Leefstijl
Uitgangsvraag
Welke leefstijlinterventies kunnen worden ingezet ter preventie en vertraging van progressie van myopie op de basisschoolleeftijd?
Aanbeveling
Adviseer kinderen met progressieve myopie:
- Ten minste twee uur per dag buitentijd.
- Veel langdurig dichtbijwerk te voorkomen en bij voorkeur elke 20 minuten een pauze te houden om op afstand te kijken. De tijdsduur van de pauze zou tenminste 20 seconden moeten zijn.
- De schermtijdadviezen te volgen zoals die door de overheid worden geadviseerd.
Het is belangrijk te vermelden dat deze adviezen ook gelden voor kinderen zonder progressieve myopie om het ontstaan te voorkomen of te vertragen.
Overwegingen
Waarom deze aanbeveling?
Buitenspelen om de ontwikkeling en progressie van myopie te voorkomen is van groot belang. Buitenspelen is een effectieve manier voor iedereen om meer buitentijd te krijgen en kan zowel op scholen als thuis geïmplementeerd worden. Het is belangrijk dat de behandelaars dit aan patiënt verwoordt en hier eventueel adviezen in geeft. Alle buitentijd telt mee, met de fiets naar school, hond uitlaten, buiten sporten en buiten spelen.
Er is een sterke associatie tussen dichtbijwerk en de prevalentie van myopie. Langdurig dichtbijwerk is geassocieerd met een meer myope refractie. Het is daarom aan te raden om dichtbijwerk bij voorkeur elke 20 minuten te onderbreken door een pauze van tenminste 20 seconden, zowel thuis als op school. De overheid raadt schermen bij kinderen onder de 2 jaar af, van 2-4 jaar maximaal 30 minuten/dag, tussen 4 – 8 jaar maximaal 1 uur/dag, tussen 8 – 10 jaar maximaal 1,5 uur per dag, tussen 10 – 12 jaar maximaal 2 uur per dag en boven de 12 jaar maximaal 3 uur per dag. Het is raadzaam updates van de (inter)nationale aanbevelingen vanuit de overheid goed te volgen.
Eindoordeel: sterke aanbeveling voor.
Balans tussen gewenste en ongewenste effecten
Er is literatuuronderzoek verricht naar het effect van leefstijl bij kinderen met progressieve myopie. Er werd één systematische review gevonden met vijf gerandomiseerde klinische studies (Deng, 2019) die het effect van buitenspelen op progressieve myopie onderzochten.
Buitenspelen
Een meta-analyse van gerandomiseerde studies laat zien dat een toename van buitenspelen bij kinderen leidt tot een tragere groei van de aslengte en een langzamere progressie van myopie (Deng, 2019). Voor de cruciale uitkomstmaat aslengte groei werd een klinisch relevant verschil gevonden in het voordeel van meer buiten spelen. Voor de cruciale uitkomstmaat refractie werd een significant verschil aangetoond in het voordeel van meer buitenspelen, maar dit verschil werd niet als klinisch relevant beschouwd. De kwaliteit van het bewijs varieerde van laag tot zeer laag.
In de studie van Wu (2018) bedroeg het verschil in buitentijd slechts circa 14 minuten per dag bij ≥ 1000 lux. Hoewel dit een zeer klein verschil is, werd toch een beschermend effect waargenomen. Het meten van buitenspelen is methodologisch uitdagend, omdat vaak gebruik wordt gemaakt van vragenlijsten die gevoelig zijn voor bias. Daarnaast zijn de meeste studies uitgevoerd in Aziatische populaties, waar de gemiddelde buitentijd relatief laag is (ongeveer 1 uur per dag). Tegenwoordig wordt er vaker gebruik gemaakt van draagbare apparaten die de lichtintensiteit en de duur van de lichtintensiteit meten, dit werd ook toegepast in de gevonden studies.
Op de uitkomst refractie wordt er een significant verschil gevonden met een beschermend effect van meer tijd buiten. De studies zijn consistent in de richting van effect. Het verschil tussen buitenspelen in de interventie groep ten opzichte van de controlegroep was klein (~14 minuten1000 lux tijdens weekdagen) (Wu, 2018). Het effect met dit verschil wordt beschouwd als klinisch niet relevant, maar het effect kan groter zijn indien kinderen meer buiten spelen (Rose, 2008).
De geïncludeerde studies beschreven een toename van buitenspelen van ongeveer 60 minuten extra naar buiten per week (verplicht naar buiten tijdens de pauze op school). De groepen zijn relatief klein, doordat myopie op jonge leeftijd nog relatief weinig voorkomt. Het is moeilijk voldoende bewijskracht in studies te krijgen om een effect aan te tonen, daarom is het des te opvallender dat dit effect al bij een relatief klein verschil in buitenspeeltijd in een kleine groep consistent naar voren komt. Het effect op aslengte is klinisch relevant bij het verschil beschreven, en zou groter kunnen zijn indien het verschil in buitenspeeltijd groter is (Rose, 2008). Het is niet duidelijk of er een drempelwaarde is en of dit effect lineair of logaritmisch is. In cross-sectionele en in cohortstudies wordt er een lineair effect beschreven (Jones, 2007; Read, 2015; Rose, 2008). De gerandomiseerde studies worden ondersteund door cross-sectionele studies en cohortstudies met Australische en Amerikaanse kinderen waarbij in cross-sectionele studies een meer myope refractie wordt gevonden in kinderen die weinig buiten spelen (Rose, 2008). Hierbij wordt een positief effect gevonden op de refractie bij kinderen die 1,7 - 2,7 uur per dag buiten zijn. In een Amerikaanse studie wordt een remmend effect gevonden voor het ontstaan van myopie bij een duur van 14 uur buitenspelen per week (gemiddeld 2 uur per dag) (Jones, 2007). Wat betreft de aslengte zien we dat kinderen met myopie die meer dan 2 uur buiten zijn (137 minuten vs 56 minuten) minder aslengte groei vertonen over een periode van 18 maanden (0,07 vs 0,11 mm/jaar) (Read, 2015). In Taiwan is er een interventie campagne gestart waarin scholen werden gestimuleerd kinderen 2 uur per dag naar buiten te laten gaan. Het resultaat was dat het percentage kinderen met een verlaagde ongecorrigeerde visus meting van een stijgende lijn naar een dalende lijn ging (Wu, 2020).
De duur van de studies naar buiten spelen zijn over het algemeen 1-2 jaar, er zijn weinig langere studies. Er is niets bekend over reboundeffect als kinderen weer stoppen met buitenspelen. Buitenspelen is een veilige interventie met weinig bijwerkingen en werd van oudsher al gedaan. De studies worden veelal uitgevoerd bij kinderen tussen de 6 en 12 jaar. In deze leeftijdsgroep is de progressie het snelst. Dit wil niet zeggen dat buitenspelen niet bevorderlijk is op oudere leeftijd. Naast het remmen van de progressie, komt uit vele studies naar voren dat buitenspelen de kans op het ontstaan van myopie ook duidelijk doet afnemen (French, 2013; He, 2015; Wu, 2018).
Dichtbij werk
Er is literatuuronderzoek verricht naar het effect van dichtbijwerk op de ontwikkeling van myopie. Er zijn geen gerandomiseerde studies gevonden. Er zijn wel cross-sectionele en cohortstudies gevonden waarvan meta-analyses zijn verricht. Deze studies laten een wisselend beeld zien.
Dutheil (2023) onderzocht de relatie tussen nabij werk en myopie in 78 studies met in totaal meer dan 250.000 deelnemers van 6 tot 39 jaar. De resultaten laten zien dat nabij werk significant is geassocieerd met zowel een hogere prevalentie (35%) als de progressie van myopie, vooral bij kinderen (−0,44 D/jaar) vergeleken met volwassenen (−0,25 D/jaar). Personen die veel nabij werk verrichtten hadden een 26% hoger risico om myopie te ontwikkelen.
Mensen die meer jaren educatie hebben gevolgd en mensen met veel dichtbijwerk hebben een hogere kans op myopie (Morgan, 2021). In Europese kinderen is ook een associatie gevonden tussen meer boeken per week lezen en een toename in aslengte groei tussen 6 en 9 jaar (Tideman, 2019). Deze associatie werd ook gevonden in 6-7 jarige Australische en Singaporese kinderen, waarbij meer lezen geassocieerd is met een meer myoop sferisch equivalent (Rose, 2008).
