische controles of andere medische handelingen of therapeutische maatregelen mogelijk ter behandeling van een somatische aandoening. Er dient een duidelijk verband te zijn tussen de psychische stoornis en het somatisch nadeel om somatisch verplichte zorg in het kader van de Wvggz toe te kunnen passen. Het zal vaak voorkomen dat de somatische aandoening niet direct voortvloeit uit de psychische stoornis (bijvoorbeeld een botbreuk of maligniteit), maar dat de weigering van de behandeling van deze somatische aandoening wel samenhangt met de psychische stoornis. De causaliteit tussen de psychische stoornis en het somatisch nadeel moet zorgvuldig beoordeeld worden om te besluiten of verplichte zorg in het kader van de Wvggz gerechtvaardigd is of dat de Wgbo van toepassing is.

 

Deze module geeft inzicht in de volgende vragen: Wanneer kan somatisch verplichte zorg in het kader van de Wvggz toegepast worden? En welke kwaliteitseisen gelden bij de uitvoering en evaluatie van somatisch verplichte zorg?

Voor het afwegingskader voor het verplicht toedienen van vocht- en voeding bij eetstoornissen wordt verwezen naar de K-EET Leidraad bij het voorkomen, verminderen en toepassen van gedwongen (sonde-)voeding bij eetstoornis-problematiek.

Population: Patients with mental illness

Intervention: Involuntary somatic treatment

Comparator: Voluntary treatment

Outcome

 

Study results and measurements

Absolute effect estimates

Certainty of the Evidence

(Quality of evidence)

Conclusions

Voluntary treatment

Involuntary somatic treatment

Adverse effects (critical)

-

 

-

No GRADE

 (no evidence was found)

 

No evidence was found regarding the effect of involuntary somatic treatment when compared with voluntary treatment in patients with mental illness

 

Objective effectiveness (critical)

-

 

-

No GRADE

 (no evidence was found)

 

Quality of life (important)

-

-

No GRADE

 (no evidence was found)

 

Satisfaction (important)

-

 

-

No GRADE

 (no evidence was found)

 

Social functioning (important)

 

-

No GRADE

 (no evidence was found)

 

Summary of literature

Description of studies

No studies were included in the literature analysis.

Search and select

A systematic review of the literature was performed to answer the following question:

What is the effectiveness and safety of providing involuntary somatic treatment compared to voluntary care for patients with a mental disorder?

 

Table 1. PICO

Patients

Patients with mental illness

Intervention

Involuntary somatic treatment

Control

Voluntary treatment

Outcomes

1. Adverse effects: physical and psychological adverse events (patient/carer), death/suicide

2. Objective effectiveness: physical symptom intensity (or physical health gain?), medication use

3. Quality of life

4. Satisfaction: participant/carer/professionals’ satisfaction, perceived coercion

5. Social functioning: specific – employment, accommodation status, general social functioning, restoration of contact with carer(s)

Other selection criteria

Study design: RCT’s or comparative observational studies

 

Relevant outcome measures

The guideline panel considered adverse effects and objective effectiveness as critical outcome measures for decision making; and quality of life, satisfaction and social functioning as important outcome measures for decision making.

 

A priori, the guideline panel did not define the outcome measures listed above but used the definitions used in the studies.

 

For all outcome measures the guideline panel defined a 25% difference for dichotomous outcomes (0.8 ≥ RR ≥ 1.25) and 0.5 SD for continuous outcomes as a minimal clinically (patient) important difference.

 

Search and select (Methods)

A systematic literature search was performed by a medical information specialist using the following bibliographic databases: Embase.com, Ovid/Medline all and Ovid/PsycInfo. Both databases were searched from 2010 to 11 March 2025. Systematic searches were completed using a combination of controlled vocabulary and natural language keywords. The overall search strategy was derived from the following primary search concepts: (1) mental illness; (2) somatic compulsory care. Duplicates were removed using EndNote software. After deduplication a total of 633 records were imported for title/abstract screening.

 

Initially, 31 studies were selected based on title and abstract screening. After reading the full text, 31 studies were excluded (see the exclusion table under the tab ‘Evidence tabellen’), and no studies were included

  1. Calcedo-Barba A, Fructuoso A, Martinez-Raga J, Paz S, Sánchez de Carmona M, Vicens E. A meta-review of literature reviews assessing the capacity of patients with severe mental disorders to make decisions about their healthcare. BMC Psychiatry. 2020 Jun 30;20(1):339. doi: 10.1186/s12888-020-02756-0. PMID: 32605645; PMCID: PMC7324958.

