Doen of laten? Het terugdringen van onnodige zorg

Uit onderzoek weten we dat een deel van de geleverde zorg onnodig en niet effectief is en zelfs schadelijk kan zijn voor patiënten. Om deze onnodige zorg terug te dringen, is de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) in 2015 een programma gestart dat nu onderdeel is van het Citrienfonds: Doen of laten? Terugdringen van onnodige zorg. Het Citrienfonds, uitgevoerd door de NFU en ZonMw, helpt duurzame en breed inzetbare verbeteringen in de gezondheidszorg te ontwikkelen.

 

Inventarisatie aanbevelingen

Om medisch specialisten en andere zorgverleners te helpen een weloverwogen keuze te maken, heeft een team onderzoekers uit verschillende umc’s in het programma Doen of laten? Het terugdringen van onnodige zorg alle aanbevelingen die expliciet adviseren iets niet te doen, geïnventariseerd in de richtlijnen van de wetenschappelijke verenigingen. Deze aanbevelingen die medisch specialisten en andere zorgverleners adviseren terughoudend te zijn met handelen, zijn in de richtlijnendatabase.nl geel gearceerd. Hiermee willen de NFU en de Federatie Medisch Specialisten zorgverleners ondersteunen in het dagelijkse werk door aandacht te vragen voor het belang van terughoudendheid van het uitvoeren van diagnostiek en interventies.

 

Acht regionale pilotprojecten

In 2016 starten in het programma Doen of laten? Het terugdringen van onnodige zorg ook acht regionale projecten die onderzoeken hoe het best deze onnodige zorg in de praktijk kan worden teruggedrongen. Het identificeren van onnodige zorg is immers onvoldoende, heeft de praktijk de afgelopen jaren aangetoond. Er zijn veel factoren die een rol spelen bij het daadwerkelijk afschaffen van onnodige zorg. Denk daarbij aan de cultuur in het ziekenhuis, de wens vanuit de patiënt, de kennis van zorgverleners en de financiering van de zorg. De acht regionale projecten onderzoeken deze factoren en identificeren hoe het best deze onnodige zorg kan worden teruggedrongen. Andere zorgverleners kunnen deze kennis gebruiken om ook te stoppen met deze of andere onnodige zorg. Meer informatie over dit programma.

 

Verstandige Keuzes

De aandacht voor terughoudendheid en onnodige zorg past ook goed bij de gedachte van het programma Verstandig Kiezen van de Federatie Medisch Specialisten in samenwerking met de Patiëntenfederatie en ZonMw. Dit programma staat voor een samenhangend geheel van activiteiten dat systematisch leidt tot kwaliteitsverbetering en, in het verlengde daarvan, tot kostenbesparing. Hieronder vallen Verstandige Keuzes, praktijkvariaties, zorgevaluatie en Samen Beslissen. Binnen dit programma hebben verschillende wetenschappelijke verenigingen vormen van zorg geselecteerd waarvan zij vinden, gebaseerd op wetenschappelijk bewijs, dat medisch specialisten deze niet moeten verlenen of alleen maar in specifieke gevallen, de zogenaamde Verstandige Keuzes. Ze zijn bedoeld als stimulans voor artsen en patiënten om het gesprek aan te gaan over wat de best passende behandeling is op het juiste moment. Een aantal Verstandige Keuzes worden in de hierboven genoemde acht regionale pilotprojecten meegenomen. Meer informatie over dit programma.