Glenn-shunt

Publicatiedatum: 21-04-2026

Beoordeeld op geldigheid: 21-04-2026

Uitgangsvraag

Welk antistollingsbeleid dient te worden gevolgd rondom de behandeling van een Glenn-shunt of Partiele Cavo Pulmonale Connectie (PCPC)?

Aanbeveling

Behandel kinderen zo snel als mogelijk na de Glenn procedure met therapeutisch ongefractioneerde heparine (of LMWH).

Ga zodra orale toediening mogelijk is over op acetylsalicylzuur in plaats van therapeutisch ongefractioneerde heparine (of LMWH).

Zie voor doseringen het Kinderformularium.

Overwegingen

Balans tussen gewenste en ongewenste effecten

In de studie van Manlhiot (2012) is tromboseprofylaxe (acetylsalicylzuur alleen, enoxaparine gevolgd door acetylsalicylzuur, enoxaparine alleen of warfarine ± enoxaparine bij lead-in) geassocieerd met een lagere kans op trombotische complicaties 3,5 jaar na de Glenn procedure in vergelijking met geen tromboseprofylaxe, in kinderen met een indicatie voor bidirectionele Glenn-operatie.

Direct na de Glenn procedure is er een sterk verhoogd risico op trombose (Manlhiot, 2012). Daarna daalt het trombose risico sterk om dan langzaam te stijgen in de aanloop naar de Fontan chirurgie. Zonder tromboseprofylaxe daalt de trombose vrije overleving van 93% 1 week postoperatief naar 59% 3.5 jaar postoperatief (-34%). Met de genoemde tromboseprofylaxe daalt de trombose vrije overleving van 87% 1 week postoperatief naar 68% 3.5 jaar postoperatief (-18%). Het effect is klinisch relevant, maar de bewijskracht is zeer laag. Er werd slechts één studie gevonden (Manlhiot, 2012). Er werd geen bewijs gevonden voor de overige uitkomstmaten.

Ondanks deze lage bewijskracht adviseren antistollingsprotocollen van grote kinderhartchirurgische centra (Boston, Melbourne, Toronto) antistollingsmedicatie post-Glenn. In het algemeen adviseren zij om postoperatief heparine (ongefractioneerde heparine, UFH of laag moleculair gewicht heparine, LMWH) te geven in verband met het relatief hoge tromboserisico postoperatief. Daarna wordt in de meeste patiënten in aanloop naar de Fontan chirurgie overgegaan op acetylsalicylzuur. Er zijn geen studies gedaan met directe orale anticoagulantia (DOACs) bij kinderen na de Glenn procedure.

Redenen om postoperatieve antistollingsmedicatie te geven zijn het hebben van risicofactoren zoals bilaterale VCS, kleine pulmonaaltakken of VCS, stasis in hypoplastische ventrikel, en stents in de pulmonaal takken (Iyer, 2000; Honjo O, 2010). Ook een Glenn procedure in het kader van een comprehensive stage II is een risicofactor voor postoperatieve pulmonaaltak trombose (Galantowicz, 2016). Galantowicz vergeleek in zijn studie de mortaliteit van de Glenn procedure in het kader van een comprehensive stage II vóór het instellen van een postoperatief antistollingsprotocol met de mortaliteit na het instellen van dit protocol (6 weken heparinisatie post-operatief). Pre-protocol mortaliteit was 19% (12 van 64), waarvan 7 door pulmonalistak trombose. Chirurgisch-technische aanpassingen, vooral gericht op het uitstellen van de Glenn-chirurgie bij te kleine VCS of te kleine pulmonaaltakken in combinatie met postoperatieve antistollingsmedicatie deed de mortaliteit dalen naar 4%. In de post-protocolgroep van 55 patiënten werd geen pulmonalistaktrombose meer gezien. LMWH heeft de voorkeur in verband met makkelijke toediening en monitoring. Ongefractioneerde heparine kan makkelijker gecoupeerd worden bij een bloeding, maar moet intraveneus gegeven worden. Het is aan te raden om centraal veneuze katheters zo snel mogelijk te verwijderen na de operatie.

In de aanloop naar Fontan chirurgie is het risico op trombose lager dan direct postoperatief. Embolisatie kan echter wel optreden en ook kunnen subklinische microtrombi in de intrapulmonale arteriën ontstaan die een negatieve invloed kunnen hebben op de toekomstige Fontan circulatie. Dit kan de drempel voor antistollingsmedicatie, in deze periode meestal acetylsalicylzuur, verlagen. De kans op ernstige bloedingen bij kinderen met acetylsalicylzuur is klein. Bij een niet afgesloten blind-eindigende pulmonalis stomp of bilaterale VCS kan overwogen worden om LMWH, VKA of DOAC te geven, omdat het risico op trombose dan hoger is.

Kwaliteit van bewijs

De overall kwaliteit van bewijs is zeer laag. Dit betekent dat we zeer onzeker zijn over het gevonden geschatte effect van de cruciale uitkomstmaat

Er is afgewaardeerd vanwege:

Risk of bias: ernstige methodologische beperkingen, omdat de patiëntselectie niet duidelijk beschreven is, patiënten die trombose hadden aan het begin van de studie niet werden geëxcludeerd, en missende data niet gerapporteerd zijn.
Imprecisie: onnauwkeurigheid, omdat het betrouwbaarheidsinterval zeer breed is.

Waarden en voorkeuren van patiënten (en eventueel hun naasten/verzorgers)

Bij de keuze voor tromboseprofylaxe na een Glenn-procedure spelen de waarden en voorkeuren van patiënten en hun naasten een belangrijke rol. Ouders en verzorgers van kinderen met een univentriculair hart ervaren vaak een hoge mate van bezorgdheid over mogelijke complicaties, zoals trombotische complicaties, die de circulatie en verdere operatieve stappen kunnen bedreigen. Het voorkomen van trombose wordt door hen veelal als een cruciaal behandeldoel gezien.

Tegelijkertijd zijn ouders en verzorgers zich bewust van de potentiële risico’s van antistollingsmedicatie, waaronder verhoogde bloedingsneiging. Ernstige bloedingen kunnen leiden tot langere ziekenhuisopnames en extra medische interventies, wat de belasting voor het kind en het gezin vergroot.