Table of excluded studies

Reference

Reason for exclusion

https://doi.org/10.1002/erv.3033

Involuntary treatment for eating disorders

https://doi.org/10.1111/acps.12144

registerstudy

https://doi.org/10.1192/bjo.2024.799

registerstudy

https://doi.org/10.1016/j.schres.2023.03.022

registerstudy

https://doi.org/10.1002/erv.2790

Involuntary treatment for eating disorders

https://doi.org/10.1007/s10269-013-2246-6

study in french language

https://doi.org/10.1016/j.rcp.2021.01.005

Involuntary treatment for eating disorders

https://doi.org/10.1016/j.genhosppsych.2019.11.003

not comparing involuntary with voluntary treatment for somatic disease, but adverse events due to physical restraints

https://doi.org/10.1016/j.ijlp.2022.101838

not in patients with somatic illness

https://doi.org/10.1007/s40519-022-01446-y

Involuntary treatment for eating disorders

https://doi.org/10.1186/1472-6963-13-57

studying associated factor for involuntary admission, not  comparing (in)voluntary treatment for somatic illness

https://doi.org/10.1111/jgs.12646

not  comparing (in)voluntary treatment for somatic illness

https://doi.org/10.1136/gpsych-2022-100858

studying chance of obtaining an initial acute physical illness diagnosis (CTO versus non-CTO), prevention not focused on somatic treatment

https://doi.org/10.1007/s00127-018-1510-5

studying chance of obtaining an initial acute physical illness diagnosis (CTO versus non-CTO), prevention not focused on somatic treatment

https://doi.org/10.51893/2022.3.oa7

Crossectional study, studying the point prevalence of violent behavior and management on ICU's.

https://doi.org/10.1186/s12888-017-1542-5

to examine the relationship between refusals, and service user characteristic, not comparing (in)voluntary treatment

https://doi.org/10.1177/070674371405900110

CTO, but not comparing voluntary with involuntary somatic disease treatment

https://doi.org/10.1177/00048674211009613

discharges compared, no comparison of (in)voluntary treatment

https://doi.org/10.1177/1049909119839355

not  comparing (in)voluntary treatment for somatic illness in psychiatric setting

Perren A, Corbella D, Iapichino E, Di Bernardo V, Leonardi A, Di Nicolantonio R, Buschbeck C, Boegli L, Pagnamenta A, Malacrida R. Physical restraint in the ICU: does it prevent device removal? Minerva Anestesiol. 2015 Oct;81(10):1086-95. Epub 2014 Oct 22. PMID: 25338282.

not  comparing (in)voluntary treatment for somatic illness in psychiatric setting

https://doi.org/10.1186/s12873-024-01118-3

not  comparing (in)voluntary treatment for somatic illness in psychiatric setting

https://doi.org/10.1007/s40519-020-01031-1

Involuntary treatment for eating disorders

https://doi.org/10.1002/eat.22330

Involuntary treatment for eating disorders

https://doi.org/10.1513/annalsats.202006-738oc

Researching physical restraint in ICU leading to PTSD

https://doi.org/10.1016/j.encep.2020.11.002

Involuntary treatment for eating disorders

https://doi.org/10.3389/fpsyt.2019.00441

not  comparing (in)voluntary treatment for somatic illness in psychiatric setting

https://doi.org/10.1176/appi.ps.61.9.868

niet-psychiatrische diagnostische evaluatie

https://doi.org/10.1186/s40337-022-00703-w

Involuntary treatment for eating disorders

https://doi.org/10.1186/s40337-024-01120-x

narrative review

https://doi.org/10.1176/appi.ps.202000416

Geen vergelijking verplichte versus vrijwillige zorg

Beoordelingsdatum en geldigheid

Publicatiedatum  : 02-07-2026

Beoordeeld op geldigheid  : 02-07-2026

Initiatief en autorisatie

Initiatief:
  • Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie
Geautoriseerd door:
  • MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid
  • Nederlands Instituut van Psychologen
  • Nederlandse Internisten Vereniging
  • Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie
  • Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie
  • Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland

Algemene gegevens

De ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (www.demedischspecialist.nl/kennisinstituut) en werd gefinancierd door de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS). De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijnmodule.

Samenstelling werkgroep

Voor het ontwikkelen van de richtlijnmodule is in 2023 een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van alle relevante specialismen (zie hiervoor de ‘Samenstelling van de werkgroep’) die betrokken zijn bij de preventie van, de besluitvorming over en de toepassing van verplichte zorg in de psychiatrie en de verslavingszorg in Nederland.

 

Werkgroep

  • Dhr. E.J.D. (Elnathan) Prinsen (voorzitter), psychiater, namens de NVvP
  • Mevr. C. (Carolien) Bakker, jurist, namens de Nederlandse ggz
  • Dhr. C.J. (Chris) Bavinck, psychiater en geneesheer-directeur, namens de NVvP
  • Dhr. P. (Paul) Doedens, verpleegkundige, onderzoeker en docent, namens V&VN
  • Dhr. M.U. (Maarten) van Grevenstein, psychiater en geneesheer-directeur, namens de NVvP
  • Dhr. A.G. (Rob) Havermans, psychiater en geneesheer-directeur, namens de NVvP
  • Mevr. M. (Margot) Klooster, juridisch beleidsadviseur, namens de NVvP (per januari 2025)
  • Mevr. K.M. (Kathelijne) Koorengevel, psychiater en geneesheer-directeur, namens de NVvP (per januari 2025)
  • Dhr. A. (Arjen) Neven, psychiater, namens de NVvP
  • Mevr. E. (Evi) Peters Rit, klinisch geriater, namens de NVKG (tot juni 2024)
  • Mevr. M. (Maaike) Philippi, klinisch psycholoog, namens het NIP
  • Dhr. P. (Peter) Pierik, patiëntvertegenwoordiging, namens MIND (tot juli 2024)
  • Mevr. H. (Heleen) Schaffels, psychiater en geneesheer-directeur, namens de NVvP
  • Dhr. E.P.K. (Erik) Sikkens, psychiater en geneesheer-directeur, namens de NVvP
  • Mevr. M. (Mirjam) van Til, verpleegkundig specialist, namens V&VN
  • Mevr. G.L. (Laura) Treurniet, patiëntvertegenwoordiger, namens MIND (per november 2024)
  • Mevr. Y. (Yolande) Voskes, universitair docent medische ethiek, op persoonlijke titel
  • Mevr. M.C.G. (Marja) van der Zanden, patiëntvertegenwoordiger, namens MIND

