Wat is de toegevoegde waarde van eHealth en mHealth bij behandeling van kinderen met obesitas?

Balans tussen gewenste en ongewenste effecten

Voor de module is een systematische literatuursearch verricht naar de effectiviteit van eHealth en mHealth als toevoeging op een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) bij kinderen met obesitas. Er is een geschikte review gevonden (Palacios, 2025), waaruit vier geschikte studies zijn geanalyseerd. Studies waarbij de controlegroep niet minimaal begeleid werden door een voedingsexpert en beweegexpert zijn hierbij geëxcludeerd.

Van de geïncludeerde trials onderzocht één studie de meerwaarde van frequente mobiele berichten/SMS (Armstrong, 2018;) en onderzochten de overige studies de meerwaarde van het gebruik van een of meerdere apps (Johansson, 2020; Likhitweerawong, 2020; Mameli, 2018). In de studie van Johansson (2020) en Mameli (2016) werd daarbij eveneens een polsband gedragen door het kind om de fysieke activiteit te monitoren en hierover feedback te geven. In de studie van Lihkitweerawong (2020) is onduidelijk wat de standaardzorg omvatte. Het artikel benoemt dat standaardzorg volgens Thaise richtlijnen werd gegeven, waarbij werd gefocust op enerzijds het dieet en gezond voedingsgedrag en anderzijds het verhogen van fysieke activiteit en het verminderen van een sedentaire leefstijl. Om deze reden is de studie wel meegenomen in de literatuuranalyse.

Voor de cruciale uitkomstmaten BMI-z (waarbij ook BMI-SDS is meegenomen), buikomvang, (cardiovasculaire) gezondheid en kwaliteit van leven is bewijs met een zeer lage bewijskracht gevonden. Daarbij waren de gevonden gemiddelde verschillen niet klinisch-relevant. Voor de belangrijke uitkomstmaten self-management en vetmassa is geen bewijs gevonden. Voor de belangrijke uitkomstmaat leefstijl (waarbij het belangrijkste verschil in resultaat gezien werd voor fysieke activiteit) is bewijs met een zeer lage bewijskracht gevonden. Voor de belangrijke uitkomstmaat drop-out is bewijs met een lage bewijskracht gevonden voor het ontbreken van een klinisch relevant verschil tussen de interventie en controle.

Kwaliteit van bewijs

De overall kwaliteit van bewijs is zeer laag. Dit betekent dat we zeer onzeker zijn over het gevonden geschatte effect van de cruciale uitkomstmaten.

Er is afgewaardeerd vanwege:

• Risk of Bias: methodologische beperkingen, vanwege (mogelijke) selectie bias doordat het studieprotocol niet inzichtelijk was of vanwege inconsistentie in rapportage/prioritering van uitkomstmaten.
• Imprecisie: onnauwkeurigheid, omdat het betrouwbaarheidsinterval een of beide grenzen van klinische relevantie overschrijdt en vanwege het niet bereiken van de optimale steekproefgrootte.

Naast het feit dat geen observationele studies zijn meegenomen (i.v.m. een lage bewijskracht door een hoger risico op vertekening), zijn er diverse studies binnen de review van Palacios (2025) niet meegenomen in de literatuursamenvatting, o.a. vanwege een te grote uitval (>50%) van participanten, onvoldoende standaardzorg (niet lijkend op GLI) en vanwege verschillen in de standaard leefstijlinterventie tussen de interventie- en controlegroepen. Hierdoor zijn geen betrouwbare resultaten te verkrijgen uit deze studies.