Omdat de evidence rondom het gebruik van antistollingsmedicatie na een Glenn-procedure beperkt is, kunnen individuele voorkeuren variëren. Sommige ouders geven mogelijk de voorkeur aan een proactieve benadering met antistollingsmedicatie om elk risico op trombose zoveel mogelijk te vermijden, terwijl anderen een meer afwachtende houding aannemen vanwege de angst voor bloedingen. De keuze van het type antistollingsmiddel speelt hierin een belangrijke rol; zo kan ongefractioneerde heparine de voorkeur hebben zolang de centrale veneuze catheter nog in situ is boven subcutane injecties met LMWH; de kans op bloedingen bij gebruik van acetylsalicylzuur is kleiner dan bij gebruik van heparine/vitamine K antagonisten en DOACs. Een gedeelde besluitvorming, waarbij de potentiële voordelen en risico’s helder worden besproken en afgestemd op de specifieke situatie van het kind, is daarom essentieel. Zie voor een overzicht van de belangrijkste kenmerken (werking, toedieningsvorm, monitoring, wat te doen bij bloeding of overdosering) van de verschillende antistollingsmedicatie in de bijlage Overzicht antistollingsmedicatie.

Kostenaspecten

De interventie levert meer kosten ten opzichte van de controle behandeling. Dit weegt wel op tegen het verschil in effectiviteit. Indien trombose optreedt, is behandeling noodzakelijk, wat kan variëren van medicamenteuze therapie tot chirurgische interventie. Daarnaast brengt trombose een verhoogd risico op ernstige morbiditeit en zelfs mortaliteit met zich mee na een Glenn-procedure. De potentiële gevolgen van trombose – zowel medisch als financieel – wegen niet op tegen de relatief lage kosten van tromboseprofylaxe, waardoor preventie kosteneffectief kan zijn.

Gelijkheid ((health) equity/equitable)

Het gebruik van antistollingsmedicatie leidt naar verwachting niet tot een verschil van gezondheidsgelijkheid.

Aanvaardbaarheid

Ethische aanvaardbaarheid

De interventie lijkt aanvaardbaar voor de betrokkenen. Er zijn geen ethische bezwaren voor het gebruik van tromboseprofylaxe.

Duurzaamheid

Geneesmiddelen, in dit geval antistollingsmedicatie, hebben waarschijnlijk minder impact op het milieu dan extra ziekenhuisopnames, die nodig zijn bij het optreden van trombotische complicaties.

Haalbaarheid

De interventie lijkt haalbaar. De interventie is over het algemeen al standaardzorg in de praktijk.

Rationale van de aanbeveling: weging van argumenten voor en tegen de interventies

Ondanks de beperkte bewijskracht adviseert de werkgroep, in lijn met andere grote kinderhartchirurgische centra om tromboseprofylaxe te geven, met name in de postoperatieve fase. Trombose na een Glenn-procedure kan ernstige gevolgen hebben, niet alleen vanwege de mogelijke noodzaak van aanvullende antitrombotische behandelingen en interventies, maar ook omdat het de geschiktheid van de patiënt voor een latere Fontan-circulatie negatief kan beïnvloeden. Hoewel bloedingscomplicaties ongewenst zijn, wegen de potentiële gevolgen van trombose zwaarder, waardoor tromboseprofylaxe in veel gevallen gerechtvaardigd is.

Onderbouwing

Achtergrond

During the Glenn procedure in children with single ventricle physiology, the superior vena cava (SVC) is connected to the right pulmonary artery, with subsequent volume unloading of the single ventricle. Any reduction in SVC flow due to thrombus occlusion will reduce pulmonary flow. Pulmonary emboli might increase pulmonary vascular resistance which will make the patient less suitable for Fontan surgery. Blood flow from the inferior vena cava (IVC) still bypasses the lungs, so any thrombus in the lower venous system may gave rise to paradoxical thrombi. Nevertheless, thrombotic complications are infrequently reported after Glenn procedure. Current thromboprophylaxis practices vary, including no anticoagulation, and heparin (unfractionated and/or low-molecular-weight heparin) postoperatively followed by aspirin or vitamin K antagonists. Direct oral anticoagulants (DOACs) have been introduced recently. This module aims to discuss the role of thromboprophylaxis in children who have undergone Glenn-shunt and prior to Fontan completion.

Conclusies / Summary of Findings

Table 3. Summary of Findings – Thromboprophylaxis versus no thromboprophylaxis with outcomes thrombotic complications (including pulmonary embolism), shunt occlusion, hemorrhage, mortality, quality of life (QOL), adverse effects (including pain post injection)

Population: Children with an indication for SCPC/bidirectional Glenn shunt surgery

Intervention: Thromboprophylaxis

Comparator: No thromboprophylaxis

Click here to see this table in a document

Outcome	Study results and measurements	Absolute effect estimates*		Certainty of the Evidence (Quality of evidence)	Summary
Outcome	Study results and measurements	No thromboprophylaxis	Thromboprophylaxis	Certainty of the Evidence (Quality of evidence)	Summary
Thrombotic complications (including pulmonary embolism) (critical) Follow-up: 3.5 years post-surgery	Hazard ratio: 0.2 (CI 95% 0.1 – 0.9)	-	-	Very low Due to very serious risk of bias, due to very serious imprecision¹	The evidence is very uncertain about the effect of thromboprophylaxis on thrombotic complications when compared with no thromboprophylaxis in children with an indication for SCPC/bidirectional Glenn shunt surgery (Manlhiot, 2012)
Shunt occlusion (important)	-	-		NO GRADE (No evidence was found)	No evidence was found regarding the effect of thromboprophylaxis on shunt occlusion when compared with no thromboprophylaxis in children with an indication for SCPC/bidirectional Glenn shunt surgery
Hemorrhage (important)	-	-		No GRADE (No evidence was found)	No evidence was found regarding the effect of thromboprophylaxis on hemorrhage when compared with no thromboprophylaxis in children with an indication for SCPC/bidirectional Glenn shunt surgery
Mortality (important)	-	-		No GRADE (No evidence was found)	No evidence was found regarding the effect of thromboprophylaxis on mortality when compared with no thromboprophylaxis in children with an indication for SCPC/bidirectional Glenn shunt surgery
Quality of life (QOL) (important)	-	-		No GRADE (No evidence was found)	No evidence was found regarding the effect of thromboprophylaxis on quality of life (QOL) when compared with no thromboprophylaxis in children with an indication for SCPC/bidirectional Glenn shunt surgery
Adverse effects (including pain post injection) (important)	-	-		No GRADE (No evidence was found)	No evidence was found regarding the effect of thromboprophylaxis on adverse effects (including pain post injection) when compared with no thromboprophylaxis in children with an indication for SCPC/bidirectional Glenn shunt surgery

_{*Absolute effect estimates were not provided}

_{^1. Risk of Bias: very serious. Patient selection is not clearly described, patients with prior thrombotic events were not excluded, and there was no reporting on missing data; Inconsistency: not serious. Not able to assess, as there is just one study. Imprecision: very serious. Confidence interval is very wide.}

Samenvatting literatuur

Description of studies

One study was included in the analysis of the literature. Important study characteristics and results are summarized in Table 2 (under the Tab ‘Evidence tabellen’).

