Myopie komt wereldwijd steeds vaker voor. Momenteel heeft ongeveer een derde van de wereldbevolking myopie. Naar verwachting loopt dit aandeel in de toekomst op tot de helft van de bevolking. Tien procent van de mensen met myopie ontwikkelt hoge myopie (≤ -6D).

Hoge myopie vergroot het risico op slechtziendheid en blindheid. Volgens de criteria van de Wereldgezondheidsorganisatie is het risico op slechtziendheid of blindheid bij mensen met hoge myopie op 75-jarige leeftijd 39%. De toenemende prevalentie kan daardoor grote gevolgen hebben voor zowel patiënten als de samenleving.

Deze nieuwe richtlijn beschrijft welke interventies de progressie van myopie bij kinderen kunnen remmen en zo de kans op hoge myopie en bijkomende oogaandoeningen zo veel mogelijk te verkleinen. De richtlijn biedt zorgprofessionals in de eerste, tweede en derde lijn meer houvast bij indicatiestelling, monitoring, interventies en verwijzing.  Ook ondersteunt de richtlijn het gesprek met kinderen en ouders over de mogelijke interventies, het verwachte effect en onzekerheden op lange termijn. 

Wat staat erin?

De richtlijn beschrijft wat volgens de huidige inzichten de beste zorg is voor kinderen met progressieve myopie. De richtlijn moet leiden tot meer uniforme en vroegtijdige zorg, met meer aandacht voor preventie en leefstijl. De volgende onderwerpen staan in de richtlijn: 

• Indicatiestelling: Meet bij kinderen de aslengte en herhaal dit na minimaal een half jaar.  Verwijs kinderen naar gespecialiseerde oogzorg als de aslengte sneller dan verwacht toeneemt of als ze een verhoogd risico hebben op een onderliggende oorzaak 

• Leefstijl: Bespreek eerst de invloed van leefstijl en bespreek daarna pas samen met kind en ouders de optische en medicamenteuze interventies, inclusief de voor- en nadelen. Geef de volgende leefstijladviezen: 
  Dagelijks minimaal twee uur buitentijd, beperk langdurig dichtbijwerk, las korte kijkpauzes in en volg de schermtijdadviezen van de overheid. Deze leefstijladviezen zijn ook belangrijk voor kinderen zonder progressieve myopie om het ontstaan of de toename van myopie te voorkomen. 

• Atropine: Als in gezamenlijk overleg voor een medicamenteuze optie wordt gekozen, kies dan bij voorkeur voor een lage dosis atropine (0,05%). Overweeg hogere doseringen atropine bij snelle progressie of onvoldoende effect. 

• Myopieremmende brillenglazen: Als in gezamenlijk overleg voor een bril wordt gekozen, kies dan bij voorkeur voor myopieremmende brillenglazen in plaats van reguliere glazen. 

• Myopieremmende zachte contactlenzen: Als in gezamenlijk overleg voor contactlenzen wordt gekozen, kies dan bij voorkeur voor myopieremmende lenzen, zoals myopieremmende zachte lenzen of orthokeratologie. Goede naleving van hygiënevoorschriften is daarbij essentieel om keratitis te voorkomen. 

• Orthokeratologie: Orthokeratologie kan vanaf acht jaar worden overwogen. Voor kinderen van acht tot twaalf jaar gebeurt dit alleen op strikte indicatie en in gezamenlijk overleg met het kind en de ouders. Daarnaast is deze interventie niet geschikt bij hogere sterktes dan S-5.00 dpt en C-1.50. Goede compliance en goede hygiëne zijn voor alle leeftijden van essentieel belang. 

• Multi-modale myopieremming: Bij progressieve myopie en aanhoudende axiale progressie ondanks een interventie, kan worden gekozen voor een hogere dosis atropine, een andere interventie of een combinatie van interventies. Verwijs bij onvoldoende effect naar een tertiair centrum.

Samenwerking 

De richtlijn is ontwikkeld op initiatief van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap, in samenwerking met vertegenwoordigers van oogartsen (NOG), orthoptisten (NVvO), optometristen (OVN), gedragsdeskundigen (NVO), jeugdartsen (AJN) en patiëntvertegenwoordigers (De Oogvereniging).  

Het traject is begeleid door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten. Financiering is afkomstig van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS).

Bekijk de richtlijn Beperking van progressie van myopie op de kinderleeftijd.