Schermtijd
Er is literatuuronderzoek verricht naar het effect van schermtijd op de ontwikkeling van myopie. Er zijn geen gerandomiseerde studies gevonden. Een systematische review en meta-analyse van observationeel onderzoek naar schermtijd en myopie levert enig bewijs dat schermgebruik geassocieerd is met myopie.
Het effect van schermgebruik op myopie gaat in dezelfde richting als dichtbijwerk in andere studies. Meer schermtijd lijkt een verhoogde kans op myopie te geven. De studies zijn heterogeen door een gebrek aan objectieve en standaard of overeenkomende metingen van schermtijd, ook zijn smartphones en tablets niet onafhankelijk van elkaar onderzocht. Echter zijn beeldschermen op jonge leeftijd een nieuwe trend en zijn in eerdere studies verschillende vormen van dichtbij werk vaak ook samengevoegd (Foreman, 2021; Gajjar, 2022; Huang, 2015). Er zijn nog weinig studies met objectieve data doordat beeldschermen nog maar korte tijd toenemend worden gebruikt in de jeugd. In een studie naar de duur van het dichtbijwerk bij Europese kinderen, objectief gemeten met een app op telefoons, laat zien dat periodes van 20 minuten of langer per keer samengaat met toename van de myopie (Enthoven, 2021). Dit effect werd ook gevonden met meerkeuze vragenlijsten in een studie in Taiwanese kinderen, bij 30 minuten of meer aaneengesloten dichtbijwerk hadden deze kinderen meer myopisatie (Huang, 2020). In een recente meta-analyse is gekeken naar het effect van dichtbij werk (uren/dag) in 34 studies (Ha, 2025). Er werd gevonden dat het risico op het ontstaan van myopie omhoog ging naarmate kinderen meer dichtbij werk deden (Ha, 2025). Er is in deze meta-analyse gekeken naar progressie van myopie, waarbij ook een significant effect werd gevonden. De meeste resultaten komen uit analyses in de COVID tijd en zijn door zowel nabijwerk als niet naar buiten gaan bepaald. Het positieve effect van leespauzes op het voorkomen van de ontwikkeling van myopie wordt ook in verschillende dierstudies gevonden (Pucker, 2023).
De Nederlandse overheid raadt schermen bij kinderen onder de 2 jaar af, bij kinderen van 2-4 jaar dit te beperken tot 30 minuten per dag, tussen 4 – 8 jaar 1 uur per dag, 8 – 10 jaar 1,5 uur per dag en 10 – 12 jaar 2 uur per dag en boven de 12 jaar maximaal 3 uur per dag (Zie Richtlijn Gezond Schermgebruik voor Opvoeders).
Concluderend, er is een sterke associatie tussen myopie en tijd besteed aan dichtbijwerk. Schermgebruik lijkt in een grote meta-analyse eenzelfde trend te volgen als andere vormen van dichtbijwerk (Foreman, 2021). Onderzoek bij zowel tieners als diverse diermodellen laat zien dat langdurig onafgebroken dichtbijwerk een negatief effect kan hebben en daarom regelmatig onderbroken moet worden met pauzes.
Er zijn studies die suggereren dat werkafstand belangrijk kan zijn in dichtbijwerk (Huang, 2020; Ip, 2008). Er zijn geen gerandomiseerde studies die kijken naar relatie tussen werk afstand en progressie van myopie. Niettemin worden dergelijke interventies vaak beschouwd als potentiële strategieën voor myopiebestrijding, maar er is geen of weinig bewijs en hier is ook nog kans op omgekeerde causaliteit.
Het is belangrijk te vermelden dat buitenspelen mogelijk ook relevant is voor kinderen zonder progressieve myopie, aangezien het de onset van myopie kan vertragen of zelfs voorkomen (He, 2015; Jones, 2007; Rose, 2008).
Kwaliteit van bewijs
De overall kwaliteit van bewijs is (zeer) laag. Dit betekent dat we (zeer) onzeker zijn over het gevonden geschatte effect van de cruciale uitkomstmaten.
Er is afgewaardeerd vanwege ernstige:
- Risk of Bias: methodologische beperkingen, namelijk onvolledige data en/of veel uitval van participanten (loss to follow up) of inadequaat genereren van sequenties of vergelijkbare groepen, waardoor men de mogelijkheid creëert op selectievertekening.
- Indirectheid: indirectheid van het bewijs, door verschillen in populatie.
- Imprecisie: onnauwkeurigheid, vanwege het niet bereiken van de optimale steekproefgrootte.
Waarden en voorkeuren van patiënten (en eventueel hun naasten/verzorgers)
De behandelaar geeft aanbevelingen voor leefstijl, de uiteindelijke beslissing om het advies op te volgen ligt bij kind en de ouders. Het belangrijkste is om progressie van myopie te remmen. Er is een klinisch relevant verschil gevonden dat buitenspelen aslengte groei remt en progressie van myopie afremt. Een nadeel van meer naar buiten is dat je op een zonnige dag de huid moet beschermen tegen overmatige zonexpositie, de hoeveelheid wisselt per huidtype en weertype. Op school en thuis zou je dichtbijwerk en werk op afstand kunnen afwisselen. Dit is per situatie en per kind en ouders verschillend hoe dit goed te implementeren is en afhankelijk van de activiteiten.
Er moet bij de resultaten rekening worden gehouden met het moeilijker meten van het effect. Buiten spelen is moeilijk te meten en kan per seizoen wisselen.
Kostenaspecten
Buitenspelen brengt op zichzelf geen extra kosten met zich mee. Wel is een geschikte omgeving nodig waarin buitenspelen wordt gefaciliteerd, zoals een eventueel afgesloten buitenruimte, afhankelijk van de leeftijd van de kinderen en de omgeving. Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van bestaande openbare voorzieningen, zoals parken, groenstroken en bossen. Voor de maatschappij levert buitenspelen secundair veel op gezien het ook andere positieve gezondheidswinst oplevert, zoals betere motorische ontwikkeling, minder obesitas en beter en langere slaap. Indien beide ouders werken is het lastiger toezicht te houden op de buitentijd, maar ook bij buitenschoolse opvang, gastouder, oppas, of anderszins kan worden gelet op tijd buiten. Alle buitentijd telt mee, zoals met de fiets naar school, hond uitlaten, buiten sporten en buiten spelen. Pauzes of wisselende activiteiten waarbij op afstand gekeken wordt hoeven ook geen kosten met zich mee te brengen.
Minder dichtbijwerk heeft in principe ook geen extra kosten. Het onderbreken van dichtbijwerk heeft ook geen kostenaspecten.
Gelijkheid ((health) equity/equitable)
De mogelijkheden voor buitenspelen kunnen ongelijk zijn afhankelijk waar kinderen opgroeien. In stedelijk gebied kan minder ruimte aanwezig zijn voor activiteiten buiten, ook kan bij mensen in appartementencomplexen of flats buitenspelen lastiger zijn. Woonomstandigheden waarbij buitenspeelmogelijkheden verschillend zijn kunnen sociaal-economische omstandigheden weerspiegelen, maar buitenspelen brengt geen extra kosten met zich mee. Dit kan ook buiten wandelen zijn of buiten zitten. Aanpassingen in de leefstijl zouden door iedereen opgevolgd kunnen worden. Buitenspelen is leeftijdsonafhankelijk en kan per leeftijdscategorie anders ingevuld worden. Leespauzes of pauzes van dichtbijwerk zijn door iedereen toe te passen.
Aanvaardbaarheid:
Ethische aanvaardbaarheid
De interventie lijkt aanvaardbaar voor de betrokkenen mits alle voor- en nadelen zijn afgewogen. Er zijn geen ethische bezwaren. Buitenspelen is voor iedereen toegankelijk en scholen hebben verplichte buitenruimte. Gezien de positieve gezondheidswinst op andere vlakken is het ethisch verantwoord om advies te geven om voldoende naar buiten te gaan, mits voldoende zonbescherming en ook schaduwplekken aanwezig zijn op zonnige en warme dagen. Leespauzes hebben weinig bijwerkingen, maar moet de leer- en leesontwikkeling en taalvaardigheid niet in de weg staan. Het is per kind verschillend hoe hier invulling aan te geven. De 20-20-2 regel is een leidraad, dat wil niet zeggen dat als de pauze of de tijdsduur langer of korter is dat de werking evident afneemt. Hiervoor is meer onderzoek nodig.
