Klik hier voor een pdf van de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg.

 

Waar gaat de kwaliteitsstandaard over?

Het aantal transgender personen (een parapluterm voor personen van wie de genderidentiteit niet overeenkomt met het bij de geboorte toegekende geslacht) dat medische hulp zoekt, is de afgelopen jaren snel toegenomen. Dit heeft geleid tot druk op de bestaande zorgvoorzieningen, wachttijden en ook behoefte aan heldere criteria voor de kwaliteit van zorg.

In deze standaard worden gezamenlijk kwaliteitseisen vastgesteld voor somatische transgenderzorg op basis van zowel de stand van wetenschap, praktijkervaringen/expertise en transgender/cliënt verwachtingen. De volgende onderwerpen komen hierbij aan bod:

 

Module 1: Indicaties

  • Indicatiestelling voor geslachtsbevestigende behandelingen
  • Wachttijden in de transgenderzorg

Module 2: Behandelingen

  • Behandeling kinderen en adolescenten
  • Hormoonbehandeling
  • Chirurgie
  • Fertiliteitspreservatie en zwangerschap

Module 3: Organisatie van zorg

  • Het leveren van transgenderzorg door behandelaars
  • Multidisciplinaire samenwerking in de transgenderzorg

De kwaliteitsstandaard is een aanvulling op de eind 2017 verschenen kwaliteitsstandaard psychische transgenderzorg.

 

Voor wie is de kwaliteitsstandaard bedoeld?

Deze kwaliteitsstandaard is bedoeld voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg voor transgender personen.

 

Voor transgender personen

Deze kwaliteitsstandaard wil helderheid geven over:

  • Wat goede transgendergenderzorg is; 
  • Wat aanvaardbare wachttijden zijn in de transgenderzorg. 

In de standaard komen onder meer onderwerpen aan bod als: hormoonbehandelingen, chirurgische behandelingen, wanneer er tot geslachtbevestigende behandelingen wordt overgegaan, vruchtbaarheid en zwangerschap, afspraken over wachttijden en samenwerking tussen behandelaars.

 

Meer informatie voor transgender personen is te vinden op de website van Transvisie:

 

Hoe is de kwaliteitsstandaard tot stand gekomen?

De kwaliteitsstandaard is opgesteld door een commissie met vertegenwoordigers vanuit de internisten, huisartsen, psychologen, kinderartsen, gynaecologen, plastisch chirurgen, psychiaters en Transvisie, de belangenorganisatie van transgender personen. De ontwikkeling van de kwaliteitsstandaard werd gefinancierd door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten verzorgde de methodologische ondersteuning.

 

Status van de kwaliteitsstandaard

Transgenderzorg is relatief nieuwe zorg die sterk in ontwikkeling is. Dit betekent dat deze kwaliteitsstandaard van begin af aan een voorlopig karakter heeft en dat spreiding van zorg, toename van ervaring bij een bredere groep zorgverleners of nieuw onderzoek kan leiden tot andere inzichten. Het is dan ook van belang dat deze standaard frequent (jaarlijks) op actualiteit beoordeeld wordt. Uitgangspunt is om 2 jaar na autorisatie van deze standaard, een evaluatie uit te voeren in hoeverre de aanbevelingen uit de standaard daadwerkelijk in de praktijk worden toegepast/opgevolgd. Deze evaluatie vormt dan tegelijkertijd de start van het onderhoudsproces.

Autorisatiedatum en geldigheid

Laatst beoordeeld : 22-11-2019

Laatst geautoriseerd : 22-11-2019

Initiatief en autorisatie

Initiatief : Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Geautoriseerd door:
  • Nederlandse Huisartsen Genootschap
  • Nederlandse Internisten Vereniging
  • Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde
  • Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie
  • Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie
  • Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie
  • Nederlands Instituut van Psychologen
  • Transvisie

Samenstelling werkgroep

  • Drs. H.J. Smid, directeur, werkzaam bij ZonMw te Den Haag, ZonMw, voorzitter werkgroep
  • L. van Ginneken, Voorzitter Transvisie
  • Dr. I.A. Bok, medisch psycholoog, werkzaam bij het Amsterdam UMC, locatie VUmc, NIP
  • Drs. E.M. van den Boom, Transvisie
  • Dr.  F.A. Groenman, gynaecoloog, werkzaam bij het Amsterdam UMC, locatie VUmc, NVOG
  • Dr. S.E. Hannema, kinderarts‐endocrinoloog, werkzaam in het Leids Universitair Medisch Centrum te Leiden en in het Erasmus MC te Rotterdam, NVK
  • Prof. dr. M. den Heijer, internist, werkzaam bij Amsterdam UMC, locatie VUmc, NIV
  • Drs. T. van Hengel‐Schouten, psycholoog, NIP tot januari 2018
  • Dr. T.R. Middelberg, plastisch chirurg, werkzaam in het Universitair Medisch Centrum Groningen te Groningen, NVPC
  • Drs. M. Özer, plastisch chirurg/ genderchirurg, werkzaam in Amsterdam UMC, locatie VUmc, NVPC
  • Drs. K.J. Pruisman, psychiater, NVvP
  • Drs. C.L. Pricker, huisarts, NHG

 

Wij willen Drs. N.M. Nota, promovendus VUMC, danken voor haar bijdrage aan de totstandkoming van deze standaard.

 

Met ondersteuning van

  • Dr. M. de Weerd, senior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
  • Ir. T.A. van Barneveld, directeur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten

Methode ontwikkeling

Evidence based