Manlhiot (2012) conducted a cross-sectional study including patients (n=139) born between 2003 and 2008, who underwent superior cavopulmonary connection (SCPC) or bidirectional Glenn shunt surgery. No further inclusion and exclusion criteria were defined. The use of thromboprophylaxis (aspirin, aspirin + enoxaparin, enoxaparin only, or warfarin ± enoxaparin lead-in only) was compared with no thromboprophylaxis.

Results

Manlhiot (2012) reported that thromboprophylaxis was associated with a lower hazard of thrombotic complications 3.5 years after surgery: HR = 0.2 (95% CI: 0.1 to 0.9), adjusted for age at surgery, year of surgery, thrombotic complications associated with previous surgery, postoperative use of extracorporeal membrane oxygenation, and use of deep hypothermic circulatory arrest.

Table 2. Characteristics of included studies

Study

Participants (number, age, other important characteristics)

Risk of bias (per outcome measure)*

Thromboprophylaxis (aspirin, aspirin + enoxaparin, enoxaparin only, or warfarin ± enoxaparin lead-in only)

Control

No thromboprophylaxis

3.5 years post-surgery

Thrombotic complications, defined as intravascular thrombosis (venous, arterial, or intracardiac including shunts), cardioembolic strokes, or pulmonary embolism

Very high (for outcome thrombotic complications)

_{*For further details, see risk of bias table in the appendix}
_{¹Age was only reported for the total study population}
_{²Sex was only reported for the total study population}

Zoeken en selecteren

A systematic review of the literature was performed to answer the following question(s):

What are the favorable and unfavorable effects of the use of thromboprophylaxis (various) compared with the use of no thromboprophylaxis for children with an indication for a Glenn shunt?

Table 1. PICO

Patients	Children with an indication for Glenn shunt
Intervention	Thromboprophylaxis: DOACs (apixaban, rivaroxaban, edoxaban) Platelet aggregation inhibitors (aspirin, carbasalate calcium) Vitamin K antagonists (warfarin, acenocoumarol, fenprocoumon) Low molecular weight heparin (nadroparin, tinzaparin, enoxaparin, dalteparin) post-operatively
Control	No thromboprophylaxis
Outcomes	Shunt occlusion, thrombotic complications (including pulmonary embolism), hemorrhage, mortality, quality of life (QOL), adverse effects
Other selection criteria	Study design: systematic reviews and meta-analyses, randomized controlled trials, comparative observational studies Period: from 2014

Relevant outcome measures

The guideline panel considered thrombotic complications (including pulmonary embolism) as a critical outcome measure for decision making; and the other outcomes (shunt occlusion, hemorrhage, mortality, QOL, adverse effects) as important outcome measures for decision making.

A priori, the guideline panel did not define the outcome measures listed above but used the definitions used in the studies.

The guideline panel defined a difference of 25% (0.8 ≥ RR ≥ 1.25) as minimal clinically (patient) important difference.

Search and select (Methods)

The databases Medline (via OVID) and Embase (via Embase.com) were searched with relevant search terms until 23 February 2024. The detailed search strategy is listed under the tab ‘Literature search strategy’. The systematic literature search resulted in 388 hits.

Studies were selected based on the following criteria:

Study design: systematic reviews in which searches were performed in at least two databases, with a detailed search strategy, risk of bias assessment and results of individual studies available, randomized controlled trials, or (observational) comparative studies;
Full-text English or Dutch language publication; and
Studies according to the PICO.

Two studies were initially selected based on title and abstract screening. After reading the full text, both studies were excluded (see the tab ‘Table of excluded studies’).

In addition to the systematic literature search, we also screened the title and abstract of two additional studies that were included in the conclusions of the module on Glenn shunt in the TRAMPOLINE protocol (former Dutch guideline). One study (Iyer, 2000) did not fit the PICO. After reading the full text, one study (Manlhiot, 2012) was included in this summary of literature.

Referenties

Galantowicz M, Yates AR. Improved outcomes with the comprehensive stage 2 procedure after an initial hybrid stage 1. J Thorac Cardiovasc Surg. 2016 Feb;151(2):424-9. doi: 10.1016/j.jtcvs.2015.10.023. Epub 2015 Oct 23. PMID: 26651955.
Honjo O, Tran KC, Hua Z, Sapra P, Alghamdi AA, Russell JL, Caldarone CA, Van Arsdell GS. Impact of evolving strategy on clinical outcomes and central pulmonary artery growth in patients with bilateral superior vena cava undergoing a bilateral bidirectional cavopulmonary shunt. J Thorac Cardiovasc Surg. 2010 Sep;140(3):522-8, 528.e1. doi: 10.1016/j.jtcvs.2010.04.036. PMID: 20621311.
Iyer GK, Van Arsdell GS, Dicke FP, McCrindle BW, Coles JG, Williams WG. Are bilateral superior vena cavae a risk factor for single ventricle palliation? Ann Thorac Surg. 2000 Sep;70(3):711-6. doi: 10.1016/s0003-4975(00)01627-1. PMID: 11016298.
Manlhiot C, Brandão LR, Kwok J, Kegel S, Menjak IB, Carew CL, Chan AK, Schwartz SM, Sivarajan VB, Caldarone CA, Van Arsdell GS, McCrindle BW. Thrombotic complications and thromboprophylaxis across all three stages of single ventricle heart palliation. J Pediatr. 2012 Sep;161(3):513-519.e3. doi: 10.1016/j.jpeds.2012.03.004. Epub 2012 Apr 17. PMID: 22513267.

Evidence tabellen

Risk of bias table

Author, year

Selection of participants

Was selection of exposed and non-exposed cohorts drawn from the same population?

Exposure

Can we be confident in the assessment of exposure?

Outcome of interest

Can we be confident that the outcome of interest was not present at start of study?

Confounding-assessment

Can we be confident in the assessment of confounding factors?

Confounding-analysis

Did the study match exposed and unexposed for all variables that are associated with the outcome of interest or did the statistical analysis adjust for these confounding variables?

Assessment of outcome

Can we be confident in the assessment of outcome?

Follow up

Was the follow up of cohorts adequate? In particular, was outcome data complete or imputed?