Duurzaamheid
Er zijn verder geen milieubelastende effecten van buitenspelen mits mensen zich aan de regels van de natuurbeschermers houden. Leespauzes hebben ook geen duurzaamheidsbezwaren.
Haalbaarheid
De interventie lijkt haalbaar. Er zullen in verschillende woonomgevingen meer of minder opties zijn om met kinderen naar buiten te gaan. Vaak is er in Nederlandse steden wel mogelijkheid om buiten activiteiten te ondernemen in openbare parken of op openbare speelplekken. Op scholen en BSO zou er voldoende ruimte in roosters moeten blijven om kinderen naar buiten te laten gaan.
Onderbouwing
The activities of children are changing over time, children play less outdoors and the use of digital devices and nearwork is increasing. A low amount of time spent outdoors in daylight and frequent close-up use may contribute to the progressive elongation of axial length and myopia in children. There is ample evidence from observational epidemiologic studies performed all over the world that time spent outdoors is a strong protective risk factor for development of myopia. This issue is receiving increasing attention, with more education and awareness campaigns being developed. The 20-20-2 rule is used as a tool in this context.
The proof that increase of outdoor exposure slows down myopia progression after the onset is less well established, and lifestyle intervention trials needed for this evidence are, unfortunately, still scarce. The aim of this lifestyle module is to provide clinicians with guidelines for lifestyle advice for children with progressive myopia.
Summary of Findings
|
Outcome Timeframe |
Study results and measurements |
Absolute effect estimates |
Certainty of the evidence (Quality of evidence) |
Summary |
|
|
Comparator |
Lifestyle advice |
||||
|
Difference: null higher
|
|||||
|
Refraction
|
Measured by: Scale: - Based on data from 778 participants in 4 studies1
|
|
|
Low Due to serious indirect evidence, due to serious risk of bias2 |
Additional outdoor time may result in little to no difference in refraction when compared with no lifestyle advice in children with progressive myopia. |
|
Difference: MD 0.16 higher (CI 95% 0.10 higher - 0.22 higher) |
|||||
|
Axial elongation
|
Measured by: Scale: - Based on data from 73 participants in 1 studies3
|
|
|
Very low Due to serious indirect evidence, due to serious imprecision, due to serious risk of bias4 |
The evidence is very uncertain about the effect of additional outdoor time on axial elongation when compared with no lifestyle advice in children with progressive myopia. |
|
Difference: MD 0.15 lower (CI 95% 0.26 lower - 0.04 lower) |
|||||
1. Systematic review [1] with included studies: Wu, 2013, Wu, 2018, Yi and Li, 2011, Jin, 2015 Baseline/comparator Control arm of reference used for intervention.
2. Risk of Bias: serious. Inadequate generation of sequences or comparable groups, thereby creating the possibility of selection bias.; Indirectness: serious. Differences between the target population and the studied group.
3. Systematic review [1] with included studies: Wu, 2018 Baseline/comparator Control arm of reference used for intervention.
4. Risk of Bias: serious. Incomplete data and/or high dropout rate of participants (loss to follow-up); Indirectness: serious. Differences between the target population and the studied group;Imprecision: serious. Lownumber ofpatients (<100).
Description of studies
A total of one study was included in the analysis of the literature. Important study characteristics and results are summarized in table 2. The assessment of the risk of bias is summarized in the risk of bias tables (under the tab ‘Evidence tabellen’).
Deng (2019) conducted a meta-analysis to evaluate the effect of outdoor activities on myopia control in children aged 6–18 years. A systematic search was performed across major databases up to June 2017. Inclusion criteria required prospective intervention studies that measured outdoor exposure, reported changes in myopia progression (refractive error and/or axial length), a clearly defined intervention group with a different level of outdoor activities compared with the noninterventional group at the beginning of the study and participants were children aged between 6 and 18 years. Five prospective randomized clinical studies were included all in a Chinese population.
Table 2. Characteristics of included studies
|
Study |
Participants |
Comparison |
Follow-up |
Outcome measures |
Comments |
Risk of bias (per outcome measure)* |
|
Included in systematic review Deng, 2019 |
||||||
|
He, 2015 |
N at baseline Intervention: 259 Control: 287
Age (mean, SD) Not reported for only myopic children
All participants: Intervention: 6.61, 0.33 Control: 6.57, 0.32
Sex Not reported for only myopic children |
Intervention: 40-min extra outdoor activity during school days
Control: usual pattern of activity |
3 years |
Refraction
Axial elongation rate |
No conflict of interest reported.
Funding by the Fundamental Research Funds of the State Key Laboratory in Ophthalmology and by grant 81125007 from the National Natural Science Foundation of China. Dr He receives support from the University of Melbourne Research at Melbourne Accelerator Program Professorship. The Centre for Eye Research Australia receives operational infrastructural support from the Victorian government.
Funding sources had no role in the design and conduct of the study |
Low |
|
Wu, 2013 |
N at baseline Intervention: 113 Control:94
Age (mean, SD) Not reported for only myopic children
Sex Not reported for only myopic children |
Intervention: recess time outside classroom
Control: no special programs during recess |
1 year |
Refraction
|
No conflict of interest reported.
Supported in part by Chang Gung Medical Research Project (CMRP) Research Grants from Kaohsiung Chang Gung Memorial Hospital, Taiwan (grant nos.: CMRPG 870731 and 880191 [P-C.W.]). |
Some concerns (The method by which randomization took place is unknown.) |
|
Wu, 2018 |
N at baseline Intervention: 73 Control:41
Age (mean, SD) Not reported for only myopic children, but between 6 en 7 years old.
Sex Not reported for only myopic children |
Intervention: recess time outside classroom
Control: no additional interventions |
1 year |
Refraction
Axial elongation rate |
No conflict of interest reported.
Supported by the Bureau of Health Promotion, Department of Health, Taiwan (grant nos.: C1010603, C1020515, and C1020515-103).
|
Some concerns (Frequent loss to follow-up) |
|
Jin, 2015 |
N at baseline Intervention: 8 Control: 15
Age (mean, SD) Not reported for only myopic children
Sex Not reported for only myopic children |
Intervention:40-min extra recess time during school day
Control: standard recess time |
Notreported |
Refraction
Axial elongation rate |
No conflict of interest reported.
This work was supported by the Research Special Fund for Public Welfare Industry of Health (grant number: 201202010).
|
Some concerns (Frequent loss to follow-up) |
|
Yiand Li, 2011 |
N at baseline Intervention: 37 Control: 29
Age (mean, SD) Unclear
Sex Unclear
|
Intervention:<30 h/wk near- or middle-vision work and >14 h/wk outdoor activities
Control: Unclear |
Unclear
|
Refraction
|
Unclear
|
Unknown (Article in Chinese) |
*For further details, see risk of bias table in the appendix
Results
Refraction (critical)
Four studies reported myopia progression as the outcome measure, expressed in diopters of refractive error. Three of these studies included children who were already myopic at baseline (Wu, 2013; Wu, 2018; Yi and Li, 2011), and one study included a mixed subgroup (Jin, 2015). All studies reported only the effect of outdoor time. The results are presented after a one-year follow-up period.
Figure 1. Efficacy on refraction in patients receiving lifestyle advice regarding outdoor time versus no lifestyle advice regarding outdoor time
Z: p-value of overall effect; df: degrees of freedom; I2: statistical heterogeneity; CI: confidence interval
Myopic children
Further myopic shift in myopic children was reported by Wu (2013), Wu (2018) and Yi and Li (2011). In total 223 children had additional outdoor time, and 164 children did not have additional outdoor time (Figure 1). The mean difference was 0.16 D/yr (95% CI 0.09 to 0.23) in favour of the children with additional outdoor time. This difference is not considered clinically relevant.
Mixed subgroup (myopes and non-myopes)
Myopic shift in myopic and non-myopic children was reported by Jin (2015). In total 214 children with additional outdoor time (two additional 20 min recess programs), and 177 children did not have additional outdoor time (figure 1). The mean difference was 0.17 D/yr (95% CI 0.05 to 0.29) in favour of the children with additional recess time. This difference is not considered clinically relevant.