Er zijn echter enkele studies in de review van Palacios (2025) die, ondanks beperkingen, mogelijk aanvullend aanwijzingen opleveren voor effectiviteit (of het ontbreken hiervan) van eHealth en mHealth. Dit betreft twee studies waarin de standaardzorg verschilde tussen de controle- en interventiegroep, hoewel dit verschil relatief klein was. In een studie van Vidmar (2023) in de Verenigde Staten werden 161 adolescenten met obesitas gerandomiseerd (1:1:1) in twee interventiegroepen (1. App, 2. App + coaching) en een controlegroep die standaardzorg kreeg; de totale interventieduur was zes maanden. In de app werd onder andere gebruik gemaakt van zelf-monitoring van gewicht en voedingsinname. Daarbij kon men doelen stellen om minder te snacken, overconsumptie te vermijden etc. Daarbij kon men meer informatie vinden over motivatie en ideeën voor afleiding. Aanvullend werden drie bezoeken gebracht aan het onderzoeksteam. Ouders werden niet betrokken bij de interventie. Patiënten in de interventiegroep met zowel de app als coaching, kregen in aanvulling hierop dagelijks SMS’jes en spraken elke week telefonisch met een lid van het onderzoeksteam voor motivatie en extra begeleiding. De controlegroep kreeg een standaard multidisciplinair programma met sessies met educatie over o.a. voeding en fysieke activiteit. Er werden geen klinisch relevante verschillen gevonden in gewichtsverlies (BMI-z) tussen de verschillende groepen en eveneens niet op baseline en na follow-up binnen de groepen. Daarbij dient daarnaast benadrukt te worden dat de controlegroep gemiddeld zwaarder was.

In een studie van Abraham (2015) in China werden 48 adolescenten met obesitas gerandomiseerd (1:1:1) in twee interventiegroepen, waarvan een met ondersteuning van SMS’jes en belmomenten, en een controlegroep die standaardzorg kreeg; de totale interventieduur was 12 weken. De controlegroep ontving standaardzorg met daarbij drie bezoeken van een arts in de obesitaskliniek met slechts minimaal leefstijladvies en vooral lichamelijk onderzoek (mogelijk als onderdeel van standaard zorg, niet nader gespecificeerd). De benoemde interventiegroep kreeg aanvullend wekelijkse SMS’jes en belmomenten met de arts met focus op voeding, fysieke activiteit, het verminderen van schermtijd en het omgaan met stress. Er werden geen belangrijke verschillen gevonden in gewichtsverlies (BMI) tussen de verschillende groepen. 

Bij de interpretatie van de resultaten moet worden meegewogen dat standaardzorg in de geïncludeerde studies niet altijd volledig was beschreven. Daardoor kan niet worden uitgesloten dat in de controlegroep al enige digitale ondersteuning aanwezig was, wat het contrast tussen GLI met en zonder aanvullende eHealth/mHealth kan verkleinen.

Waarden en voorkeuren van patiënten (en eventueel hun naasten/verzorgers)

Directe evidence over waarden en voorkeuren van kinderen met obesitas en hun ouders ten aanzien van eHealth/mHealth binnen GLI is beperkt. De onderstaande overwegingen zijn primair gebaseerd op klinische praktijkervaring van het cluster. Het cluster verwacht dat patiënten en ouders overwegend positief kunnen staan tegenover digitale ondersteuning, mits deze face-to-face begeleiding niet vervangt waar persoonlijk contact nodig is. Mogelijke voordelen zijn gemak, laagdrempelig contact en tijdsbesparing, bijvoorbeeld bij niet-spoedeisende vragen of follow-up. Tegelijk acht de werkgroep persoonlijk contact essentieel voor onderdelen van de behandeling waarbij vertrouwen, motivatie en interactie centraal staan. Daarom lijkt een blended aanpak, waarin digitale ondersteuning wordt gecombineerd met reguliere zorg, het meest passend. De werkgroep verwacht daarnaast dat lotgenotencontact via digitale weg voor sommige jongeren en ouders steunend en motiverend kan zijn. Tegelijk kunnen bestaande apps, wearables en zelfmeettools in de praktijk tegenvallen, wat tot teleurstelling of demotivatie kan leiden. Palacios et al. 2025 biedt weinig directe informatie over de waarden en voorkeuren van kinderen, adolescenten en ouders; de review bespreekt vooral potentiële voordelen van digitale interventies en aandachtspunten zoals betrokkenheid van gebruikers, toegang tot technologie, privacy- en veiligheidsvraagstukken en beperkte onderbouwing van effectiviteit.

Op basis van bredere eHealth-literatuur en de expertise van het cluster lijkt acceptatie vooral afhankelijk van de aansluiting bij het dagelijks leven van het gezin.

Voor kinderen zijn motivatie, plezier en herkenbaarheid belangrijk; voor ouders vooral overzicht, structuur en praktische haalbaarheid. Tegelijk kan eHealth ook belasting geven, bijvoorbeeld door registratie, monitoring of extra focus op gewicht. Dit kan druk, schuldgevoel of verminderde motivatie oproepen, vooral wanneer digitale vaardigheden, taalniveau of sociaaleconomische omstandigheden beperkend zijn.

Individuele verschillen

Waarden en voorkeuren variëren sterk per subgroep en individu. Jongere patiënten en digitaal vaardige ouders staan vaak open voor online contact en zelfmetingen. Voor hen kan een spelelement (gamification) of app aantrekkelijk zijn om gezonder gedrag bij te houden. Tegelijk kan digitale monitoring voor een deel van de kinderen (bijv. bij psychosociale problematiek of chronische aandoeningen) juist belastend zijn omdat het hen voortdurend aan gewicht of gezondheid kan herinneren. Ook sociaaleconomische omstandigheden spelen mee. Gezinnen met praktische stress (tijd, geld, taal barrière) kunnen meer baat hebben bij extra persoonlijke begeleiding en sociale/emotionele steun naast eventuele digitale ondersteuning. Om aan deze verschillen recht te doen is shared decision-making essentieel: de inzet van eHealth moet aansluiten bij de behoeften, taalvaardigheid en digitale interesse van kind en ouders. Gezinnen wegen mogelijke voordelen (gemak, laagdrempelig contact, betrokkenheid via een app) af tegen mogelijke nadelen (minder persoonlijk contact, technische belasting, extra focus op gewicht). Omdat de literatuur tot nu toe geen consistente extra verbetering laat zien is eHealth voor gezinnen vooral aantrekkelijk wanneer het aantoonbaar helpt bij hun eigen doelen zonder ongewenste bijeffecten. Individuele preferenties en omstandigheden bepalen daarbij of de gewenste effecten van eHealth opwegen tegen ongewenste effecten per patiënt.

Kostenaspecten

Het toevoegen van eHealth/mHealth aan GLI kan zowel potentiële besparingen als extra kosten met zich meebrengen. In theorie kan digitale begeleiding de kosten verlagen door bijvoorbeeld minder fysieke consulten (transportkosten), efficiëntere zorg (tijdswinst) voor zowel patiënt als zorgverlener. Daarnaast kan deze toevoeging ook het zelfmanagement van de patiënt bevorderen. De overheid en zorgverzekeraars stimuleren eHealth dan ook vanuit de verwachting van lagere zorgkosten en verminderd beroep op personeel. In de praktijk zijn positieve effecten van beeldschermzorg op de zorgkosten echter nog niet overtuigend aangetoond. Dit geldt specifiek voor GLI-programma’s: in de gevonden literatuur zijn geen resultaten gevonden m.b.t. de kosteneffectiviteit van GLI met eHealth vergeleken met GLI alleen. Het implementeren van eHealth bovenop reguliere zorg kan juist extra kosten meebrengen. Denk aan uitgaven voor ontwikkeling of licenties van apps/platforms, aanschaf van wearables, en onderhoud van digitale infrastructuur. Ook moeten zorgverleners tijd investeren om de nieuwe werkwijze aan te leren en patiënten digitaal te begeleiden, een investering die geld en mankracht vergt. Daarnaast is ondersteuning van gebruikers nodig (e.g. helpdesk, training), wat eveneens middelen kost.

Wegen de kosten op tegen de effectiviteit? Gezien het uitblijven van extra klinisch effect (zoals verbetering in BMI of gezondheid) wegen de huidige meerkosten van eHealth toevoeging niet op tegen de effectiviteit. De investering krijgt vooralsnog geen duidelijk meetbare gezondheidswinst terug. Een kostenanalyse in het sociaal domein over maatschappelijk welzijnswerk suggereerde dat laagdrempelige digitale ondersteuning maatschappelijke opbrengst kan opleveren (Social Return on Investment-ratio: over een periode van vijf jaar leveren investeringen naar schatting 2,2 keer het bedrag aan maatschappelijke baten op) (Stil, 2016). Daarnaast beschrijft een publicatie van Zorginstituut Nederland dat SROI kan helpen om de sociale en economische waarde van eHealth-investeringen inzichtelijk te maken. In die publicatie wordt als voorbeeld een eHealth-project beschreven met een SROI-ratio van 4,4 over vijf jaar, waarbij onder meer een afname van de zorgkosten in de tweede lijn als een van de bepalende factoren wordt genoemd. Deze voorbeelden hebben echter betrekking op andere contexten en niet specifiek op eHealth/mHealth als toevoeging aan GLI bij kinderen met obesitas. Daarom blijft onduidelijk in hoeverre deze bevindingen toepasbaar zijn op deze richtlijnvraag.  

Gelijkheid ((health) equity^[1]/equitable)

De inzet van eHealth/mHealth in een GLI-traject kent belangrijke aandachtspunten voor gezondheidsgelijkheid. Enerzijds kan eHealth de toegang tot zorg verbeteren – bijvoorbeeld door afstandszorg voor gezinnen die ver van een zorgaanbieder wonen of door digitale info in eigen tempo te doorlopen. Anderzijds dreigt een digitale kloof bestaande verschillen te vergroten als kwetsbare groepen minder profiteren van de interventie. Uit de E-health monitor blijkt dat gebruik van eHealth gepaard kan gaan met een groter risico op gezondheidsverschillen, met name doordat juist mensen met al een slechtere gezondheid vaak beperkte digitale vaardigheden hebben. In de context van kinderen met obesitas zien we dit terug: gezinnen met een lage sociaaleconomische status (SES) of migratieachtergrond hebben vaker beperkte toegang tot technologie of missen de vaardigheden om hier optimaal gebruik van te maken. Ze beschikken mogelijk niet over een eigen computer, tablet of stabiele internetverbinding, of spreken onvoldoende Nederlands/Engels om een app goed te begrijpen. Als eHealth-applicaties geen rekening houden met taal- en cultuurverschillen, sluit dit deze groepen uit. Tegelijk kan een digitale tool soms van meerwaarde zijn, doordat deze mogelijk relatief eenvoudig in de eigen taal kan worden toegepast. Zonder extra ondersteuning zouden vooral hoger opgeleide, digitaal vaardige gezinnen profiteren, terwijl laaggeletterde of arme gezinnen achterblijven. Dit is een ongewenst effect op de rechtvaardigheid van de zorg.

_{[1] Health equity wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie gedefinieerd als de afwezigheid van onrechtvaardige en vermijdbare verschillen in gezondheid tussen bevolkingsgroepen, bepaald door sociale, economische, demografische of geografische factoren (WHO, 2008).}

Daarnaast is bekend dat lage SES-groepen vaak te kampen hebben met complexe problemen (financieel, sociaal) die digitale zelfmanagement bemoeilijken. Voor hen is een app die stappen telt of voeding bijhoudt minder relevant als basisbehoeften of stress spelen. Bij deze gezinnen kan de nadruk op digitaal feedback zelfs contraproductief zijn; zij hebben eerder baat bij persoonlijke hulp en bijvoorbeeld sociaal-maatschappelijke ondersteuning naast de leefstijlinterventie. Daarmee dreigt eHealth ongelijkheid te vergroten als het één uniforme aanpak biedt waar niet iedereen van kan profiteren.

Om eHealth in te zetten zonder de kloof te verbreden, moeten bovengenoemde barrières actief worden aangepakt. Dit betekent: zorgen voor brede toegankelijkheid (bijv. apparaten beschikbaar stellen of financieren voor gezinnen zonder smartphone), gebruiksvriendelijke en taaltoegankelijke ontwerpen, en digitale scholing/hulp voor wie minder vaardig is. Als deze voorwaarden worden vervuld, zou eHealth potentieel juist bijdragen aan gelijkheid door zorg naar de mensen toe te brengen die moeilijk op locatie kunnen komen (bijvoorbeeld door online consulten voor werkende ouders of transportbeperkte families). In de huidige literatuur is echter nog onvoldoende beschreven of zulke initiatieven daadwerkelijk slagen. De documenten benadrukken vooral het risico op uitsluiting bij gebrek aan digitale vaardigheden.