Klankbordgroep

  • Dhr. J.W. (Jan Willem) de Boer, medisch manager ambulancezorg/ ziekenhuispsychiater, namens Ambulance zorg Nederland
  • Dhr. D. (David) Baden, spoedeisendehulparts, namens de NVSHA
  • Mevr. A. (Anneke) Huson, beleidsadviseur, namens Landelijke Stichting Familievertrouwenspersonen
  • Mevr. M. (Marjo) Markx, naastenvertegenwoordiger, namens MIND
  • Dhr. H. (Hans) Mollen, patiëntvertegenwoordiger, namens MIND
  • Mevr. R.P. (Robinetta) de Roode, senior-jurist, namens Stichting PVP (patiëntenvertrouwenspersonen in de ggz)
  • Dhr. H. (Hans) Slijpen, accountmanager gezondheidszorg, namens de Nederlandse Politie (tot oktober 2025)
  • Mevr. M. (Marieke) Zeeman, internist, namens de NIV

Met ondersteuning van

  • Mevr. C.T.J. (Charlotte) Michels, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
  • Mevr. B. (Beatrix) Vogelaar, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
  • Mevr. L.C. (Laura) van Wijngaarden, junior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Belangenverklaringen

Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten via secretariaat@kennisinstituut.nl.

 

Tabel 1. Gemelde (neven)functies en belangen werkgroep

Naam

Hoofdfunctie

Nevenwerkzaamheden

Persoonlijke financiële belangen

Persoonlijke relaties

Extern gefinancierd onderzoek

Intellectuele belangen en reputatie

Overige belangen

Datum

Restrictie

Prinsen, Elnathan

Psychiater en lid raad van het bestuur, Parnassia groep

*Lid kamer psychiatrie van de Stichting BOLS.

*Voorzitter Opleidings- en Onderwijsregio Den Haag/Leiden.

*Lid winning team Verkennend Gesprek/ Mentale gezondheidscentra dNggz.

*Psychiater Leo Kannerhuis (onderdeel PG), Oosterbeek.

* OVV Begeleidingscommissie (sept 2024). Onderzoek naar de veiligheid van mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen, een vervolg op: Zorg voor veiligheid - Veiligheid van mensen met een ernstige psychische aandoening en hun omgeving - Onderzoeksraad voor Veiligheid.

Hoofdstukken geschreven over psychiatrie en recht en specifiek de Wvggz in verschillende boeken, waar er bij één een kleine vergoeding is betaald.

 

Geen

Geen

*Veel gepubliceerd en gepresenteerd (en doe dat nog) over gedwongen

zorg, dwangbehandeling en dan zowel de juridische- als de ethische aspecten.

*Als voorzitter van de commissie wet- en regelgeving en later van de NVvP betrokken geweest bij de totstandkoming van de wet verplichte GGZ. Vanuit deze positie ook deelgenomen aan rondetafelbijeenkosmten in de 2e kamer en ook aan een expertmeeting in de 1e kamer. Ook heb ik in de media frequent kritiek geuit op de wet. *Momenteel bestuurder van een grote GGZ-instelling waar ook gedwongen zorg geleverd wordt.

Geen

08-04-2024

Geen restrictie

Bakker, Carolien

Juridisch adviseur, de Nederlandse ggz

Lid redactie JGGZR (onbetaald).

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

12-03-2024

Geen restrictie

Bavinck, Chris

Psychiater en geneesheer-directeur, GGz Centraal, Amersfoort

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

21-02-2024

Geen restrictie

Doedens, Paul

* Verpleegkundige, postdoc onderzoeker & principal nurse educator, Amsterdam UMC (0.8 fte)

* Docent-onderzoeker, Hogeschool van Amsterdam (0.2 fte)

Sarcina Hortis:

Eigenaar eenmanszaak (KvK: 61018953). Betaalde opdrachten op het gebied van onderwijs, advies en training in de gezondheidszorg sinds 2014 bij:

- Arkin

- Bohn Stafleu van Loghum

- Cordaan

- GGZ Oostbrabant

- NCOI Groep

- Noordhoff Health

- Vereniging van Nederlandse Reflexzonetherapeuten

- Hogeschool van Amsterdam

- SDU

Nurse Academy:

Redactielid (betaald)

V&VN:

Commissielid, V&V Rookvrij (onbetaald)

Stichting Vakantiespelen:

* Bestuurslid (onbetaald)

* Vereniging Beheer mandelig terrein Paktuinen gelegen achter nummer 27 t/m 35 (oneven nummers)

* Voorzitter (onbetaald)

Pointer:

Spreker (eenmalig) in uitzending van Pointer over separaties in de GGZ.