Axial elongation rate (critical)
The axial elongation rate in myopic children was reported by Wu (2018). In total, 32 children had additional outdoor time, while 41 children did not. The mean difference was -0.15 mm/year (95% CI -0.28 to -0.02) in favour of the children with additional outdoor time. This difference is considered clinically relevant.
Figure 2. Efficacy on axial elongation rate in patients receiving lifestyle advice regarding outdoor time versus no lifestyle advice regarding outdoor time
Z: p-value of overall effect; df: degrees of freedom; I2: statistical heterogeneity; CI: confidence interval
A systematic review of the literature was performed to answer the following questions:
What is the effect of change in lifestyle or lifestyle advice in children with progressive myopia on the incidence of myopia progression, compared to no lifestyle advice?
Table 1. PICO
| Patients | Children with progressive myopia |
| Intervention | Lifestyle intervention (outdoor time, light exposure, physical activity, education, screen use (smartphone/computer)) |
| Control | No lifestyle intervention |
| Outcomes | Refraction and axial elongation rate |
| Other selection criteria | Study design: systematic reviews and randomized controlled trials |
Relevant outcome measures
The guideline panel considered incidence of myopia progression, myopic shift and axial elongation as a critical outcome measure for decision making; no important outcome measures for decision making were defined.
A priori, the guideline panel did not define the outcome measures listed above but used the definitions used in the studies.
The guideline panel defined the following differences as a minimal clinically (patient) important difference:
- Refraction: 0,25D myopie progression per year.
- Axial elongation rate: 0,1 mm per year.
Search and select (Methods)
A systematic literature search was performed by a medical information specialist using the following bibliographic databases: Embase.com and Ovid/Medline. Both databases were searched until7th August 2024for systematic reviews, RCTs and observational studies. Systematic searches were completed using a combination of controlled vocabulary/subject headings (e.g., Emtree-terms, MeSH) wherever they were available and natural language keywords. The overall search strategy was derived from two primary search concepts: (1) Myopia; (2) (factors for) lifestyle advice. Duplicates were removed using EndNote software. After deduplication a total of 2353 records were imported for title/abstract screening. Studies were selected based on the criteria described in Table 1. Titles and abstracts were screened using the ASReview software version 1.6.2. The settings TF-IDF and Naïve bayes were used. Seven studies were used as prior knowledge for inclusion (Xiong, 2017; Wu, 2018; Williams, 2019; Jones-Jordan, 2014; Foreman, 2021). Two studies were used as prior knowledge for exclusions (Xing, 2010; Kohlhaas, 2015).
The first 10% of references were screened by the working group and the guideline methodologist. The remaining articles were subsequently screened by the guideline methodologist, using the following stopping rule: stop after 200 subsequent exclusions.
Initially, 21 studies were selected based on title and abstract screening. After reading the full text, twenty studies were excluded (see the exclusion table under the tab ‘Evidence tabellen’), and one study was included.
Risk of bias tables
|
Study reference
(first author, publication year) |
Was the allocation sequence adequatelygenerated?
Definitely yes Probably yes Probably no Definitely no |
Was the allocation adequately concealed?
Definitely yes Probably yes Probably no Definitely no |
Blinding: Wasknowledge of the allocated interventions adequately prevented?
Were patients blinded?
Were healthcare providers blinded?
Were data collectors blinded?
Were outcome assessors blinded?
Were data analysts blinded?
Definitely yes Probably yes Probably no Definitely no |
Was loss to follow-up (missing outcome data)infrequent?
Definitely yes Probably yes Probably no Definitely no |
Are reports of the study free of selective outcomereporting?
Definitely yes Probably yes Probably no Definitely no |
Was the study apparently free of other problemsthat could put it at a risk of bias?
Definitely yes Probably yes Probably no Definitely no |
Overall risk of bias If applicable/necessary, per outcome measure
LOW Some concerns HIGH
|
|
He, 2015 |
Definitely yes;
Reason: Central randomization with computer generated random numbers |
Probably yes;
Reason: allocation done by computer |
Definitely no;
Reason: due to study design, masking was not feasible |
Definitely no;
Reason: Loss to follow-up was frequent in intervention and control group. No adequate imputation methods (multiple imputation) were used |
Definitely yes
Reason: All relevant outcomes were reported; |
Definitely yes;
Reason: No other problems noted |
LOW |
|
Wu, 2013 |
Unknown;
Reason: not reported |
Unknown;
Reason: not reported |
Unknown;
Reason: not reported |
Definitely yes;
Reason: Loss to follow-up was infrequent in intervention and control group. |
Definitely yes
Reason: All relevant outcomes were reported; |
Definitely yes;
Reason: No other problems noted |
Some concerns
Reason: The method by which randomization took place is unknown. |
|
Wu, 2018 |
Definitely yes;
Reason: The random allocation sequence was generated by a computer-based random number-producing algorithm and completed by a researcher not involved in the project to ensure an equal chance of a school being allocated to each group.
|
Probably yes;
Reason: allocation done by computer |
Definitely yes;
Reason: Measurements were performed by ophthalmologists and trained research assistants who were blinded to intervention conditions.
|
Definitely no;
Reason: Loss to follow-up was frequent in intervention and control group. No adequate imputation methods (multiple imputation) were used |
Definitely yes
Reason: All relevant outcomes were reported; |
Definitely yes;
Reason: No other problems noted |
Some concerns
Reason: Frequent loss to follow-up |
|
Jin, 2015 |
Probably yes
Reason: The method of randomization was not stated. |
Unknown;
Reason: not reported |
Unknown;
Reason: not reported |
Definitely no;
Reason: Loss to follow-up was frequent in intervention and control group. No adequate imputation methods (multiple imputation) were used |
Definitely yes
Reason: All relevant outcomes were reported; |
Definitely yes;
Reason: No other problems noted |
Some concerns
Reason: Frequent loss to follow-up |
|
Yi and Li, 2011 |
Unknown
Reason: Article in Chinese |
Unknown
Reason: Article in Chinese |
Unknown
Reason: Article in Chinese |
Unknown
Reason: Article in Chinese |
Unknown
Reason: Article in Chinese |
Unknown
Reason: Article in Chinese |
Unknown
Reason: Article in Chinese |
Table of excluded studies
|
Reference |
Reasonforexclusion |
|
Dhakal R, Shah R, Huntjens B, Verkicharla PK, Lawrenson JG. Time spent outdoors as an intervention for myopia prevention and control in children: an overview of systematic reviews. Ophthalmic Physiol Opt. 2022 May;42(3):545-558. doi: 10.1111/opo.12945. Epub 2022 Jan 24. PMID: 35072278; PMCID: PMC9305934. |
Included participants with and without myopia. No subgroup analysis. |
|
Dutheil F, Oueslati T, Delamarre L, Castanon J, Maurin C, Chiambaretta F, Baker JS, Ugbolue UC, Zak M, Lakbar I, Pereira B, Navel V. Myopia and Near Work: A Systematic Review and Meta-Analysis. Int J Environ Res Public Health. 2023 Jan 3;20(1):875. doi: 10.3390/ijerph20010875. PMID: 36613196; PMCID: PMC9820324. |
No comparative studies included in meta-analysis |
|
Eppenberger LS, Sturm V. The Role of Time Exposed to Outdoor Light for Myopia Prevalence and Progression: A Literature Review. ClinOphthalmol. 2020 Jul 2;14:1875-1890. doi: 10.2147/OPTH.S245192. PMID: 32669834; PMCID: PMC7337435. |
No subgroup analysis of children with basline myopia |
|