Samenvattend

eHealth heeft het potentieel om de zorg bereikbaarder te maken, maar zonder maatregelen vergroot het eerder de gezondheidsverschillen dan dat het ze verkleint. Gelijkheidsbevordering vergt dus gerichte aandacht bij implementatie (zie implementatie-elementen).

Aanvaardbaarheid

Ethische aanvaardbaarheid

Perspectief van patiënten/ouders: eHealth wordt als ethisch aanvaardbaar gezien wanneer het aansluit bij de wensen van gezinnen, veilig wordt ingezet en de menselijke maat behouden blijft. Digitale hulpmiddelen mogen niet ten koste gaan van persoonlijke contacten die nodig zijn voor vertrouwen en gedragsverandering. Daarnaast moet rekening worden gehouden met psychosociale belasting: digitale monitoring kan druk of schuldgevoelens oproepen. Daarom moet eHealth vrijwillig, op maat en te stoppen zijn bij negatieve effecten. Ook zijn strikte privacy‑ en security‑eisen (AVG) en duidelijke informed consent essentieel.

Perspectief van zorgverleners en systeem: Voor hulpverleners vormt eHealth op zichzelf geen ethisch bezwaar; het kan de behandeling verrijken mits effectief en praktisch haalbaar. Een punt van zorg is dat eHealth-toepassingen nauwelijks onderhevig zijn aan formele kwaliteitscontroles wat spanning geeft met het niet‑schaden principe. Hulpverleners ervaren een dilemma tussen innovatie en het vermijden van valse verwachtingen of afleiding van bewezen zorg. Extra administratieve lasten en technische storingen kunnen de aanvaardbaarheid verder beperken. Tegelijk kan eHealth ethisch verantwoord zijn wanneer het de toegang tot zorg vergroot en patiënten meer regie geeft, zolang reguliere zorg niet onder druk komt te staan.

Samengevat zal de ethische aanvaardbaarheid afhangen van voorwaardes: wordt de interventie bewezen effectief en veilig toegepast, met respect voor privacy en voorkeuren, en als aanvulling (niet vervanging) van reguliere zorg? Als aan die condities wordt voldaan, zijn er geen principiële bezwaren tegen eHealth bij deze doelgroep. Wel is voorzichtigheid geboden om te voorkomen dat digitale innovaties hun belofte niet waarmaken en zo vertrouwen schaden. Ethisch gezien moet elke nieuwe eHealth-toepassing gezien worden als een middel dat eerst deugdelijk onderzocht en gemonitord moet worden, voordat het grootschalig uitgerold wordt (vooral bij kinderen, een kwetsbare groep). Transparantie naar patiënten over wat wel/niet te verwachten van de digitale ondersteuning is hierbij een must, om onrealistische verwachtingen en teleurstelling te voorkomen.

Duurzaamheid

In de geraadpleegde bronnen is geen expliciete informatie opgenomen over de milieu-impact van eHealth/mHealth als onderdeel van GLI. Desondanks valt hierover op basis van de R-ladder^[2] (strategieën voor duurzaam gebruik van materialen) wel het een en ander te beredeneren. Een belangrijk potentieel voordeel van eHealth is dat het bepaalde fysieke handelingen kan vervangen of verminderen (Refuse/Reduce). Ook kan het gebruik van apps en digitale modules papieren voorlichtingsmaterialen of dagboeken vervangen (Reduce). Bovendien kunnen bestaande apparaten vaak worden ingezet zodat geen geheel nieuw apparaat geproduceerd hoeft te worden voor de interventie (Rethink/Re-use).