Geen

Geen

Ik neem geen deel aan extern gefinancierd onderzoek, alleen heb ik een beurs ontvangen van mijn werkgever om postdoctoraal onderzoek mee te doen.

Geen

Geen

05-02-2024

Geen restrictie

van Grevenstein, Maarten

* Kinder- en jeugdpsychiater en geneesheer directeur, Karakter (betaald)

* Lid van de NVVP, afdeling geneesheer directeuren, afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie, platform digitalisering (onbetaald).

* Lid van de commissie wet- en regelgeving (CWER) (onbetaald).

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

31-01-2024

Geen restrictie

Havermans, Rob

Geneesheer-directeur, Mondriaan

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

30-01-2024

Geen restrictie

Klooster, Margot

(per januari 2025)

Juridisch beleidsadviseur

NVvP

Gastdocent Recht en Ethiek aan Radboud Centrum voor Sociale Wetenschappen (enkele keren per jaar).

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

04-02-2025

Geen restrictie

Koorengevel, Kathelijne

(per januari 2025)

Psychiater en geneesheer-directeur, Erasmus MC, afdeling Psychiatrie

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

03-04-2025

Geen restrictie

Neven, Arjen

Psychiater, Fivoor FPA Utrecht

*Prelum

*NVvP Leidraad over verplichte zorg bij verslaving (lid commissie, onbetaald)

Geen

Geen

Geen

Ik geef verschillende presentaties over verplichte zorg bij verslaving, o.a. bij verslavingsartsen in opleiding, het leertraject verslavingspsychiatrie van het Radboud MC, rechters en Officieren van Justitie en de afd. geneesheren-directeur van de NVvP.

Geen

30-01-2024

Geen restrictie

Peters Rit, Evi

(tot juni 2024)

Klinisch Geriater, Reinier de Graaf Gasthuis (betaald). Klinisch, poliklinisch en consulterend werk in het ziekenhuis.

Lid werkgroep Wet Zorg en Dwang, NVKG (onbetaald)

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

31-01-2024

Geen restrictie

Philippi, Maaike

Directeur behandeling, CTP Veldzicht

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

06-03-2024

Geen restrictie

Pierik, Peter

(tot juli 2024)

*Mediant 36u p/w Ervaringswerker

*Saxion 8u p/w Docent Ad Ervaringsdeskundigheid

*Patiëntvertegenwoordiger MIND

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

10-03-2024

 

Geen restrictie

Schaffels, Heleen

Psychiater en geneesheer-directeur, GGZinGeest, Amsterdam

Lid van klachtencommissie Zuid Holland noord

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

14-02-2024

Geen restrictie

Sikkens, Erik

Psychiater,

Arkin GGZ (24 uur) en

FPC Oostvaarderskliniek (16 uur)

Eigen praktijk via 1nP (2-4 uur)

*Docent SSR

*Docent OSR

*Docent St. PVP

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

11-03-2024

Geen restrictie

van Til, Mirjam

Verpleegkundig Specialist, Geestelijke Gezondheidszorg

Stichting Arkin

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

12-02-2024

Geen restrictie

Treurniet, Laura

(per november 2024)

Patiëntvertegen

woordiger MIND

Onderzoeksstagair WKZ Utrecht

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

25-10-2024

Geen restrictie

Voskes, Yolande

*Universitairs docent te Amsterdam UMC;

*Senior onderzoeker GGZ Breburg

Voorzitter Stichting HIC&ART

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

02-04-2024

 

Geen restrictie

van der Zanden, Marja

Patiëntvertegen

woordiger MIND

Lid redactieraad Journaal GGZ en Recht Plus

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

05-03-2024

Geen restrictie

Inbreng patiëntenperspectief

De werkgroep besteedde aandacht aan het patiënten- en naastenperspectief door afgevaardigden van de patiëntvereniging MIND te betrekken in de werkgroep en klankbordgroep. De verkregen input is meegenomen bij het opstellen van de uitgangsvragen, de keuze voor de uitkomstmaten en het opstellen van de overwegingen (zie kop ‘Waarden en voorkeuren van patiënten’). De conceptrichtlijn is tevens voor commentaar voorgelegd aan MIND, Stichting Patiëntenvertrouwenspersonen (PVP) en Landelijke Stichting Familievertrouwenspersonen en de eventueel aangeleverde commentaren zijn bekeken en verwerkt door de werkgroep.

 

Kwalitatieve raming van mogelijke financiële gevolgen in het kader van de Wkkgz

Module

Uitkomst raming

Toelichting

Module Somatisch verplichte zorg

Geen financiële gevolgen

Uit de toetsing volgt dat de aanbevelingen niet breed toepasbaar zijn (<5.000 patiënten) en daarom naar verwachting geen substantiële financiële gevolgen zullen hebben voor de collectieve uitgaven.

Werkwijze

Voor meer details over de gebruikte richtlijnmethodologie verwijzen wij u naar de Werkwijze. Relevante informatie voor de ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule is hieronder weergegeven.

Zoekverantwoording

Zoekverantwoording

Embase.com

No.

