Richtlijn Bipolaire stoornissen herzien
De richtlijn bipolaire stoornissen is herzien op basis van nieuwe inzichten. De aanbevelingen zijn uitgebreid en er zijn beslisbomen voor farmacotherapie ontwikkeld. Dit moet leiden tot meer uniforme en op maat gemaakte zorg.
Bipolaire stoornissen zijn stemmingsstoornissen waarbij depressieve, manische en hypomanische perioden afwisselen met symptoomvrije perioden. De ernst en duur van deze perioden verschillen per patiënt. Het heeft een grote impact op het leven van patiënten. De richtlijn Bipolaire stoornissen is dan ook voor zowel zorgverleners in de GGZ, als andere zorgverleners die een patiënt hebben met een bipolaire stoornis.
Wat staat erin?
Met de herziening van de richtlijn bipolaire stoornissen zijn nieuwe wetenschappelijke inzichten en praktijkinzichten verwerkt. Hierdoor kunnen betere behandelkeuze gemaakt worden en meer afgestemd op de situatie en behoefte van de patiënt. Ook is er nu meer aandacht voor continuïteit, herstel en betrokkenheid van naasten.
De volgende onderwerpen zijn herzien:
- Continuïteit van zorg: deze module geeft nu aanbevelingen hoe de continuïteit van zorg gewaarborgd kan worden.
- Zelfmanagement bevorderen: in deze module is aandacht voor ondersteuning van patiënten en hun naasten om zelfregie en zelfmanagement (omgaan met de ziekte) te bevorderen.
- Psychosociale en psychologische interventies: deze module geeft aanbevelingen voor psychosociale en psychologische behandeling. Daarbij is nu ook aandacht voor de bevordering van maatschappelijk herstel en persoonlijk herstel.
- Farmacotherapie acute episoden: deze module geeft aanbevelingen voor de medicamenteuze behandeling van een acute episode (manie, depressie of rapid cycling). Daarbij is aandacht voor de effectiviteit en bijwerkingen. Ook zijn er voor manie, depressie en rapid cycling beslisbomen ontwikkeld.
- Farmacotherapie onderhoudsbehandeling: deze module geeft aanbevelingen voor de medicamenteuze onderhoudsbehandeling om nieuwe episodes te voorkomen. Er is ook een beslisboom ontwikkeld.
- Overige biologische behandelingen: in deze module zijn aanbevelingen herzien over de effectiviteit en bijwerkingen van elektroconvulsieve therapie (ect) bij volwassenen met een (behandelresistente) bipolaire stoornis.
- Lithium bij bipolaire stoornis: in deze module staat beschreven hoe lithium veilig voorgeschreven kan worden en met welke bijwerkingen rekening gehouden kan worden.
- Zwangerschap en bipolaire stoornissen: deze module gaat in op veilige en effectieve behandelinterventies voor zwangere vrouwen met een bipolaire stoornis. Ook is aandacht voor mogelijke negatieve gevolgen voor het (ongeboren) kind.
- Diagnostiek en behandeling bij kinderen en adolescenten: in verschillende modules wordt ingegaan op de effectiviteit en bijwerkingen van farmacologische interventies voor acute manie en acute depressie bij jeugdigen (0-23 jaar). Ook is zijn aanbevelingen herzien voor de medicamenteuze onderhoudsbehandeling bij jeugdigen.
- Lithium bij bipolaire stoornis ouderen: in deze module staan aanbevelingen over de aanpassingen in lithiumdosering bij patiënten vanaf 60 jaar.
Samenwerking
De richtlijn is ontwikkeld op initiatief van Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP), in samenwerking met psychiaters (NVvP), psychologen (NIP), verpleegkundig specialisten (V&VN) en patiëntvertegenwoordigers en hun naasten (Plusminus, KenBis). Het Trimbos-instituut heeft het traject begeleid. Financiering is afkomstig van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS).