Risico op amenorrhoe bij gebruik van chemotherapie

 

Mate van risico  Overwegingen vanuit de ASCO-guideline

Overwegingen/aanvullingen vanuit de werkgroep op de ASCO guideline 2013
Behandeling Patiënt- en doseringsfactoren Gebruikelijke toepassing
Hoog Alle alkylerende middelen (zoals, busulfan, melphalan, cyclofosfamide, ifosfamide, lomustine, procarbazine) in combinatie met totale lichaamsbestraling

 

 Conditioneringsschema's voor stamceltransplantatie bij leukemie, lymfomen, myelomen, Ewings sarcoma, neuroblastoom Ook streptozotocin
Alle alkylerende middelen in combinatie met bekkenbestraling

 

 Sarcomen, ovariumcarcinoom In Nederland wordt deze combinatie bij het ovariumcarcinoom niet meer toegepast.
Totaal cyclofosfamide 5 g/m2 in vrouwen > 40 jaar 7,5 g/m2 in vrouwen < 20 jaar Borstkanker, NHL, Conditioneringsschema's voor stamceltransplantatie

 
Schema's die procarbazine bevatten (MOPP, BEACOPP)

 

> 3 cycli > 6 cycli		 Hodgkin-lymfomen De studie van Swerdlow (2014 42), verschenen na de ASCO- guideline, bevestigt dit risico.
Schema's met temozolomide of BCNU in combinatie met schedelbestraling

 

 Hersentumoren

 
Intermediair Totaal cyclofosfamide 5 g/m2 in vrouwen 30-40 jaar Divers, o.a. borstkanker

 
AC gevolgd door paclitaxel of docetaxel

 

 Borstkanker In de meta -analyse van Zhao (2014 46) geldt combinatie van anthracyclines met taxanes als hoog risisco amenorrhoe.
Monoklonale antilichamen(zoals bevacizumab)

 

 Darmkanker, borstkanker, ovariumcarcinoom, NSCLC Risico op amenorrhoe na bevacizumab is intermediair, maar de uitkomst op fertiliteit is onbekend Volgens Ruddy (2014 40) is er wel een associatie met korte termijn amenorrhoe maar geen associatie lange termijn (18 maanden) in n=124 premenopauzale vrouwen waarvan 76% bevacizumab naast chemotherapie kregen.
FOLFOX4

 

 Darmkanker Twee studies laten incidentie van amenorrhoe zien van resp 13% en 4,1 % [Cercek 2013 37, Wan 2015 43]
Schema's met cisplatin (zoals BEP)

 

 Cervixcarcinoom, niet-epitheliaal ovariumcarcinoom, blaascarcinoom, hoofd-halstumoren Volgens Gersheson (2007 39) is er geen verschil in fertiliteit tussen n=62 patiënten na BEP chemotherapie en controle groep. Volgens Satoh (2015 41) treedt verlies van ovariële functie bij  0-20% van de patiënten op.
Schema's voor borstkanker met cyclophosfamide (zoals CMF, FEC, or FAC) Vrouwen 30-39 jaar Borstkanker In de ASCO-guideline is deze groep weggelaten, echter volgens Zhao (2014 46) en Walshe (2006) is er een risico schatting van ongeveer 35%.
Laag Schema's voor borstkanker met cyclophosfamide (zoals CMF, FEC, or FAC) Vrouwen < 30 jaar Borstkanker

 
Schema's met nonalkylating middelen of lagere doseringen alkylerende middelen (zoals ABVD, CHOP, COP, leukemie schema's)

 

 Hodgkin, NHL, leukemie De studie van Swerdlow (2014 42), verschenen na ASCO- guideline, bevestigt dit risico.
Anthracycline in combinatie met cytarabine

 

 AML

 
Zeer laag of geen Schema's met vincristine

 

 Leukemie, lymfomen, borstkanker, longcarcinoom

 
Radioactief jodium

 

 Schildkliercarcinoom

 
Onbekend Monoclonale Antilichamen (zoals cetuximab, panitumumab, trastuzumab, pertuzumab, rituximab)

 

 Hoofd-halstumoren, darmkanker, borstkanker

 
Tyrosine kinase remmers (zoals erlotinib, imatinib, sunitinib, pazopanib, sorafenib, nilotenib, dasatinib)

 

 Niercelcarcinoom, HCC, CML, GIST, pancreascarcinoom In Nederland is de meeste ervaring met imatinib bij het myeloom, in deze groep is vooralsnog geen grote invloed op de fertiliteit waargenomen (expert opinion).
mTOR remmers (everolimus, temsirolimus)

 

 Niercelcarcinoom, borstkanker Data uit nefrologische transplantatiegeneeskunde laten veranderingen in menstruele cyclus zien die dosis gerelateerd zijn en reversibel worden al langer toegepast in de transplantatiegeneeskunde [Zaza 2013 45].
BRAF remmers (dabrafenib, vemurafenib)

 

 Melanoom

 
Immunotherapie (ipilimumab, anti PD1/PDL)

 

 Melanoom, longcarcinoom

 

 

Hoog risico > 70% van de vrouwen ontwikkelt amenorrhoe na de behandeling
Intermediair risico 30-70% van de vrouwen ontwikkelt amenorrhoe na de behandeling
Laag risico < 30% van de vrouwen ontwikkelt amenorrhoe na de behandeling
Zeer laag of geen risico         verwaarloosbaar effect op menstruatie