Query

Results

#1

'mental disease'/exp OR 'mental health'/exp OR 'mental health care'/exp OR 'mental patient'/exp OR 'psychiatry'/exp OR 'psychiatrist'/exp OR 'psychiatric department'/exp OR ((mental* NEAR/3 (disease* OR disorder* OR ill* OR problem* OR health* OR patient* OR department*)):ti,ab,kw) OR psychot*:ti,ab,kw OR psychoses:ti,ab,kw OR psychosis:ti,ab,kw OR psychotic:ti,ab,kw OR psychiatr*:ti,ab,kw OR (((bipolar OR manic) NEAR/3 (disorder* OR illness* OR depress*)):ti,ab,kw) OR schizophren*:ti,ab,kw

3571743

#2

('physical disease'/de OR somati*:ti,ab,kw OR ((physical NEXT/2 (ill* OR disease* OR disorder* OR condition* OR morbidit* OR care OR treatment*)):ti,ab,kw) OR 'medical condition*':ti,ab,kw OR (('life threaten*' NEAR/3 (condition* OR ill* OR disease* OR disorder* OR infecti*)):ti,ab,kw) OR (('non psychiatr*' NEXT/3 (treat* OR care OR therap* OR condition* OR ill* OR disease* OR disorder*)):ti,ab,kw) OR ('physical disease'/exp AND (((lack* OR incapa* OR refus* OR deny*) NEAR/5 consent):ti,ab,kw)) OR ('physical disease'/exp/mj AND ('treatment refusal'/exp OR 'refusal of medical care':ti,ab,kw)) OR (((refus* OR deny* OR 'without consent*' OR 'non compliant') NEAR/3 (treat* OR care OR medic* OR therap* OR chemotherap* OR insulin* OR surg*)):ti,ab,kw)) AND ('involuntary commitment'/exp OR 'coercion'/exp OR 'physical restraint'/exp OR 'chemical restraint'/exp OR coersion:ti,ab,kw OR (((physical OR chemical OR pharmac* OR mechanical OR patient* OR use OR using) NEAR/3 restraint*):ti,ab,kw) OR seclusion:ti,ab,kw OR (((involunta* OR 'in volunta*' OR mandator* OR coerc* OR forced OR enforced OR restrictive OR 'against the will' OR compulsory) NEAR/3 (commit* OR inpatient* OR stay* OR admiss* OR readmiss* OR admit* OR treatment* OR interven* OR measure* OR care OR medication* OR drug* OR hospitaliz* OR hospitalis* OR segregation OR isolation OR 'solitary confinement' OR practice*)):ti,ab,kw) OR ((compuls* NEXT/3 (commit* OR inpatient* OR stay* OR admiss* OR readmiss* OR admit* OR treatment* OR interven* OR care OR measure* OR medication* OR hospitaliz* OR hospitalis* OR segregation OR isolation OR 'solitary confinement' OR practice*)):ti,ab,kw)) OR (((refus* OR deny* OR 'without consent*' OR 'non compliant') NEAR/4 surg*):ti) OR (((refus* OR deny* OR 'without consent*' OR 'non compliant') NEAR/3 (chemotherap* OR insulin*)):ti,ab,kw)

2445

#3

#1 AND #2 NOT ('conference abstract'/it OR 'editorial'/it OR 'letter'/it OR 'note'/it) NOT (('animal'/exp OR 'animal experiment'/exp OR 'animal model'/exp OR 'nonhuman'/exp) NOT 'human'/exp) AND [2010-2024]/py

397

#4

'meta analysis'/exp OR 'systematic review'/exp OR 'scoping review'/exp OR 'rapid review'/exp OR 'umbrella review'/exp OR 'cochrane database of systematic reviews'/jt OR 'network meta-analysis'/exp OR 'networkmeta analy*':ti,ab,kw OR 'networkmetaanaly*':ti,ab,kw OR metaanaly*:ti,ab,kw OR 'meta analy*':ti,ab,kw OR metanaly*:ti,ab,kw OR prisma:ti,ab,kw OR prospero:ti,ab,kw OR metaanali*:ti,ab,kw OR 'meta anali*':ti,ab,kw OR metanali*:ti,ab,kw OR (((systemati* OR scoping OR umbrella OR 'structured literature') NEAR/3 (review* OR overview*)):ti,ab,kw) OR (((structured OR systemic*) NEAR/3 (review* OR overview* OR synth*) NEAR/3 literature):ti,ab,kw) OR ((systemic* NEAR/1 review*):ti,ab,kw) OR (((systemati* OR literature OR database* OR 'data base*') NEAR/10 search*):ti,ab,kw) OR (((structured OR comprehensive* OR systemic*) NEAR/3 search*):ti,ab,kw) OR (((literature NEAR/3 (review* OR overview*)):ti,ab,kw) AND (search*:ti,ab,kw OR database*:ti,ab,kw OR 'data base*':ti,ab,kw)) OR (('data extraction*':ti,ab,kw OR 'data source*':ti,ab,kw) AND ('study selection*':ti,ab,kw OR 'studies selection*':ti,ab,kw)) OR ('search strateg*':ti,ab,kw AND 'selection criteria*':ti,ab,kw) OR ('data source*':ti,ab,kw AND 'data synth*':ti,ab,kw) OR medline*:ti,ab,kw OR pubmed*:ti,ab,kw OR 'pub med*':ti,ab,kw OR embase:ti,ab,kw OR cochrane*:ti,ab,kw OR (((critical* OR rapid*) NEAR/2 (review* OR overview* OR synth*)):ti) OR ((((critical* OR rapid*) NEAR/3 (review* OR overview* OR synth*)):ab) AND (search*:ab OR database*:ab OR 'data base*':ab)) OR metasynth*:ti,ab,kw OR 'meta synth*':ti,ab,kw OR 'review* of review*':ti,ab,kw

1088056

#5

'clinical trial'/exp OR 'randomization'/exp OR 'single blind procedure'/exp OR 'double blind procedure'/exp OR 'crossover procedure'/exp OR 'placebo'/exp OR 'prospective study'/exp OR rct:ab,ti OR random*:ab,ti OR 'single blind':ab,ti OR 'randomised controlled trial':ab,ti OR 'randomized controlled trial'/exp OR placebo*:ab,ti

4225278

#6

'major clinical study'/de OR 'clinical study'/de OR 'family study'/de OR 'longitudinal study'/de OR 'retrospective study'/de OR 'prospective study'/de OR 'cohort analysis'/de OR 'case control study'/de OR 'comparative study'/exp OR 'control group'/de OR 'controlled study'/de OR 'controlled clinical trial'/de OR 'crossover procedure'/de OR 'double blind procedure'/de OR 'phase 2 clinical trial'/de OR 'phase 3 clinical trial'/de OR 'phase 4 clinical trial'/de OR 'pretest posttest design'/de OR 'pretest posttest control group design'/de OR 'quasi experimental study'/de OR 'single blind procedure'/de OR 'triple blind procedure'/de OR ((cohort NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('case control' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('follow up' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (observational NEAR/1 (study OR studies)) OR ((epidemiologic NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('cross sectional' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (((control OR controlled) NEAR/6 trial):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/6 (study OR studies)):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/1 active):ti,ab,kw) OR 'open label*':ti,ab,kw OR (((double OR two OR three OR multi OR trial) NEAR/1 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR ((allocat* NEAR/10 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR placebo*:ti,ab,kw OR 'sham-control*':ti,ab,kw OR (((single OR double OR triple OR assessor) NEAR/1 (blind* OR masked)):ti,ab,kw) OR nonrandom*:ti,ab,kw OR 'non-random*':ti,ab,kw OR 'quasi-experiment*':ti,ab,kw OR crossover:ti,ab,kw OR 'cross over':ti,ab,kw OR 'parallel group*':ti,ab,kw OR 'factorial trial':ti,ab,kw OR ((phase NEAR/5 (study OR trial)):ti,ab,kw) OR ((case* NEAR/6 (matched OR control*)):ti,ab,kw) OR ((match* NEAR/6 (pair OR pairs OR cohort* OR control* OR group* OR healthy OR age OR sex OR gender OR patient* OR subject* OR participant*)):ti,ab,kw) OR ((propensity NEAR/6 (scor* OR match*)):ti,ab,kw) OR versus:ti OR vs:ti OR compar*:ti OR ((compar* NEAR/1 study):ti,ab,kw) OR (('observational study'/de OR 'cross-sectional study'/de OR 'multicenter study'/de OR 'correlational study'/de OR 'follow up'/de OR cohort*:ti,ab,kw OR 'follow up':ti,ab,kw OR followup:ti,ab,kw OR longitudinal*:ti,ab,kw OR prospective*:ti,ab,kw OR retrospective*:ti,ab,kw OR observational*:ti,ab,kw OR 'cross sectional*':ti,ab,kw OR cross?ectional*:ti,ab,kw OR multicent*:ti,ab,kw OR 'multi-cent*':ti,ab,kw OR consecutive*:ti,ab,kw) AND (group:ti,ab,kw OR groups:ti,ab,kw OR subgroup*:ti,ab,kw OR versus:ti,ab,kw OR vs:ti,ab,kw OR compar*:ti,ab,kw OR 'odds ratio*':ab OR 'relative odds':ab OR 'risk ratio*':ab OR 'relative risk*':ab OR 'rate ratio':ab OR aor:ab OR arr:ab OR rrr:ab OR ((('or' OR 'rr') NEAR/6 ci):ab)))

17876821

#7

#3 AND #4

28

#8

#3 AND #5 NOT #7

32

#9

#3 AND #6 NOT (#7 OR #8)

125

#10

#3 NOT (#7 OR #8 OR #9)

212

 

Ovid/Medline

#

Searches

Results

1

exp Mental Disorders/ or exp Mental Health/ or exp Mental Health Services/ or exp Mentally Ill Persons/ or exp Psychiatry/ or exp Psychiatrists/ or (mental* adj3 (disease* or disorder* or ill* or problem* or health* or patient* or department*)).ti,ab,kf. or psychot*.ti,ab,kf. or psychoses.ti,ab,kf. or psychosis.ti,ab,kf. or psychotic.ti,ab,kf. or psychiatr*.ti,ab,kf. or ((bipolar or manic) adj3 (disorder* or illness* or depress*)).ti,ab,kf. or schizophren*.ti,ab,kf.