_{[2] De R-ladder is een raamwerk dat de volgorde van duurzaamheidsstrategieën weergeeft, bedoeld om verspilling van grondstoffen te voorkomen en hergebruik te bevorderen. Hoe hoger een maatregel op de ladder, hoe duurzamer de keuze. Binnen de context van de Leidraad Duurzaamheid in de Zorg wordt de R-ladder toegepast om de milieu-impact van zorginterventies te beoordelen. De treden omvatten onder meer: Refuse (voorkom gebruik), Reduce (verminder gebruik), Reuse (hergebruik producten), Repair (repareer), Refurbish (opknappen/herfabriceren), Repurpose (herbestemmen), Recycle (recyclen van materialen) en Recover (terugwinnen van energie of grondstoffen).}

Daar staat tegenover dat eHealth ook een ecologische voetafdruk kent, door o.a. stroom en dataverkeer. Als specifieke hardware nodig is (bijvoorbeeld stappentellers of bewegingssensoren) brengt dit productie, distributie en uiteindelijk afval (e-waste) met zich mee. Een voorbeeld uit de literatuur is een project waarbij kinderen een activity tracker en gameconsole kregen voor een beweeginterventie. Dergelijke apparatuur heeft grondstoffenverbruik en gaat beperkt mee. Duurzaamheidswinst valt te behalen door deze devices na gebruik in te zamelen, te hergebruiken of op te knappen (Re-use/Refurbish), en uiteindelijk te recyclen in plaats van weg te gooien. eHealth-toepassingen dienen dus zo circulair mogelijk ingebed te worden: maak bij voorkeur gebruik van reeds aanwezige technologie (smartphone van de gebruiker) in plaats van nieuwe gadgets, minimaliseer het aantal fysieke contactmomenten enkel waar mogelijk en zorg voor verantwoorde verwerking van apparatuur.

De netto milieu-impact van GLI + eHealth versus GLI alleen is moeilijk te bepalen zonder concrete data. Aannemelijk is dat een hybride aanpak met minder vervoerbewegingen enige klimaatwinst oplevert, terwijl de extra digitale component een relatief kleine ecologische belasting vormt. Omdat geen van de onderzochte studies milieu-uitkomsten rapporteert, is dit vooral een theoretische beschouwing. Bij toekomstige implementatie is het desondanks raadzaam dit aspect mee te nemen: duurzaamheid wordt immers een steeds belangrijker criterium in de gezondheidszorg. Het streven moet zijn dat eHealth bijdraagt aan duurzame zorg door efficiënter om te gaan met middelen (tijd, energie, materialen) zonder afval of emissie onnodig te verhogen.

Haalbaarheid

De haalbaarheid van het implementeren van eHealth/mHealth binnen een GLI-programma voor kinderen hangt af van diverse factoren: organisatorisch, technisch, personeel, juridisch en financieel. Succesvolle invoering vereist dat aan een aantal randvoorwaarden is voldaan. Hieronder worden de belangrijkste aspecten en potentiële knelpunten opgesomd:

Technische infrastructuur: Zowel zorgorganisatie als gezinnen moeten beschikken over de benodigde digitale middelen (zoals een geschikte smartphone/tablet, internetverbinding, en zo nodig wearables). Ontbreekt dit, dan is toepassing van eHealth niet praktisch haalbaar. In eerder onderzoek bleken triviale problemen als lege batterijen, technische mankementen of het kwijtraken van een stappenteller al belangrijke redenen om te stoppen met een digitale interventie.

Digitale vaardigheden en draagkracht bij gebruikers: Haalbaarheid moet niet alleen vanuit de zorgorganisatie worden beoordeeld, maar ook vanuit het perspectief van kind en gezin. Kinderen en ouders moeten voldoende digitale vaardigheden hebben om met de toepassing te werken. Dit omvat taalbegrip (voldoende beheersing van Nederlands of Engels om de app te begrijpen) en basiskennis van computers/smartphones. eHealth kan extra belasting geven, bijvoorbeeld door het gebruik van apps, het registreren van gegevens en het reageren op berichten. Bij beperkte digitale geletterdheid (vaker bij lagere SES) is de haalbaarheid in het geding – deze gezinnen lopen vast of haken af zonder intensieve begeleiding. Bij inzet van eHealth moet daarom worden bewaakt dat de digitale ondersteuning aansluit bij de draagkracht van het gezin en niet leidt tot overbelasting of uitval.