Co-interventions

Were co-interventions similar between groups?

Overall Risk of bias

Definitely yes, probably yes, probably no, definitely no

Low, Some concerns, High

Manlhiot, 2012

Probably yes

Reason: it is not clearly described how the patients were selected

Definitely yes:

Reason: medical records were used

Definitely no:

Reason: patients with prior thrombotic events were not excluded

Probably yes:

Reason: a list of confounding factors has been assessed

Probably yes:

Reason:
a number of confounding factors have been included in multivariable analyses

Definitely yes:

Reason: only thrombotic complication confirmed through radiological methods, surgery, etc. were included

Definitely no

Reason: there was no reporting on missing data

Definitely no:

Reason: cointerventions were not reported

High

Reason: patient selection is not clearly described, patients with prior thrombotic events were not excluded, and there was no reporting on missing data

Table of excluded studies

Reference	Reason for exclusion
Agarwal A, Firdouse M, Brar N, Yang A, Lambiris P, Chan AK, Mondal TK. Incidence and Management of Thrombotic and Thromboembolic Complications Following the Superior Cavopulmonary Anastomosis Procedure: A Literature Review. Clin Appl Thromb Hemost. 2018 Apr;24(3):405-415. doi: 10.1177/1076029617739702. Epub 2017 Dec 25. PMID: 29277101; PMCID: PMC6714653.	None of the studies that were part of this review fit our PICO and were conducted after 2014. Manlhiot (2012) was later included because it was included in the previous guideline (TRAMPOLINE protocol)
Truong DT, Johnson JT, Bailly DK, Clawson JR, Sheng X, Burch PT, Witte MK, LuAnn Minich L. Platelet Inhibition in Shunted Infants on Aspirin at Short and Midterm Follow-Up. Pediatr Cardiol. 2017 Feb;38(2):401-409. doi: 10.1007/s00246-016-1529-x. Epub 2016 Dec 30. PMID: 28039526.	No comparison between thromboprophylaxis and no thromboprophylaxis

Verantwoording

Beoordelingsdatum en geldigheid

Publicatiedatum : 21-04-2026

Beoordeeld op geldigheid : 21-04-2026

Initiatief en autorisatie

Initiatief:

Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde

Geautoriseerd door:

Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie
Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde
Nederlandse Vereniging voor Thoraxchirurgie
Patiëntenvereniging Aangeboren Hartafwijkingen

Algemene gegevens

De ontwikkeling/herziening van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (www.demedischspecialist.nl/kennisinstituut) en werd gefinancierd uit de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS). De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijnmodule.

Samenstelling werkgroep

Voor het ontwikkelen van de richtlijnmodule is in 2023 een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van alle relevante specialismen (zie hiervoor de Samenstelling van de werkgroep) die betrokken zijn bij de zorg voor kinderen met een hartaandoening.

Werkgroep

Dr. G. (Gert) van den Berg (voorzitter), kindercardioloog, werkzaam in het Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis te Rotterdam, NVK
Dr. A. (Annelies) van der Hulst (vice-voorzitter), kindercardioloog, werkzaam in het Amsterdam UMC te Amsterdam, NVK
Dr. C.H. (Heleen) van Ommen (vice-voorzitter), kinderarts-hematoloog, werkzaam in het Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis te Rotterdam, NVK
Drs. H. (Hessel) Nijenhuis, kindercardioloog, werkzaam in het UMCG te Groningen, persoonlijke titel
Drs. M. (Mirella) Molenschot, kindercardioloog, werkzaam in het UMC Utrecht/Wilhelmina Kinderziekenhuis te Utrecht, persoonlijke titel
Drs. M.H. (Monique) Suijker, kinderarts-hematoloog, werkzaam in het Wilhelmina Kinderziekenhuis te Utrecht, persoonlijke titel
Dr. P.P. Roeleveld, kinderarts-intensivist, werkzaam in het LUMC/Willem-Alexander Kinderziekenhuis te Leiden, NVK
Drs. E. (Evangelia) Papathanasiou, kindercardioloog, werkzaam in het Radboudumc te Nijmegen, persoonlijke titel
Dr. A.A.W. (Arno) Roest, kindercardioloog, werkzaam in het LUMC/Willem-Alexander Kinderziekenhuis te Leiden, NVK
Dr. H. (Hanna) Talacua, cardio-thoracaal chirurg, werkzaam in het Wilhelmina Kinderziekenhuis te Utrecht, NVT
Dr. L.M. (Léon) Putman, cardio-thoracaal chirurg, werkzaam in het Amsterdam UMC te Amsterdam, NVT
Dr. J.B.A. (Judith) van de Meerakker, secretaris, werkzaam bij Patiëntenvereniging Aangeboren Hartafwijkingen te Haarlem

Klankbordgroep

Drs. L. (Linda) van Wagenberg, kinderanesthesioloog-kinderintensivist, werkzaam in het UMC Utrecht te Utrecht, NVA
Dr. C.E.J. (Pim) Sloots, kinderchirurg, werkzaam in het Erasmus MC te Rotterdam, NVvH
E. (Esen) Doganer, beleidsmedewerker, werkzaam bij Stichting Kind & Zorg
Drs. J. (Jolanda) van der Velden-Rodenburg, verpleegkundig specialist kindercardiologie, werkzaam in het UMC Utrecht te Utrecht, V&VN

Met ondersteuning van

Dr. R. (Renee) Bolijn, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
Dr. T. (Tim) Christen, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
Drs. M. (Mischa) Lenaers, junior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Belangenverklaringen

De Code ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling is gevolgd. Alle werkgroepleden hebben schriftelijk verklaard of zij in de laatste drie jaar directe financiële belangen (betrekking bij een commercieel bedrijf, persoonlijke financiële belangen, onderzoeksfinanciering) of indirecte belangen (persoonlijke relaties, reputatiemanagement) hebben gehad. Gedurende de ontwikkeling of herziening van een module worden wijzigingen in belangen aan de voorzitter doorgegeven. De belangenverklaring wordt opnieuw bevestigd tijdens de commentaarfase.

Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en klankbordgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten.