2031887

2

((somati* or (physical adj2 (ill* or disease* or disorder* or condition* or morbidit* or care or treatment*)) or 'medical condition*' or ('life threaten*' adj3 (condition* or ill* or disease* or disorder* or infecti*)) or ('non psychiatr*' adj3 (treat* or care or therap* or condition* or ill* or disease* or disorder*)) or ((refus* or deny* or 'without consent*' or 'non compliant') adj3 (treat* or care or medic* or therap* or chemotherap* or insulin* or surg*))).ti,ab,kf. and (exp Involuntary Commitment/ or exp Commitment of Mentally Ill/ or exp Coercion/ or exp Restraint, Physical/ or coersion.ti,ab,kf. or ((physical or chemical or pharmac* or mechanical or patient* or using) adj3 restraint*).ti,ab,kf. or 'use of restrain*'.ti,ab,kf. or 'restraint* use'.ti,ab,kf. or seclusion.ti,ab,kf. or ((involunta* or 'in volunta*' or mandator* or coerc* or forced or enforced or restrictive or 'against the will' or compulsory) adj3 (commit* or inpatient* or stay* or admiss* or readmiss* or admit* or treatment* or interven* or measure* or care or medication* or drug* or hospitaliz* or hospitalis* or segregation or isolation or 'solitary confinement' or practice*)).ti,ab,kf. or (compuls* adj3 (commit* or inpatient* or stay* or admiss* or readmiss* or admit* or treatment* or interven* or care or measure* or medication* or hospitaliz* or hospitalis* or segregation or isolation or 'solitary confinement' or practice*)).ti,ab,kf.)) or ((refus* or deny* or 'without consent*' or 'non compliant') adj4 surg*).ti. or ((refus* or deny* or 'without consent*' or 'non compliant') adj3 (chemotherap* or insulin*)).ti,ab,kf.

1853

3

(1 and 2) not (comment/ or editorial/ or letter/) not ((exp animals/ or exp models, animal/) not humans/)

774

4

limit 3 to yr="2010 -Current"

371

5

exp Meta-Analysis/ or exp Network Meta-Analysis/ or exp Systematic Review/ or (networkmeta analy* or networkmetaanaly* or metaanaly* or meta analy* or metanaly* or prisma or prospero or metaanali* or meta anali* or metanali*).ti,ab,kf. or ((systemati* or scoping or umbrella or structured literature) adj3 (review* or overview*)).ti,ab,kf. or ((structured or systemic*) adj3 (review* or overview* or synth*) adj3 literature).ti,ab,kf. or (systemic* adj1 review*).ti,ab,kf. or ((systemati* or literature or database* or data base*) adj10 search*).ti,ab,kf. or ((structured or comprehensive* or systemic*) adj3 search*).ti,ab,kf. or ((literature adj3 (review* or overview*)) and (search* or database* or data base*)).ti,ab,kf. or ((data extraction* or data source*) and (study selection* or studies selection*)).ti,ab,kf. or (search strateg* and selection criteria*).ti,ab,kf. or (data source* and data synth*).ti,ab,kf. or (medline* or pubmed* or pub med* or embase or cochrane*).ti,ab,kf. or cochrane.jw. or ((critical* or rapid*) adj2 (review* or overview* or synth*)).ti. or (((critical* or rapid*) adj3 (review* or overview* or synth*)) and (search* or database* or data base*)).ab. or metasynth*.ti,ab,kf. or meta synth*.ti,ab,kf.

812459

6

exp clinical trial/ or randomized controlled trial/ or exp clinical trials as topic/ or randomized controlled trials as topic/ or Random Allocation/ or Double-Blind Method/ or Single-Blind Method/ or (clinical trial, phase i or clinical trial, phase ii or clinical trial, phase iii or clinical trial, phase iv or controlled clinical trial or randomized controlled trial or multicenter study or clinical trial).pt. or random*.ti,ab. or (clinic* adj trial*).tw. or ((singl* or doubl* or treb* or tripl*) adj (blind$3 or mask$3)).tw. or Placebos/ or placebo*.tw.

2854965

7

Case-control Studies/ or clinical trial, phase ii/ or clinical trial, phase iii/ or clinical trial, phase iv/ or comparative study/ or control groups/ or controlled before-after studies/ or controlled clinical trial/ or double-blind method/ or historically controlled study/ or matched-pair analysis/ or single-blind method/ or (((control or controlled) adj6 (study or studies or trial)) or (compar* adj (study or studies)) or ((control or controlled) adj1 active) or "open label*" or ((double or two or three or multi or trial) adj (arm or arms)) or (allocat* adj10 (arm or arms)) or placebo* or "sham-control*" or ((single or double or triple or assessor) adj1 (blind* or masked)) or nonrandom* or "non-random*" or "quasi-experiment*" or "parallel group*" or "factorial trial" or "pretest posttest" or (phase adj5 (study or trial)) or (case* adj6 (matched or control*)) or (match* adj6 (pair or pairs or cohort* or control* or group* or healthy or age or sex or gender or patient* or subject* or participant*)) or (propensity adj6 (scor* or match*))).ti,ab,kf. or (confounding adj6 adjust*).ti,ab. or (versus or vs or compar*).ti. or exp cohort studies/ or epidemiologic studies/ or ((multicenter study/ or observational study/ or seroepidemiologic studies/ or (cohort* or 'follow up' or followup or longitudinal* or prospective* or retrospective* or observational* or multicent* or 'multi-cent*' or consecutive*).ti,ab,kf.) and ((group or groups or subgroup* or versus or vs or compar*).ti,ab,kf. or ('odds ratio*' or 'relative odds' or 'risk ratio*' or 'relative risk*' or aor or arr or rrr).ab. or (("OR" or "RR") adj6 CI).ab.)) or Case control.tw. or cohort.tw. or Cohort analy$.tw. or (Follow up adj (study or studies)).tw. or (observational adj (study or studies)).tw. or Longitudinal.tw. or Retrospective*.tw. or prospective*.tw. or consecutive*.tw. or Cross sectional.tw. or Cross-sectional studies/ or historically controlled study/ or interrupted time series analysis/

