Bij chronische hoest is er sprake van hoestklachten voor minimaal 8 weken. Door hypersensitiviteit van de hoestzenuw wordt de hoestreflex versterkt en hebben patiënten last van overmatig hoesten, ook wel het Cough Hypersensitivity Syndrome genoemd. Dit kan een grote impact hebben op de kwaliteit van leven. De prevalentie van chronisch hoesten in de Nederlandse populatie wordt geschat op 10,9% (Kooistra, 2021).

Voorheen werd chronische hoest enkel gezien als een symptoom van een andere aandoening, zoals astma, chronische rhinosinusitis en reflux. Tegenwoordig wordt chronische hoest, specifiek onverklaarde chronische hoest (OCH) en refractaire chronische hoest (RCH) als eigen ziektebeeld geduid (Morice, 2020; Hagenaars, 2022). Deze nieuwe entiteit wordt gedefinieerd als een hoest waarvan de oorzaak niet kan worden achterhaald, of waarvan patiënten niet reageren op behandelingen ondanks een bekende oorzaak (Morice, 2020).

Deze richtlijn richt zich op de diagnostiek en behandelmogelijkheden van chronische hoest, waaronder ook OCH/RCH, bij volwassen patiënten.

Aanleiding voor het ontwikkelen van de richtlijn?

In Nederland bestond geen richtlijn voor patiënten met chronische hoest. Met deze nieuwe richtlijn wordt beoogd meer bekendheid te genereren van het ziektebeeld chronische hoest, zodat de ziekte sneller wordt herkend en er duidelijkere aanbevelingen komen over de behandeling. Hiervoor is deels gebruik gemaakt van de Europese richtlijn (Morice, 2020).

Waar gaat deze richtlijn over?

Deze richtlijn richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor volwassen patiënten met chronische hoest. In de richtlijn komen de volgende onderwerpen aan bod:

• Anamnese en diagnostiek
• Behandelmogelijkheden
  • Astmamedicatie
  • Zuurremmers
  • Strategie bij Upper Airway Cough Syndrome (UACS)
  • Macroliden
  • Hoestlogopedie
  • Hoestdempende middelen
• Randvoorwaarden (Organisatie van zorg)

Er is een aparte richtlijn voor hoesten in de palliatieve fase.

Voor wie is deze richtlijn bedoeld?

De richtlijn Chronische hoest is bestemd voor longartsen en andere zorgverleners in de tweede lijn die betrokken zijn bij de zorg voor volwassen patiënten met chronische hoest.

Informatie voor patiënten

Hoesten is een normale reflex om de luchtwegen schoon te houden. Als de hoest langer dan 8 weken aanhoudt, spreken we van chronische hoest. Er kunnen meerdere oorzaken zijn voor chronisch hoesten. Het kan bijvoorbeeld komen door problemen aan de longen, ontstoken neusbijholtes of klachten passend bij brandend maagzuur (zure reflux). Het is belangrijk om snel en duidelijk te krijgen wat de oorzaak van de hoestklachten is.

Hiervoor zal de arts een

• Lichamelijk onderzoek doen (luisteren naar de longen, neus inspecteren).
• Bloedonderzoek aanvragen.
• Longfunctieonderzoek aanvragen.
• Röntgenfoto van de borstkas laten maken.

Daarnaast kunnen er verschillende andere onderzoeken gedaan worden. Hierover krijgt u informatie en kunt u samen met uw arts beslissen wat voor u nodig is.

De uitslagen zullen aan u uitgelegd worden en de arts zal alle mogelijke behandelingen met u bespreken. Soms zal een behandeling met medicijnen mogelijk zijn. Soms kan het een hoesttraining door een logopedist zijn, of een combinatie.

Toepassing

Bij deze richtlijn is een stroomschema ontwikkeld over diagnostiek en behandeling van chronische hoest.

Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?

Het initiatief voor deze richtlijn is afkomstig van Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT). De richtlijn is op multidisciplinaire wijze opgesteld door longartsen, keel-, neus- en oorartsen (KNO-artsen), specialisten ouderengeneeskunde, internisten en huisartsen, en met raadpleging van maag-, darm- en leverartsen (MDL-artsen) en logopedisten. Er werd aandacht besteed aan het patiënten perspectief door vertegenwoordiging in de klankbordgroep vanuit de Longfonds. De richtlijn is samen ontwikkeld met de richtlijn Hoesten in de palliatieve fase.