Naam	Hoofdfunctie	Nevenwerkzaamheden	Gemelde belangen	Ondernomen actie
Werkgroep
Van den Berg*	Kinderinterventiecardioloog ErasmusMC – Sophia kinderziekenhuis	Advisory Board member conect4children Stichting. Advies over studie-opzet antistollingsmedicijn. Geen persoonlijke betaling, vergoeding voor geïnvesteerde tijd (enkele uren) zal tzt aan afdeling kindercardiologie uitgekeerd worden.	Geen	Geen restricties
Van der Hulst	kinderarts Amsterdam UMC	Geen	STAMINA: Stimulating Activitye in Minors with hAert disease	Geen restricties
Van de Meerakker	Geen	Secretaris Patiëntenvereniging Aangeboren Hartafwijkingen, onbetaald; Lid van de commissie voor subsidiebeoordelingen van Veelbelovende zorg, deelgebied patiëntparticipatie, ZonMw & ZiN, betaald; Lid van de commissie voor subsidiebeoordelingen van ZE&GG, deelgebied patiëntparticipatie, ZonMw, betaald; Lid expertgroep lymfoedeem, NLNet, onbetaald; Lid Raad van Advies Compressie Hulpmiddelenzorg, SEMH, betaald	Geen	Geen restricties
Molenschot	kindercardioloog UMC Utrecht/Wilhelmina Kinderziekenhuis	Geen	Geen	Geen restricties
Nijenhuis	Kindercardioloog in het UMCG.	Geen	Geen relaties die baat hebben bij een bepaalde uitkomst.	Geen restricties
Van Ommen	Kinderarts-hematoloog Hoofd afd. Kinderhematologie & Oncologie Erasmus MC Sophia	Geen	Boehringer Ingelheim, Consultant phase 4 study Dabigatran: observational study in children < 2 years of age with VTE treated with dabigatran. End date June 2022; Paid to the department of Pediatric Hematology (Erasmus MC): 2020: 560 euro/ 2022: 1902 euro. Ik heb advies aan de farmaceut gegeven hoe deze fase 4 studie op te zetten, in welke landen, met welke artsen contact op te nemen voor particiaptie, etc etc. De vergoeding is aan de afdeling Kinderhematologie betaald. Deze vergoeding wordt gebruikt om master studenten/PhD studenten naar congressen te laten gaan om hun onderzoek te presenteren in poster of orale presentatie. Fase 3 trial Effectiviteit en veiligheid van Edoxaban voor behandeling van trombose bij kinderen-afgesloten studie in 2022=Steering cie en local PI. Miscroscopic evaluation of clots in ECMO systems (PI). IPTN-ThromPED registry: international observational registry/study of children with thrombosis (chair IPTN). IPTN-ThromPED registry: international observational registry/study of children with thrombosis, in particular children with PE (chair IPTN). Ik ben chair van de IPTN, International Pediatric Thrombosis Network. De IPTN heeft een internationale prospectieve registratie van kinderen met trombose sinds 2017. In 2023 heeft de IPTN eenmalig een unrestricted grant gekregen voor de Data Coordinating Center van de IPTN van Boerhinger Ingelheim en BMS.	Geen restricties
Papathanasiou	kindercardioloog Radboudumc	Geen	Geen	Geen restricties
Putman	Cardio-thoracaal chirurg Amsterdam UMC, 1.0FTE betaald	Cardio-thoracaal chirurg LUMC, onbetaald	Geen	Geen restricties
Roeleveld	Kinderarts-intensivist Sectiehoofd, IC Kinderen Leids Universitair Medisch Centrum	Lid van de stuurgroep van de "European Extracorporeal Life Support Organisation", onbetaald.	Geen	Geen restricties
Roest	LUMC, plv afdelingshoofd en kindercardioloog, betaald 1.0 fte	Lid METC Leiden-Den Haag-Delft, onbetaald	Leids Universiteits Fonds: Holoflow-project: visualisatie van bloedstromen bij aangeboren hartafwijkingen middels een hololens, projectleider.	Geen restricties
Suijker	Kinderarts-hematoloog bij het Wilhelmina Kinderziekenhuis, Utrecht	Antitrombotisch beleid: preventie van trombose bij kinderen met kanker;	Ja, Parexel: Observationele studie naar gebruik van Dabigatran bij kinderen 0-2 jaar, betrokken als PI Dabigatran is al langer goed gekeurd en geregistreerd voor kinderen. Ik zou dabigatran niet anders beoordelen dan rivaroxaban. Ook in de Einstein studie was de groep 0-2 jaar klein. Op 29/12/2023 deelname beëindigd. Redenen hiervoor: - Dabigatran drank is niet leverbaar. Daarop werd studie protocol aangepast en leeftijdsgrens opgerekt naar 4 maanden. Dan kunnen de granules met fruit- of groentehap gegeven worden. - Begin december 2023 bleek dat de granules in Nederland (maar ook in België) niet vergoed worden. Ouders zouden dus zelf moeten bijbetalen. Wij hadden tot op heden ook nog geen patiënt geïncludeerd.	Geen restricties
Talacua	Cardio-thoracaal chirurg WKZ Utrecht	Geen	Geen	Geen restricties
Klankbordgroep
Doganer	Beleidsmedewerker Stichting Kind & Zorg (voorheen Stichting Kind en Ziekenhuis)	Geen	Geen	Geen restricties
Sloots	Kinderchirurg, Erasmus MC / Sophia Kinderziekenhuis Rotterdam	Geen	Geen	Geen restricties
Van der Velden-Rodenburg	verpleegkundig specialist Erasmus MC	Geen	Geen	Geen restricties
Van Wagenberg	Kinderanesthesioloog- kinderintensivist UMC Utrecht/Wilhelmina kinderziekenhuis	Geen	Geen	Geen restricties

_{* Voorzitter van de werkgroep}

Inbreng patiëntenperspectief

Er werd aandacht besteed aan het patiëntperspectief door het betrekken van een afgevaardigde van de Patiëntenvereniging Aangeboren Hartafwijkingen in de werkgroep en van een afgevaardigde van Stichting Kind & Zorg in de klankbordgroep. Tevens werd deze richtlijn aan deze patiëntenorganisaties ter commentaar voorgelegd.

Wkkgz & Kwalitatieve raming van mogelijke substantiële financiële gevolgen

Kwalitatieve raming van mogelijke financiële gevolgen in het kader van de Wkkgz

Bij de richtlijn is conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) een kwalitatieve raming uitgevoerd of de aanbevelingen mogelijk leiden tot substantiële financiële gevolgen. Bij het uitvoeren van deze beoordeling zijn leidraadmodules op verschillende domeinen getoetst (zie het stroomschema op de Richtlijnendatabase).

Module	Uitkomst raming	Toelichting
Glenn-shunt	Geen financiële gevolgen	Uit de toetsing volgt dat de aanbeveling(en) niet breed toepasbaar zijn (<5.000 patiënten) en zal daarom naar verwachting geen substantiële financiële gevolgen hebben voor de collectieve uitgaven.