Foreman J, Salim AT, Praveen A, Fonseka D, Ting DSW, Guang He M, Bourne RRA, Crowston J, Wong TY, Dirani M. Association between digital smart device use and myopia: a systematic review and meta-analysis. Lancet Digit Health. 2021 Dec;3(12):e806-e818. doi: 10.1016/S2589-7500(21)00135-7. Epub 2021 Oct 5. PMID: 34625399. |
Included studies does not meet PICO criteria. No children with myopia were included |
|
Gupta S, Joshi A, Saxena H, Chatterjee A. Outdoor activity and myopia progression in children: A follow-up study using mixed-effects model. Indian J Ophthalmol. 2021 Dec;69(12):3446-3450. doi: 10.4103/ijo.IJO_3602_20. PMID: 34826972; PMCID: PMC8837331. |
Non-comparativestudy |
|
He X, Sankaridurg P, Wang J, Chen J, Naduvilath T, He M, Zhu Z, Li W, Morgan IG, Xiong S, Zhu J, Zou H, Rose KA, Zhang B, Weng R, Resnikoff S, Xu X. Time Outdoors in Reducing Myopia: A School-Based Cluster Randomized Trial with Objective Monitoring of Outdoor Time and Light Intensity. Ophthalmology. 2022 Nov;129(11):1245-1254. doi: 10.1016/j.ophtha.2022.06.024. Epub 2022 Jun 30. PMID: 35779695. |
Included in Deng (2019) |
|
Jones-Jordan LA, Sinnott LT, Cotter SA, Kleinstein RN, Manny RE, Mutti DO, Twelker JD, Zadnik K; CLEERE Study Group. Time outdoors, visual activity, and myopia progression in juvenile-onset myopes. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2012 Oct 1;53(11):7169-75. doi: 10.1167/iovs.11-8336. PMID: 22977132; PMCID: PMC3474591. |
Non-comparativestudy |
|
Jones-Jordan LA, Sinnott LT, Graham ND, Cotter SA, Kleinstein RN, Manny RE, Mutti DO, Twelker JD, Zadnik K; CLEERE Study Group. The contributions of near work and outdoor activity to the correlation between siblings in the Collaborative Longitudinal Evaluation of Ethnicity and Refractive Error (CLEERE) Study. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2014 Sep 9;55(10):6333-9. doi: 10.1167/iovs.14-14640. PMID: 25205866; PMCID: PMC4193758. |
Non-comparativestudy |
|
Karthikeyan SK, Ashwini DL, Priyanka M, Nayak A, Biswas S. Physical activity, time spent outdoors, and near work in relation to myopia prevalence, incidence, and progression: An overview of systematic reviews and meta-analyses. Indian J Ophthalmol. 2022 Mar;70(3):728-739. doi: 10.4103/ijo.IJO_1564_21. PMID: 35225506; PMCID: PMC9114537. |
Included participants with and without myopia. No subgroup analysis. |
|
Lanca C, Saw SM. The association between digital screen time and myopia: A systematic review. OphthalmicPhysiolOpt. 2020 Mar;40(2):216-229. doi: 10.1111/opo.12657. Epub 2020 Jan 13. PMID: 31943280. |
Included participants with and without myopia. No subgroup analysis. |
|
Li D, Min S, Li X. Is Spending More Time Outdoors Able to Prevent and Control Myopia in Children and Adolescents? A Meta-Analysis. OphthalmicRes. 2024;67(1):393-404. doi: 10.1159/000539229. Epub 2024 May 6. PMID: 38710180. |
No comparative studies included in meta-analysis |
|
Öner V, Bulut A, Oruç Y, Özgür G. Influence of indoor and outdoor activities on progression of myopia during puberty. Int Ophthalmol. 2016 Feb;36(1):121-125. doi: 10.1007/s10792-015-0091-5. Epub 2015 Jun 2. PMID: 26031792. |
Non-comparativestudy |
|
Read SA, Collins MJ, Vincent SJ. Light exposure and physical activity in myopic and emmetropic children. Optom Vis Sci. 2014 Mar;91(3):330-41. doi: 10.1097/OPX.0000000000000160. PMID: 24413273. |
Non-comparativestudy |
|
Sherwin JC, Reacher MH, Keogh RH, Khawaja AP, Mackey DA, Foster PJ. The association between time spent outdoors and myopia in children and adolescents: a systematic review and meta-analysis. Ophthalmology. 2012 Oct;119(10):2141-51. doi: 10.1016/j.ophtha.2012.04.020. Epub 2012 Jul 17. PMID: 22809757. |
No comparative studies included in meta-analysis |
|
Singh, P., Choudhary, P., Lakhtakia, S., & Singh, B. (2022). Effect of Outdoor Activity in daylight over Myopia Progression in Young People: A Longitudinal Study. Journal of PharmaceuticalNegativeResults, 13. |
Non-comparativestudy |
|
Suhr Thykjaer A, Lundberg K, Grauslund J. Physical activity in relation to development and progression of myopia - a systematic review. Acta Ophthalmol. 2017 Nov;95(7):651-659. doi: 10.1111/aos.13316. Epub 2016 Dec 14. PMID: 27966836. |
Included participants with and without myopia. No subgroup analysis. |
|
Williams KM, Kraphol E, Yonova-Doing E, Hysi PG, Plomin R, Hammond CJ. Early life factors for myopia in the British Twins Early Development Study. Br J Ophthalmol. 2019 Aug;103(8):1078-1084. doi: 10.1136/bjophthalmol-2018-312439. Epub 2018 Nov 6. PMID: 30401676; PMCID: PMC6661230. |
Non-comparativestudy |
|
Wu PC, Chen CT, Lin KK, Sun CC, Kuo CN, Huang HM, Poon YC, Yang ML, Chen CY, Huang JC, Wu PC, Yang IH, Yu HJ, Fang PC, Tsai CL, Chiou ST, Yang YH. Myopia Prevention and Outdoor Light Intensity in a School-Based Cluster Randomized Trial. Ophthalmology. 2018 Aug;125(8):1239-1250. doi: 10.1016/j.ophtha.2017.12.011. Epub 2018 Jan 19. PMID: 29371008. |
Included in Deng (2019) |
|
Xiong S, Sankaridurg P, Naduvilath T, Zang J, Zou H, Zhu J, Lv M, He X, Xu X. Time spent in outdoor activities in relation to myopia prevention and control: a meta-analysis and systematic review. Acta Ophthalmol. 2017 Sep;95(6):551-566. doi: 10.1111/aos.13403. Epub 2017 Mar 2. PMID: 28251836; PMCID: PMC5599950. |
Included participants with and without myopia. No subgroup analysis. |
|
Yi JH, Li RR. [Influence of near-work and outdoor activities on myopia progression in school children]. ZhongguoDang Dai Er Ke Za Zhi. 2011 Jan;13(1):32-5. Chinese. PMID: 21251384. |
Article in Chinese |
Beoordelingsdatum en geldigheid
Publicatiedatum : 26-08-2026
Beoordeeld op geldigheid : 26-08-2026
Het cluster Oog is als houder van deze richtlijn de eerstverantwoordelijke voor de actualiteit van deze richtlijn.
Algemene gegevens
De ontwikkeling van deze richtlijn werd ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (www.demedischspecialist.nl/kennisinstituut) en werd gefinancierd door de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS). Patiëntenparticipatie bij deze richtlijn werd medegefinancierd uit de Kwaliteitsgelden Patiënten Consumenten (SKPC) binnen het programma Kwaliteit, Inzicht en Doelmatigheid in de medisch specialistische Zorg (KIDZ). De financier heeft geen enkele invloed gehad op de inhoud van de richtlijnmodule.
Samenstelling werkgroep
Voor het ontwikkelen van de richtlijnmodule is in 2023 een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van alle relevante specialismen (zie hiervoor de Samenstelling van de werkgroep) die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met kinderen met progressieve myopie.
Werkgroep
Dr. M. (Martha) Tjon-Fo-Sang, oogarts, Het Oogziekenhuis Rotterdam, Rotterdam (voorzitter), NOG
Prof. Dr. C.C.W. (Caroline) Klaver, oogarts, Erasmusmc, Rotterdam & Radboudumc, Nijmegen, NOG
Dr. J.W.L. (Willem) Tideman, oogarts, Martini Ziekenhuis Groningen; Post-doc, Erasmusmc, Rotterdam, NOG
Prof. Dr. M.M. (Mies) van Genderen, oogarts, Bartiméus, Zeist & UMC Utrecht, Utrecht, NOG,
Dhr. G.J. (Gerlof) du Bois, patiëntvertegenwoordiger, Voorzitter patiëntengroep
Hoge Myopie (Oogvereniging)
Mevr. K.E.M. (Karin) van Hees – Teuben, optometrist, Lens Optiek, OVN
Drs. D. (Daisy) Laan, orthoptist en optometrist, Flevoziekenhuis, Almere, NVVO
Drs. H. (Marieke) Schut, gedragskundige, Bartimeus, Utrecht, NVO
Klankbordgroep
Drs. V. (Vasanthi) Iyer, arts M+G/jeugdarts, AJN Jeugdartsen Nederland, AJN
Mevr. E. (Esmee) Bennen, optometrist, Visser Contactlenzen, OVN
Mevr. C.W.M. (Corlien) Stoop, orthoptist, Catharina ziekenhuis, Eindhoven, NVVO
Met ondersteuning van
Dr. R. (Romy) Zwarts-van de Putte, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
Drs. E.R.L. (Evie) Verweg, junior adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
Drs. B.L. (Babette) Gal-de Geest, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
A. (Alies) Oost, medisch informatiespecialist, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten
Belangenverklaringen
Een overzicht van de belangen van werkgroepleden en het oordeel over het omgaan met eventuele belangen vindt u in onderstaande tabel. De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten via secretariaat@kennisinstituut.nl.
