Veilig gebruik van contrastmiddelen

Initiatief: NVvR Aantal modules: 12

Startpagina - Veilig gebruik van contrastmiddelen

Waar gaat deze richtlijn over?

Deze richtlijn beschrijft hoe er bij patiënten, die voor beeldvormend onderzoek jodiumhoudend contrastmiddel krijgen toegediend, post-contrast acute nierschade (PC-AKI) kan worden voorkomen. In de richtlijn wordt in eerste instantie aandacht besteed aan indicatiestelling: welke patiënten hebben een verhoogd risico op PC-AKI en komen daarom in aanmerking voor preventieve maatregelen. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan verschillende maatregelen die gebruikt kunnen worden om PC-AKI te voorkomen. De nadruk ligt hierbij op intraveneuze hydratie. Tot slot wordt er aandacht besteed aan de preventie van lactaatacidose my diabetes mellitus type 2 patiënten die metformine gebruiken.

 

Voor wie is deze richtlijn bedoeld?

Deze richtlijn is bedoeld voor alle artsen, die werkzaam zijn in het ziekenhuis en die beeldvormend onderzoek, al dan niet met een interventie, met contrastmiddel aanvragen of uitvoeren.

 

Voor patiënten

Deze richtlijn beschrijft de zorg voor patiënten die een beeldvormend onderzoek krijgen, waarbij contrastmiddel wordt toegediend. De richtlijn is bedoeld voor volwassen (>18 jaar) patiënten. Het gaat om jodiumhoudende contrastmiddelen die via een infuus worden ingespoten in de bloedvaten voor röntgenonderzoek, vaatonderzoek of vaatbehandeling.

Wanneer contrastmiddel in de bloedvaten komt, zou dit bij een kleine groep patiënten kunnen leiden tot nierschade. Deze nierschade wordt ook wel post-contrast acute nierschade (PC-AKI) genoemd. Deze schade zou voor een deel kunnen worden voorkomen door patiënten extra vocht toe te dienen via een infuus.

In deze richtlijn wordt eerst beschreven welke patiënten een verhoogd risico hebben op PC-AKI, en daarom in aanmerking komen voor preventieve maatregelen. Daarna wordt er ook beschreven welke preventieve maatregelen het beste genomen kunnen worden, om de kans op PC-AKI effectief te verkleinen. Tot slot wordt er nog extra aandacht besteed aan patiënten met diabetes type 2, die metformine gebruiken. Voor deze groep mensen gelden nog een aantal aanvullende maatregelen om melkzuurvergiftiging (lactaatacidose) te voorkomen.

 

Zie ook de patiëntensamenvatting (klik) bij deze richtlijn. 

 

Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?

De Nederlandse Vereniging voor Radiologie heeft een nieuwe set richtlijnen op het gebied van veiligheid van contrastmiddelen geprioriteerd als een belangrijk onderwerp van kwaliteitsbeleid. Reden hiertoe is dat er recentelijk veel onderzoeken zijn gepubliceerd op het gebied van veiligheid van het toedienen van contrastmiddelen. De richtlijn Voorzorgsmaatregelen bij Jodiumhoudende Contrastmiddelen uit 2007 was om deze reden niet meer actueel, en diende herzien of vervangen te worden door nieuwe richtlijnen. Het streven is om drie richtlijnen te publiceren over dit onderwerp, waarvan dit het eerste deel is.

Volgende:
Risk stratification and stratification tools