Zoekverantwoording

Zoekstratgie

Embase.com

No.	Query	Results
#1	'glenn shunt'/exp OR ((glenn NEAR/3 (anastomos* OR operat* OR procedure* OR shunt* OR surger)):ti,ab,kw) OR 'cavopulmonary connection'/exp OR (((cavopulmonary OR 'cavo pulmonary') NEAR/3 (anastomos OR connection* OR shunt)):ti,ab,kw) OR 'fontan procedure'/exp OR ((fontan NEAR/3 (anastomos OR circuit* OR conduit OR circulation OR connection* OR operation* OR palliation OR procedure* OR surgery)):ti,ab,kw) OR ((norwood NEAR/3 (procedure* OR operat* OR surgery)):ti,ab,kw)	15458
#2	'thrombosis prevention'/exp OR 'anticoagulant agent'/exp OR 'anticoagulation'/exp OR 'anticoagulant therapy'/exp OR thromboprophyla:ti,ab,kw OR ((thrombo NEAR/3 (prophylaxis OR prophylactic OR prevention)):ti,ab,kw) OR 'anti coagulant':ti,ab,kw OR 'anticoagulant':ti,ab,kw OR 'anticoagulat':ti,ab,kw OR 'anti coagulat':ti,ab,kw OR 'antithrombotic':ti,ab,kw OR 'anti thrombotic':ti,ab,kw OR 'antithrombocytic':ti,ab,kw OR 'anti thrombocytic':ti,ab,kw OR 'antiplatelet agent':ti,ab,kw OR 'antiplatelet drug':ti,ab,kw OR 'platelet aggregation inhibitor':ti,ab,kw OR 'platelet inhibitor':ti,ab,kw OR 'platelet antagonist':ti,ab,kw OR 'thrombocyte aggregation inhibiting agent':ti,ab,kw OR 'thrombocyte aggregation inhibitor':ti,ab,kw OR 'direct oral anticoagulant agent'/exp OR 'direct oral anticoagulant'/exp OR doac:ti,ab,kw OR 'apixaban'/exp OR 'apixaban':ti,ab,kw OR 'rivaroxaban'/exp OR 'rivaroxaban':ti,ab,kw OR xarelto:ti,ab,kw OR 'edoxaban'/exp OR 'edoxaban':ti,ab,kw OR 'endoxaban':ti,ab,kw OR 'antivitamin k'/exp OR 'antivitamin k':ti,ab,kw OR 'anti vitamin k':ti,ab,kw OR 'vitamin k antagonist':ti,ab,kw OR vka:ti,ab,kw OR 'choay':ti,ab,kw OR 'heparin'/exp OR 'low molecular weight heparin'/exp OR 'depolymerized heparin':ti,ab,kw OR 'low molecular heparin':ti,ab,kw OR 'low molecular weight heparin':ti,ab,kw OR 'traxyparin':ti,ab,kw OR 'unfractionated heparin':ti,ab,kw OR 'heparin* lmw':ti,ab,kw OR 'lmw heparin':ti,ab,kw OR lmwh:ti,ab,kw OR 'carbasalate calcium'/exp OR 'alcacyl':ti,ab,kw OR 'calcium carbasalate':ti,ab,kw OR 'carbasalate calcium':ti,ab,kw OR 'acetylsalicylic acid calcium'/exp OR 'acetylsalicylic acid calcium':ti,ab,kw OR 'ascal':ti,ab,kw OR 'calcium acetyl salicylate':ti,ab,kw OR 'calcium acetylsalicylate':ti,ab,kw OR 'disprin':ti,ab,kw OR 'acetylsalicylic acid'/exp OR 'acetyl salicylic acid':ti,ab,kw OR 'acetylsalicylic acid':ti,ab,kw OR 'aspirin':ti,ab,kw OR 'lysine acetylsalicylate'/exp OR 'acetylsalicylic acid lysine':ti,ab,kw OR 'aspegic':ti,ab,kw OR 'kardegic':ti,ab,kw OR 'lysine acetyl salicylate':ti,ab,kw OR 'lysine acetylsalicylate':ti,ab,kw OR 'lysine acetylsalicylic acid':ti,ab,kw OR 'clopidogrel'/exp OR 'clopidogrel':ti,ab,kw OR 'pcr 4099':ti,ab,kw OR 'pcr4099':ti,ab,kw OR 'plavix':ti,ab,kw OR 'nadroparin'/exp OR 'fraxiparin':ti,ab,kw OR 'nadroparin':ti,ab,kw OR 'tinzaparin'/exp OR 'logiparin':ti,ab,kw OR 'tinzaparin':ti,ab,kw OR 'enoxaparin'/exp OR 'clexane':ti,ab,kw OR 'enoxaparin':ti,ab,kw OR lovenox:ti,ab,kw OR 'dalteparin'/exp OR 'dalteparin':ti,ab,kw OR 'acenocoumarol'/exp OR 'acenocoumarol':ti,ab,kw OR 'acenocumarol':ti,ab,kw OR sintrom:ti,ab,kw OR 'phenprocoumon'/exp OR 'fenprocoumon':ti,ab,kw OR marcumar:ti,ab,kw OR marcoumar:ti,ab,kw OR phenprocoumarol:ti,ab,kw OR 'phenprocoumon':ti,ab,kw OR 'warfarin'/exp OR coumadin:ti,ab,kw OR 'warfarin':ti,ab,kw	930031
#3	#1 AND #2 NOT ('conference abstract'/it OR 'editorial'/it OR 'letter'/it OR 'note'/it) NOT (('animal'/exp OR 'animal experiment'/exp OR 'animal model'/exp OR 'nonhuman'/exp) NOT 'human'/exp) AND [2014-2024]/py	796
