Kennislacunes

Bij patiënten met een stabiele bipolaire stoornis die langdurig preventieve onderhoudsmedicatie gebruiken is het soms onduidelijk of die onderhoudsmedicatie op onbepaalde termijn moet worden voortgezet.

 

Component	Inhoud
P (Patient)	patiënten met een stabiele bipolaire stoornis die langdurig preventieve onderhoudsmedicatie gebruiken.
I (Intervention)	Na goed overleg met alle betrokkenen geleidelijk afbouwen en bij blijvende stabiliteit staken van de onderhoudsmedicatie en volgen van het verloop gedurende tenminste twee jaar nadien.
C (Comparison)	Voortzetten van de bestaande onderhoudsmedicatie.
O (Outcome)	Kwaliteit van leven (interventiegroep: voor en na afbouwen) en optreden van een recidief (interventiegroep: tijdens en na afbouwen).

 

• De vraag hoelang preventieve onderhoudsmedicatie moet worden voortgezet, wordt door patiënten vaak gesteld, juist bij aanhoudende stabiliteit.
• Onderhoudsmedicatie gaat vaak ook gepaard met meer of minder ernstige bijwerkingen, die de kwaliteit van leven negatief kunnen beïnvloeden.
• Anderzijds is een recidief manie of depressie zeer verstorend en kan grote en soms fatale gevolgen hebben.
• Er zijn criteria voor de indicatie voor onderhoudsbehandeling, inclusief beslisboom.
• Er zijn aanbevelingen voor de keuze van onderhoudsmedicatie (1^e keuze is lithium) en hoe deze aansluit bij acute behandeling van een stemmingsepisode.
• Er zijn aanbevelingen over hoe als behandelaar om te gaan met de vraag om onderhoudsmedicatie te staken.
• De duur van de onderhoudsmedicatie wordt in alle internationale richtlijnen niet gespecificeerd, maar aangeduid als ‘langdurig’.
• Er is geen wetenschappelijke evidentie voor de criteria voor succesvol afbouwen dan wel de noodzaak om de onderhoudsmedicatie op onbepaalde termijn (‘levenslang’) voort te zetten; dit is vooral gebaseerd op observationeel onderzoek en expert opinion.
• Zie ook: Dols A, Mathijssen H, Kupka RW, Regeer EJ. Hoogste tijd voor onderzoek naar het afbouwen van onderhoudsbehandeling voor bipolaire stoornissen [Tapering maintenance treatment for bipolar disorders]. Tijdschr Psychiatr. 2024;66(5):270-273. Dutch. PMID: 39162168.        Dols A, Kupka RW, Mathijssen H, Regeer EJ. The time has come to question the infinite maintenance treatment for bipolar disorders. Bipolar Disord. 2024 Aug;26(5):415-417. doi: 10.1111/bdi.13447. Epub 2024 May 12. PMID: 38736270.