Multiple Sclerose (MS)

Initiatief: VRA Aantal modules: 56

Startpagina - Multiple Sclerose (MS)

Wat is nieuw? Publicatiedatum
Startpagina - Multiple Sclerose (MS) 26-08-2021
Consultvoering bij een MS patiënt met functioneringsproblemen 26-08-2021
Niet-medicamenteuze behandeling van vermoeidheid bij MS 26-08-2021
Medicamenteuze behandeling van vermoeidheid bij MS 26-08-2021
Cognitieve revalidatie bij MS 26-08-2021
Loopproblemen bij MS 26-08-2021
Leefstijl bij MS 26-08-2021
Beweging bij MS 26-08-2021
Voeding bij MS 26-08-2021
Behandeling van dysartrie bij MS 26-08-2021
Behandeling van dysfagie bij MS 26-08-2021
Arm- en handfunctie bij MS 26-08-2021
Arbeidsparticipatie bij MS 26-08-2021
Sociale participatie bij MS 26-08-2021
Organisatie van zorg bij ziektemodulerende behandeling van MS 26-08-2021
Kwaliteitseisen ziektemodulerende middelen bij MS 26-08-2021
MS-verpleegkundige bij patiënten onder ziektemodulerende medicatie 26-08-2021
Voorschrijven ziektemodulerende middelen bij MS 26-08-2021
Ziektemodulerende behandeling van MS 26-08-2021
Radiologically Isolated Syndrome 26-08-2021
Behandeling van patiënten met een eerste relapse MS 26-08-2021
Start ziektemodulerende middelen bij eerste relapse MS 26-08-2021
Ziektemodulerende middelen bij eerste relapse MS en behandelindicatie 26-08-2021
Behandelstrategie bij klinische en/of radiologische ziekteactiviteit bij eerste relapse MS 26-08-2021
Behandelstrategie voor bijwerkingen en veiligheidsaspecten bij eerste relapse MS 26-08-2021
Langetermijn behandeling bij eerste relapse MS 26-08-2021
Behandeling van patiënten met relapsing remitting MS 26-08-2021
Start ziektemodulerende middelen bij relapsing remitting MS 26-08-2021
Ziektemodulerende middelen bij relapsing remitting MS en behandelindicatie 26-08-2021
Behandelstrategie bij klinische en/of radiologische ziekteactiviteit bij relapsing remitting MS 26-08-2021
Behandelstrategie voor bijwerkingen en veiligheidsaspecten bij relapsing remitting MS 26-08-2021
Langetermijn behandeling bij relapsing remitting MS 26-08-2021
Behandeling van patiënten met secundair progressieve MS 26-08-2021
Start ziektemodulerende middelen bij secundair progressieve MS 26-08-2021
Ziektemodulerende middelen bij secundair progressieve MS en behandelindicatie 26-08-2021
Behandelstrategie bij klinische en/of radiologische ziekteactiviteit bij secundair progressieve MS 26-08-2021
Behandelstrategie voor bijwerkingen en veiligheidsaspecten bij secundair progressieve MS 26-08-2021
Langetermijn behandeling bij secundair progressieve MS 26-08-2021
Behandeling van patiënten met primair progressieve MS 26-08-2021
Start ziektemodulerende middelen bij primair progressieve MS 26-08-2021
Ziektemodulerende middelen bij primair progressieve MS en behandelindicatie 26-08-2021
Behandelstrategie bij klinische en/of radiologische ziekteactiviteit bij primair progressieve MS 26-08-2021
Behandelstrategie voor bijwerkingen en veiligheidsaspecten bij primair progressieve MS 26-08-2021
Langetermijn behandeling bij primair progressieve MS 26-08-2021
MS en zwangerschap 26-08-2021
Symptomatische behandeling van MS 26-08-2021

Waar gaat deze richtlijn over?

Deze richtlijn richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor patiënten met multipele sclerose (MS). In de richtlijn komen de volgende onderwerpen aan de orde:

  • Diagnostiek, vroege herkenning en begeleidende klachten bij MS.
  • Diagnostiek van de gevolgen van MS.
  • Behandelingsmogelijkheden bij MS.
  • Behandeling van de gevolgen van MS.
  • Arbeidsparticipatie van mensen met MS.
  • Organisatie van zorg voor MS.

 

De volgende richtlijnen zijn elders beschikbaar:

 

Voor wie is deze richtlijn bedoeld?

Deze richtlijn is bestemd voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg voor mensen met multipele sclerose.

 

Informatie voor patiënten

Multipele sclerose is een aandoening van het centrale zenuwstelsel, waarbij ontstekingscellen het eigen weefsel aantasten. Bij multipele sclerose worden de zenuwbanen in hersenen en ruggenmerg aangetast. Op die aangetaste plaatsen ontstaan verharde plekken (sclerose). Deze verstoren de zenuwgeleiding, waardoor onder andere verlammingen en stoornissen van het gevoel ontstaan. Patiënten met multiple sclerose krijgen steeds meer lichamelijke en cognitieve problemen. Bij cognitieve problemen gaat het bijvoorbeeld om problemen met aandacht, geheugen en concentratie. In Nederland hebben ongeveer 25.000 mensen multipele sclerose.

 

Meer informatie over multipele sclerose is te vinden op Thuisarts: https://thuisarts.nl/multiple-sclerose. Deze informatie zal in 2021 worden uitgebreid.

 

Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?

De eerste versie van de richtlijn is verschenen in 2012 op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN). Tussen 2016 en 2020 is op initiatief van de NVN een addendum ontwikkeld waarin de ziektemodulerende behandeling van MS wordt beschreven. Hiernaast bleek dat veel van de modules die de revalidatie van patiënten met MS betreffen aan herziening toe waren, en dat er aanvullende onderwerpen waren waarvoor een richtlijn gewenst was. In 2018 is daarom op initiatief van de Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA) een herzieningstraject gestart. Dit traject is in 2021 afgerond.

 

Tijdens het herzieningsproces bleek dat de aanbevelingen van een aantal modules uit 2012 die betrekking hadden tot de revalidatie van patiënten met MS nog up-to-date zijn. De geldigheid van de volgende modules is daarom in 2021 verlengd:

 

Op moduleniveau is aangegeven welke verenigingen deel hebben genomen aan de ontwikkeling van de modules en hoe het patiëntperspectief is geborgd.

Volgende:
Ziektemodulerende behandeling