Motivatie en betrokkenheid van patiënten: Intrinsieke motivatie van het gezin is cruciaal voor blijvend gebruik van digitale tools. Een wearable of app kan gemakkelijk worden weggelegd of vergeten als de interesse verslapt. Haalbaarheid is groter wanneer de eHealth-toepassing duidelijk inspeelt op een door patiënt ervaren probleem en direct nut oplevert in hun dagelijks leven.

Bijvoorbeeld: een app die kinderen inzicht geeft in hun beweeggedrag en ze tegelijk uitdaagt met een spelelement, sluit aan bij hun behoefte aan plezier en feedback.

Competenties van zorgverleners: De betrokken professionals (leefstijlcoaches, diëtisten, kinderartsen) moeten voldoende competent en vertrouwd zijn met de eHealth toepassing. Momenteel ontbreekt het behandelaren nog regelmatig aan kennis en ervaring met digitale interventies voor deze doelgroep. Dit kan leiden tot terughoudendheid of suboptimale inzet.

Organisatorische inbedding: De zorginstelling moet bereid zijn tijd en geld te investeren in de implementatie. Haalbaarheid is afhankelijk van steun op managementniveau: zonder structurele inbedding (ICT-ondersteuning, tijd voor personeel, financiering) blijft eHealth iets vrijblijvends dat naast de reguliere workflow loopt. Implementatie vraagt vaak aanpassing van werkprocessen en extra inspanning in de beginfase, wat alleen haalbaar is als de organisatie dat faciliteert.

Integratie in het zorgproces: eHealth moet logisch aansluiten bij de workflow van de GLI en de doelen van de behandeling. Haalbaarheid neemt af als digitale modules “los” naast de reguliere sessies staan, of als ze bestaande activiteiten dupliceren.

Juridische aspecten en privacy: De haalbaarheid wordt ook bepaald door naleving van wet- en regelgeving. Privacy en gegevensbescherming moeten gegarandeerd zijn; onduidelijkheid hierover kan implementatie blokkeren (organisaties willen geen risico op datalek of schending van AVG). Eveneens moet helder zijn hoe de aansprakelijkheid is geregeld als er op afstand iets misgaat.

Financiële prikkels: Tot slot speelt financiering een rol in haalbaarheid. GLI-programma’s worden vergoed door de basisverzekering; het is belangrijk dat aanvullende digitale ondersteuning óók voor vergoeding in aanmerking komt of binnen de bekostiging past.

Samenvattend is de implementatie van eHealth binnen GLI haalbaar, mits bovengenoemde voorwaarden worden vervuld. Het vereist zorgvuldige planning, scholing en resource-allocation. Verder moet het gekozen eHealth-onderdeel degelijk werken en bruikbaar zijn voor kinderen: bijvoorbeeld, het ontwerp moet aansluiten bij de leeftijd (wat bij basisschoolkinderen werkt, verschilt van wat tieners aanspreekt). Hoe leuker en makkelijker de tool voor de doelgroep is, des te vaker zal hij gebruikt worden. Om haalbaar te zijn op lange termijn, dient men ook voorbereid te zijn op voortdurende evaluatie en bijsturing – implementatie is geen eenmalige stap maar een proces van iteratief verbeteren (lessons learned uit pilots zoals de Dapper-app kunnen daarbij helpen).

Rationale van de aanbeveling: weging van argumenten voor en tegen de interventie

De werkgroep formuleert een zwakke aanbeveling voor een terughoudende inzet van eHealth/mHealth als toevoeging aan GLI. Dit houdt in dat het gebruik van eHealth niet routinematig moet worden doorgevoerd, maar alleen onder bepaalde voorwaarden en op individuele basis. Inzet moet dan ook zorgvuldig, doelgericht en ingebed binnen de GLI plaatsvinden. Vanwege de zeer lage kwaliteit van bewijs en de onzekerheid over de effecten, is deze aanbeveling bewust genuanceerd geformuleerd.

Nieuwe onderzoeksresultaten kunnen deze balans in de toekomst wijzigen; de werkgroep benadrukt dat verdere evidence gewenst is. Zolang die duidelijkere evidence ontbreekt, is het verstandiger om terughoudend te zijn met grootschalige implementatie.

Eindoordeel:

Zwakke aanbeveling tegen routinematig gebruik