7944275

8

4 and 5

29

9

(4 and 6) not 8

24

10

(4 and 7) not (8 or 9)

110

11

4 not (8 or 9 or 10)

208

 

Ovid/PsycInfo

#

Searches

Results

1

exp Mental Disorders/ or exp Mental Health/ or exp Mental Health Services/ or exp Psychiatry/ or exp Psychiatrists/ or (mental* adj3 (disease* or disorder* or ill* or problem* or health* or patient* or department*)).ti,ab,id. or psychot*.ti,ab,id. or psychoses.ti,ab,id. or psychosis.ti,ab,id. or psychotic.ti,ab,id. or psychiatr*.ti,ab,id. or ((bipolar or manic) adj3 (disorder* or illness* or depress*)).ti,ab,id. or schizophren*.ti,ab,id.

1543851

2

((somati* or (physical adj2 (ill* or disease* or disorder* or condition* or morbidit* or care or treatment*)) or 'medical condition*' or ('life threaten*' adj3 (condition* or ill* or disease* or disorder* or infecti*)) or ('non psychiatr*' adj3 (treat* or care or therap* or condition* or ill* or disease* or disorder*)) or ((refus* or deny* or 'without consent*' or 'non compliant') adj3 (treat* or care or medic* or therap* or chemotherap* or insulin* or surg*))).ti,ab,id. and (exp Involuntary Treatment/ or exp "Commitment (Psychiatric)"/ or exp Coercion/ or exp Physical Restraint/ or exp Patient Seclusion/ or coersion.ti,ab,id. or ((physical or chemical or pharmac* or mechanical or patient* or using) adj3 restraint*).ti,ab,id. or 'use of restrain*'.ti,ab,id. or 'restraint* use'.ti,ab,id. or seclusion.ti,ab,id. or ((involunta* or 'in volunta*' or mandator* or coerc* or compuls* or forced or enforced or restrictive or 'against the will') adj3 (commit* or inpatient* or stay* or admiss* or readmiss* or admit* or treatment* or interven* or measure* or medication* or drug* or hospitaliz* or hospitalis* or segregation or isolation or 'solitary confinement' or practice*)).ti,ab,id.)) or ((refus* or deny* or 'without consent*' or 'non compliant') adj4 surg*).ti. or ((refus* or deny* or 'without consent*' or 'non compliant') adj3 (chemotherap* or insulin*)).ti,ab,id.

795

3

1 and 2

692

4

limit 3 to yr="2010 -Current"

313

5

((literature review or systematic review or meta analysis).md. or "literature review"/ or meta analysis/ or (((meta adj2 analy*) or metaanaly* or (synthes* adj2 (literature* or research* or studies or data)) or (pooled and analys*) or ((data adj1 pool*) and studies) or medline or medlars or embase or cinahl or scisearch or psychlit or psyclit or cinhal or cancerlit or cochrane or bids or pubmed or ovid or ((hand or manual or database* or computer*) adj1 search*) or (electronic adj1 (database* or data base or data bases))).ti,ab,id. or (review* or overview).ti. or (bibliograph* or relevant journals or ((review* or overview*) adj9 (systematic* or methodologic* or quantitativ* or research* or literature* or studies or trial* or effective*))).ab.)) not (((retrospective* or record* or case* or patient*) adj1 review*) or ((patient* or review*) adj1 chart*)).ti,ab,id.

512163

6

exp clinical trial/ or randomized controlled trial/ or randomized controlled trials as topic/ or Random Allocation/ or Double-Blind Method/ or Single-Blind Method/ or (clinical trial, phase i or clinical trial, phase ii or clinical trial, phase iii or clinical trial, phase iv or controlled clinical trial or randomized controlled trial or multicenter study or clinical trial).pt. or random*.ti,ab. or (clinic* adj trial*).tw. or ((singl* or doubl* or treb* or tripl*) adj (blind$3 or mask$3)).tw. or Placebos/ or placebo*.tw.

314556

7

Epidemiologic studies/ or case control studies/ or exp Cohort Analysis/ or Controlled Before-After Studies/ or Case control.tw. or cohort*.tw. or Cohort analy$.tw. or (Follow up adj (study or studies)).tw. or (observational adj (study or studies)).tw. or Longitudinal.tw. or Retrospective*.tw. or prospective*.tw. or consecutive*.tw. or Cross sectional.tw. or Cross-sectional studies/ or historically controlled study/ or interrupted time series analysis/

509426

8

4 and 5

37

9

(4 and 6) not 8

13

10

(4 and 7) not (8 or 9)

44

11

4 not (8 or 9 or 10)

219