Gemelde (neven)functies en belangen werkgroep
|
Naam |
Hoofdfunctie |
Nevenwerkzaamheden |
Persoonlijke financiële belangen |
Persoonlijke relaties |
Extern gefinancierd onderzoek |
Intellectuele belangen en reputatie |
Overige belangen |
Datum |
Restrictie |
|
Tjon Fo Sang |
Oogarts, Oogziekenhuis Rotterdam |
Geen |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
29-10-2023 |
Geen restricties |
|
Van Genderen |
Oogarts, hoogleraar oogheelkunde, Stichting Bartiméus, o,6 FTE, betaald |
Adviescomissies: |
nvt |
nvt |
ja, gefinancierd door Bartiméus Fonds, ZonMW, Wishdom Foundation) |
nvt |
nvt |
17-10-2023 |
Geen restricties |
|
Laan |
Optometrist en Orthoptist bij het Flevoziekenhuis in Almere |
Bestuurslid Nederlandse Vereniging van Orthoptisten |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
4-10-2023 |
Geen restricties |
|
Du Bois |
Voorzitter patiëntengroep Hoge Myopie - Oogvereniging |
Geen |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
28-10-2023 |
Geen restricties |
|
Tideman |
Oogarts martini ziekenhuis Groningen |
Geen andere werkzaamheden |
nvt |
nvt |
Topcon heeft Generation R gesponsord om de groeicurve te kunnen gebruiken |
We hebben de groeicurve ontwikkeld voor goed myopie management. Deze zijn open source beschikbaar in Acta Ophthalmologica |
nvt |
31-10-2023 |
Geen restricties |
|
Van Hees-Teuben |
Optometrist, Lens Optiek |
Auteur voor een aantal vakbladen (tegen auteursvergoeding) |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
7-11-2023 |
Geen restricties |
|
Schut |
Gedragsdeskundige bij Bartiméus (gedragsdeskundige kind & jeugd, 24 uur per week, betaald) |
Supervisor en docent bij RINO Utrecht bij OG-opleiding en GZ-opleiding (opleidingsinstelling, gemiddeld 2 uur per week, betaald) |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
5-12-2023 |
Geen restricties |
|
Klaver |
Hoogleraar OHK Erasmus MC 0,6 fte |
Sporadisch advies functies farmaceutische industrie t.b.v. (maculadegeneratie) |
nvt |
nvt |
Epidemiologie myopie |
Word regelmating uitgenodigd voor internationale congressen als Key Opinion Leader in het myopie veld. |
nvt |
16-7-2026 |
Geen restricties |
Gemelde (neven)functies en belangen klankbordgroep
|
Naam |
Hoofdfunctie |
Nevenwerkzaamheden |
Persoonlijke financiële belangen |
Persoonlijke relaties |
Extern gefinancierd onderzoek |
Intellectuele belangen en reputatie |
Overige belangen |
Datum |
Restrictie |
|
Iyer |
AJN Ambassadeur Visus Inzicht (onbetaald) Officieel werkzaam als instituutsopleider bij TNO 0,5 fte |
Lobbywerkzaamheden in huidige rol van voorzitter Stichting Netwerk Zicht op Buiten;; het netwerk houdt zich bezig met de gevolgen voor de fysieke gezondheid vanwege o.a. leefstijl/de toegenomen schermgebruik bij de jeugd. |
Geen financieel voordeel |
nee |
Publicatiekosten beschikbaar gesteld; verder niet gefinancierd |
Boegbeeldfunctie bij beroepsvereniging, AJN ambassadeur Visus Inzicht en voorzitter van de Stichting Netwerk Zicht op Buiten |
nee |
24-10-2025 |
Geen restricties |
|
Stoop |
Orthopist, Catharina ziekenhuis Eindhoven |
Per september 2025 (na het afronden van de module myopie remmende glazen) toegetreden tot de medical advice board van Hoya (brillenglazen fabrikant). Tot op heden is er een bijeenkomst geweest, De bedoeling van de bijeenkomst (maximaal 2 á 3) is om de kennis van het behandelen van de myopie tot een hoger niveau te brengen in Nederland. En hoe zorg je dat alle spelers op de markt (orthoptist, optometrist, opticien, contactlensspecilialist en oogarts) beter samenwerken tbv de patienten. Onkosten vergoeding 75 euro per uur en reiskosten 0.21 euro/km.
|
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
13-7-2026 |
Geen restricties |
|
Bennen |
Optometrist, Visser Contactlenzen |
Geen |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
nvt |
13-1-2025 |
Geen restricties |
Inbreng patiëntenperspectief
Inbreng patiëntenperspectief
De werkgroep besteedde aandacht aan het patiëntenperspectief door het uitnodigen van de Oogvereniging voor de invitational conference en een afgevaardigde vanuit deze patiëntenorganisatie in de werkgroep. De verkregen input is meegenomen bij het opstellen van de uitgangsvragen, de keuze voor de uitkomstmaten en bij het opstellen van de overwegingen van de verschillende richtlijnmodules. De conceptrichtlijn is tevens voor commentaar voorgelegd aan de Oogvereniging en de eventueel aangeleverde commentaren zijn bekeken en verwerkt.
Kwalitatieve raming van mogelijke financiële gevolgen in het kader van de Wkkgz
Bij de richtlijnmodule voerde de werkgroep conform de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) een kwalitatieve raming uit om te beoordelen of de aanbevelingen mogelijk leiden tot substantiële financiële gevolgen. Bij het uitvoeren van deze beoordeling is de richtlijnmodule op verschillende domeinen getoetst (zie het stroomschema bij Werkwijze).
|
Module |
Uitkomst raming |
Toelichting |
|
geen financiële gevolgen |
Hoewel uit de toetsing volgt dat de aanbeveling(en) breed toepasbaar zijn (>40.000 patiënten), volgt uit de toetsing dat [het overgrote deel (±90%) van de zorgaanbieders en zorgverleners al aan de norm voldoet OF het geen nieuwe manier van zorgverlening of andere organisatie van zorgverlening betreft, het geen toename in het aantal in te zetten voltijdsequivalenten aan zorgverleners betreft en het geen wijziging in het opleidingsniveau van zorgpersoneel betreft]. Er worden daarom geen financiële gevolgen verwacht. |
Werkwijze
Voor meer details over de gebruikte richtlijnmethodologie (GRADE) verwijzen wij u naar de Werkwijze. Relevante informatie voor de ontwikkeling van deze richtlijn is hieronder weergegeven.