#4	'meta analysis'/exp OR 'meta analysis (topic)'/exp OR metaanaly:ti,ab OR 'meta analy':ti,ab OR metanaly:ti,ab OR 'systematic review'/de OR 'cochrane database of systematic reviews'/jt OR prisma:ti,ab OR prospero:ti,ab OR (((systemati OR scoping OR umbrella OR 'structured literature') NEAR/3 (review* OR overview)):ti,ab) OR ((systemic NEAR/1 review):ti,ab) OR (((systemati OR literature OR database* OR 'data base') NEAR/10 search):ti,ab) OR (((structured OR comprehensive* OR systemic) NEAR/3 search):ti,ab) OR (((literature NEAR/3 review):ti,ab) AND (search:ti,ab OR database:ti,ab OR 'data base':ti,ab)) OR (('data extraction':ti,ab OR 'data source':ti,ab) AND 'study selection':ti,ab) OR ('search strategy':ti,ab AND 'selection criteria':ti,ab) OR ('data source':ti,ab AND 'data synthesis':ti,ab) OR medline:ab OR pubmed:ab OR embase:ab OR cochrane:ab OR (((critical OR rapid) NEAR/2 (review* OR overview* OR synthes)):ti) OR ((((critical OR rapid) NEAR/3 (review OR overview* OR synthes)):ab) AND (search:ab OR database:ab OR 'data base':ab)) OR metasynthes:ti,ab OR 'meta synthes':ti,ab	1002650
#5	'clinical trial'/exp OR 'randomization'/exp OR 'single blind procedure'/exp OR 'double blind procedure'/exp OR 'crossover procedure'/exp OR 'placebo'/exp OR 'prospective study'/exp OR rct:ab,ti OR random:ab,ti OR 'single blind':ab,ti OR 'randomised controlled trial':ab,ti OR 'randomized controlled trial'/exp OR placebo:ab,ti	3973485
#6	'major clinical study'/de OR 'clinical study'/de OR 'case control study'/de OR 'family study'/de OR 'longitudinal study'/de OR 'retrospective study'/de OR 'prospective study'/de OR 'comparative study'/de OR 'cohort analysis'/de OR ((cohort NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('case control' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('follow up' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (observational NEAR/1 (study OR studies)) OR ((epidemiologic NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('cross sectional' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti)	8077860
#7	'case control study'/de OR 'comparative study'/exp OR 'control group'/de OR 'controlled study'/de OR 'controlled clinical trial'/de OR 'crossover procedure'/de OR 'double blind procedure'/de OR 'phase 2 clinical trial'/de OR 'phase 3 clinical trial'/de OR 'phase 4 clinical trial'/de OR 'pretest posttest design'/de OR 'pretest posttest control group design'/de OR 'quasi experimental study'/de OR 'single blind procedure'/de OR 'triple blind procedure'/de OR (((control OR controlled) NEAR/6 trial):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/6 (study OR studies)):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/1 active):ti,ab,kw) OR 'open label':ti,ab,kw OR (((double OR two OR three OR multi OR trial) NEAR/1 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR ((allocat NEAR/10 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR placebo:ti,ab,kw OR 'sham-control':ti,ab,kw OR (((single OR double OR triple OR assessor) NEAR/1 (blind* OR masked)):ti,ab,kw) OR nonrandom:ti,ab,kw OR 'non-random':ti,ab,kw OR 'quasi-experiment':ti,ab,kw OR crossover:ti,ab,kw OR 'cross over':ti,ab,kw OR 'parallel group':ti,ab,kw OR 'factorial trial':ti,ab,kw OR ((phase NEAR/5 (study OR trial)):ti,ab,kw) OR ((case* NEAR/6 (matched OR control)):ti,ab,kw) OR ((match NEAR/6 (pair OR pairs OR cohort* OR control* OR group* OR healthy OR age OR sex OR gender OR patient* OR subject* OR participant)):ti,ab,kw) OR ((propensity NEAR/6 (scor OR match)):ti,ab,kw) OR versus:ti OR vs:ti OR compar:ti OR ((compar* NEAR/1 study):ti,ab,kw) OR (('major clinical study'/de OR 'clinical study'/de OR 'cohort analysis'/de OR 'observational study'/de OR 'cross-sectional study'/de OR 'multicenter study'/de OR 'correlational study'/de OR 'follow up'/de OR cohort:ti,ab,kw OR 'follow up':ti,ab,kw OR followup:ti,ab,kw OR longitudinal:ti,ab,kw OR prospective:ti,ab,kw OR retrospective:ti,ab,kw OR observational:ti,ab,kw OR 'cross sectional':ti,ab,kw OR cross?ectional:ti,ab,kw OR multicent:ti,ab,kw OR 'multi-cent':ti,ab,kw OR consecutive:ti,ab,kw) AND (group:ti,ab,kw OR groups:ti,ab,kw OR subgroup:ti,ab,kw OR versus:ti,ab,kw OR vs:ti,ab,kw OR compar:ti,ab,kw OR 'odds ratio':ab OR 'relative odds':ab OR 'risk ratio':ab OR 'relative risk*':ab OR 'rate ratio':ab OR aor:ab OR arr:ab OR rrr:ab OR ((('or' OR 'rr') NEAR/6 ci):ab)))	14828124
#8	#3 AND #4 - SR	35
#9	#3 AND #5 NOT #8 - RCT	59
#10	#3 AND (#6 OR #7) NOT (#8 OR #9) - observationeel	275
#11	#8 OR #9 OR #10	369

