Implementatieplan

Aanbevelingen

Overweeg ESWT als alternatief voor BoNT-A behandeling bij focale en segmentale spasticiteit, vooral bij patiënten bij wie BoNT-A injecties leiden tot praktische bezwaren (beschikbaarheid, reisafstand, ongemak e.d.).

Pas ESWT alleen toe indien de gewenste effecten niet heel specifiek op individuele (en vooral relatief kleine) spieren gericht zijn.

ESWT dient altijd te worden toegepast door een daartoe opgeleid (fysio)therapeut of arts en gaat bij voorkeur niet ten koste van het aantal behandelingen voor parallelle oefentherapie.

Pas ESWT toe op basis van concrete doelen en shared decision making. Net als BoNT-A is ESWT is geen stand-alone behandeling, en dient het gepaard te gaan met passieve dan wel actieve oefeningen om functionele effecten te bewerkstelligen.

Gezien de nog onzekere werkingsmechanismen van ESWT bij spasticiteit, moet voorzichtigheid worden betracht bij eventuele combinatiebehandeling van BoNT-A met ESWT. Indien toch voor combinatiebehandeling wordt gekozen, moeten de klachten en beperkingen van de patiënt nauwkeurig en langdurig worden gemonitord (minimaal 1 jaar) en zou ernaar moeten worden gestreefd het doseringsinterval van BoNT-A behandeling te verlengen.

Overweeg bij langdurige toepassing van ESWT ook alternatieve behandelopties (zie module BoNT-A en module chirurgische behandeling).

1. Wat was het onderliggende probleem om deze uitgangsvraag uit te werken?

□ Ongewenste praktijkvariatie

X Nieuwe evidentie

□ Anders

Toelichting: Nieuwe literatuur beschikbaar.

2. Maak een inschatting over hoeveel patiënten het ongeveer gaat waar de aanbeveling betrekking op heeft?

□ < 1000

□ < 5000

□ 5000-40.000

X > 40.000

3. Maakt de aanbeveling deel uit van een set van interventies voor hetzelfde probleem?

X Ja

□ Nee

Toelichting: alle aanbevelingen hebben samen betrekking op spasticiteitsbehandeling bij mensen met cerebrale en/of spinale spasticiteit.

4. Belemmeringen en kansen op verschillende niveaus voor landelijke toepassing van de aanbeveling:

Wat zijn mogelijke belemmerende factoren?

Wat zijn mogelijke bevorderende factoren?

Richtlijn/ klinisch traject (innovatie)

Haalbaar, sluit aan bij klinische praktijk

Zorgverleners (artsen en verpleegkundigen)

Onbekendheid werkingsmechanisme, geen ervaring/opleiding

Veel fysiotherapeuten hebben een ESWT apparaat, zodat een hiervoor opgeleide therapeut zelfstandig aan de slag kan.

Patiënt/ cliënt (naasten)

Bij ESWT is er regelmatig sprake van een pijnlijk, irritant of vermoeid gevoel, tintelingen of kleine blauwe plekken in de behandelde spieren alvorens er geleidelijk verbetering optreedt.

Positieve behandeleffecten

Sociale context

Behandeling kan bij de fysiotherapeut in de eerste lijn

Organisatorische context

Mogelijk een synergistisch effect met BoNT-A

Economische en politieke context

Het is lastig een uitspraak te doen over de kosten aangezien deze afhankelijk zijn van frequentie behandeling, reisafstand, producttype en dosering

5. Welke personen/partijen zijn van belang bij het toepassen van de aanbeveling in de praktijk?

X Patiënt/ cliënt (naaste)

X Professional

□ Beroepsvereniging

□ Ziekenhuis(bestuurder)

□ Zorgverzekeraars/ NZA

□ Zorginstituut [duiding nodig]

6. Wat zouden deze personen/ partijen moeten veranderen in hun gedrag of organisatie om de aanbeveling toe te passen?

Men moet ervaring opdoen met deze behandeling. T.o.v. BoNT-A is ESWT minder goed onderzocht en minder bekend.

7. Binnen welk tijdsbestek moet de aanbeveling zijn geïmplementeerd? 

X < 1 jaar

□ < 2 jaar

□ < 3 jaar

Sluit goed aan bij huidige praktijk dus is in kort tijdsbestek realiseerbaar. ESWT wordt al steeds vaker toegepast.

8. Conclusie: is er extra aandacht nodig voor implementatie van de aanbeveling (anders dan publicatie van deze richtlijnmodule)?

□ Ja* X Nee

Toelichting: In de module Organisatie van zorg wordt nader ingegaan op de plaatsbepaling van ESWT t.o.v. andere focale behandelmethoden voor spasticiteit, zoals BoNT-A injecties.