Waar gaat deze richtlijn over?

Deze richtlijn richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor patiënten met (een risico op) ovarieel hyperstimulatiesyndroom (OHSS). In de richtlijn komen de volgende onderwerpen aan de orde:

• Wat zijn de complicaties van (ernstige) OHSS en hoe worden de kansen op een doorgaande zwangerschap beïnvloed door een (ernstige) OHSS?
• Wat zijn predisponerende factoren van OHSS en wat is het advies op het gebied van primaire preventie en leefadviezen voor patiënten?
• Welke adviezen kun je patiënten geven als secundaire preventie van OHSS?
• Is er een rol voor cabergoline in de therapie van OHSS?
• Wat is de rol van een GNRH-agonist-trigger versus een HCG-trigger bij (voorspelde) high-responders?
• Wat is de rol van een GNRH agonist trigger + freeze-all vs een HCG trigger+ freeze-all?
• Wat is de rol van een GNRH agonist trigger vs coasting+ een HCG trigger?
• Wat is de rol van een GNRH agonist trigger vs een HCG trigger+ cabergoline/albumin?
• Is het freeze-all-protocol zinvol bij de preventie van het OHSS, ook wat betreft de werkzaamheid?
• Welke aanvullende laboratoriumdiagnostiek moet worden verricht om OHSS (en de ernst ervan) vast te stellen?
• Wanneer is een ziekenhuis opname geïndiceerd bij een OHSS patiënt en welke rol heeft dan pijnstilling en thromboseprofylaxe voor deze patienten?
• Welk vochtbeleid is zinvol bij OHSS patiënten en is er een rol voor een ascitesdrainage bij patiënten met OHSS?
• Wat is de plek van albumine-suppletie in de therapie van OHSS? 

Voor wie is deze richtlijn bedoeld?

Deze richtlijn is bestemd voor alle zorgverleners in de tweede en derde lijn die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met (dreigend) ovarieel hyperstimulatiesyndroom. Gebruikers van de richtlijn zijn onder andere gynaecologen, internisten en fertiliteitsartsen.

Genderdisclaimer: Deze richtlijn is opgesteld voor personen die bij geboorte vrouwelijk zijn toegewezen, danwel personen met ovaria. Voor transmannen en non-binaire personen die een stimulatie ten behoeve van eicelpreservatie ondergaan gelden dezelfde risicofactoren en aanbevelingen die in deze richtlijn zijn opgenomen. Alertheid op het risico op OHSS is voor deze groep dus ook van belang; in een recent cohort van transmannen werd een incidentie van OHSS van 21% beschreven (Asseler, 2023).  

Voor patiënten

Deze richtlijn is geschreven voor artsen die zorgen voor patiënten die een vruchtbaarheidsbehandeling, zoals in-vitro fertilisatie (IVF), hebben ondergaan en daarbij de ernstige complicatie ovarieel hyperstimulatie syndroom (OHSS) krijgen.

Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?

Het initiatief voor deze richtlijn is afkomstig van Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). De richtlijn is opgesteld door een multidisciplinaire commissie met vertegenwoordigers vanuit de subspecialisten voortplantingsgeneeskunde, gynaecologen, fertiliteitsartsen, arts-assistenten in opleiding tot gynaecoloog (AIOS). Er werd aandacht besteed aan het patiëntenperspectief door inbreng van de patiëntenvereniging Freya (www.freya.nl) ten aanzien van communicatie met de patiënt.

De richtlijnontwikkeling werd ondersteund door het Kennisinstituut van Medisch Specialisten (www.kennisinstituut.nl) en werd gefinancierd uit de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS). De opbouw van de richtlijn is modulair.

Toepassen

De richtlijn is gepubliceerd op https://richtlijnendatabase.nl/ en bevat o.a. een praktische tabel met een indeling van de ernst van OHSS.

Status van de richtlijn

Het betreft een ontwikkeling/herziening 16 richtlijnmodules (11 nieuwe modules en 5 geadapteerde modules uit ESHRE richtlijn Guideline on Ovarian Stimulation for IVF/ICSI). De huidige richtlijn OHSS dateert uit 2008.