Zoekverantwoording
Algemene informatie
|
Cluster/richtlijn:NOG Behandeling van progressieve myopie op kinderleeftijd |
|
|
Uitgangsvraag/modules:Module 8 Welke leefstijladviezen kunnen gegeven worden ter preventie en vertraging van progressie van myopie op de kinderleeftijd? |
|
|
Database(s):Embase.com, Ovid/Medline |
Datum: 7 augustus 2024 |
|
Periode: geenrestrictie |
Talen: geenrestrictie |
|
Literatuurspecialist: Alies Oost |
|
|
BMI-zoekblokken: voor verschillende opdrachten wordt (deels) gebruik gemaakt van de zoekblokken van BMI-Online https://blocks.bmi-online.nl/ Deduplication: voor het ontdubbelen is gebruik gemaakt van http://dedupendnote.nl/ |
|
|
Toelichting: Voor deze vraag is gezocht op de elementen:
àDe sleutelartikelen worden gevonden met deze search, m.u.v. onderstaande (deze komt niet door de filters voor studydesign): Light Intensity in Nursery Schools: A Possible Factor in Refractive Development/ Cohen Y., et al. Asia-Pacific journal of ophthalmology (Philadelphia, Pa.) 2022 11:1 (66-71) àIn overleg met de adviseur is ervoor gekozen om geen limitering toe te passen voor studies m.b.t. kinderen. àEr zal worden gescreend met behulp van ASreview. |
|
|
Te gebruiken voor richtlijntekst: In de databases Embase.com en Ovid/Medline is op 7augustus 2024 systematisch gezocht naar systematische reviews, RCTs en observationele studies over leefstijladvies bij myopie.De literatuurzoekactie leverde 2353 unieke treffers op. |
|
Zoekopbrengst
|
|
EMBASE |
OVID/MEDLINE |
Ontdubbeld |
|
SR |
133 |
103 |
|
|
RCT |
547 |
409 |
|
|
Observationele studies |
1205 |
983 |
|
|
Totaal |
1885 |
1495 |
2353 |
Zoekstrategie
Embase.com
|
No. |
Query |
Results |
|
#1 |
'myopia'/exp OR 'high myopia'/exp OR myopia*:ti,ab,kw OR myopy:ti,ab,kw OR myopic:ti,ab,kw OR nearsight*:ti,ab,kw OR shortsight*:ti,ab,kw OR (((near OR short) NEAR/3 sight*):ti,ab,kw) OR 'refraction error'/de OR (((refraction OR refractive) NEAR/3 (error* OR disorder*)):ti,ab,kw) |
60867 |
|
#2 |
'lifestyle'/exp OR 'lifestyle modification'/exp OR 'light exposure'/exp OR 'light intensity'/exp OR 'sunlight'/exp OR 'environmental factor'/exp OR 'personal computer'/exp OR 'computer'/de OR 'computer addiction'/exp OR 'personal digital assistant'/exp OR 'mobile phone'/exp OR 'cell phone use'/exp OR 'smart device'/exp OR 'screen time'/exp OR 'social media'/exp OR 'video game'/exp OR lifestyle:ti,ab,kw OR 'life style':ti,ab,kw OR (((outdoor* OR outside) NEAR/3 (light OR exposure OR activit* OR promot* OR time)):ti,ab,kw) OR (((light* OR sunlight OR daylight OR photon) NEAR/3 (exposure OR intensit*)):ti,ab,kw) OR computer*:ti,ab,kw OR laptop*:ti,ab,kw OR tablet*:ti,ab,kw OR ipad*:ti,ab,kw OR smartphone*:ti,ab,kw OR phone*:ti,ab,kw OR cellphone*:ti,ab,kw OR iphone*:ti,ab,kw OR (((mobile OR smart OR digital) NEAR/3 (device* OR telephone*)):ti,ab,kw) OR smartdevice*:ti,ab,kw OR (((screen OR reading) NEAR/3 (time OR distance)):ti,ab,kw) OR screentime:ti,ab,kw OR 'near work':ti,ab,kw OR 'social media':ti,ab,kw OR 'social network*':ti,ab,kw OR facebook:ti,ab,kw OR instagram:ti,ab,kw OR snapchat:ti,ab,kw OR tiktok:ti,ab,kw OR twitter:ti,ab,kw OR whatsapp:ti,ab,kw OR youtub*:ti,ab,kw OR (((video OR computer OR tv OR television) NEAR/3 (game* OR gaming)):ti,ab,kw) OR videogam*:ti,ab,kw OR computergam*:ti,ab,kw OR (((game OR gaming OR internet) NEAR/3 (addict* OR compulsive OR pathological OR problematic OR excessive)):ti,ab,kw) |
1360573 |
|
#3 |
#1 AND #2 NOT ('conference abstract'/it OR 'editorial'/it OR 'letter'/it OR 'note'/it) NOT (('animal'/exp OR 'animal experiment'/exp OR 'animal model'/exp OR 'nonhuman'/exp) NOT 'human'/exp) |
2829 |
|
#4 |
'meta analysis'/exp OR 'meta analysis (topic)'/exp OR metaanaly*:ti,ab OR 'meta analy*':ti,ab OR metanaly*:ti,ab OR 'systematic review'/de OR 'cochrane database of systematic reviews'/jt OR prisma:ti,ab OR prospero:ti,ab OR (((systemati* OR scoping OR umbrella OR 'structured literature') NEAR/3 (review* OR overview*)):ti,ab) OR ((systemic* NEAR/1 review*):ti,ab) OR (((systemati* OR literature OR database* OR 'data base*') NEAR/10 search*):ti,ab) OR (((structured OR comprehensive* OR systemic*) NEAR/3 search*):ti,ab) OR (((literature NEAR/3 review*):ti,ab) AND (search*:ti,ab OR database*:ti,ab OR 'data base*':ti,ab)) OR (('data extraction':ti,ab OR 'data source*':ti,ab) AND 'study selection':ti,ab) OR ('search strategy':ti,ab AND 'selection criteria':ti,ab) OR ('data source*':ti,ab AND 'data synthesis':ti,ab) OR medline:ab OR pubmed:ab OR embase:ab OR cochrane:ab OR (((critical OR rapid) NEAR/2 (review* OR overview* OR synthes*)):ti) OR ((((critical* OR rapid*) NEAR/3 (review* OR overview* OR synthes*)):ab) AND (search*:ab OR database*:ab OR 'data base*':ab)) OR metasynthes*:ti,ab OR 'meta synthes*':ti,ab |
1051353 |
|
#5 |
'clinical trial'/exp OR 'randomization'/exp OR 'single blind procedure'/exp OR 'double blind procedure'/exp OR 'crossover procedure'/exp OR 'placebo'/exp OR 'prospective study'/exp OR rct:ab,ti OR random*:ab,ti OR 'single blind':ab,ti OR 'randomised controlled trial':ab,ti OR 'randomized controlled trial'/exp OR placebo*:ab,ti |
4082396 |
|
#6 |
'major clinical study'/de OR 'clinical study'/de OR 'case control study'/de OR 'family study'/de OR 'longitudinal study'/de OR 'retrospective study'/de OR 'prospective study'/de OR 'comparative study'/de OR 'cohort analysis'/de OR ((cohort NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('case control' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('follow up' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (observational NEAR/1 (study OR studies)) OR ((epidemiologic NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) OR (('cross sectional' NEAR/1 (study OR studies)):ab,ti) |
8349363 |
|
#7 |
'case control study'/de OR 'comparative study'/exp OR 'control group'/de OR 'controlled study'/de OR 'controlled clinical trial'/de OR 'crossover procedure'/de OR 'double blind procedure'/de OR 'phase 2 clinical trial'/de OR 'phase 3 clinical trial'/de OR 'phase 4 clinical trial'/de OR 'pretest posttest design'/de OR 'pretest posttest control group design'/de OR 'quasi experimental study'/de OR 'single blind procedure'/de OR 'triple blind procedure'/de OR (((control OR controlled) NEAR/6 trial):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/6 (study OR studies)):ti,ab,kw) OR (((control OR controlled) NEAR/1 active):ti,ab,kw) OR 'open label*':ti,ab,kw OR (((double OR two OR three OR multi OR trial) NEAR/1 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR ((allocat* NEAR/10 (arm OR arms)):ti,ab,kw) OR placebo*:ti,ab,kw OR 'sham-control*':ti,ab,kw OR (((single OR double OR triple OR assessor) NEAR/1 (blind* OR masked)):ti,ab,kw) OR nonrandom*:ti,ab,kw OR 'non-random*':ti,ab,kw OR 'quasi-experiment*':ti,ab,kw OR crossover:ti,ab,kw OR 'cross over':ti,ab,kw OR 'parallel group*':ti,ab,kw OR 'factorial trial':ti,ab,kw OR ((phase NEAR/5 (study OR trial)):ti,ab,kw) OR ((case* NEAR/6 (matched OR control*)):ti,ab,kw) OR ((match* NEAR/6 (pair OR pairs OR cohort* OR control* OR group* OR healthy OR age OR sex OR gender OR patient* OR subject* OR participant*)):ti,ab,kw) OR ((propensity NEAR/6 (scor* OR match*)):ti,ab,kw) OR versus:ti OR vs:ti OR compar*:ti OR ((compar* NEAR/1 study):ti,ab,kw) OR (('major clinical study'/de OR 'clinical study'/de OR 'cohort analysis'/de OR 'observational study'/de OR 'cross-sectional study'/de OR 'multicenter study'/de OR 'correlational study'/de OR 'follow up'/de OR cohort*:ti,ab,kw OR 'follow up':ti,ab,kw OR followup:ti,ab,kw OR longitudinal*:ti,ab,kw OR prospective*:ti,ab,kw OR retrospective*:ti,ab,kw OR observational*:ti,ab,kw OR 'cross sectional*':ti,ab,kw OR cross?ectional*:ti,ab,kw OR multicent*:ti,ab,kw OR 'multi-cent*':ti,ab,kw OR consecutive*:ti,ab,kw) AND (group:ti,ab,kw OR groups:ti,ab,kw OR subgroup*:ti,ab,kw OR versus:ti,ab,kw OR vs:ti,ab,kw OR compar*:ti,ab,kw OR 'odds ratio*':ab OR 'relative odds':ab OR 'risk ratio*':ab OR 'relative risk*':ab OR 'rate ratio':ab OR aor:ab OR arr:ab OR rrr:ab OR ((('or' OR 'rr') NEAR/6 ci):ab))) |
15295253 |
|
#8 |
#3 AND #4- SR |
133 |
|
#9 |
#3 AND #5 NOT #8- RCT |
547 |
|
#10 |
#3 AND (#6 OR #7) NOT (#8 OR #9) - observationeel |
1205 |
|
#11 |
#8 OR #9 OR #10 |
1885 |
Ovid/Medline
|
# |
Searches |
Results |
|
1 |
exp Myopia/ or myopia*.ti,ab,kf. or myopy.ti,ab,kf. or myopic.ti,ab,kf. or nearsight*.ti,ab,kf. or shortsight*.ti,ab,kf. or ((near or short) adj3 sight*).ti,ab,kf. or Refractive Errors/ or ((refraction or refractive) adj3 (error* or disorder*)).ti,ab,kf. |
44550 |
|
2 |
Life Style/ or Healthy Lifestyle/ or Light/ or Sunlight/ or Environmental Exposure/ or Computers/ or Minicomputers/ or exp Microcomputers/ or exp Cell Phone/ or exp Screen Time/ or exp Social Media/ or exp Video Games/ or lifestyle.ti,ab,kf. or 'life style'.ti,ab,kf. or ((outdoor* or outside) adj3 (light or exposure or activit* or promot* or time)).ti,ab,kf. or ((light* or sunlight or daylight or photon) adj3 (exposure or intensit*)).ti,ab,kf. or computer*.ti,ab,kf. or laptop*.ti,ab,kf. or tablet*.ti,ab,kf. or ipad*.ti,ab,kf. or smartphone*.ti,ab,kf. or phone*.ti,ab,kf. or cellphone*.ti,ab,kf. or iphone*.ti,ab,kf. or ((mobile or smart or digital) adj3 (device* or telephone*)).ti,ab,kf. or smartdevice*.ti,ab,kf. or ((screen or reading) adj3 (time or distance)).ti,ab,kf. or screentime.ti,ab,kf. or 'near work'.ti,ab,kf. or 'social media'.ti,ab,kf. or 'social network*'.ti,ab,kf. or (facebook or instagram or snapchat or tiktok or twitter or whatsapp or youtub*).ti,ab,kf. or ((video or computer or tv or television) adj3 (game* or gaming)).ti,ab,kf. or videogam*.ti,ab,kf. or computergam*.ti,ab,kf. or ((game or gaming or internet) adj3 (addict* or compulsive or pathological or problematic or excessive)).ti,ab,kf. |
1058697 |
|
3 |
(1 and 2) not (comment/ or editorial/ or letter/) not ((exp animals/ or exp models, animal/) not humans/) |
2587 |
|
4 |
meta-analysis/ or meta-analysis as topic/ or (metaanaly* or meta-analy* or metanaly*).ti,ab,kf. or systematic review/ or cochrane.jw. or (prisma or prospero).ti,ab,kf. or ((systemati* or scoping or umbrella or "structured literature") adj3 (review* or overview*)).ti,ab,kf. or (systemic* adj1 review*).ti,ab,kf. or ((systemati* or literature or database* or data-base*) adj10 search*).ti,ab,kf. or ((structured or comprehensive* or systemic*) adj3 search*).ti,ab,kf. or ((literature adj3 review*) and (search* or database* or data-base*)).ti,ab,kf. or (("data extraction" or "data source*") and "study selection").ti,ab,kf. or ("search strategy" and "selection criteria").ti,ab,kf. or ("data source*" and "data synthesis").ti,ab,kf. or (medline or pubmed or embase or cochrane).ab. or ((critical or rapid) adj2 (review* or overview* or synthes*)).ti. or (((critical* or rapid*) adj3 (review* or overview* or synthes*)) and (search* or database* or data-base*)).ab. or (metasynthes* or meta-synthes*).ti,ab,kf. |
766075 |
|
5 |
exp clinical trial/ or randomized controlled trial/ or exp clinical trials as topic/ or randomized controlled trials as topic/ or Random Allocation/ or Double-Blind Method/ or Single-Blind Method/ or (clinical trial, phase i or clinical trial, phase ii or clinical trial, phase iii or clinical trial, phase iv or controlled clinical trial or randomized controlled trial or multicenter study or clinical trial).pt. or random*.ti,ab. or (clinic* adj trial*).tw. or ((singl* or doubl* or treb* or tripl*) adj (blind$3 or mask$3)).tw. or Placebos/ or placebo*.tw. |
2761352 |
|
6 |
Epidemiologic studies/ or case control studies/ or exp cohort studies/ or Controlled Before-After Studies/ or Case control.tw. or cohort.tw. or Cohort analy$.tw. or (Follow up adj (study or studies)).tw. or (observational adj (study or studies)).tw. or Longitudinal.tw. or Retrospective*.tw. or prospective*.tw. or consecutive*.tw. or Cross sectional.tw. or Cross-sectional studies/ or historically controlled study/ or interrupted time series analysis/ [Onder exp cohort studies vallenooklongitudinale, prospectieveenretrospectieve studies] |
4796226 |
|
7 |
Case-control Studies/ or clinical trial, phase ii/ or clinical trial, phase iii/ or clinical trial, phase iv/ or comparative study/ or control groups/ or controlled before-after studies/ or controlled clinical trial/ or double-blind method/ or historically controlled study/ or matched-pair analysis/ or single-blind method/ or (((control or controlled) adj6 (study or studies or trial)) or (compar* adj (study or studies)) or ((control or controlled) adj1 active) or "open label*" or ((double or two or three or multi or trial) adj (arm or arms)) or (allocat* adj10 (arm or arms)) or placebo* or "sham-control*" or ((single or double or triple or assessor) adj1 (blind* or masked)) or nonrandom* or "non-random*" or "quasi-experiment*" or "parallel group*" or "factorial trial" or "pretest posttest" or (phase adj5 (study or trial)) or (case* adj6 (matched or control*)) or (match* adj6 (pair or pairs or cohort* or control* or group* or healthy or age or sex or gender or patient* or subject* or participant*)) or (propensity adj6 (scor* or match*))).ti,ab,kf. or (confounding adj6 adjust*).ti,ab. or (versus or vs or compar*).ti. or ((exp cohort studies/ or epidemiologic studies/ or multicenter study/ or observational study/ or seroepidemiologic studies/ or (cohort* or 'follow up' or followup or longitudinal* or prospective* or retrospective* or observational* or multicent* or 'multi-cent*' or consecutive*).ti,ab,kf.) and ((group or groups or subgroup* or versus or vs or compar*).ti,ab,kf. or ('odds ratio*' or 'relative odds' or 'risk ratio*' or 'relative risk*' or aor or arr or rrr).ab. or (("OR" or "RR") adj6 CI).ab.)) |
5755479 |
|
8 |
3 and 4- SR |
103 |
|
9 |
(3 and 5) not 8- RCT |
409 |
|
10 |
(3 and (6 or 7)) not (8 or 9) - observationeel |
983 |
|
11 |
8 or 9 or 10 |
1495 |