Ovid/Medline

#	Searches	Results
1	exp Fontan Procedure/ or (glenn adj3 (anastomos* or operat* or procedure* or shunt* or surger)).ti,ab,kf. or ((cavopulmonary or 'cavo pulmonary') adj3 (anastomos or connection* or shunt)).ti,ab,kf. or (fontan adj3 (anastomos or circuit* or conduit or circulation or connection* or operation* or palliation or procedure* or surgery)).ti,ab,kf. or (norwood adj3 (procedure* or operat* or surgery)).ti,ab,kf.	9096
2	exp Anticoagulants/ or exp Platelet Aggregation Inhibitors/ or thromboprophyla.ti,ab,kf. or (thrombo adj3 (prophylaxis or prophylactic or prevention)).ti,ab,kf. or (anti coagulant* or anticoagulant* or anticoagulat* or anti coagulat* or antithrombotic* or anti thrombotic* or antithrombocytic* or anti thrombocytic* or 'antiplatelet agent' or 'antiplatelet drug' or 'platelet aggregation inhibitor' or 'platelet inhibitor' or platelet antagonist* or 'thrombocyte aggregation inhibiting agent' or 'thrombocyte aggregation inhibitor' or doac).ti,ab,kf. or apixaban'.ti,ab,kf. or exp Rivaroxaban/ or Rivaroxaban.ti,ab,kf. or xarelto.ti,ab,kf. or 'edoxaban'.ti,ab,kf. or 'endoxaban'.ti,ab,kf. or Vitamin K/ai or (antivitamin k or anti vitamin k or vitamin k antagonist or vka or choay).ti,ab,kf. or exp Heparin/ or exp Heparin, Low-Molecular-Weight/ or (heparin* or traxyparin* or lmwh).ti,ab,kf. or 'alcacyl'.ti,ab,kf. or 'calcium carbasalate'.ti,ab,kf. or 'carbasalate calcium'.ti,ab,kf. or 'acetylsalicylic acid calcium'.ti,ab,kf. or 'ascal'.ti,ab,kf. or 'calcium acetyl salicylate'.ti,ab,kf. or 'calcium acetylsalicylate'.ti,ab,kf. or 'disprin'.ti,ab,kf. or exp Aspirin/ or 'acetyl* salicylic acid'.ti,ab,kf. or 'acetylsalicylic acid'.ti,ab,kf. or 'aspirin'.ti,ab,kf. or 'acetylsalicylic acid lysine'.ti,ab,kf. or 'aspegic'.ti,ab,kf. or 'kardegic'.ti,ab,kf. or 'lysine acetyl salicylate'.ti,ab,kf. or 'lysine acetylsalicylate'.ti,ab,kf. or 'lysine acetylsalicylic acid'.ti,ab,kf. or exp Clopidogrel/ or 'clopidogrel'.ti,ab,kf. or 'pcr 4099'.ti,ab,kf. or 'pcr4099'.ti,ab,kf. or 'plavix'.ti,ab,kf. or exp Nadroparin/ or 'fraxiparin'.ti,ab,kf. or 'nadroparin'.ti,ab,kf. or exp Tinzaparin/ or 'logiparin'.ti,ab,kf. or 'tinzaparin'.ti,ab,kf. or exp Enoxaparin/ or 'clexane'.ti,ab,kf. or 'enoxaparin'.ti,ab,kf. or lovenox.ti,ab,kf. or exp Dalteparin/ or 'dalteparin'.ti,ab,kf. or exp Acenocoumarol/ or exp Acenocoumarol/ or 'acenocumarol'.ti,ab,kf. or sintrom.ti,ab,kf. or exp Phenprocoumon/ or 'fenprocoumon'.ti,ab,kf. or marcumar.ti,ab,kf. or marcoumar.ti,ab,kf. or phenprocoumarol.ti,ab,kf. or 'phenprocoumon'.ti,ab,kf. or exp Warfarin/ or coumadin.ti,ab,kf. or 'warfarin*'.ti,ab,kf.	496863
3	(1 and 2) not (comment/ or editorial/ or letter/) not ((exp animals/ or exp models, animal/) not humans/)	404
4	limit 3 to yr="2014 -Current"	194
5	meta-analysis/ or meta-analysis as topic/ or (metaanaly* or meta-analy* or metanaly).ti,ab,kf. or systematic review/ or cochrane.jw. or (prisma or prospero).ti,ab,kf. or ((systemati or scoping or umbrella or "structured literature") adj3 (review* or overview)).ti,ab,kf. or (systemic adj1 review).ti,ab,kf. or ((systemati or literature or database* or data-base) adj10 search).ti,ab,kf. or ((structured or comprehensive* or systemic) adj3 search).ti,ab,kf. or ((literature adj3 review) and (search or database* or data-base)).ti,ab,kf. or (("data extraction" or "data source") and "study selection").ti,ab,kf. or ("search strategy" and "selection criteria").ti,ab,kf. or ("data source" and "data synthesis").ti,ab,kf. or (medline or pubmed or embase or cochrane).ab. or ((critical or rapid) adj2 (review or overview* or synthes)).ti. or (((critical or rapid) adj3 (review or overview* or synthes)) and (search or database* or data-base)).ab. or (metasynthes or meta-synthes*).ti,ab,kf.	727827
6	exp clinical trial/ or randomized controlled trial/ or exp clinical trials as topic/ or randomized controlled trials as topic/ or Random Allocation/ or Double-Blind Method/ or Single-Blind Method/ or (clinical trial, phase i or clinical trial, phase ii or clinical trial, phase iii or clinical trial, phase iv or controlled clinical trial or randomized controlled trial or multicenter study or clinical trial).pt. or random.ti,ab. or (clinic adj trial).tw. or ((singl or doubl* or treb* or tripl) adj (blind$3 or mask$3)).tw. or Placebos/ or placebo.tw.	2693408
7	Epidemiologic studies/ or case control studies/ or exp cohort studies/ or Controlled Before-After Studies/ or Case control.tw. or cohort.tw. or Cohort analy$.tw. or (Follow up adj (study or studies)).tw. or (observational adj (study or studies)).tw. or Longitudinal.tw. or Retrospective.tw. or prospective.tw. or consecutive*.tw. or Cross sectional.tw. or Cross-sectional studies/ or historically controlled study/ or interrupted time series analysis/ [Onder exp cohort studies vallen ook longitudinale, prospectieve en retrospectieve studies]	4657990
8	Case-control Studies/ or clinical trial, phase ii/ or clinical trial, phase iii/ or clinical trial, phase iv/ or comparative study/ or control groups/ or controlled before-after studies/ or controlled clinical trial/ or double-blind method/ or historically controlled study/ or matched-pair analysis/ or single-blind method/ or (((control or controlled) adj6 (study or studies or trial)) or (compar* adj (study or studies)) or ((control or controlled) adj1 active) or "open label" or ((double or two or three or multi or trial) adj (arm or arms)) or (allocat adj10 (arm or arms)) or placebo* or "sham-control" or ((single or double or triple or assessor) adj1 (blind or masked)) or nonrandom* or "non-random" or "quasi-experiment" or "parallel group" or "factorial trial" or "pretest posttest" or (phase adj5 (study or trial)) or (case adj6 (matched or control)) or (match adj6 (pair or pairs or cohort* or control* or group* or healthy or age or sex or gender or patient* or subject* or participant)) or (propensity adj6 (scor or match))).ti,ab,kf. or (confounding adj6 adjust).ti,ab. or (versus or vs or compar).ti. or ((exp cohort studies/ or epidemiologic studies/ or multicenter study/ or observational study/ or seroepidemiologic studies/ or (cohort or 'follow up' or followup or longitudinal* or prospective* or retrospective* or observational* or multicent* or 'multi-cent' or consecutive).ti,ab,kf.) and ((group or groups or subgroup* or versus or vs or compar).ti,ab,kf. or ('odds ratio' or 'relative odds' or 'risk ratio' or 'relative risk' or aor or arr or rrr).ab. or (("OR" or "RR") adj6 CI).ab.))	5627546
9	4 and 5 - SR	17
10	(4 and 6) not 9 - RCT	23
11	(4 and (7 or 8)) not (9 or 10) - observationeel	71
12	9 or 10 or 11	111

Richtlijnendatabase

Preventie van trombose bij kinderen met een hartaandoening