Startpagina - Somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis

Opties

Publicatiedatum: 09-07-2026

Beoordeeld op geldigheid: 09-07-2026

Waar gaat deze richtlijn over?

Deze richtlijn richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor volwassenen met een somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis. In deze richtlijn komen de volgende onderwerpen aan de orde:

• Hoe bijgedragen kan worden aan de preventie van de ontwikkeling van de somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis.
• Wat belangrijk is in taal en communicatie rondom somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis.
• Hoe diagnostiek voor somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis verricht kan worden in verschillende settings.
• Hoe indicatiestelling plaats kan vinden voor behandeling van volwassenen met een somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis.
• Wat de verschillende behandelmogelijkheden (paramedisch, psychotherapeutisch, vaktherapeutisch, farmacotherapeutisch, multidisciplinair) zijn voor volwassenen bij een somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis.
• Wat aanbevelingen zijn voor de behandeling van veelvoorkomende comorbiditeit in de context van een somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis.
• Hoe naasten betrokken kunnen worden in de zorg voor volwassenen met een somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis.
• Wat specifieke aandachtspunten zijn bij volwassenen met een somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis met betrekking tot herstel, participatie en re-integratie.
• Hoe samenwerking en organisatie van zorg eruit zouden moeten zien voor volwassenen met een somatisch-symptoomstoornis en functioneel-neurologisch-symptoomstoornis.

 Voor wie is deze richtlijn bedoeld?

Deze richtlijn is bestemd voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij tweede‑ of derdelijnszorg voor volwassenen met een somatisch-symptoomstoornis en/of functioneel-neurologisch-symptoomstoornis of binnen de GGZ. Voor huisartsen geldt de NHG‑Standaard Aanhoudende Lichamelijke Klachten.

Voor patiënten
Deze richtlijn gaat over de beste zorg voor volwassenen met somatisch-symptoomstoornis en/of functioneel-neurologisch-symptoomstoornis.

Wat zijn deze stoornissen?

• Bij een somatisch-symptoomstoornis heeft iemand aanhoudende lichamelijke klachten die een overheersende invloed hebben op het denken, voelen en gedrag, en die het dagelijks leven moeilijker maken.
• Bij een functioneel-neurologisch-symptoomstoornis heeft iemand neurologische klachten zoals krachtsverlies, abnormale bewegingen, spraakproblemen, wegrakingen, een doof gevoel, problemen met het denken of geheugen, doofheid of blindheid. De klachten ontstaan door een verstoring in de samenwerking tussen verschillende delen van de hersenen, of de hersenen en het lichaam. De hersenen of de zenuwen zelf zijn niet beschadigd.

 Onderwerpen in de richtlijn:

• Hoe kunnen we voorkomen dat iemand een somatisch-symptoomstoornis en een functioneel-neurologisch-symptoomstoornis krijgt?
• Hoe kunnen zorgverleners op een duidelijke en begrijpelijke manier over deze stoornissen praten?
• Hoe stellen we de stoornis vast?
• Hoe bepalen we welke behandeling het beste past voor volwassenen met deze stoornissen?
• Welke verschillende behandelingen zijn mogelijk? Denk aan behandeling door een fysiotherapeut, een ergotherapeut, een vaktherapeut zoals een psychomotorische therapeut, een oefentherapeut, een psycholoog, een huisarts en/of een andere arts of behandeling binnen een team van zorgverleners.
• Hoe behandelen we veelvoorkomende bijkomende aandoeningen?
• Hoe kunnen familie en vrienden helpen bij de zorg?
• Waar kunnen we op letten bij herstel, meedoen in de samenleving en terugkeer naar werk?
• Hoe kunnen de verschillende zorgverleners samenwerken?

Thuisarts informatie:

Ik heb een functioneel-neurologische stoornis

Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?

Het initiatief voor deze richtlijn is afkomstig van Nederlandse Vereniging van Psychiatrie (NVvP). De richtlijn is opgesteld door een multidisciplinaire commissie met vertegenwoordigers vanuit de beroepsverenigingen van psychologen, anesthesiologen, neurologen, geriaters, revalidatieartsen, internisten, fysiotherapeuten, oefentherapeuten, vaktherapeuten, ergotherapeuten, psychiaters, huisartsen, bedrijfsartsen en verzekeringsartsen. Er werd aandacht besteed aan het patiëntenperspectief door inbreng van het patiëntenpanel van het landelijk Netwerk Aanhoudende Lichamelijke Klachten (NALK). Daarnaast is de richtlijn ter commentaar opgestuurd naar de betrokken verenigingen.

Meer achtergrondinformatie?

Zie document Algemene inleiding.